Document · PDF

Programmabegroting 2024-2027 Hillegom_1.pdf

Gemeenteraad 26 oktober 2023, gemeente HillegomBij agendapunt: 4: Algemene beschouwingen raadsfracties bij de Programmabegroting 202435.603 woorden

Open het PDF bij de gemeente ↗Naar de vergadering →

Tekst van het document

Uit het bestand gehaald, zonder opmaak, tabellen en afbeeldingen · deel 3 van 5

6 alinea's met “grondexploitatie”: 1239 1385 2397 2441 2448 2465

WAT WILLEN WIJ BEREIKEN? Doel: Een veilige woon- en leefomgeving voor onze inwoners. WAT GAAN WIJ DAARVOOR DOEN? Activiteit Activiteit omschrijving A1 Het opstellen van het Veiligheidsjaarplan (VJP) op basis van het nieuwe Integraal Veiligheidsbeleid (IVB) 2024 - 2027, waarin de concrete maatregelen integraal afgestemd zijn en de doelstellingen van het IVB geborgd. A2 Hillegom maakt gebruik van mobiel cameratoezicht. Cameratoezicht wordt ingezet om overlast tegen te gaan en de openbare orde te herstellen. A3 Om de sociale veiligheid te versterken zet Hillegom onder andere in op mediation tussen buurtbewoners; buurtbemiddeling. Na een succesvolle pilot zijn de werkafspraken tussen de woningcorporatie, wijkagent en de mediator bestendigd. A4 De Algemeen Plaatselijke Verordening wordt juridisch/technisch aangepast, indien noodzakelijk. A5 Het Keurmerk Veilig Ondernemen (KVO) wordt geactualiseerd. Bij ondernemers wordt nagegaan of zij samen met de gemeente en de politie zich willen inzetten om het winkelgebied van Hillegom veiliger te maken en de veiligheidsbeleving te vergroten. A6 Continuering van de rampenbestrijding en crisisbeheersing. Dit vindt o.a. plaats door de samenwerking te continueren in de gezamenlijke crisisorganisatie in de Duin- en Bollenstreek. Er is

WAT WILLEN WIJ BEREIKEN? Doel: Multiproblematiek aanpakken door veiligheid en zorg te combineren. WAT GAAN WIJ DAARVOOR DOEN? Activiteit Activiteit omschrijving B1 De Zorg- en Veiligheidstafel Jeugd is na een succesvolle pilot bestendigd en daarmee een vast onderdeel in de zorg en veiligheid van de jeugd. De Zorg- en veiligheidstafels Jeugd worden voorgezeten door twee gemeentelijke procesregisseurs. Vanuit de Zorg- en Veiligheidstafels is oog voor preventie en wordt een integrale aanpak opgezet met de betrokken partners. Er wordt daarnaast deelgenomen aan verschillende overlegvormen, waaronder het Zorgnetwerkoverleg en overleggen van uit het Zorg- en Veiligheidshuis. Focus hierbij ligt zowel op het veiligheids- als het zorgaspect, waarbij de interne samenwerking tussen het sociaal domein en Openbare Orde en Veiligheid wordt opgezocht. B2 Er wordt efficiënt ingezet op zorg en veiligheid wanneer er integraal wordt samengewerkt. Derhalve wordt er zoveel mogelijk ontschot op casusniveau. De procesregisseur van het sociaal domein heeft hier een belangrijke rol in. Interne samenwerking tussen diverse domeinen is van belang en wordt veelvuldig toegepast. B3 De samenwerking tussen het jongerenwerk, politie en boa's is van belang in het voorkomen van jeugdoverlast. Het jongerenwerk is zowel in het jongerencentrum als op straat actief.

Het jongerencentrum vormt een centrale plek voor veel Hillegomse jongeren. Zorgen omtrent jeugdigen worden onder samenwerkingspartners gedeeld, wat kan leiden tot een individuele Zorg en Veiligheidstafel wanneer een integrale aanpak noodzakelijk is. B4 Deelname aan het Zorgnetwerkoverleg met onder andere woonconsulent Stek, wijkagenten en zorgpartners over bijvoorbeeld zwaardere woonoverlast zaken. Elke partner is vanuit zijn eigen keten verantwoordelijk voor een deel van de aanpak om de problematiek te verminderen. De gemeente heeft regie op dit proces.

WAT WILLEN WIJ BEREIKEN? Doel: Het signaleren, voorkomen en aanpakken van (georganiseerde) ondermijnende criminaliteit. WAT GAAN WIJ DAARVOOR DOEN? Activiteit Activiteit omschrijving C1

Signaleren: - Het uitvoeren van preventief toezicht en integrale controles. - Het blijvend investeren in awareness intern en extern door middel van trainingen en publiekscampagnes. - Het in samenwerking met het RIEC actualiseren van ons Ondermijningsbeeld om goed zicht te hebben op de problematiek.

Voorkomen: - Wanneer voorzien is in de benodigde randvoorwaarden: het inzetten op preventie van jonge aanwas via de implementatie van het project Dealbreakers. - Het verder versterken van een weerbare samenleving via het houden van publiekscampagnes. - Het verder versterken van een weerbare organisatie via onder andere de inzet van trainingen (algemeen en op maat gemaakt). - Het vergaren van meer kennis rond het thema Vastgoed om hier in de toekomst meer op in te kunnen zetten.

Aanpakken: - Het lokaal oppakken van signalen en het uitlopen van casuïstiek. - Het waar nodig opwerken van signalen tot een (regionale) RIEC casus. - Wanneer voorzien is in de benodigde randvoorwaarden: het geven van uitvoering aan het samen met partners opgestelde plan van aanpak drugscriminaliteit (inclusief de verbreding van casuïstiek).

SAMENWERKINGSPARTNERS Verbonden partijen Veiligheidsregio Holland Midden (VRHM) Regeling omgevingsdienst West-Holland (ODWH)

Overige samenwerkingspartners Politie GHOR CJG/JGT Zorg- Veiligheidshuis Hollands Midden Brijder Halt Welzijnskwartier OM Jeugdbescherming West Onderwijs RIEC

Verkeer en Vervoer Goede bereikbaarheid, leefbaarheid en verkeersveiligheid maken Hillegom aantrekkelijker. Het nieuwe mobiliteitsplan is in januari2022 vastgesteld en wordt ingepast in de beleidscyclus van de Omgevingswet. In het Mobiliteitsplan zetten we in op drie ambities: 1. Een mooie, gezonde en veilige leefomgeving (people). 2. Hillegom zet in op duurzame mobiliteit (planet). 3. Hillegom is een vitaal dorp, daarom zijn we goed bereikbaar (profit). In een uitvoeringsprogramma nemen we maatregelen op, die bijdragen aan het verwezenlijken van deze ambities.

Om bereikbaarheid, leefbaarheid, duurzaamheid en veiligheid te verbeteren is het van belang om voortdurend te beschikken over actuele data rond gebruik van infrastructuur en parkeercapaciteit. Hiertoe hebben we in het najaar van 2020 parkeer- en verkeerstellingen opgesteld. Deze data willen we tweejaarlijks actualiseren. Uiterlijk in 2024 zal het bestaande parkeerbeleid van Hillegom (daterend uit 2016) geactualiseerd zijn, in 2023 maken we hier alvast een start mee, of het lukt om het af te ronden in 2023 hangt af van de beschikbare capaciteit. Deze is op dit specifieke onderdeel erg krap. Hierbij zal met name worden bekeken of de door ons gehanteerde parkeernormen nog passen bij bijvoorbeeld onze doelstellingen voor wat betreft leefbaarheid en onze woningbouwopgave. We willen het fietsen en lopen naar school, winkels, werk en het station stimuleren. Door te investeren in veilige trottoirs en fietsroutes dragen we bij aan een gezonde en veilige leefomgeving en stimuleren we tegelijkertijd deze twee meest duurzame vervoerswijzen. Daarnaast dragen we met het verbeteren van de , bij aan een verdere verduurzaming van de mobiliteit. We willen het aantal verkeersslachtoffers terugbrengen, door structurele aandacht voor verkeersveiligheid., gerichte aanpak van knelpunten zoals de Wilhelminalaan en door in te zetten op gedrag via campagnes zoals

Het versterken van duurzame mobiliteit bereiken we door het stimuleren van duurzame vervoerswijzen. Het gaat daarbij zowel om het stimuleren van lopen en fietsen door het verbeteren van voetgangers- en fietsinfrastructuur

De gemeente Hillegom zal tevens een verkenning doen ten aanzien van de mogelijkheden van een randweg om Hillegom, met name om het aandeel van vrachtverkeer op doorgaande wegen binnen Hillegom te verminderen. Voor het verbeteren van de bereikbaarheid hebben we onze partners hard nodig, zowel voor het treffen van samenhangende maatregelen als voor een effectieve lobby voor investeringen in onze regio door onder andere provincies, vervoerbedrijven en het Rijk. Voor het verbeteren van de bereikbaarheid van de noordelijke duin- en bollenstreek werken we samen met de provincie en de gemeenten Lisse, Teylingen en Noordwijk aan een pakket Deze beide trajecten moeten in samenhang worden bezien en beoordeeld maar kunnen en zullen onafhankelijk van elkaar in de besluitvorming gaan. Met verschillende regionale samenwerkingspartners wordt op verschillende tafels en in verschillende projecten en processen geschakeld. Het is van belang dat de gemeente daarin goed vertegenwoordigd is en actieve, deskundige en strategische inbreng heeft, en dat de raad en de stakeholders hierin goed meegenomen worden. WAT WILLEN WIJ BEREIKEN? Doel: Continue verbetering en monitoring van auto-, fiets- en OV-bereikbaarheid. WAT GAAN WIJ DAARVOOR DOEN? Activiteit Activiteit omschrijving A1

Vaststellen en uitvoeren van het uitvoeringsprogramma mobiliteit als een onderdeel van het Mobiliteitsplan dat wordt ingepast in de beleidscyclus van de Omgevingswet. In het uitvoeringsprogramma worden maatregelen voorgesteld voor 2022 en verder.

Actualiseren van de verkeers- en parkeertellingen in het najaar van 2024 (tweejaarlijkse jaarlijkse actualisatie).

WAT WILLEN WIJ BEREIKEN? Doel: Continue verbetering en monitoring van verkeersveiligheid en vermindering ongevallen langzaam verkeer. WAT GAAN WIJ DAARVOOR DOEN? Activiteit Activiteit omschrijving B1

Voortzetten van de lopende verkeerseducatie-acties voor jongeren met VVN, alle scholen en Holland Rijnland voor jongeren. We faciliteren bij de landelijke acties en stimuleren en faciliteren de verkeersbrigadiers bij lagere scholen. Regionaal en/of landelijk worden nieuwe educatieve en/of voorlichtingscampagnes ontwikkeld.

Met het uitvoeringsprogramma mobiliteit hebben we nadrukkelijk aandacht voor verkeersonveilige situaties. We nemen maatregelen op in het uitvoeringsprogramma om deze onveilige situaties te verminderen en/of voorkomen. We zoeken hiervoor cofinanciering in de vorm van rijks- en/ of provinciebijdrage).

WAT WILLEN WIJ BEREIKEN? Doel: Continue verduurzaming en monitoring van de verduurzaming van mobiliteit. WAT GAAN WIJ DAARVOOR DOEN? Activiteit Activiteit omschrijving C1

Versnellen van de plaatsingsprocedure voor laadpalen door het beleid Laadinfrastructuur uit te voeren.

Met het uitvoeringsprogramma mobiliteit hebben we nadrukkelijk aandacht voor het stimuleren van duurzame mobiliteit, bij de start zullen we de raad informeren over de acties

Het stimuleren van duurzame mobiliteit maakt onderdeel uit van de campagne energietransitie.

WAT WILLEN WIJ BEREIKEN? Doel: Betere ontsluiting van de Greenport Duin- en Bollenstreek. WAT GAAN WIJ DAARVOOR DOEN? Activiteit Activiteit omschrijving D1

Wij zorgen dat de gemeentelijke belangen goed ingebracht worden in de verschillende processen en projecten die spelen rondom het verbeteren van de bereikbaarheid van de noordelijke bollenstreek, zodat er tot een evenwichtig maatregelenpakket voor de korte en middellange termijn besloten kan worden en de uitvoering voorbereid kan worden.

Actief uitvoering geven aan de Regionale Strategie Mobiliteit.

Samen met de regio zoeken we naar oplossingen om de doorgaande wegen door Hillegom te ontlasten van vrachtverkeer. Hiervoor wordt door de gemeente Hillegom de mogelijkheid van een randweg langs Hillegom verkend.

SAMENWERKINGSPARTNERS Verbonden partijen Holland Rijnland

Overige samenwerkingspartners Regiogemeenten / gemeente Haarlemmermeer Burgers, bedrijfsleven en belanghebbenden Provincies Noord en Zuid-Holland VVN / Fietsersbond Vervoerregio Amsterdam Arriva / NS ProRail

Wonen Er is een grote vraag naar woningen in Hillegom. Veel inwoners zoeken momenteel een passende woning. De ruimte voor nieuwbouw is beperkt. We geven met het Woonprogramma 2020, via drie ambities extra aandacht aan senioren, starters, spoedzoekers en arbeidsmigranten. Om deze groepen meer kansen op de woningmarkt te bieden, is het vergroten en versnellen van de bouwproductie van belang. De drie ambities zijn: 1: ruimte bieden aan een gevarieerde woningvraag 2: woonwijken en woningen klaar voor de toekomst 3: lang zelfstandig wonen als onderdeel van de gemeenschap Het Hillegomse woonprogramma en de lokale regelingen/wettelijke instrumenten brengen we de komende periode in lijn met hiervoor genoemde trends en ontwikkelingen. We trekken daarbij samen op met partners (zoals ontwikkelaars en woningcorporatie Stek) en inwoners. De focus voor de komende periode ligt op versnelling van de woningbouwproductie, actualisatie van het (woon-)instrumentarium en uitvoering en actualisatie van het woonprogramma. We faciliteren partijen in het zo snel mogelijk doorlopen van procedures en maken afspraken over de voortgang.

Om toekomstbestendige keuzes op het gebied van woningbouw met slimme combinaties en innovaties voor een leefbaar Hillegom te kunnen maken, voor nu en in de toekomst, onderzoeken we aan wat, waar, wanneer en voor wie nieuwe woningen op de korte, middellange en lange termijn gerealiseerd kunnen worden. Dit in samenhang met het bestaande kaders en de (nieuwe) opgaven. WAT WILLEN WIJ BEREIKEN? Doel: Voorzien in de lokale en (boven)regionale woningbehoefte (kwantitatief en kwalitatief). WAT GAAN WIJ DAARVOOR DOEN? Activiteit Activiteit omschrijving A1

Jaarlijks voeren we het meerjarige woningbouwprogramma Hillegom uit en monitoren dit om tijdig te kunnen bijsturen.

Jaarlijks stemmen we de programmering en fasering van de woningbouwproductie regionaal af, om in de regio het gewenste woningbouwprogramma te realiseren.

Binnen de kaders van het woonprogramma inzetten op een mix van woningen voor starters, gezinnen en senioren, om voor alle inwoners een passende woning te realiseren. Daarbij houden we ook andere doelgroepen in het oog, waaronder de wettelijke aandachtsgroepen. We maken gebruik van (toekomstige) wettelijke mogelijkheden om bij woningtoewijzing voorrang te geven aan Hillegommers.

WAT WILLEN WIJ BEREIKEN? Doel: Beschikken over actueel woonbeleid in samenwerking met betrokken partners. WAT GAAN WIJ DAARVOOR DOEN? Activiteit Activiteit omschrijving B1

We voeren het woonprogramma 2020-2024: 'naar een duurzaam evenwicht' uit. Het Woonprogramma sluit aan op de Omgevingsvisie en geeft inzicht in de ambities, doelstellingen en prioriteiten.

We actualiseren het Woonprogramma 2020-2024 in lijn met de nationale Woon- en Bouwagenda, de Regionale Woonagenda en nieuwe wetgeving zoals de Wet versterking regie volkshuisvesting en Wet goed verhuurderschap om daarmee in te spelen op de meest actuele ontwikkelingen op de woningmarkt. De actualisatie van het Woonprogramma sluit aan bij de beleidscyclus van de te actualiseren bestaande omgevingsvisie 'Heerlijk Hillegom, duurzame (proef)tuin van Holland'.

Jaarlijks - In lijn met de Omgevingsvisie en het Woonprogramma sluiten, uitvoeren en monitoren van meerjarige prestatieafspraken met Stek en Huurdersbelangenvereniging Bollenstreek over betaalbaarheid, voldoende woningen voor diverse doelgroepen, duurzame woningen, wonen met zorg en de huisvesting van bijzondere doelgroepen.

We implementeren nieuwe taken volgend uit de nationale Woon- en Bouwagenda en de Regionale Woonagenda. In 2024 werken wij aan de verdere implementatie van de wet Goed Verhuurderschap, de Wet versterking regie volkshuisvesting en de Huisvestingswet.

WAT WILLEN WIJ BEREIKEN? Doel: Een meer passend woningaanbod voor alle doelgroepen. WAT GAAN WIJ DAARVOOR DOEN? Activiteit Activiteit omschrijving C1

We implementeren in 2024 de Regionale Huisvestingsverordening Holland Rijnland zodat er een transparant woonruimteverdeelsysteem is dat inspeelt op de huidige sociale woningmarkt.

Jaarlijks Bevorderen van initiatieven en faciliteren van de woonzorgopgave, zodat ouderen langer zelfstandig thuis kunnen blijven wonen. Hiervoor is het van belang dat dit wordt afgestemd met de partners in prgramma 1 uit het sociaal domein en dat er voldoende plekken zijn voor de eigen behoeft maar er geen regionale overcapaciteit wordt gecreëerd.

Jaarlijks - Bevorderen van initiatieven en faciliteren van de woonopgave als gevolg van transitie en transformatie maatschappelijke opvang en beschermd wonen. Zo anticiperen we op de toekomstige woonvraag.

WAT WILLEN WIJ BEREIKEN? Doel: Een meer toekomstbestendige woningvoorraad. WAT GAAN WIJ DAARVOOR DOEN? Activiteit Activiteit omschrijving D1

Inzetten op het realiseren van woningen volgens de GPR-streefwaarden uit de omgevingsvisie -norm, zodat nieuwbouw zo duurzaam mogelijk is. We zullen de partijen uitdagen om dit streven uit te voeren We zetten in op verduurzaming van de bestaande woningvoorraad volgens het uitvoeringsprogramma Energietransitie, zodat de woonvoorraad toekomstbestendig wordt.

SAMENWERKINGSPARTNERS Verbonden partijen Holland Rijnland

Overige samenwerkingspartners Woningcorporatie Stek Huurdersbelangenvereniging Bollenstreek Huurders Holland Rijnland Zorgaanbieders Duurzaam Bouwloket De Groene Uitdaging

Omgevingsvisie en Omgevingsplan De Omgevingswet treedt in werking per 1 januari 2024. De komst van de Omgevingswet betekent voor de overheid een verandering in het denken over een veilige en gezonde (fysieke) leefomgeving. Een belangrijk verschil tussen de Omgevingswet en de 'oude manier van werken' is dat niet langer allerlei sectoraal beleid op elkaar wordt gestapeld (zoals parkeernormen, structuurvisies, detailhandelsbeleid en woonbeleid) maar dat wordt uitgegaan van een integrale beleidscyclus en integrale gebiedsontwikkeling. In deze gebiedsontwikkelingen worden zaken zoals gezondheid, klimaatadaptatie, erfgoed, landschap, mobiliteit, biodiversiteit en veiligheid betrokken bij de afweging om zo integraal naar ontwikkelingen te kijken. We gaan als gemeente steeds meer werken met een integrale beleidscyclus, dit betekent dat er geen sectorale beleidsplannen meer opgesteld worden en dat juridische regels in het omgevingsplan moeten worden opgenomen. De gemeente Hillegom is voorbereid op de inwerkingtreding. Dit is het resultaat van het programma implementatie Omgevingswet. Na inwerkingtreding van de Omgevingswet start de zogenoemde transitieperiode waarin de gemeente Hillegom aan de slag gaat met de doorontwikkeling en vaststelling van de omgevingsvisie en het omgevingsplan voor heel Hillegom.

WAT WILLEN WIJ BEREIKEN? Doel: Via de instrumenten van de Omgevingswet werken we aan een veiligere en gezondere fysieke leefomgeving, waarbij duurzaamheid voorop staat. WAT GAAN WIJ DAARVOOR DOEN? Activiteit Activiteit omschrijving A1

Het in procedure brengen van een omgevingsplan voor het totale grondgebied van Hillegom. Het omgevingsplan Buitengebied en de Zanderij is daarbij de basis. Het ontwerp kan pas in procedure na inwerkingtreding van de Omgevingswet.

Actualisatie van de Omgevingsvisie Heerlijk Hillegom

WAT WILLEN WIJ BEREIKEN? Doel: Optimale dienstverlening. WAT GAAN WIJ DAARVOOR DOEN? Activiteit Activiteit omschrijving B1

Kaders ontwikkelen hoe we (overheids-) participatie onder de Omgevingswet verder doorontwikkelen en vormgeven met een leidraad, toolkit en evaluatie (zie programma 4 Participatie).

Uitvoeren van het communicatieplan om inwoners en initiatiefnemers mee te nemen in deze nieuwe manier van werken.

Het vertalen van de juridische regels uit het omgevingsplan naar digitaal toegankelijke regels voor de burgers gebeurt aan de hand van toepasbare regels.

SAMENWERKINGSPARTNERS Verbonden partijen Holland Rijnland Omgevingsdienst West-Holland GGD Veiligheidsregio Hollands Midden

Overige samenwerkingspartners Ministerie van Binnenlandse zaken VNG Omgevingswet Livinglab Zuid Holland (Hogeschool Leiden) Provincie Zuid-Holland Hoogheemraadschap van Rijnland Omliggende gemeenten Inwoners en initiatiefnemers

Transitie Omgevingswet Het programma implementatie Omgevingswet is afgerond, de wettelijke verplichtingen die volgen uit de wet zijn gerealiseerd. Vanaf inwerkingtreding van de Omgevingswet start een nieuwe periode, de transitie periode Omgevingswet. In deze transitieperiode moeten we rekening houden met de volgende ontwikkelingen: Juridische transformatie; werken met meerderde juridische systemen met effecten voor werkwijze, bezetting, onzekerheden en mogelijke bezwaarprocedures ICT en informatievoorziening; werken met verschillende systemen, huidige systemen en het Digitale stelsel Omgevingswet. Verandering van werkwijze; het leren werken met andere regelgeving, andere verantwoordelijkheden, samenwerking ook interbestuurlijk. Verandering in dienstverlening aan inwoners, bedrijven en projectontwikkelaars. (initiatiefnemers) Verplichte samenwerking in de keten en interbestuurlijk, de gemeente wordt het bevoegd gezag voor de omgevingsvergunning. Deze periode kenmerkt zich door: • Het leren anders te werken door te we werken met een integrale beleidscyclus. Dat wil zeggen dat we de komende jaren geen aparte beleidsnotities gaan opstellen. De omgevingsvisie en omgevingsplan bevatten in de toekomst alle beleidsregels die betrekking hebben op de fysieke gezonde leefomgeving.

• Het leren werken met de ja, mits gedachte bij het verkennen van een initiatief en het vergunningverleningsproces. • Doorontwikkeling van het digitale stelsel Omgevingswet. Voor deze transitieperiode wordt Rijksbudget beschikbaar gesteld in de Decembercirculaire 2023. Rijksbijdrage is werkbudget. Dat wil zeggen dat de rijksbijdrage randvoorwaardelijk is om deze transitie ambtelijk te kunnen uitvoeren. Er is een financiële strategie opgesteld hoe deze gelden gemonitord gaan worden. WAT WILLEN WIJ BEREIKEN? Doel: Regisseren en borgen van de onvoorziene nieuwe werkzaamheden die volgen na inwerkingtreding van de wet. Regisseren van de transitieperiode die volgt na inwerkingtreding van de Omgevingswet.

WAT GAAN WIJ DAARVOOR DOEN? Activiteit Activiteit omschrijving A1

Regisseren van de transitieperiode die volgt na inwerkingtreding van de omgevingswet. • Het ondersteunen van de organisatie tijdens de eerste overgangsfase na inwerkingtreding van de wet • Het managen van eventuele onvoorziene omstandigheden en effecten als gevolg van de inwerkingtreding.

Integraal procesgericht werken onder de omgevingswet doorontwikkelen en verantwoordelijkheden, beheer, integraliteit en kwaliteit van de hoofdprocessen Omgevingswet borgen in de (lijn)organisatie. De hoofdprocessen van de Omgevingswet zijn: • Verkennen en begeleiden initiatief • Behandelen melding / vergunning • Toezicht en Handhaving • Wijzigen Omgevingsplan, incl. toepasbare regels • Wijzigen beleidsproces omgevingsvisie Integraliteit van het beleid voor de fysieke leefomgeving doorontwikkelen en borgen en daarnaast de Ja mits houding procesmatig uitwerken. We stellen een eenduidige werkwijze op, hoe om te gaan met nieuwe initiatieven en beleidsontwikkelingen in de fysieke leefomgeving. Zo zullen alle verordeningen met raakvlak in de fysieke leefomgeving integraal onderdeel gaan uitmaken van het omgevingsplan.

Gebiedsontwikkeling Gebiedsontwikkeling richt zich op het (her)ontwikkelen van een locatie tot een nieuw gebied met een zo hoog mogelijke kwaliteit op het gebied van wonen, werken, mobiliteit, energietransitie, klimaatadaptatie, groen en recreëren. Daarbij worden de verschillende belangen zorgvuldig afgewogen. De gemeente heeft in haar omgevingsvisie ambities vastgesteld voor een gezonde en veilige fysieke leefomgeving. Daarnaast spelen er actuele ontwikkelingen buiten de invloedssfeer van het gemeentelijk bestuur die een direct effect hebben op de haalbaarheid van plannen en initiatieven, zoals bijvoorbeeld de stijging van bouwkosten en rentepercentages. Hierdoor wordt gebiedsontwikkeling steeds gecompliceerder. Dit vraagt om flexibiliteit en wendbaarheid om de hoogst haalbare (omgevings)kwaliteit te realiseren. WAT WILLEN WIJ BEREIKEN? Doel: Gebiedsontwikkeling in lijn met de Omgevingsvisie Hillegom, waarbij het uitgangspunt is een gezonde en veilige fysieke leefomgeving. WAT GAAN WIJ DAARVOOR DOEN? Activiteit Activiteit omschrijving A1

Stimuleren en faciliteren van initiatieven en plannen die bijdragen aan de koers van de Omgevingsvisie, welke worden gemonitord en geëvalueerd in het kader van de beleidscyclus van de Omgevingswet.

Invullen van eigen grondposities, zoals SIZO, SAVIO en Leerwinkel. Duurzaamheid en/of betaalbaarheid staan hierbij voorop. We maken afspraken over de voortgang en doorlopen processen zo vlot mogelijk.

SAMENWERKINGSPARTNERS Verbonden partijen

Overige samenwerkingspartners Woningbouwcorporaties Projectontwikkelaars Bedrijven Particuliere initiatiefnemers

Openbare ruimte en duurzaamheid Openbare ruimte We willen de (leef)omgeving voor inwoners en ondernemers aangenaam en bruikbaar maken en houden. Een prettige, groene leefomgeving heeft een positieve invloed op ons welbevinden en nodigt uit tot bewegen, sporten en ontmoeten. We hebben hard gewerkt aan het groenprofiel van onze gemeente. Het "zorgeloos groen" willen we uitbreiden naar de wijken. Dit draagt bij aan klimaatadaptatie en het versterken van de biodiversiteit. We blijven daarom investeren in groen, verkeersveiligheid en bereikbaarheid van Hillegom. Integraliteit en toekomstbestendigheid in de fysieke leefomgeving Via het beheer en onderhoud van de openbare ruimte dragen we bij aan een veilige en gezonde omgeving. We streven naar een basiskwaliteitsniveau van onze kapitaalgoederen en verhogen we de kwaliteit waar dit ook echt nodig is. De focus is tweeledig: Enerzijds ligt deze bij de uitvoering van de onderhoudswerkzaamheden die gebaseerd zijn op het beheerplan; anderzijds bij de integratie van alle opgaven in beleid en de werkzaamheden tussen en van verschillende onderhoudsdisciplines. In de openbare ruimte is er een duidelijk verband tussen sociale veiligheid, welzijn en burger- en overheidsparticipatie. We participeren met inwoners en gaan de wijk in om op te halen wat er leeft en welke ideeën er zijn voor verbetering van de openbare ruimte.

Kleine(re) aanpassingen in de openbare ruimte die snel kunnen worden opgepakt -en direct tot verbetering leiden- voeren we snel uit. We stimuleren de circulaire economie, en nemen deze opgave mee in de inkoop van duurzame producten en (de uitvoering van) ons afvalbeleid. De gemeente heeft, vanuit de wet Milieubeheer, de verplichting om duurzame inzameling van afval te verzorgen. Verder bereiden we Hillegom voor op klimaatveranderingen en ontwikkelen we een toekomstbestendig actieplan. De inrichting van de buitenruimte speelt hierbij een cruciale rol. Gezien de beperkte financiële ruimte in de komende jaren worden er keuzes gemaakt in de ambities. Diverse ambities betekenen een verhoging van beheer- en onderhoudskosten, tenzij eigen beheer door bewoners gaat toenemen of een andere wijze van compensatie wordt gevonden. Duurzaamheid In Hillegom is het thema duurzaamheid onder Uitvoeringsprogramma Duurzaamheid is een verbindend programma, dat betrekking heeft op verschillende beleidsterreinen. Duurzaamheid is dan ook een integraal onderwerp dat organisatie breed aandacht vraagt en opgepakt wordt op het gebied van fysieke, sociale en economische duurzaamheid. Als opvolger van het Uitvoeringsprogramma Duurzaamheid 2018-2022 zal een nieuw programma opgesteld voor de komende jaren.

Energietransitie: van beleid naar uitvoering Eind 2021 heeft de raad de Lokale Energiestrategie en de Transitievisie Warmte vastgesteld. Eind 2022 heeft het college het Uitvoeringsprogramma Energietransitie 2022-2026 vastgesteld. Dit uitvoeringsprogramma geeft concrete invulling aan onze ambities en doelen die in onze Lokale Energiestrategie en Transitievisie Warmte staan beschreven. Samen met onze inwoners, bedrijven en organisaties gaan we werken aan het behalen van onze doelen. Ondertussen verandert de (energie)wereld waar we bij staan. We blikken dus niet al te ver vooruit, maar beginnen met wat we nu weten en kunnen. Dit doen we in het vertrouwen dat we daarmee een goed onderbouwde stap zetten naar het behalen van onze doelstellingen. Tegelijkertijd zijn we ons ervan bewust dat de werkelijkheid ons

in zal halen. We timmeren daarom niet alles dicht en houden ruimte voor ontwikkelingen en innovaties. Dit uitvoeringsprogramma is dan ook een levend document, dat jaarlijks wordt geëvalueerd en bijgewerkt. De energietransitie is een maatschappelijke opgave die naast onze inwoners, ondernemers en organisaties ook onze ambtelijke organisatie raakt. Niet alleen team Duurzaamheid en Energie moet ermee aan de slag. Met het integrale uitvoeringsprogramma ambiëren we een goed begin te maken om de energietransitie stevig te verankeren in ons denken en doen, zowel bij inwoners en ondernemers als bij de ambtelijke organisatie en het politieke bestuur.

Budgettering: We spannen ons in om subsidies en andere vormen van cofinanciering te regelen voor het bereiken van onze duurzame doelstellingen. Om uitvoering te geven aan het Uitvoeringsprogramma Duurzaamheid wordt er een (jaarlijks) werkbudget onttrokken uit de daartoe bestemde reserve. Deze reserve is aanvankelijk opgezet voor de periode 2018-2022. Het beschikbaar houden van de bestemmingsreserve tot en met 2026 is gewenst. Daarnaast wordt er gewerkt aan een Uitvoeringsprogramma Energietransitie en een nog op te stellen Uitvoeringsprogramma Duurzaamheid. Financiering wordt gedaan op basis van gelden vanuit Rijkswege. Regionale programma's groen en recreatie Binnen de Duin- en Bollenstreek wordt een nieuw uitvoeringsprogramma Groen en Recreatie ontwikkeld. Daarin worden projecten op het gebied van groen en recreatie opgenomen. De Duin- en Bollenstreek ligt in het Nationaal park Hollandse duinen wat koppel kansen biedt op het gebied van marketing en toeristische ontwikkelingen. Binnen Holland Rijnland wordt gewerkt aan het Regionaal Groenprogramma Holland Rijnland. In 2023 ronden we lopende projecten af en indien er een nieuw programma is vastgesteld worden nieuwe projecten opgestart.

Ook hierbij geldt dat ambities en projecten die hieruit voortkomen mogelijk een verhoging van de beheer- en onderhoudskosten met zich meebrengen WAT WILLEN WIJ BEREIKEN? Doel: Een aangename, gezonde, veilige en toekomstbestendige woon- en leefomgeving voor alle inwoners. WAT GAAN WIJ DAARVOOR DOEN? Activiteit Activiteit omschrijving A1

We zorgen voor gerichte communicatie aan de inwoners over hun eigen invloed op de leefomgeving (bijvoorbeeld over de trias energetica, milieuvervuiling, geluidsoverlast en vergroening ten behoeve van waterberging).

A10

We optimaliseren de samenwerking met de Omgevingsdienst West-Holland bij het invullen van de (milieu) taken.

In 2024 gaan we verder met het optimaliseren beheer en onderhoud van maatschappelijk vastgoed.

In 2023 is het beheerplan Groen c.q. uitvoeringsprogramma besproken in de raad. In 2024 starten we met de uitvoering van het geactualiseerde beheerplan Groen. We integreren de volgende onderdelen: Vitaliteit en gezondheid van inwoners door doelstellingen op te nemen voor het verminderen van o.a. hittestress. Het inzetten van groen om de gevolgen van klimaatverandering te verminderen (klimaatadaptatie). Droogtebestendige groeiplaatsen en boom en plantensoorten waar nodig. Maatregelen voor toename in biodiversiteit.

We voeren het

We laten in samenwerking met verbonden gemeenten en partijen in 2024 een haalbaarheidsstudie uitvoeren voor het aanleggen van een ecologische verbindingszone langs en in de Trekvaart. In 2025 wordt met de samenwerkingspartijen in kaart gebracht of er een Voorlopig ontwerp opgesteld zal worden, indien dit het geval is zal dit resulteren in een Definitief ontwerp.

We actualiseren het beleidsplan civiele kunstwerken 2020-2024 tot een beheerplan civiele kunstwerken 2025-2029. Deze zal door het college worden vastgesteld. Daarbij verkennen we de opties in veiligheid en materiaalgebruik: zo milieuvriendelijk mogelijk, met als uitgangspunt circulariteit, duurzame productie en productengebruik en lage CO2 voetafdruk. Uw raad wordt hierover met een raadsbrief geïnformeerd.

Uitvoering geven aan het regionaal groenprogramma (RIF) van Holland Rijnland.

WAT WILLEN WIJ BEREIKEN? Doel: Het stimuleren van een circulaire economie. WAT GAAN WIJ DAARVOOR DOEN? Activiteit Activiteit omschrijving B1

We borgen en waar nodig passen we het nieuwe grondstoffen (VANG = Van Afval Naar Grondstof) beleid aan. Met specifieke aandacht voor de ontwikkelingen van de milieudoelen van de nieuwe VANG doelstellingen welke door de landelijke overheid worden ontwikkeld.

We gaan verder met het project herinrichting VAB terrein

Aan Meerlanden Bedrijven is gevraagd om een oplossing te bedenken voor het aanbieden van Bedrijfsafval. Ondernemend Hillegom voert gesprekken met Meerlanden namens de ondernemers in het centrum. De eerste gesprekken zijn positief en er wordt gewerkt aan een haalbaar plan met draagvlak. De gemeente heeft momenteel een faciliterende rol. B5

We werken aan het integreren van circulariteit in onze aanbestedingstrajecten. Hierin verwerken we

WAT WILLEN WIJ BEREIKEN? Doel: Openbare ruimte is klimaatbestendig. WAT GAAN WIJ DAARVOOR DOEN? Activiteit Activiteit omschrijving C4 inzichtelijk. We verkennen de haalbaarheid van het organisatorisch en juridisch implementeren van noodzakelijke aanpassingen om aan de wet te voldoen. C5

Vanuit de Omgevingsvisie, het Programma Duurzaamheid en het Programma Water en Klimaatadaptatie wordt bij aanpassingen en renovatie van de openbare ruimte rekening gehouden met klimaatverandering en klimaatadaptatie.

WAT WILLEN WIJ BEREIKEN? Doel: 159 terajoule (TJ): 38% duurzame elektriciteit opwekken in 2030

WAT GAAN WIJ DAARVOOR DOEN? Activiteit Activiteit omschrijving D1

Stimuleren van de ontwikkeling van zonnepanelen op daken. In het uitvoeringsprograma energietransitie zijn concrete projecten opgenomen om invulling te geven aan deze activiteit.

Nader onderzoek doen naar het duurzaam opwekken van elektriciteit in Hillegom. In het Uitvoeringsprogramma Energietransitie 2022-2026 staan concrete projecten om invulling te geven aan deze activiteit.

Deelname aan bijeenkomsten in Holland Rijnland en uitvoering geven aan het Energieprogramma.

WAT WILLEN WIJ BEREIKEN? Doel: 10% energiebesparing in 2025 en 15% energiebesparing in 2030, in de gebouwde omgeving ten opzichte van 2014 WAT GAAN WIJ DAARVOOR DOEN? Activiteit Activiteit omschrijving E1 E2

Uitvoering geven aan het thema energie besparen vanuit het Uitvoeringsprogramma Energietransitie 2022-2026. Voor 2030 inzichtelijk hebben hoe kansrijk en wenselijk een warmtenet is in Hillegom. Vanuit een gezamenlijke strategie met Hillegom, Lisse en Noordwijk worden de mogelijkheden in kaart gebracht. Voor 2030 inzichtelijk maken waar inwoners ook na 2050 gebruik kunnen blijven maken van het gasnet (voor het gebruik van duurzame gassen). Dit hangt zowel af van het verwachte aanbod van duurzame gassen als de betaalbaarheid van andere duurzame warmteoplossingen in het landelijk gebied. Komende jaren slim in kunnen spelen op de nieuwste inzichten, innovaties en technieken.

SAMENWERKINGSPARTNERS Verbonden partijen Omgevingsdienst West-Holland (ODWH) VAB Stichting RIJK

Overige samenwerkingspartners Hoogheemraadschap Rijnland Provincie Zuid-Holland Buurgemeenten Inwoners Bedrijven

Verbonden partijen Voor informatie over de verbonden partijen wordt verwezen naar de paragraaf Verbonden partijen

Beleidsindicatoren Indicator

Realisatie Begroting Begroting 2022 2023 2024

Eenheid

Gemiddelde WOZ waarde

per duizend euro

Nieuw gebouwde woningen

Demografische druk

Gemeentelijke woonlasten eenpersoonshuishouden Gemeentelijke woonlasten meerpersoonshuishouden

10,2

De som van het aantal personen van 0 tot 20 jaar en 65 jaar of ouder in verhouding tot de personen van 20 tot 65 jaar (%) Gemiddeld totaalbedrag in euro's Gemiddeld totaalbedrag in euro's

10,5

11,7

Bron

2021:

365

Aantal per 1.000 woningen

71,6%

952 1.011

CBS

2022: 9,3

Basisregistratie adressen en gebouwen

2021: 70,1 %

CBS

2022:

COELO

2022: 39

COELO

Toelichting indicator Gemiddelde WOZ waarde De gemiddelde WOZ waarde van woningen. Toelichting indicator Nieuwgebouwde woningen Het aantal nieuwgebouwde woningen, exclusief overige toevoegingen zoals transformaties. Toelichting indicator Demografische druk De som van het aantal personen van 0 tot 20 jaar en 65 jaar of ouder in verhouding tot de personen van 20 tot 65 jaar. Toelichting indicator Gemeentelijke woonlasten eenpersoonshuishouden Het gemiddelde totaalbedrag in euro's per jaar dat een éénpersoonshuishouden betaalt aan woonlasten. Toelichting indicator Gemeentelijke woonlasten meerpersoonshuishouden Het gemiddelde totaalbedrag in euro's per jaar dat een meerpersoonshuishouden betaalt aan woonlasten. Indicator

Eenheid

Realisatie Realisatie Begroting Begroting NL 2021 2022 2023 2024

Bron

CBS

Hoeveelheid restafval Omvang huishoudelijk restafval

incl. grof huishoudelijk restafval) Percentage elektriciteit opgewekt uit o.a. Hernieuwbare elektriciteit wind, waterkracht, zon of biomassa

118

124

2020: 170

14%

2020: RWS 26,9%

Toelichting indicator Omvang huishoudelijk restafval Niet gescheiden ingezameld restafval dat te groot of te zwaar is om op dezelfde wijze als het huishoudelijk restafval te worden aangeboden.

Toelichting indicator Hernieuwde elektriciteit Het % hernieuwbare energie, ook wel duurzame of groene energie genoemd. Dit is energie afkomstig van natuurlijke bronnen die constant worden aangevuld zoals uit wind, waterkracht, zon, bodem, buitenluchtwarmte en biomassa. nb: Gegevens zijn op moment van schrijven van deze programmabegroting nog niet bekend. Indien de gegevens na het schrijven bekend worden, kunt u deze vinden op: https://www.waarstaatjegemeente.nl/dashboard/Besluit-Begroting-en-Verantwoording/ Realisatie Realisatie Begroting Begroting NL Bron 2021 2022 2023 2024 Aantal per 10.000 jongeren 2021: Burea Verwijzingen Halt 100 100 80 (in de leeftijd 12 - 17 jaar) 80 u Halt 2021; Winkeldiefstallen Aantal per 1.000 inwoners 0,7 1 CBS 1 1,8 2021: Geweldsmisdrijven Aantal per 1.000 inwoners 2,7 2,5 CBS 3 4,3 2021: 1,5 Diefstallen uit woning Aantal per 1.000 inwoners 0,5 1,3 CBS 1,3 Vernieling en beschadiging 2021: Aantal per 1.000 inwoners 4,3 3 CBS 4 (in de openbare ruimte) 6,1 Indicator

Eenheid

Toelichting indicator Verwijzingen Halt Het aantal verwijzingen Halt per 10.000 inwoners van 12 tot 18 jaar. Jongeren van 12 tot 18 jaar die een licht strafbaar vergrijp plegen, worden door de politie of leerplichtambtenaren naar Bureau Halt verwezen voor een passende Halt-straf. Zij krijgen leeropdrachten en er volgen gesprekken met de jongere en de ouders. Op deze manier kunnen jongeren rechtzetten wat zij fout hebben gedaan, zonder dat zij in aanraking komen met het Openbaar Ministerie. Toelichting indicator Winkeldiefstallen Het aantal winkeldiefstallen per 1.000 inwoners. Toelichting indicator Geweldsmisdrijven Het aantal geweldsmisdrijven. Voorbeelden van geweldsmisdrijven zijn seksuele misdrijven, levensdelicten zoals moord en doodslag en dood en lichamelijk letsel door schuld (bedreiging, mishandeling, etc.). Toelichting indicator Diefstallen uit woning Het aantal diefstallen uit woningen, per 1.000 inwoners. Toelichting indicator Vernieling en beschadiging (in de openbare ruimte) Hieronder vallen brandstichting, alle vormen van vernieling en misdrijven tegen de openbare orde en het openbaar gezag.

Voorbeelden van misdrijven tegen de openbare orde en tegen het openbaar gezag zijn opruiing, huis-, computer- en lokaalvredebreuk, deelneming aan een criminele of terroristische organisatie, openlijke geweldpleging, godslastering, discriminatie en het doen van een valse aangifte. Omdat het delict mensenhandel vaak onder dezelfde feitcode geregistreerd wordt als het delict mensensmokkel worden deze twee delicten samengeteld en weergegeven bij de gewelds- en seksuele misdrijven. nb: Gegevens zijn op moment van schrijven van deze programmabegroting nog niet bekend. Indien de gegevens na het schrijven bekend worden, kunt u deze vinden op: https://www.waarstaatjegemeente.nl/dashboard/Besluit-Begroting-en-Verantwoording/

Kaderstellende stukken - Nationale Omgevingsvisie (NOVI) 2050, 2020 - Nationale wetgeving voor de fysieke leefomgeving - Omgevingsbeleid, -programma en -verordening provincie Zuid-Holland, 2020 - Nationaal Park Hollandse Duinen, 2020 - Wet veilighei - Regionaal Crisisplan - Integraal veiligheidsbeleid 2020-2023 Hillegom 'Samen houden we Hillegom veilig' - Coalitieakkoord Hoogheemraadschap van Rijnland, De blauwe lens, 2021 - Gemeenschappelijke Regeling Omgevingsdienst West-Holland - Gemeenschappelijke Regeling Holland Rijnland - Regionale Omgevingsagenda Holland Rijnland 2040, 2021 - Regionale Energiestrategie (RES 1.0) Holland Rijnland, 2021 - Regionale Strategie Mobiliteit (RSM) Holland Rijnland, 2021 - Lokale Energiestrategie Hillegom 2021 (LES) - Transitie Visie Warmte 2021 (TVW) - Regionale Woonagenda Holland Rijnland 2017 - Energieakkoord Holland Rijnland 2017-2025 - Groenprogramma Holland Rijnland, gebiedsprogramma Bloeiende Duin- en Bollenstreek 2016-2020 - Strategische Agenda Ruimte Duin- en Bollenstreek 2040, 2021 - Economische Agenda Duin- en Bollenstreek 2018-2021 - Intergemeentelijke Structuurvisie Greenport Duin- en Bollenstreek2016 - Omgevingsvisie Heerlijk Hillegom, duurzame (proef)tuin van Holland, actualisatie 2021 - Woonprogramma Hillegom 2020-2024 - Prestatieafspraken Wonen Hillegom - Parapluplan Wonen 2020 - Handhavingsuitvoeringsprogramma Hillegom 2020 -

Handhavingsuitvoeringsprogramma Hillegom 2021 - Algemene Plaatselijke Verordening Hillegom - Drank- en horecaverordening 2014 - Mobiliteitsplan 2022 - Beleidsplan wegen 2015-2019 - Bodemfunctieklassenkaart 2020 - Beleid Laadinfrastructuur 2021 - Beleidsplan Openbare Verlichting 2011-2021 - Healthy Hillegom 2020-2023 - Nota Grondbeleid Hillegom 2022-2026 - Erfgoedverordening gemeente Hillegom 2010 - Verordening Erfgoedcommissie Hillegom 2019 - Centrumplannen - Groenbeleidsplan 2015-2024 Deel A Deel B - RioolBeheerPlan en BasisRioolPlan 2016-2020 - Uitvoeringsprogramma Duurzaamheid Hillegom 2018-2022 - Afvalbeleid 2021 - Gemeentelijke afvalstoffenverordening en uitvoeringsbesluit - Landelijk afvalbeheersplan (LAP2) - Afvalscheidings - VANG (Van Afval Naar Grondstof) - Dienstverleningsovereenkomst met De Meerlanden (niet openbaar)

Wat mag het kosten? Lasten

Rekening

Begroting

2022

2023 na wijziging

2024

2025

2026

2027

Ruimtelijke ordening

-1.284

-1.398

-854

-666

Totaal Gebiedsontwikkeling

-1.284

-1.398

-854

-666

Openbare orde en veiligheid

-767

-970

-980

Crisisbeheersing en brandweer

-1.438

-1.513

-1.634

-1.673

-1.703

-1.723

Totaal Openbare orde en veiligheid

-2.205

-2.483

-2.614

-2.653

-2.683

-2.703

Openbaar groen en (openlucht) recreatie

-2.079

-2.419

-2.580

-2.817

-2.827

-2.837

Afval

-2.681

-3.264

-3.566

-3.653

-3.680

-3.541

Riolering

-1.765

-1.740

-1.730

-1.814

-1.826

-1.807

Milieubeheer

-1.016

-1.390

-1.240

-1.090

Begraafplaatsen en crematoria

-97

-122

-126

Totaal Openbare ruimte en duurzaamheid

-7.638

-8.935

-9.242

-9.650

-9.699

-9.401

Verkeer en vervoer

-3.519

-4.148

-3.972

-4.068

-4.208

-4.301

Recreatieve havens

-161

-141

-142

Parkeren

-127

-139

-349

Totaal Verkeer en vervoer

-3.807

-4.428

-4.463

-4.559

-4.699

-4.792

Wonen en bouwen

-625

-2.048

-879

-829

Grondexploitatie (nietbedrijventerreinen)

-9.735

-3.593

-17

Totaal Wonen

-10.360

-5.641

-896

-846

Totaal lasten

-25.294

-22.885

-18.069

-18.374

-18.593

-18.408

Thema Gebiedsontwikkeling

Thema Openbare orde en veiligheid

Thema Openbare ruimte en duurzaamheid

Thema Verkeer en vervoer

Thema Wonen

Baten

Rekening

Begroting

2022

2023 na wijziging

2024

2025

2026

2027

Thema Gebiedsontwikkeling Ruimtelijke ordening

364

103

Totaal Gebiedsontwikkeling

364

103

Thema Openbare orde en veiligheid Openbare orde en veiligheid 1

Crisisbeheersing en brandweer

197

Totaal Openbare orde en veiligheid

198

Afval

3.401

3.883

4.684

4.573

Riolering

2.537

2.474

2.527

2.637

2.651

2.628

Thema Openbare ruimte en duurzaamheid Openbaar groen en (openlucht) recreatie

Milieubeheer

Begraafplaatsen en crematoria

Totaal Openbare ruimte en duurzaamheid

6.033

6.448

7.303

7.413

7.427

7.293

Thema Verkeer en vervoer Verkeer en vervoer

170

Recreatieve havens

Parkeren

Totaal Verkeer en vervoer

179

Thema Wonen Wonen en bouwen

652

500

476

Grondexploitatie (nietbedrijventerreinen)

11.328

5.541

Totaal Wonen

11.980

6.041

476

Totaal baten

18.754

12.735

8.025

8.135

8.149

8.015

Saldo van baten en lasten

-6.539

-10.152

-10.045

-10.242

-10.446

-10.395

Reserves

Rekening

Begroting

2022

2023 na wijziging

2024

2025

2026

2027

Toevoegingen reserves

-273

-650

-1.960

-2.200

-1.200

Onttrekkingen reserves

1.644

3.707

3.226

3.345

2.376

1026

Totaal reserves

1.372

3.057

1.266

1.145

1.176

1.026

Saldo na resultaatbestemming

-5.172

-7.093

-8.779

-9.093

-9.268

-9.364

Programma 3 Bedrijvigheid Trends en ontwikkelingen Regionale Economie Voor de Duin -en Bollenstreek is gebiedsgericht werken noodzakelijk om een integrale ontwikkeling van de economie te realiseren. In de strategische Uitvoeringsagenda ruimte Duin- en Bollenstreek wordt gesproken over het vinden van de balans tussen economie, duurzaamheid, toerisme/recreatie, wonen leefbaarheid. Als deze met elkaar in balans zijn, zorgen deze voor de bijzondere en prettige leefomgeving binnen en buiten de regio. Het blijkt dat Hillegom met name onder het gemiddelde scoort op het aantal arbeidsplaatsen. Daarnaast speelt ook dat de scores op opleidingsniveau, vergrijzing, ondernemerschap en verhuismobiliteit niet positief uitpakken in verhouding tot het merendeel van de andere Nederlandse gemeenten. Om krimp op den duur te voorkomen is samenwerking tussen de triple helix partijen nodig. Daarnaast moet aansluiting gezocht worden bij de daarbinnen. Dit is een beeld dat herkenbaar is in de hele Duin- en Bollenstreek waardoor het noodzakelijk is om gezamenlijk (strategische) stappen te zetten. Bollensector De komende jaren zet de schaalvergroting in combinatie met de krimp van het aantal bedrijven in de bollensector door. Veel bedrijven gaan steeds meer specialiseren. Daarnaast zet de focus op duurzaam bodembeheer de komende jaren door.

Door meer rotatie van gewassen ontstaat meer vraag naar areaal dat geschikt is voor bloembollen. Deze ontwikkelingen leggen een (nog) grotere druk op het ruimtegebruik in de streek. Met de oprichting van Greenport Ontwikkelingsmaatschappij (GOM) is in 2009 gestart met het optimaal inrichten van de beschikbare ruimte in de streek. Desondanks zien we de afgelopen jaren een trend dat telers meer en meer hectares in andere gebieden opzoeken voor hun teelt. Om de economische positie van de Greenport te versterken is in 2019 de stichting Greenport Duin- en Bollenstreek opgericht. Binnen deze stichting werken onderwijs, overheid en ondernemers samen. De sector ziet de Bollenstreek nog altijd als haar bakermat vanwege de aanwezigheid van kennispartners (KAVB, BKD, Hobaho e.a.), toeleveranciers, de band met Keukenhof en de nabijheid van kennisinstituten (Leiden, Delft, Amsterdam) en onderwijsinstellingen (Wellant, Hogeschool Leiden, Hogeschool Inholland). Aan de hand van de evaluatie van de ISG wordt bekeken hoe verdere invulling gegeven wordt aan de ontwikkelingen binnen de Greenport. De opgave naar een duurzame Greenport en hernieuwbare energie maakt onderdeel uit van de doorontwikkeling van de Greenport. Lokale economie De lokale economie in het algemeen en de detailhandel in het bijzonder, staan onder druk.

Structurele ontwikkelingen, zoals de opkomst van online winkelen en andere behoeften bij klanten zorgen ervoor dat het beleven van het centrum veranderd is van koopgericht gedrag naar een beleving waar men elkaar ontmoet. Deze factoren beïnvloeden de opbouw van het centrum. Verdere internationalisering van productieprocessen, hebben gevolgen voor de bedrijventerreinen. We zien dat in de afgelopen jaren terug in een vermindering van het aantal winkels en leegstaande panden op bedrijventerreinen. Ten aanzien van de bedrijventerreinen zien we recent weer meer vraag ontstaan, waarbij de kwaliteit van de bedrijventerreinen een punt van aandacht is. Daarbij is transformatie een van de oplossingsrichtingen.

Lokale economie Levendig Hillegom We zetten in op activiteiten en projecten die Hillegom levendig en aantrekkelijk maken. Wij faciliteren plannen en ideeën, op voorwaarde dat ze bijdragen aan een verbetering van de leef kwaliteit en de duurzame ontwikkeling van Hillegom. We doen het samen met het lokale bedrijfsleven vanuit de intentieovereenkomst 'Heerlijk Hillegom, opweg naar de toekomst'. Hierin is afgesproken gezamenlijk aan de slag te gaan als een goed ondernemersklimaat, werk en inkomen, duurzaamheid, (digitale) bereikbaarheid, gezondheid en promotie van een aantrekkelijk dorp. Onderdeel hiervan is het faciliteren van een betere samenwerking tussen de Hillegomse ondernemers en tussen de ondernemers en de gemeente. Onder andere door het faciliteren van het Ondernemersfonds Centrum In 2021 is de herinrichting van de openbare ruimte in de Hoofdstraat afgerond waarmee de kwaliteit van het kernwinkelgebied is versterkt. Hiermee is de ruimtelijke kwaliteit in het centrum verbeterd en is een belangrijke randvoorwaarde/kader uit de Omgevingsvisie ingevuld. In de aankomende jaren is het belangrijk om te werken aan de samenwerking tussen ondernemers en tussen ondernemers en de gemeente. Nieuwe regels voor terrassen en uitstallingen zijn van kracht en dragen bij aan goede uitstraling.

In het centrum gaan we nadenken over hoe we multifunctionaliteit mogelijk kunnen maken om leegstand tegen te gaan. Bedrijventerreinen Op regionaal niveau is een nieuwe bedrijventerreinenstrategie opgesteld. Deze strategie geeft meer inzicht in de behoeften en wensen ten aanzien van de toekomstige ontwikkeling van bedrijventerreinen in de regio en de gemeente. We gebruiken deze strategie bij het door ontwikkelen van onze bedrijventerreinen en om de transformatie van Hillegom Noord en Hillegommerbeek naar woon- werkgebieden mogelijk te maken. We maken de diverse maatschappelijke transities (energie, circulair, mobiliteitsvragen, milieu) onderdeel van onze toekomstige aanpak en samenwerking met bedrijfsleven. WAT WILLEN WIJ BEREIKEN? Doel: In nauwe en constructieve samenwerking met stakeholders inzetten op duurzame ontwikkeling van ons centrum. WAT GAAN WIJ DAARVOOR DOEN? Activiteit Activiteit omschrijving A1

Indien er wordt besloten om op initiatief van Ondernemend Hillegom een Ondernemersfonds in te stellen, wordt dat gefaciliteerd.

Initiatieven vanuit de ondernemers die bijdragen aan kwaliteitsverbetering van het centrum worden waar mogelijk ondersteund.

Nadenken over hoe we multifunctionaliteit kunnen inzetten om leegstand tegen te gaan.

WAT WILLEN WIJ BEREIKEN? Doel: Verder vergroten van aantrekkelijkheid van Hillegom. WAT GAAN WIJ DAARVOOR DOEN? Activiteit Activiteit omschrijving B1

Wij dragen hieraan bij door Ondernemend Hillegom te ondersteunen in hun promotie en marketing doeleinden.

Aan de hand van het Handboek reclame, uitstallingen en gevelwijzigingen wordt gewerkt naar een meer uniforme uitstraling van het centrum.

WAT WILLEN WIJ BEREIKEN? Doel: Voldoende en duurzame bedrijventerreinen. WAT GAAN WIJ DAARVOOR DOEN? Activiteit Activiteit omschrijving C1

Toekomstbestendig maken van bestaande bedrijventerreinen in lijn met de Omgevingsvisie Hillegom 2030 en op basis van de regionale bedrijventerreinenstrategie.

In samenwerking met Teylingen, Noordwijk en Lisse wordt verder gewerkt aan een regionale bedrijventerreinenstrategie. Invulling geven aan het ontwikkelen van nieuwe bedrijfslocaties kan plaatsvinden na vaststelling van de regionale bedrijventerreinenstrategie.

SAMENWERKINGSPARTNERS Verbonden partijen Holland Rijnland

Overige samenwerkingspartners Economic Board Duin- en Bollenstreek Stichting Greenport DBS Stichting Monumentenbezit Regiogemeenten Toeristische ondernemers Promotie- / marketingorganisaties Inwoners Vastgoedeigenaren Provincie Zuid-Holland

Regionale economie Onze ambitie is de regionale economische structuur te versterken zonder dat het ten koste gaat van de woonaantrekkelijkheid. Vanaf 2017 wordt gewerkt met een regionale uitvoeringsagenda. In 2021 is de Economische agenda geëvalueerd. Hierin komt naar voren dat de agenda ten eerste gericht moet worden op de regionale vraagstukken, zoals het verbeteren van de bovengenoemde structuurknelpunten: aantrekken van kennis, behouden en aantrekken van jong talent, stimuleren van ondernemerschap. Daarnaast moet de zoals duurzaamheid, digitalisering en circulaire economie. Aan de hand van die evaluatie is een nieuwe uitvoeringsagenda opgesteld. Als (mede-) financier zijn we als gemeente kaderstellend. Duurzaamheid/circulaire economie is daarbij een belangrijk kader. Om overeind te kunnen blijven in de strijd om kennis en talent, zal de Duin- en Bollenstreek meer aansluiting moe rond Leiden en de metropoolregio Den Haag/Rotterdam. Vanuit Hillegom moet worden geïnvesteerd in de relatie met regio Kennemerland en metropool Amsterdam, Haarlemmermeer om het netwerk te versterken. De bloembollenteelt en -handel hebben onze regio gemaakt tot wat we zijn: de Bollenstreek. Wereldwijd beroemd en bekend door de bollenvelden en Keukenhof. Economie en toerisme binnen de Greenport Duin- en Bollenstreek zijn onlosmakelijk met elkaar verbonden.

Met diverse inspanningen proberen we onze streek nog mooier en leefbaarder te maken. Onder andere is hiervoor de Stichting Greenport Duin- en Bollenstreek in 2019 opgericht. Binnen de strategische agenda Duin- en Bollenstreek en de Regionale Omgevingsagenda Holland Rijnland zijn de ruimtelijke randvoorwaarden neergelegd voor het vernieuwen en vergroten van de lokale en regionale economie. En er is een Uitvoeringsagenda Duin- en Bollenstreek opgesteld. Daarin zijn de volgende economische opgaven benoemd: • Gezonde en Vitale regio: Economische agenda (verdere ontwikkeling van de samenwerking tussen de marketingpartners). • Nieuw programma groen, vervolg huidige gebiedsprogramma door ontwikkelen met aanvullend meer invulling op het gebied van toerisme en recreatie.

• • • • •

Regiobrand Duin & Bollenstreek ontwikkelen, verhaal van de bollenstreek naar buiten. Stakeholders analyse, ontwikkelen van arrangement denken. Onderzoeken van het verbreden van kuuroord faciliteiten naar de gehele Duin- en Bollenstreek, inclusief functionerende arbeidsmarkt. We verbinden onze kennisintensieve sectoren. Opstellen Programma Duurzame Greenport en Hernieuwbare Energie.

WAT WILLEN WIJ BEREIKEN? Doel: Versterken economische positie van de Duin- en Bollenstreek. WAT GAAN WIJ DAARVOOR DOEN? Activiteit Activiteit omschrijving A1

We ondersteunen het nieuwe uitvoeringsprogramma economie en brede welvaart van de Economic Board Duin en Bollenstreek, welke is ingericht op basis van een triple helix organisatie. Uitvoering van de activiteit is afhankelijk van beschikbare capaciteit en/of financiële middelen.

Verkennen strategische samenwerking met omliggende gemeenten en regio's.

Ondersteunen van de activiteiten van de stichting Greenport Duin- en Bollenstreek, binnen de bestaande activiteiten

Stakeholders analyse ontwikkelen van arrangement denken.

Het ontwikkelen van een regiobrand Duin- en Bollenstreek. Hiervoor moet de samenwerking tussen Ondernemend Hillegom (commissie marketing en communicatie) en de regiopartners worden versterkt.

We verbinden onze kennisintensieve sectoren. Uitvoering van de activiteit is afhankelijk van beschikbare capaciteit en/of financiële middelen.

Aan de slag met de Uitvoeringsagenda Verblijfsrecreatie.

Uitvoeren uitvoeringsagenda Duin- en Bollenstreek en samenwerken met de Economic Board.

SAMENWERKINGSPARTNERS Verbonden partijen Holland Rijnland Greenport Ontwikkelingsmaatschappij B.V.

Overige samenwerkingspartners Economic Board Duin- en Bollenstreek Omliggende gemeenten Stichting Greenport Duin- en Bollenstreek Provincie Zuid-Holland Provincie Noord-Holland Metropoolregio Amsterdam

Verbonden partijen Voor informatie over de verbonden partijen wordt verwezen naar de paragraaf Verbonden partijen.

Beleidsindicatoren Indicator

Functiemenging Vestigingen van (bedrijven)

Eenheid Index die verhoudingswaarde aangeeft tussen banen en woningen Aantal per 1.000 inwoners in de leeftijd 15 t/m 64 jaar

Realisatie Realisatie Begroting Begroting 2021 2022 2023 2024

Bron

43,6%

43,8%

44%

2021: 53,3 %

LISA

161,3

168,3

150

160

2021: 165,1

LISA

Toelichting indicator Functievermenging De functiemenging index (FMI) weerspiegelt de verhouding tussen banen en woningen, en varieert tussen 0 (alleen wonen) en 100 (alleen werken). Bij een waarde van 50 zijn er evenveel woningen als banen. Toelichting indicator Vestigingen van (bedrijven) Het aantal vestigingen van bedrijven, per 1.000 inwoners in de leeftijd van 15-65 jaar. nb: Gegevens zijn op moment van schrijven van deze programmabegroting nog niet bekend. Indien de gegevens na het schrijven bekend worden, kunt u deze vinden op: https://www.waarstaatjegemeente.nl/dashboard/Besluit-Begroting-en-Verantwoording/

Kaderstellende stukken Centrumontwikkeling · Programma Centrumontwikkeling Hillegom, september 2015 · Detailhandelsvisie Hillegom 2015 Regionale economie · Gebiedsprogramma B(l)oeiende Bollenstreek 2016 · Economische agenda Duin- en Bollenstreek, visie 2030 en uitvoeringsprogramma · Meerjarenprogramma Greenport Duin- en Bollenstreek 2017-2020 · Intentieverklaring 'Heerlijk Hillegom op weg naar de toekomst' · Koersdocument Economie en Toerisme Hillegom 2012-2020 · Intergemeentelijke structuurvisie Greenport Duin- en Bollenstreek 2016 Bedrijventerrein · Bedrijventerreinenstrategie Holland Rijnland

Wat mag het kosten? Lasten

Rekening

Begroting

2022

2023 na wijziging

2024

2025

2026

2027

Economische promotie

-198

-217

-225

Totaal Centrumontwikkeling

-198

-217

-225

Economische havens en waterwegen

-10

Totaal Lokale economie

-10

Economische ontwikkeling

-729

-458

-398

-155

-105

Bedrijvenloket en bedrijfsregelingen

-56

-101

-107

Totaal Regionale economie

-785

-559

-505

-262

-212

Totaal lasten

-993

-786

-740

-497

-447

Rekening 2022

Begroting 2023 na wijziging

Begroting 2024

Begroting 2025

Begroting 2026

Begroting 2027

3 3

Thema Centrumontwikkeling

Thema Lokale economie

Thema Regionale economie

Baten

Thema Centrumontwikkeling Economische promotie Totaal Centrumontwikkeling Thema Lokale economie Economische havens en waterwegen Totaal Lokale economie Thema Regionale economie Economische ontwikkeling Bedrijvenloket en bedrijfsregelingen Totaal Regionale economie Totaal baten

22 13

12 15

35 38

Saldo van baten en lasten

-979

-748

-702

-458

-408

Rekening

Begroting

2022

2023 na wijziging

2024

2025

2026

2027

Toevoegingen reserves

Onttrekkingen reserves

122

411

237

Totaal reserves

122

411

237

Saldo na resultaatbestemming

-856

-337

-465

-458

-408

Reserves

Programma 4 Bestuur Het programma Bestuur gaat meer over de bestuurlijke rollen en de manieren van overheidssturing dan over de vakinhoudelijke zaken. Dat was in voorgaande begrotingen ook al het geval. Maar in samenwerking met de raadsklankbordgroep Planning & Control is dit met de doorontwikkeling van de P&C-cyclus verder uitgewerkt. In deze begroting, een van de documenten van de P&C-cyclus, zijn de eerste stappen van deze doorontwikkeling zichtbaar. In de nieuwe opzet van programma 4 hanteren we een indeling volgens het bestuurlijke (regie) rollenmodel: een gemeentebestuur heeft een dienstverlenende rol naar haar inwoners en ondernemers, een netwerkende rol in haar gemeenschap en regio, een participatieve rol in initiatieven vanuit de gemeenschap en een rechtmatige rol met toezien op handelen volgens wet- en regelgeving en zelf het goede voorbeeld geeft. Langs de lijn van dit bestuurlijke rollenmodel hebben we de begrotingsdoelen en activiteiten in het programma bestuur als volgt gerangschikt:

De komende jaren werken we aan een nog betere verbinding tussen doelen - activiteiten - kosten met daaraan gekoppeld (als het even kan) effect-indicatoren waaruit de effecten van beleid zichtbaar worden en prestatieindicatoren die de voortgang van het beleid laten zien. Een digitaal goed doorzoekbare versie van de P&C documenten is, naast meer gebruik van grafische weergaven, een ambitie in de doorontwikkeling.

Dienstverlenende overheid Trends en ontwikkelingen In lijn met de VNG en de vereniging van directeuren Publieksdiensten (VDP) leveren wij service op maat. Belangrijke uitgangspunten hierbij zijn digitaal (tenzij), voorspelbaarheid, snelheid en daar waar nodig fysiek maatwerk service. We geven de komende jaren passende dienstverleningsconcepten vorm in de volle breedte van de organisatie aan de hand van serviceformules (van buiten naar binnen) die samen de complete omni-channel interactie met de samenleving omvatten. Omni-channel dienstverlening en de één-loket-gedachte dragen bij aan het versterken van de relatie met de samenleving. We willen nog vaker realistische verwachtingen creëren en waarmaken. De groeiende maatschappelijke roep om een open, digitale en toegankelijke overheid wordt steeds meer zichtbaar in onze wetten. Deze ontwikkeling zal de komende jaren een aanzienlijke impact hebben op processen en op de inrichting van de gemeentelijke informatiehuishouding. Nieuwe wetgeving (zoals bijvoorbeeld de Woo en de WMEBV) brengt onvermijdbare verplichtingen en verantwoordelijkheden met zich mee die geïmplementeerd moeten worden.

← Vorig deel Volgend deel →

De tekst is automatisch uit het bestand gehaald en kan afwijken van het origineel (kolommen, tabellen en koppen lopen door elkaar). Het officiële stuk bij de gemeente is leidend. Bron: https://gemeenteraad.hillegom.nl/api/v1/meetings/1583/documents/20386