Db07 Raadsbrief Update verduurzaming gemeentelijk vastgoed 2025.pdf

Raadsbrief

Update verduurzaming gemeentelijk vastgoed 2025 aan: datum document: ons kenmerk: datum collegevergadering: portefeuillehouder: behandelend ambtenaar: emailadres: embargo: programma:

de raad van de gemeente Hillegom 17 november 2025 Z-25-475563 02 december 2025 Mevr. C.J. Hoekstra Wil Schouten W.Schouten@HLTSamen.nl ☐ Leefomgeving

Inleiding In 2020 heeft de raad kennis kunnen nemen van het uitvoeringsplan verduurzaming vastgoed gemeente Hillegom 2021 – 2027 en besloten over het beschikbaar te stellen krediet. De basis hiervoor was de door Ingenieursbureau Multical opgestelde rapportage waarin per object de mogelijke maatregelen zijn aangegeven op welke wijze het betreffende object te verduurzamen is. In de raadsvergadering van 16 april 2020 is de besluitvorming middels een amendement opgeknipt, wat de weg heeft vrijgemaakt voor in eerste instantie de verduurzaming van sportcomplex de Vosse en de brandweerkazerne. In onze raadsbrief van 5 september 2023 hebben wij u geïnformeerd over de stand van zaken. Met deze raadsbrief brengen wij u opnieuw op de hoogte van de stand van zaken. Verduurzaming sportcomplex de Vosse Eind 2023 heeft de aanbesteding plaatsgevonden. Deze mislukte doordat 2 partijen zich vooraf hadden teruggetrokken en de enige overgebleven partij ruim € 100.000,- boven budget zat. Daarop is besloten het werk op te splitsen en zijn de werkzaamheden bij vijf verschillende aannemers in opdracht gegeven. Hierbij is gekozen voor een gefaseerde aanpak, waarbij het onderdeel met het grootste besparingspotentieel – het verwarmen van het zwembadwater met heatpipes – als eerste is uitgevoerd. Deze installatie is medio 2024 operationeel geworden.

Na het zwembadseizoen van 2024 zijn de warmtewisselaars aangebracht en zijn de transportleidingen van de heatpipes doorgetrokken naar de sporthal, zodat ook buiten het zwembadseizoen de warmte-opwekking benut kan worden. Deze werkzaamheden zijn begin 2025 afgerond. Het afgelopen zwembadseizoen is benut voor optimalisatie en afstemming en naar verwachting zal eind 2025 duidelijk worden op welke manier het systeem het beste werkt met het hoogst mogelijke rendement. Onderzocht is of de Photo Voltaic-installatie tegen de gevel gemonteerd kon worden i.v.m. de reeds aanwezige panelen en de beperkte belastbaarheid van het dak. Dit bleek technisch mogelijk, maar praktisch onwenselijk. Momenteel wordt er gewerkt aan de plaatsing van het maximale aantal van 132 stuks lichtgewicht Photo Voltaic -panelen op het dak.

1

Ondanks de lange doorlooptijd en de gefaseerde uitvoering zal van het oorspronkelijke, door de raad beschikbaar gestelde krediet van € 490.679,- naar verwachting nog circa € 115.000,- overblijven. Dit komt met name doordat de focus van de energiebesparing is gelegd op het verduurzamen van de verwarming van het zwembadwater in plaats van de gebouwen. Zie hiervoor onze raadsbrief van 5 september 2023. Voortgang Het volledige project, inclusief de installatie van Photo Voltaic -panelen, wordt naar verwachting nog in 2025 opgeleverd. Daarmee is het object verduurzaamd met de beste variant qua energiebesparing, CO₂-reductie, investering én terugverdientijd. Verduurzaming Brandweerkazerne Helaas mislukte ook hier de aanbesteding eind 2023 doordat twee partijen zich terugtrokken en de beide overgebleven partijen geen geldige inschrijving indienden. Na hernieuwde uitnodiging is op 9 juli 2024 de aannemingsovereenkomst getekend. De eerste fase van deze verduurzaming omvatte in hoofdzaak het isoleren van het gebouw (beglazing en dak), het aanbrengen van decentrale warmtepompen voor verwarming en koeling in kantine, kantoor en vergaderruimte, gebalanceerde ventilatie met WTW (WarmteTerugWinning) en het aanbrengen van uiteindelijk 60 stuks Photo Voltaic -panelen. Deze fase is op 10 juli 2025 opgeleverd.

De tweede fase (van het gas af), gestart op 18 augustus 2025, betrof het vervangen van de cv-ketels door een lucht/water-warmtepompinstallatie en het plaatsen van warmtepompboilers voor warm water. De werkzaamheden zijn inmiddels afgerond en het project is eind oktober 2025 opgeleverd. Het college heeft voor deze verduurzaming gebruik kunnen maken van de DUMAVAsubsidie van het Rijk. Dit zorgt ervoor dat de gemeente Hillegom totaal circa € 120.000,subsidie gaat ontvangen. Mede ten gevolge van de forse prijsstijgingen van de laatste jaren (de investeringskosten van het uitvoeringsplan waren gebaseerd op prijspeil 2019, exclusief indexatie) de mislukte aanbesteding en daarmee de lange doorlooptijd van het project, zal het door de raad beschikbaar gestelde krediet (€ 237.000,-) met circa € 50.000,- worden overschreden. Vervolg verduurzaming – Kulturele raad In het uitvoeringsplan verduurzamen maatschappelijk vastgoed is het gebouw de Kulturele raad het volgende te verduurzamen pand. De voorbereidende werkzaamheden voor het verduurzamen van de Kulturele Raad zijn inmiddels opgestart. De situatie blijkt complexer dan verwacht vanwege de netcongestie, het eventuele toekomstige warmtenet, de monumentenstatus van het pand en de aanwezigheid van huurders.

Op dit moment onderzoekt het college een aantal scenario’s die recht doen aan deze beperkende factoren De planning is om medio 2026 een raadsvoorstel gereed te hebben voor het investeringskrediet. Evaluatie / leerpunten Naast de snelle veranderingen in wetgeving en technische ontwikkelingen, zijn we geconfronteerd met mislukte aanbestedingen, lange doorlooptijden, dakveiligheidsvoorzieningen (waardoor er minder ruimte is voor Photo Voltaic -panelen), actualisatie van de Meerjaren onderhouds plannen, netcongestie, een mogelijk warmtenet, enzovoort. Hierdoor zijn de uitvoeringsjaartallen in het Uitvoeringsplan verduurzaming vastgoed gemeente Hillegom 2021–2027 niet langer realistisch. Ons advies is daarom van het uitvoeringsprogramma uitsluitend de volgorde van te verduurzamen gebouwen te gebruiken. En de verdere verduurzaming van het gemeentelijk vastgoed pand voor pand uit te voeren. Op deze manier kunnen plannen en risico’s (keuzes en kosten) beter worden onderzocht en afgewogen en kunnen eventuele kostenverhogingen worden beperkt of voorkomen. Deze aanpak verkleint niet alleen de financiële risico’s voor de gemeente, maar zorgt ook voor een betere afstemming van het investeringskrediet op de feitelijke uitvoering. Tegelijkertijd creëren we ruimte om optimaal gebruik te maken van beschikbare 2

subsidieregelingen. Dit betekent dat na de Kulturele raad, de volgende panden, rekening houdend met mogelijke andere ontwikkelingen, in volgorde worden opgepakt: het gemeentehuis, ’t Hof, Nexus en de gemeentewerf.

Bijlagen: 1. Geamendeerd raadsvoorstel “verduurzaming gemeentelijke gebouwen”. 3. Raadsbrief Update verduurzaming gemeentelijk vastgoed d.d. 5 september 2023

3

Amendement Nr. Status

VOOR:

19-100362 AANGENOMEN

BBH-CDA (mw Noort was afwezig)-VVD-Bloeiend H (16)

TEGEN: D66-GL (2)

Amendement voor de vergadering van de raad van: 16 april 2020 Agendanummer: 8 Onderwerp: Verduurzaming gemeentelijke gebouwen

Ondergetekenden stellen het volgende amendement voor: Besluitpunt 2 te vervangen door de volgende besluitpunten: 2. Voor het jaar 2021 uitvoering te geven aan de geplande investeringen voor het sportcomplex De Vosse en de Brandweerkazerne. 3. Het hiervoor benodigde budget als investering in de Programmabegroting van 2021 op te nemen. 4. Ten laste van de Algemene reserve het daarvoor benodigde budget ten gunste van de Reserve kapitaallasten te brengen. 5. De kapitaallasten van deze duurzame investeringen ten laste te brengen van de Reserve kapitaallasten. 6. De jaarlijkse energiebesparingen als structurele lastenvermindering in de Programmabegroting op te nemen. 7. Het college te verzoeken om een separaat raadsvoorstel voor de overige gemeentelijke gebouwen voor te leggen, opgesteld op basis van de ervaringen met sportcomplex De Vosse en de Brandweerkazerne en rekening houdend met nieuwe ontwikkelingen in energiebesparing, verwarmingstechniek en energieopwekking. 8. Het college te verzoeken om in het separate raadsvoorstel per gebouw verschillende keuzemogelijkheden uit te werken. Toelichting: Gelet op het feit dat de raad de ambitie heeft uitgesproken om in 2030 energieneutraal te zijn, moet het komende decennium benut worden om ervaringen op te doen met verduurzaming, waarbij de gemeente een voorbeeldfunctie heeft voor haar inwoners.

Het raadsvoorstel vraagt van de raad een eenmalig besluit over een totaalbudget voor de verduurzaming van de gemeentelijke gebouwen. Dit amendement knipt de besluitvorming op. Het maakt verduurzaming op korte termijn mogelijk voor sportcomplex De Vosse en de Brandweerkazerne, waar groot onderhoud op korte termijn noodzakelijk is. Daarnaast zorgt dit amendement ervoor dat de raad duidelijkheid krijgt over de financiering en maakt het mogelijk om te leren van de ervaringen en op verantwoorde wijze te investeren in verduurzaming. Hillegom, 16 april 2020 Namens de fracties van BBH, J.S. Nederpelt

CDA, C.H. Langeveld

VVD, I.B. Buijck

Raadsbrief Update verduurzaming gemeentelijk vastgoed aan: datum:

de raad van de gemeente Hillegom

ons kenmerk: Z-23-298100 datum collegevergadering: 5 september 2023 Mevr. C.J. Hoekstra portefeuillehouder: behandelend ambtenaar: emailadres: telefoon: embargo:

Wil Schouten W.Schouten@HLTSamen.nl 14 0252 ☐

Inleiding In 2020 heeft de raad kennis kunnen nemen van het uitvoeringsplan verduurzaming vastgoed gemeente Hillegom 2021 – 2027. De basis hiervoor was de door Ingenieursbureau Multical opgestelde rapportage waarin per object de mogelijke maatregelen zijn aangegeven op welke wijze het betreffende object te verduurzamen is. In de raadsvergadering van 16 april 2020 is de besluitvorming middels een amendement opgeknipt, wat de weg heeft vrijgemaakt voor in eerste instantie de verduurzaming van sportcomplex de Vosse en de brandweerkazerne. Met deze raadsbrief informeren wij u over de stand van zaken. Verduurzaming sportcomplex de Vosse In de destijds door Ingenieursbureau Multical opgestelde rapportage zijn 2 varianten uitgewerkt die voornamelijk betrekking hadden op de sporthal. Voor het zwembad was de conclusie dat dat er weinig winst te behalen viel, omdat de baden al afgedekt worden met isolatiedekens als deze niet in gebruik zijn, dat het water door zonnecollectoren wordt (voor)verwarmd en dat de pompen zijn of worden vervangen door energiezuinige varianten. Ook werd het zwembad niet als gebouw getypeerd en werd daarom verder niet opgenomen in het verduurzamingsonderzoek.

Bij het doornemen van de stukken door Sportfondsen Nederland (de exploitant van het sportcomplex de Vosse) is naar voren gekomen dat er juist een zeer groot besparingspotentieel is ten aanzien van het gasverbruik van het zwembad (is 75% van het totale gasverbruik van het gehele sportcomplex). Bovendien stond in het OnderhoudsJaarPlan aangegeven dat de verwarmingsketel van het zwembadwater moest worden vervangen. Dit was bij uitstek de gelegenheid om deze warmtevoorziening te verduurzamen en zo de grootste energiebesparing te kunnen realiseren. Op basis van deze gegevens heeft Sportfondsen Nederland een rapportage gemaakt waarin diverse varianten (4) zijn uitgewerkt. De variant die “het beste uit de bus is gekomen” qua investering, energiebesparing, CO2-reductie én terugverdientijd is de warmte-opwekking van het zwembad en de sporthal met behulp van heatpipes en HRketels. De reductie van het gasverbruik en de reductie van de CO2-uitstoot is van alle scenario’s het grootst. De verwachte CO2-reductie van deze maatregel is circa 48 ton per jaar.

Aanvullend is nog een variant verwerkt (variant 5) waarbij 100 PV-panelen tegen de zuidgevel van de sporthal worden geplaatst. De verwachte CO2-reductie van deze 1

maatregel is circa 16 ton per jaar. Vanwege het naar voren trekken en combineren van een aantal maatregelen uit het MeerjarenOnderhoudsPlan ontstaat er ruimte in het oorspronkelijk vastgestelde budget. Mocht deze ruimte ook bij de aanbesteding nog voldoende groot blijken te zijn, kunnen we ook de PV-panelen plaatsen, terwijl we binnen het oorspronkelijk vrijgegeven budget blijven. Voortgang Inmiddels zijn de conceptstukken voor de aanbesteding door de afdeling Vastgoed van HLTsamen ontvangen en van commentaar voorzien. Dit concept zal in de komende weken definitief worden gemaakt voor het vervolg van de aanbestedingsprocedure. Het uitgangspunt qua planning is vooralsnog dat het werk zal zijn opgeleverd voordat het nieuwe buitenbadseizoen van 2024 zal starten. Verduurzaming Brandweerkazerne De afdeling Vastgoed van HLTsamen heeft op basis van de destijds door Ingenieursbureau Multical opgestelde rapportage, offertes opgevraagd bij diverse marktpartijen. De aangeboden offertes weken deels af van de aangegeven verduurzamingsroute. In opdracht van HLTsamen is bouAd adviesgroep bv betrokken geweest bij het beoordelen van deze offertes en daarna voor het opstellen van een geïntegreerd advies om te kunnen komen tot een eenduidige uitvraag voor een aanbesteding.

Hierbij is enigszins afgeweken van het oorspronkelijke plan van Ingenieursbureau Multical en is tevens ingehaakt op de bedrijfsvoering van de brandweer (wisselende gebruiksuren van het gebouw) door het “opdelen” van de verwarmings- en koelinstallaties. Hierdoor wordt alleen de ruimte die echt in gebruik is geklimatiseerd en staan de overige installaties stand-by. De verwachte CO2-reductie van deze maatregelen is circa 16 ton per jaar. Bij de capaciteitsberekening voor het benodigde elektrische vermogen van het plan is gebleken dat de huidige capaciteit van de nutsvoorziening opgehoogd moet worden naar grootverbruik. Deze wijziging op de aansluiting is direct na het constateren aangevraagd bij de netbeheerder. In verband met de huidige netcongestie is de levertijd van de verzwaring inmiddels opgelopen tot een geschatte uitvoering in het 3e kwartaal van 2025. Bij narekening is geconstateerd dat de capaciteit van de aansluiting op dit moment wél voldoende is om de voorgenomen verduurzamingsvoorzieningen van de verwarmings- en koelinstallaties in de beoogde ruimten te realiseren zonder verzwaring. Alleen het aansluiten van de 118 PV-panelen is momenteel niet mogelijk. Besloten is om de huidige plannen voor de verduurzaming, inclusief het aanbrengen van de PV-panelen ongewijzigd uit te voeren, zodat we in ieder geval geen verdere vertraging oplopen.

Voortgang Inmiddels zijn de conceptstukken voor de aanbesteding door de afdeling Vastgoed van HLTsamen ontvangen en van commentaar voorzien. Dit concept zal in de komende weken definitief worden gemaakt voor het vervolg van de aanbestedingsprocedure. Het uitgangspunt qua planning is vooralsnog dat nog dit jaar zal worden gestart met de werkzaamheden. Verduurzaming vervolg De raad heeft in punt 7 van het amendement het college verzocht een separaat raadsvoorstel voor de overige gemeentelijke gebouwen voor te leggen, opgesteld op basis van de ervaringen met sportcomplex De Vosse en de Brandweerkazerne en rekening houdend met nieuwe ontwikkelingen in energiebesparing, verwarmingstechniek en energieopwekking. Op basis van het uitvoeringsplan verduurzaming vastgoed Hillegom en het op korte termijn noodzakelijke groot onderhoud is gestart met de Kulturele Raad als volgend te verduurzamen object. De voorbereidende werkzaamheden zijn reeds opgestart met als 2

doel het benodigde budget te kunnen bepalen en aan de raad voor te leggen en ook om in een vroeg stadium de noodzakelijke verzwaring van de elektra-aansluiting te kunnen aanvragen bij de netbeheerder.

Bijlagen: • Uitvoeringsplan verduurzaming vastgoed gemeente Hillegom 2021 – 2027. • Geamendeerd raadsvoorstel “verduurzaming gemeentelijke gebouwen”.

3