-RV Rekenkamerrapport Preventief jeugdbeleid.pdf

Lis se

Raadsvoorstel Besluitvormend Rekenkamerrapport Preventief jeugdbeleid aan:

de raad van de gemeente Hillegom

zaaknummer: Z-26-505010 datum voorstel: 30 april 2026 datum collegevergadering: niet van toepassing datum raadsvergadering: 4 juni 2026 agendapunt: portefeuillehouder: De heer J. S. Nederpelt behandelend ambtenaar: Francien Rosing e-mailadres: F.Rosing@lisse.nl

Wij stellen voor: Naar aanleiding van het rekenkameronderzoek naar preventief jeugdbeleid, alle aanbevelingen van de rekenkamer over te nemen: Aanbevelingen aan het college: 1. Zorg voor meer ruimte en doorstroming naar andere vormen van jeugdhulp; 2. Monitor de effectiviteit van door de gemeente bekostigde preventieve interventies en maak hierover afspraken in de subsidieverstrekking en -verantwoording; 3. Breng gegevens over effectiviteit en zorgvragen in bij de preventie-overleggen. Aanbeveling aan de raad: 4. Formuleer als raad op welke concrete uitkomsten in het preventief jeugdbeleid gestuurd moet worden.

Inleiding In januari 2025 is de Gemeentelijke rekenkamer Hillegom en Lisse gestart met een onderzoek naar de preventieve jeugdhulp. Doel van dit onderzoek is de gemeenteraden inzicht te bieden in de inrichting en werking van het preventieve jeugdbeleid binnen de gemeenten. Het onderzoek richt zich op de wijze waarop het beleid in de praktijk wordt uitgevoerd en de manier waarop de gemeenten hierop sturen. Daarnaast worden werkzame elementen, knelpunten, risico’s en oplossingsrichtingen in kaart gebracht. Met dit rapport beoogt de rekenkamer de raden te ondersteunen in hun kaderstellende en controlerende rol. Verder biedt het – waar mogelijk – handelingsperspectief in het licht van de stijgende uitgaven aan jeugdzorg in samenhang met afnemende budgetten. Wij verzoeken de raad een besluit te nemen over de aanbevelingen die in het rapport zijn opgenomen. Bestaand kader en context In overeenstemming met artikel 182 van de Gemeentewet heeft de rekenkamer van Hillegom en Lisse de taak om de doelmatigheid, de doeltreffendheid en de rechtmatigheid van het door het gemeentebestuur gevoerde bestuur te toetsen.

Argumenten De voorgestelde aanbevelingen zijn ingegeven door de noodzaak om de effectiviteit en doelmatigheid van het preventief jeugdbeleid te versterken, juist in een context van toenemende zorgvraag en beperkte financiële ruimte. De huidige verstopping in de jeugdketen belemmert een tijdige inzet van passende ondersteuning, waardoor lichte hulpvragen kunnen escaleren en preventieve capaciteit oneigenlijk wordt belast. Door wachttijden te verkorten en gerichter te sturen op doorgeleiding naar passende (tussen)hulp, wordt de druk op specialistische jeugdzorg verminderd en de kans vergroot dat problemen in een vroeg stadium worden opgelost. Tegelijkertijd ontbreekt het op dit moment aan structureel en uniform inzicht in de effectiviteit, het bereik en de resultaten van preventieve interventies. Zonder eenduidige gegevens over wachttijden, passendheid, aard van hulpvragen en ervaren effecten door gezinnen, is het lastig om gefundeerde keuzes te maken over inzet, prioritering en bekostiging. Door monitoring te verankeren in subsidieafspraken en deze informatie actief te benutten binnen preventieoverleggen, ontstaat een lerende cyclus waarin beleid, uitvoering en sturing beter op elkaar aansluiten. Voor de raad is het bovendien essentieel om te kunnen sturen op concrete maatschappelijke uitkomsten in plaats van uitsluitend op activiteiten of interventieaanbod.

Heldere uitkomstindicatoren en streefwaarden bieden houvast in de kaderstellende en controlerende rol en maken zichtbaar in hoeverre preventieve inzet daadwerkelijk bijdraagt aan het voorkomen van escalatie, het terugdringen van verwijzingen naar specialistische jeugdzorg en het verbeteren van de situatie van gezinnen. Daarmee wordt niet alleen de effectiviteit vergroot, maar ook de legitimiteit en transparantie van het preventief jeugdbeleid versterkt. Kanttekeningen Ambtelijk en hoor en wederhoor In overeenstemming met het onderzoeksprotocol heeft de rekenkamer de rapportage voor een feitencheck aan de betrokkenen voorgelegd. De reactie is overgenomen, voor zover deze gaat over de feitelijke inhoud. Bestuurlijk hoor en wederhoor Vervolgens heeft de rekenkamer het eindrapport voor een bestuurlijke reactie voorgelegd aan het college van Burgemeester en Wethouders van Hillegom. Op 21 april 2026 ontving de rekenkamer de bestuurlijke reactie van het college. Deze is bij het rapport gevoegd (zie pagina 9 t/m 11). Financiële consequenties Het aannemen van dit voorstel heeft geen financiële consequenties. Het uitvoeren van de aanbevelingen kan wel kosten met zich meebrengen. Aanpak, uitvoering en participatie Het onderzoek is uitgevoerd door BAGroep onder verantwoordelijkheid van de rekenkamer.

Het idee voor dit onderzoek is geopperd tijdens het jaarlijkse overleg met de fractievoorzitters van Hillegom en Lisse. Om de onderzoeksvragen te beantwoorden heeft het onderzoeksbureau documenten bestudeerd, gezinnen die gebruik maken van jeugdhulp geïnterviewd, groepsgesprekken gevoerd met uitvoerders en beleidsmakers, interviews met de wethouders en een werksessie met de gemeenteraden. Hillegom-Lisse-Teylingen (HLT) De rekenkamer heeft het onderzoek uitgevoerd voor Hillegom en Lisse. Het voorstel voor beide raden is identiek. Urgentie Geen

Evaluatie De rekenkamer stelt voor dat raad opdracht geeft aan het college om de raad periodiek te informeren over de voortgang van de uitvoering van het raadsbesluit. Bijlagen en achtergrondinformatie 1. BAgroep i.o.v. de rekenkamer Hillegom en Lisse (2026). Rekenkameronderzoek naar preventief jeugdbeleid, Eindrapport. Rekenkamer Hillegom en Lisse. 2. BAgroep i.o.v. de rekenkamer Hillegom en Lisse (2026). Rekenkameronderzoek naar preventief jeugdbeleid, Nota van bevindingen. Rekenkamer Hillegom en Lisse.

namens de Rekenkamer Hillegom en Lisse, Mevrouw F.A. Rosing Secretaris

De heer H. Douw Voorzitter

Raadsbesluit

De raad van de gemeente Hillegom, gelezen het raadsvoorstel van de Rekenkamer Hillegom en Lisse d.d. 30 april 2026, gelet op de behandeling in de raadscommissie- en raadsvergadering, gelet op artikel 182 van de Gemeentewet,

besluit: Naar aanleiding van het onderzoek naar preventief jeugdbeleid alle aanbevelingen van de Rekenkamer over te nemen: Aanbevelingen aan het college: 1. Zorg voor meer ruimte en doorstroming naar andere vormen van jeugdhulp. 2. Monitor de effectiviteit van door de gemeente bekostigde preventieve interventies en maak hierover afspraken in de subsidieverstrekking en -verantwoording 3. Breng gegevens over effectiviteit en zorgvragen in bij de preventie-overleggen. Aanbeveling aan de raad: 4. Formuleer als raad op welke concrete uitkomsten in het preventief jeugdbeleid gestuurd moet worden. Aldus besloten in de raadsvergadering van 4 juni 2026,

Y.P.A. Hermans Griffier

R. ter Hark Voorzitter