Db05 Raadsbrief Kaderbrief 2027-2030 Hillegom

Raadsbrief

Kaderbrief 2027-2030 Hillegom aan: datum document: ons kenmerk: datum collegevergadering: portefeuillehouder: behandelend ambtenaar: emailadres: embargo: programma:

de raad van de gemeente Hillegom 9 juni 2026 Z-26-509903 9 juni 2026 Dhr. M. Roelofs Suzanne Moret s.moret@hltsamen.nl ☐ Bestuur

Inleiding Via deze raadsbrief informeren wij u over het financieel meerjarenperspectief 2027-2030 van de gemeente Hillegom. Dit perspectief is geactualiseerd op basis van reguliere financiële ontwikkelingen, zonder rekening te houden met nieuwe beleidsmatige ontwikkelingen. Gezien de recente bestuurswisseling is ervoor gekozen dit jaar een compacte kadernota op te stellen in de vorm van een kaderbrief. Na de vaststelling van het Hoofdlijnenakkoord is het college op 22 april geïnstalleerd. Aansluitend is gestart met de uitwerking van het akkoord in een collegewerkprogramma. De beleidsmatige en financiële vertaling hiervan zal worden opgenomen in de Begroting 2027. Wij stellen u daarom voor om de kaderbrief in de raadsvergadering van 9 juli niet te behandelen. Nieuwe beleidsmatige ontwikkelingen en de financiële consequenties worden verwerkt in de Begroting 2027 en zullen bij de behandeling van de begroting door de gemeenteraad op 12 november worden besproken. Deze kaderbrief biedt een actueel en realistisch inzicht in de financiële uitgangspositie van de gemeente en vormt het vertrekpunt voor de voorbereiding van de Begroting 2027 en de verdere uitwerking van de ambities van college en raad.

Samenvatting Financieel meerjarenperspectief Het structurele saldo van het financieel meerjarenperspectief kaderbrief 2027 is voor alle jaren positief, variërend tussen de € 1,3 miljoen in 2027 tot € 528.000 in 2030. In dit saldo is nog geen rekening gehouden met nieuwe beleidsmatige ontwikkelingen. In het onderstaande overzicht is het financieel meerjarenperspectief van 2027 tot en met 2030 opgenomen. De wijzigingen vanaf de vastgestelde begroting 2026 worden hierna nader toegelicht.

1

Bedragen x € 1.000 2029 2030 1.170 1.170 -412 188 -84 41 674 1.399

Financiele doorkijk op hoofdlijnen Stand begroting 2026-2029 Circulaires gemeentefonds 2025 Besluiten gemeenteraad 2025-2026 Saldo voor kaderbrief 2027

2027 1.347 -172 -341 834

2028 519 -261 -209 49

Wijzigingen 1. Zienswijzen Gemeenschappelijke regelingen 2. Indexatie inkomsten en uitgaven 3. Actualisatie begroting 2026 4. Indexatie meicirculaire 2026 5. Taakmutaties meicirculaire 2026 6. Overige ontwikkelingen meicirculaire 2026 7. Regeling Realisatiestimulans Totaal wijzigingen Saldo kaderbrief 2027

-784 -548 -140 1.134 231 241 385 518 1.353

-633 -543 -90 1.066 -11 282 1.652 1.723 1.772

-620 -537 -90 1.047 -953 359 -794 -120

-645 -537 -90 1.048 -964 318 -871 528

Correctie Incidentele baten en lasten Structureel saldo kaderbrief 2027

-3 1.349

-1.402 370

125 5

528

Saldo voor kaderbrief 2027 Het startpunt van deze kaderbrief is de stand van de begroting 2026 zoals is vastgesteld door de raad op 13 november 2025. Na de vaststelling van de begroting hebben de uitkomsten van de september- en decembercirculaire 2025 een negatief effect gehad op de inkomsten van de algemene uitkering. Daarnaast heeft de gemeenteraad een aantal besluiten genomen die hebben geleid tot een verslechtering van het saldo voor de kaderbrief 2027. De raadsbesluiten tot en met 12 mei zijn verwerkt in deze kaderbrief. Bedragen x € 1.000 2027

2028

2029

2030

Afval- en grondstoffenprogramma Uitbreiding formatie team en beheer Geactualiseerde begroting HLTsamen 2026 Programmaplan Jeugd (incidenteel)

-28 -45 113 -382

-28 -45 113 -250

-28 -45 113 -125

-28 -45 113

Besluiten gemeenteraad 2025-2026

-341

-209

-84

41

Wijzigingen Voor het actualiseren van de begroting naar de stand in 2027 zijn onderstaande wijzigingen opgenomen in het financieel meerjarenperspectief 2027-2030: 1. Zienswijzen Gemeenschappelijk regelingen De gemeenschappelijke regelingen hebben hun begroting 2027 aangepast op basis van de indexatie voor 2027 en de uitkomsten van de jaarrekening 2025. U wordt hierover geïnformeerd via afzonderlijke raadsvoorstellen van de betreffende gemeenschappelijke regelingen. In het onderstaande overzicht zijn de verschillende gemeenschappelijke regelingen opgenomen.

2

Bedragen x € 1.000 1. Zienswijzen Gemeenschappelijke regelingen ISD (incl. BUIG-uitkering)

2027

2028

2029

2030

86

86

86

Provalu (gr KDB)

-122

38

60

86 67

Hecht

-115

-115

-115

-115 -30

Omgevingsdienst West Holland

20

11

2

Holland Rijnland

-11

-11

-11

-11

HLTsamen

-564

-564

-564

-564

Veiligheidsregio

-56

-56

-56

-56

Cocensus

-22

-22

-22

-22

-784

-633

-620

-645

Subtotaal Gemeenschappelijke regelingen

2. Indexatie belastingen, leges, huren en overige budgetten Bedragen x € 1.000 2. Indexatie inkomsten en uitgaven

2026

2027

2028

2029

a. Indexatie belastingen

159

165

170

170

b. Indexatie leges

27

27

27

27

c. Indexatie huren

19

19

19

19

d. Indexatie subsidies

-216

-216

-216

-216

e. Indexatie diverse budgetten f. Indexatie Inkoop Jeugdzorg 2027

-285

-285

-285

-285

-252

-252

-252

-252

-548

-543

-537

-537

Subtotaal Indexatie

a. t/m c. en e Indexatie belastingen, leges en huren en diverse budgetten De inkomsten uit belastingen, zoals OZB, precario, leges en huren, evenals de uitgaven voor overige diverse budgetten, zijn geïndexeerd met 2,6%. Voor salarissen, vergoedingen en sociale lasten van de gemeente zelf (waaronder de raad, griffie, wethouders en gemeentesecretaris) is een indexatiepercentage van 4,53% gehanteerd. Deze percentages zijn gebaseerd op de Financiële Kaderstelling Gemeenschappelijke Regelingen Hollands Midden (FKGR). d. Indexatie subsidies Het indexatiepercentage voor subsidies is een combinatie van deze percentages, 20% van het percentage voor materiële budgetten en 80% op salarissen en sociale lasten. Hierdoor bedraagt het indexatiepercentage 4,14%. f. Indexatie Inkoop Jeugdzorg 2027 De indexatie van de inkoop jeugdzorg wordt bepaald, volgens de cijfers die het ministerie van VWS publiceert om de tarieven in de zorg te indexeren. Voor de jeugd wordt het indexatiecijfer OVA/PPC gehanteerd. Deze is voor 2026 definitief vastgesteld op 4,99% en voor 2027 wordt vooralsnog gerekend met 3,79%. Het percentage voor 2027 wordt in juli door het ministerie van VWS vastgesteld. In juli worden nieuwe cijfers van de SOZ verwacht ten aan zien van de ontwikkeling van de uitgaven voor Jeugdzorg.

Samen met het definitieve inflatiepercentage voor 2027 kan dit nog leiden tot een bijstelling in de begroting van 2027.

3

3. Actualisatie begroting 2027 De begroting 2027 is geactualiseerd met een aantal niet-beleidsmatige ontwikkelingen. Bedragen x € 1.000 3. Actualisatie begroting 2027 a. Hogere rente langlopende leningen b. Hogere opbrengsten omgevingsvergunningen

2027

2028

2029

2030

-111

-61

-61

-61

50

50

50

50

c. Lagere kosten elektriciteit- en gasverbruik

200

200

200

200

d. Verlaging dividendinkomsten

-286

-286

-286

-286

Diverse kleine posten Subtotaal actualisatie begroting

7

7

7

7

-140

-90

-90

-90

a. Rente langlopende leningen De gemeente Hillegom doet de komende jaren omvangrijke investeringen. Op basis van de liquiditeitsprognose (overzicht van de verwachte inkomsten en uitgaven om te voorspellen of er op een bepaald moment voldoende geld beschikbaar is op de bank) is een aanvullende lening aangetrokken. Hierdoor is het budget voor rentelasten verhoogd. b. Hogere opbrengsten omgevingsvergunningen Op basis van de gerealiseerde opbrengsten in voorgaande jaren en het verwachte hogere bouwvolume in de komende jaren zijn de opbrengsten uit omgevingsvergunningen naar boven bijgesteld. c. Lagere kosten elektriciteit- en gasverbruik De kosten voor het energieverbruik van de openbare verlichting en diverse gemeentelijke panden zijn in de jaarrekening 2025 lager uitgevallen dan geraamd. Op basis hiervan is de begroting vanaf 2027 aangepast. d. Verlaging dividendinkomsten Omdat de dividenduitkeringen van BNG en Alliander in 2024 en 2025 lager zijn uitgevallen dan begroot, zijn de structurele dividendinkomsten in de begroting verlaagd. Meicirculaire 2026 De Meicirculaire is een jaarlijkse circulaire vanuit het Rijk waarin gemeenten worden geïnformeerd over de verwachte inkomsten vanuit het Gemeentefonds voor de komende jaren. De Meicirculaire is de belangrijkste basis voor de begroting voor het volgende jaar.

Later in het jaar volgen meestal nog de Septembercirculaire (actualisatie van de ramingen) en de Decembercirculaire (beperkte bijstellingen). Het Rijk heeft inmiddels een aantal onjuistheden geconstateerd in de rekenmodellen van de Meicirculaire 2026. We verwachten dat de aanpassingen klein zijn. In de begroting 2027 zullen de juiste rekenmodellen worden verwerkt. Voor nu is er gerekend op basis van de beschikbare modellen en dit geeft het volgende resultaat: 4. Indexatie meicirculaire 2026 De indexatie voor de Algemene Uitkering in het Gemeentefonds (volgens de meicirculaire 2026) is gekoppeld aan de ontwikkeling van het bruto binnenlands product (bbp). In de meicirculaire is voor het prijsdeel (pbbp) een indexatiepercentage van 2,7% gehanteerd.

4

5. Taakmutaties meicirculaire 2026 Bedragen x € 1.000 5. Taakmutaties meicirculaire 2026

2027

2028

2029

2030

a. Uitstel vervanging abonnementstarief Wmo

224

-

-

-

b. Huishoudelijke hulp uit de Wmo

-

-

-1.344

-1.360

c. Vangnetregeling huishoudelijke hulp uit de Wmo

-

406

-

401

Overige taakmutaties

7

-11

-10

-10

Totaal Taakmutaties

231

-11

-953

-964

a. Uitstel vervanging abonnementstarief Wmo De invoering van de inkomens- en vermogensafhankelijke eigen bijdrage in de Wmo (ter vervanging van het abonnementstarief) is uitgesteld van 1 januari 2027 naar 1 januari 2028. Hierdoor vervalt de eerder ingeboekte besparing in het Gemeentefonds in 2027. Dit geeft een voordeel voor Hillegom van € 224.000 in 2027. b. Huishoudelijke hulp uit Wmo Het kabinet heeft besloten dat huishoudelijke hulp niet langer via de Wmo wordt vergoed voor mensen die dit zelf kunnen betalen. Deze maatregel gaat in op 1 januari 2029. Hierdoor stopt huishoudelijke hulp als maatwerkvoorziening binnen de Wmo. Het gevolg is dat gemeenten minder kosten hebben voor deze voorziening. Omdat gemeenten minder hoeven uit te geven, wordt er geld uit het gemeentefonds gehaald. De algemene uitkering voor Hillegom is vanaf 2029 verlaagd met ca. € 1,4 miljoen. c. Vangnetregeling huishoudelijke hulp uit de Wmo Hoewel huishoudelijke hulp grotendeels uit de Wmo verdwijnt, blijft de gemeente verantwoordelijk voor mensen die niet in staat zijn om dit zelf te regelen of te betalen. Voor deze groep wordt een vangnet ingericht. De algemene uitkering voor Hillegom is vanaf 2029 verhoogd met ca. € 400.000. Per saldo is de algemene uitkering vanaf 2029 met € 1 miljoen verlaagd als gevolg van de correcties met betrekking tot huishoudelijke hulp.

Deze maatregel was eerder al aangekondigd, maar is nu daadwerkelijk verwerkt in het gemeentefonds. Het kabinet heeft de voorgenomen maatregelen echter nog niet nader uitgewerkt. Daardoor is nog onduidelijk hoe deze in de praktijk zullen uitwerken en welke gevolgen zij zullen hebben voor gemeenten en inwoners. Daarnaast moet nog blijken of het minderheidskabinet voldoende steun in het parlement kan verwerven om deze maatregelen daadwerkelijk door te voeren. In de aanloop naar de begroting 2027 zal worden bezien of het kabinet deze maatregelen nader uitwerkt en welke gevolgen dit heeft voor de uitgaven aan huishoudelijke hulp in de gemeente Hillegom 6. Overige ontwikkelingen meicirculaire 2026 Bedragen x € 1.000 6. Overige ontwikkelingen meicirculaire 2026

2027

2028

2029

2030

a. Ontwikkeling uitkeringsbasis in meicirculaire 2026

195

220

277

b. WOZ-waardering en aanpassing rekentarieven

145

145

146

148

c. BTW Compensatiefonds

-116

-116

-116

-116

Overige Totaal overige ontwikkelingen

339

17

33

52

-53

241

282

359

318

Onder de overige ontwikkelingen zijn door het Rijk een aantal technische aanpassingen gedaan. Deze hebben betrekking op onderstaande componenten: a. Ontwikkeling uitkeringsbasis in meicirculaire 2026 De uitkeringsbasis is de som van alle verdeelmaatstaven van het gemeentefonds (zoals inwoners, huishoudens, bijstandsontvangers, WOZ-waarden enz.), vermenigvuldigd met de bijbehorende bedragen per eenheid. Samen met de omvang van het gemeentefonds bepaalt de uitkeringsbasis de hoogte van de uitkeringsfactor. b. WOZ-waardering en aanpassing rekentarieven De WOZ-waarden van woningen en niet-woningen veranderen jaarlijks door ontwikkelingen op de vastgoedmarkt. Om te voorkomen dat gemeenten alleen door 5

stijgende of dalende vastgoedwaarden meer of minder geld uit het gemeentefonds ontvangen, worden de zogenoemde rekentarieven aangepast. Hierdoor wordt het effect van landelijke WOZ-waardestijgingen geneutraliseerd. c. BTW Compensatiefonds De mutatie betreft de afrekening van het BTW-compensatiefonds. Door een daling in het overschot van de BTW van de verwachte toevoeging in het fonds is de algemene uitkering negatief beïnvloed. 7. Regeling Realisatiestimulans De Realisatiestimulans is een rijksregeling voor de periode 2026-2029 die gemeenten financieel ondersteunt bij de realisatie van betaalbare woningen. Gemeenten ontvangen een bijdrage van € 7.000 per betaalbare woning waarvan de bouw in het betreffende jaar is gestart. De regeling is van toepassing op sociale huur-, middenhuur- en betaalbare koopwoningen. De geraamde inkomsten uit deze regeling zijn gebaseerd op een inschatting van het aantal woningbouwprojecten waarvoor in de periode 2027-2029 de bouw start. Hierbij is uitgegaan van de huidige projectplanning. Een aandachtspunt is dat het Rijk voor deze regeling € 2,5 miljard beschikbaar heeft gesteld. Indien dit budget volledig is uitgeput, kunnen geen aanvullende aanspraken meer op de regeling worden gemaakt. De uiteindelijke hoogte van de bijdrage is daarom afhankelijk van de beschikbaarheid van middelen binnen de regeling.

Saldo kaderbrief 2027-2030 Het saldo van de kaderbrief is positief in de jaren 2027, 2028 en 2030. Variërend van € 1,3 miljoen in 2027 tot € 528.000 in 2030 en een dip in 2029 van - € 120.000. Dit is de actuele en realistische financiële uitgangspositie van de gemeente en vormt het vertrekpunt voor de voorbereiding van de Begroting 2027 en de financiële vertaling van de ambities vanuit het collegewerkprogramma en nieuwe beleidsmatige ontwikkelingen. Structureel saldo kaderbrief 2027-2030 De provincie Zuid-Holland houdt toezicht op de gemeentelijke financiën en beoordeelt of de begroting structureel in evenwicht is. Hierbij geldt dat de structurele uitgaven moeten worden gedekt door structurele inkomsten. Om te bepalen of de gemeente Hillegom aan deze voorwaarde voldoet, is de begroting gecorrigeerd voor incidentele uitgaven en inkomsten. De uitgaven voor het programmaplan Jeugd en de Regeling Realisatiestimulans worden door de Provincie gezien als incidentele uitgaven. Na deze correctie laat het structurele saldo in de kaderbrief voor alle jaren een positief beeld zien, variërend tussen de € 1,3 miljoen in 2027 tot € 528.000 in 2030.

Bijlagen: 1 Uitgangspunten programmabegroting 2027-2030

6

Bijlage 1 - Uitgangspunten Programmabegroting 2027-2030 Inleiding In deze bijlage wordt het financiële beleid (kaders) uiteengezet, waarmee jaarlijks de kadernota/kaderbrief en programmabegroting worden opgesteld. De in deze bijlage genoemde financiële kaders leiden tot de voorlopige ramingen voor de Begroting 20272030. Lasten Budgetsubsidies, bijdragen etc. Voor zover (concept) begrotingen 2027 van gemeenschappelijke regelingen en derden zijn ontvangen, verwerken wij die in de ramingen. Kapitaallasten De geactualiseerde kapitaalasten op basis van de jaarrekening 2025 worden in de begroting 2027 opgenomne. Overige lasten Basis voor de raming van de lasten is de begroting 2026. Voor cao-ontwikkelingen hanteren we een percentage van 4,53% en voor inflatie een percentage van 2,6%. Dit is conform de financiële kaderstelling gemeenschappelijke regelingen Hollands Midden. Financiële verordeningen en nota’s Wij houden rekening met de kaders in de gemeentelijke financiële verordening (art. 212 gemeentewet) die de gemeenteraad heeft vastgesteld Rekenrente Voor het jaar 2027 wordt uitgegaan van een rekenrente van 0%. De rente, op basis de te berekende rekenrente, wordt niet toegerekend aan de activa van de diverse thema’s. Het te betalen bedrag aan rente is in de exploitatie opgenomen onder treasury. Onvoorzien In de Begroting 2027–2030 is een post onvoorzien opgenomen van € 25.000.

Artikel 4, lid 2, van de Financiële verordening Hillegom 2023 bepaalt dat in de begroting een post onvoorzien van € 25.000 wordt opgenomen, voor zover de begrotingsruimte dit toelaat. De opgenomen post is daarmee in overeenstemming met deze bepaling uit de financiële verordening Baten Algemene uitkering uit het Gemeentefonds De uitkomsten van de Meicirculaire 2026 zijn verwerkt in deze Kaderbrief 2027-2030. Dit is ook de grondslag van door de raming in de Programmabegroting 2027-2030. Inwoners en woningen Het aantal woningen en inwoners in de gemeente Hillegom is gebaseerd op de vastgestelde aantallen per 1 januari 2026. Het aantal woningen is een belangrijke maatstaf bij de berekening van de hoogte van de Algemene uitkering uit het Gemeentefonds. Het aantal inwoners per 1 januari 2026 bedraagt 23.083. Het verwachte aantal woningen dat in 2026 wordt opgeleverd is 69, per woning rekenen we op 1,5 inwoners, het aantal inwoners per 1 januari 2027 komt dan uit op 23.187. Woonlastendruk (OZB, afvalstoffenheffing en rioolheffing) Voor afvalstoffenheffing en rioolheffing geldt dat er 'kostendekkende tarieven' worden gehanteerd. De opbrengsten uit deze tarieven moeten de lasten dekken voor deze taakvelden. Dit houdt in dat de tarieven minimaal met het percentage van inflatie stijgen.

Ook voor de OZB geldt dat het basisuitgangspunt is dat deze stijgt met het percentage van inflatie, 2,6%.

7

Gemeentelijke belastingen en overige leges en tarieven In december 2026 staan de belastingverordeningen op de agenda voor behandeling in de raad. De inflatie bedraagt 2,6%.

8