Document · PDF

D17 College, raadsbrief Halfjaarrapportages Jeugd 2020.pdf

Gemeenteraad 27 mei 2021, gemeente HillegomBij agendapunt: 6: Ingekomen stukken11.424 woorden

Open het PDF bij de gemeente ↗Naar de vergadering →

Tekst van het document

Uit het bestand gehaald, zonder opmaak, tabellen en afbeeldingen · deel 1 van 2

Niet gevonden in dit document.

Hillegom

Raadsbrief Halfjaarrapportages Jeugd 2020 aan: datum:

de raad van de gemeente Hillegom 17 februari 2021

zaaknummer: Z-21-167559 datum collegevergadering: 16 maart 2021 portefeuillehouder: Dhr. J. van Rijn behandelend ambtenaar: K. van den Berg & T. Habermehl embargo: ☐ Inhoud mededeling Met deze raadsbrief informeren wij u over twee rapporten: Halfjaarrapportage Jeugdhulp 2020 van TWO Jeugdhulp en de Monitor Sociaal Domein: sturen op jeugdhulp. Beide rapporten zijn aanvullend op elkaar. De Halfjaarrapportage biedt gedetailleerde informatie over het jeugdhulpgebruik op regionaal niveau. De Monitor geeft een overzicht op hoofdlijnen over het lokale jeugdhulpgebruik in Hillegom over het eerste halfjaar 2020. De inhoud van de rapportages De TWO jeugdhulp stelt tweemaal per jaar een rapportage op over de jeugdhulp in de regio Holland Rijnland. De huidige halfjaarrapportage is op een andere manier opgebouwd. Daarmee geeft de halfjaarrapportage inzicht in de kosten voor jeugdhulp en het tot dan toe bekende corona-effect op het jeugdhulpgebruik. De halfjaarrapportage geeft inzicht in de cijfermatige informatie over het eerste halfjaar van 2020. De rapportage is gebaseerd op alle verwerkte en goedgekeurde facturen tot half september. Momenteel is er nog altijd sprake van een bijzondere situatie met een bijzonder jeugdhulpgebruik. U wordt binnenkort bij de jaarstukken geïnformeerd over de cijfermatige informatie over heel 2020 en de financiën.

De Monitor houdt het format aan van het eerste rapport. Met dit tweede rapport krijgt u als raad een beter zicht op de kosten van jeugdhulp. Dat komt omdat er nieuwe gegevens beschikbaar zijn. Sinds half oktober 2020 is voor de beleidsmedewerkers een nieuw Gemeentedashboard Holland Rijnland van TWO beschikbaar. Daardoor staan in dit rapport voor het eerst gegevens over: Gefactureerde kosten per maand; Facturatie naar zorgvorm; Unieke cliënten naar zorgvorm. Ook zijn gegevens van de praktijkondersteuner huisarts beschikbaar. De resultaten van de rapportages De jeugdhulpfacturatie over het 1e halfjaar van 2020 ligt regionaal 4% lager dan in 2019 door corona. In de maanden januari en februari was er sprake van een stijging van de jeugdhulpfacturatie. In de maanden maart, april en mei is er een daling. In de maand juni is er weer sprake van een stijging. Dit wordt verklaard door de coronabeperkende maatregelen. Ook in Hillegom is in het eerste half jaar van 2020 minder gefactureerd dan in dezelfde periode in 2019.

De ambulante inzet is gedaald tijdens corona. Bij ambulante hulpverlening is een afname te zien door de coronabeperkende maatregelen. Deze afname is vooral zichtbaar in de maanden april, en mei. In de maand juni is er weer een stijging zichtbaar, maar deze stijging blijft onder de lijn van 2019. De afname van het aantal unieke cliënten wordt veroorzaakt doordat de instroom lager is en de overgang naar digitaal contact. Ook is zichtbaar dat de daling in ambulante zorg een verschuiving van zorgvorm is. Minder cliënten hebben dagbehandeling gehad. Het meeste effect van de genomen coronabeperkende maatregelen lijkt zichtbaar bij jeugdigen die een vorm van dagbehandeling krijgen. Hier is de grootste afname zichtbaar vooral in de maanden maart en april. Vanaf de maand mei is er weer een stijging zichtbaar, maar blijft onder de lijn van 2019. De meeste vormen van dagbehandeling hebben alleen een doorgang geboden voor jeugdigen voor wie het echt noodzakelijk was. Regionaal zijn minder cliënten in verblijfszorg, maar de kosten zijn wel gestegen door langere verblijfsduur van cliënten. Er is een afname zichtbaar vanaf maart en deze lijkt zich verder door te zetten, ook na juni. Echter is er ook een facturatieachterstand, waardoor de cijfers nog kunnen wijzigen. Ouders hebben hun kinderen vaker thuis gehouden van het deeltijdverblijf uit angst voor besmetting.

Er zijn door de aanbieder in principe geen kinderen naar huis gestuurd. Bij verblijf is de kostenstijging veroorzaakt doordat de cliënten in verblijf langer verbleven en zo stijgen de gemiddelde kosten per cliënt. Hillegom wijkt van het regionale beeld af. Daar is het aantal cliënten met verblijf gelijk gebleven, terwijl de kosten sterk dalen. Mogelijk heeft dit te maken met eerder genoemde facturatieachterstand. De kosten voor Landelijk Transitie Arrangement (LTA) is gestegen. Het aantal cliënten dat binnen onze regio gebruikt maakt van deze vorm van zorg ligt hoger dan vorig jaar. De piek zit in april, maar vanaf juni is weer een stijging te zien. De kosten voor LTA stijgen fors. Vorig jaar is door een aanbieder deze zorg geschreven op reguliere zorg, wat dit jaar voor een kleine stijging zorgt. Informatieve avond sociaal domein Wij hebben u toegezegd om over de stand van zaken binnen het sociaal domein een avond te organiseren. Een van de onderwerpen waar wij u dan over willen informeren is de jeugdhulp. Daarbij zullen wij deze gegevens meer duiden en u mee nemen in hoe wij als gemeente sturen op de jeugdhulp.

Bijlagen: - Halfjaarrapportage 2020 van TWO Jeugdhulp - Cijferbijlage gemeente Hillegom - Monitor Sociaal Domein: Sturen op jeugdhulp

Halfjaarrapport Jeugdhulp 2020 TWO JEUGDHULP

TWO Jeugdhulp & de gemeenten in Holland Rijnland Oktober 2020

Inleiding Deze rapportage geeft inzicht in de cijfers over het jeugdhulpgebruik en de facturatie over 1e halfjaar 2020. De cijfers zijn gebaseerd op alle goedgekeurde facturen die voor 16 september 2020 zijn verwerkt. De cijfers gaan over de gehele regio, exclusief Alphen aan den Rijn en Kaag en Braassem. Cijfers per gemeente zijn vanaf half oktober terug te vinden in het gemeentedashboard die toegankelijk is voor beleidsmedewerkers. De coronabeperkende maatregelen hebben een onvoorspelbaar effect op het jeugdhulpgebruik vanaf half maart. Er is sprake van een bijzondere situatie met een bijzonder jeugdhulpgebruik. Dit is de reden van de gewijzigde opzet van de halfjaarrapportage en de daarbij behorende prognose. Het doel van dit halfjaarrapport is om de kosten voor jeugdhulp en het nu bekende corona-effect op jeugdhulpgebruik inzichtelijk maken. Leeswijzer Het eerste hoofdstuk geeft een totaaloverzicht weer van het jeugdhulpgebruik in de regio over het eerste halfjaar van 2020. Hoofdstuk 2 tot en met 7 gaan in op specifieke onderdelen van de gecontracteerde jeugdhulp. Het laatste hoofdstuk omschrijft een greep uit de verhalen van de jeugdhulpaanbieders met betrekking tot ontwikkelingen in het jeugdhulpveld.

Hoofdlijnen

     

Jeugdhulpfacturatie over 1e halfjaar 2020 ligt 4% lager dan 2019 door corona Ambulante inzet daalt tijdens corona Minder cliënten naar dagbehandeling in coronamaanden Minder cliënten in verblijf, maar kosten stijgen wel door langere verblijfsduur Stijging van de kosten voor LTA Zorgaanbieders vrezen 2e golf

1. Totaalbeeld : Jeugdhulpfacturatie over 1e halfjaar 2020 ligt 4% lager dan 2019 door corona Het facturatiebedrag van januari t/m juni 2020 ligt 4% lager dan in dezelfde periode vorig jaar. De afwijking zit in de maanden maart, april en mei. Waar in januari en februari sprake was van een stijging, valt de facturatie in maart 8%, in april 17% en in mei 15% lager. In de maand juni zien we een toename van 3% in de jeugdhulpfacturatie. Figuur 1 Facturatiebedrag eerste halfjaar 2019 en 2020

Facturatie stagneert tijdens corona € 6.000.000 € 5.000.000 € 4.000.000 € 3.000.000 € 2.000.000 € 1.000.000 €0 Januari

Februari

Maart

April

2020

Mei

Juni

2019

Aanbieders kunnen, rekening houdend met de weggevallen van de omzet door de RIVM maatregelen over de maanden maart tot en met juni 2020 omzetgarantie aanvragen. Een aantal, maar lang niet alle aanbieders met een lagere omzet hebben een aanvraag gedaan voor een financiële bijdrage in het kader van omzetgarantie. Omdat de facturatie nog niet bij alle aanbieders die omzetgarantie hebben aangevraagd compleet is, zijn ook niet alle aanvragen op dit moment uitbetaald. Daarnaast kunnen zorgaanbieders nog tot het einde van het jaar aanspraak maken op de regeling meerkosten. Een aanscherping van de corona maatregelen kan de additionele kosten die aanbieders tot het einde van het jaar maken opdrijven waardoor de huidige ontwikkelingen de meerkosten mogelijk zullen opdrijven. De stand per 1 oktober 2020 laat zien dat minimaal rekening gehouden moet worden met € 655.850.Dit betreft zowel meerkosten als omzetgarantie.

Figuur 2: Totale Facturatie eerste halfjaar 2019 en 20201 € 35.000.000

Facturatie 1e halfjaar 2020 ligt 4% lager €569.228

€ 30.000.000

€584.968 €2.911.608

€ 25.000.000

€5.006.063

€ 20.000.000

€286.330

€963.946 €3.018.395 €4.051.523

€8.166.687

€8.398.230

€15.143.214

€14.491.492

€ 15.000.000 € 10.000.000 € 5.000.000 €0 Ambulant

2019 Verblijf

Dagbehandeling

JB/JR

LTA

2020 Overig

Vergeleken met het 1e half jaar van 2019 neemt de facturatie in 2020 toe voor verblijf, Jeugdbescherming Jeugdreclassering en LTA (Landelijk Transitie Arrangement).

1 Onder overig vallen de kosten voor bijvoorbeeld vervoer

2. Ambulante hulpverlening Ambulante hulpverlening is onderverdeeld in 6 soorten ambulante jeugdhulp: - Basisggz - Curatieve ggz - Specialistische ggz - Begeleiding - Jeugd- en opvoedhulp ambulant - Gehandicaptenzorg ambulant In bijlage 1 zijn de aantallen per type hulp per maand terug te vinden. In onderstaande figuur is het totaal aantal cliënten met ambulante zorg weergegeven. Figuur 3 Aantal unieke cliënten met ambulante jeugdhulp 1e halfjaar 2019 en 2020

Minder cliënten met ambulante zorg tijdens Corona 4400 4300 4200 4100 4000 3900 3800 3700 3600 3500 3400 Januari

Februari

Maart

April

2020

Mei

Juni

2019

Vanaf maart zien we een afname van het aantal unieke cliënten waaraan ambulante jeugdhulp is verleend. Dat wordt in maart vooral veroorzaakt doordat de instroom van nieuwe jeugdigen lager is en de overgang naar digitaal contact. In april wordt vervolgens ook nog over aanmerkelijk minder BSN’s gefactureerd. Jeugdhulpaanbieders geven aan dat voor een deel sprake zal zijn van uitgestelde/ gepauzeerde hulp die na de eerste periode weer hervat zal worden. Een deel van de jeugdigen/gezinnen zal ontdekt hebben zonder hulp verder te kunnen. Welk percentage terugkomt of wegblijft, is nu nog niet te voorspellen. De afname van het aantal cliënten waarover is gefactureerd, is het grootst bij begeleiding, EED en basis GGZ. Zowel bij begeleiding als EED komt de afname met name door het dichtgaan van de scholen; begeleiding binnen scholen was (en is in sommige gevallen) niet mogelijk en scholen hebben minder cliënten doorverwezen voor een EED diagnostiek traject. Vanuit het veld is de inschatting dat 30% minder verwijzingen hebben plaatsgevonden naar EED. Op dit moment is het nog te vroeg om dit in onze eigen data terug te zien.

Alhoewel de daling binnen de basis GGZ ook gedeeltelijk komt doordat bijvoorbeeld observaties binnen het onderwijs niet konden doorgaan, hebben de RIVM maatregelen er ook voor gezorgd dat bepaalde trajecten die niet digitaal uitgevoerd konden worden (zoals speltherapie of diagnostiek) en behandeling bij specifieke doelgroepen (zoals jonge kinderen) niet ingezet konden worden. In de sector Jeugd en opvoedhulp en de gehandicaptenzorg zien we dat individuele ambulante jeugdhulp is ingezet in plaats van dagbehandeling waardoor de daling in ambulante zorg hier iets kleiner is geweest of niet heeft plaatsgevonden.

Figuur 4 Facturatie ambulante jeugdhulp 1e halfjaar 2019 en 2020

Ambulante zorgkosten dalen met 4% € 16.000.000

€71.087

€ 14.000.000

€688.982 €823.839 €1.104.386

€ 12.000.000

€1.558.775

€ 10.000.000

€92.661 €604.595 €769.809 €1.032.809 €2.145.740

€3.191.800 €2.831.324

€ 8.000.000 € 6.000.000 € 4.000.000

€7.704.345

€7.014.555

2019

2020

€ 2.000.000 €0 Specialistische GGZ

Begeleiding

J&O

Basis GGZ

EED

Gehandicaptenzorg

Curatief

De totale facturatie voor ambulante zorg daalt met 4%. De facturatie voor ambulante zorgverlening in de sector Jeugd en Opvoedhulp is echter toegenomen. Opvallend is de toename van de gemiddelde kosten per client per maand in vergelijking met 2019. Dit kan verklaard worden vanuit intensievere inzet voor jeugdigen die normaal gesproken bijvoorbeeld dagbehandeling krijgen.

3. Dagbehandeling Dagbehandeling komt terug in vier sectoren: Jeugd en Opvoedhulp, Gehandicaptenzorg, Begeleiding en de GGZ. Jeugdigen die een vorm van dagbehandeling krijgen, lijken het meeste effect te ervaren van de genomen corona maatregelen. Bij deze doelgroep is de grootste afname aan jeugdigen waarvoor facturen zijn ingediend. Figuur 5 Aantal unieke cliënten dagbehandeling 1e halfjaar 2019 en 2020

Minder cliënten naar dagbehandeling in Coronatijd 450 400 350 300 250 200 150 100 50 0 Januari

Februari

Maart

April

2020

Mei

Juni

2019

Vooral in april is goed zichtbaar dat deze voorzieningen over het algemeen uitsluitend open zijn gebleven voor die jeugdigen voor wie het echt noodzakelijk was. Om aan de RIVM-richtlijnen te kunnen voldoen, is bij een aantal aanbieders minder dagbehandeling per jeugdige ingezet. Hierdoor konden gedurende de week toch een aantal jeugdigen terecht op de voorzieningen maar is ook sprake van een daling van inzet en dus kosten per cliënt. Figuur 6 Facturatie dagbehandeling 1e halfjaar 2019 en 2020

Dagbehandelingskosten dalen fors door minder jeugdigen € 6.000.000 € 5.000.000 € 4.000.000 € 3.000.000

€524.989 €930.285

€419.132 €849.718

€1.650.720 €1.223.843

€ 2.000.000 € 1.000.000

€1.900.069

€1.558.829

€0 2019 J&O

2020 Gehandicaptenzorg

Begeleiding

GGZ

4. Verblijf Verblijf komt terug in vier sectoren: Jeugd en Opvoedhulp, Gehandicaptenzorg, Begeleiding en de GGZ Daarnaast is ook pleegzorg en de gesloten jeugdhulp hierin meegenomen. In onderstaande figuur is het totaal aantal cliënten in de verblijfssector weergegeven. Figuur 7 Aantal unieke cliënten in verblijf 1e halfjaar 2020 en 2019

Minder cliënten in verblijf tijdens Corona 460 440 420 400 380 360 340 320 300 Januari

Februari

Maart

April

2020

Mei

Juni

2019

Het lijkt erop dat met name binnen de gehandicaptenzorg en GGZ verblijf veel jeugdigen geen gebruik hebben gemaakt van verblijfsvoorzieningen. Jeugdhulpaanbieders vanuit de sector gehandicaptenzorg geven hierover bijvoorbeeld aan dat dat ouders hun kinderen vaker thuishouden van deeltijdverblijf uit angst voor besmettingen. Over het algemeen zijn door aanbieders geen kinderen naar huis gestuurd. Er is gezocht naar manieren om binnen de verblijfsvoorziening zelf zowel te voldoen aan de RIVM maatregelen als de zorgvraag. Aangezien hier nog relevante data ontbreekt van enkele aanbieders, is het nog niet mogelijk hier echt harde conclusies aan te verbinden, mogelijk kijken we naar een achterstand in facturatie. Figuur 8 Facturatie verblijf 1e halfjaar 2019 en 2020

Verblijfskosten stijgen licht € 9.000.000 € 8.000.000 € 7.000.000 € 6.000.000

€55.726 €1.017.505

€78.123 €875.580

€1.110.277

€1.617.199

€1.463.761

€ 5.000.000

€1.156.771

€ 4.000.000

€1.372.882

€1.477.939

€3.066.132

€3.273.021

2019

2020

€ 3.000.000 € 2.000.000 € 1.000.000 €0

J&O Pleegzorg Jeugdzorg+ of gesloten jeugdzorg

Gehandicaptenzorg GGZ Begeleiding (logeren en kortdurend verblijf)

Bij 4 sectoren is een stijging in de kosten terug te zien. In de Jeugd en Opvoedhulp is een kostenstijging van ongeveer €200.000. Ook hier waren tijdens corona minder kinderen in verblijf, maar stegen de kosten per client. De toename van gemiddelde kosten per client per maand in de Jeugd en Opvoedhulp en gehandicaptenzorg wordt vooral veroorzaakt door een toename van ambulante inzet op de verblijfslocatie vanwege het wegvallen van school en dagvoorzieningen. Bij pleegzorg is een kostenstijging zichtbaar van €300.000 die verklaard wordt door zowel meer cliënten, de tariefstijging en een hogere ambulante inzet. Voor gesloten jeugdhulp is ook een kostenstijging zichtbaar. De gemiddelde kosten per client zijn toegenomen, omdat cliënten langer in verblijf blijven. Daarnaast bevestigt Horizon dat door de verhuizing van Hestia naar Alphen aan den Rijn een toename van cliënten te zien is.

5. Jeugdbescherming en jeugdreclassering Omdat binnen jeugdbescherming en jeugdreclassering sprake is van outputfinanciering en/of een inspanningsfinanciering met financiering per etmaal maakt de facturatie niet inzichtelijk wat de daadwerkelijk inzet is die door de GI wordt gepleegd. De GI is immers de hele periode van de maatregel verantwoordelijk voor het kind. De facturatie maakt wel inzichtelijk wat het verloop is in cliënten. Hier zien we vooralsnog geen bijzonderheden die te relateren zijn aan corona. Figuur 9 Aantal unieke cliënten jeugdbescherming 1e halfjaar 2019

Aantal cliënten Jeugdbescherming redelijk constant 610 600 590 580 570 560 550 540 530 520 510 500 Januari

Februari

Maart

April 2020

2019

Mei

Juni

Figuur 10 Aantal unieke cliënten jeugdreclassering 1e halfjaar 2020 en 2019

Minder cliënten Jeugdreclassering 100 95 90 85 80 75 Januari

Februari

Maart

April

2020

Mei

Juni

2019

Figuur 11 Facturatie JB/JR 1e halfjaar 2019 en 2020

Kosten JB/JR nemen toe in vergelijking met 1ste half jaar 2019 € 3.500.000 € 3.000.000 € 398.673

€ 340.983 € 2.500.000 € 2.000.000 € 1.500.000 € 2.570.624

€ 2.619.722

2019

2020

€ 1.000.000 € 500.000 €0 Jeugdbescherming

Jeugdreclassering

De kosten voor jeugdbescherming en jeugdreclassering in het eerste half jaar 2020 nemen in vergelijking met het eerste half jaar 2019 toe.

6. LTA Sommige cliënten ontvangen specialistische jeugdhulp middels het Landelijk Transitie Arrangement (LTA). Dit betekent dat deze jeugdhulp zo specialistisch is dat de contractafspraken met deze aanbieders via de VNG verlopen. Namens gemeenten heeft de VNG-afspraken gemaakt over de landelijke inkoop jeugdzorg met landelijke aanbieders met een specialistische functie (Jeugd) of voorziening (Wmo/ZG). Deze functies worden per regio door relatief weinig jeugdigen gebruikt. Landelijke inkoop is noodzakelijk om de functie te behouden. De facturatie van deze jeugdhulp loopt wel via het berichtenverkeer bij TWO Jeugdhulp. Deze LTA-jeugdhulp betreft voor 98% jeugdhulp binnen de GGZ sector. Figuur 12 Aantal unieke cliënten LTA 1e halfjaar 2020 en 2019

Aantal cliënten LTA ligt hoger dan vorig jaar 120 100 80 60 40 20 0 Januari

Februari

Maart

April

2020

Mei

Juni

2019

Figuur 13 Facturatie LTA 1e halfjaar 2019 en 2020

De kosten voor LTA stijgen fors € 1.200.000 € 1.000.000 €137.082 € 800.000 € 600.000 €826.864

€ 400.000 €584.968 € 200.000 €0 2019

2020 LTA

Rivierduinen

In figuur 12 is te zien dat het aantal cliënten met LTA zorg hoger ligt in 2020. Deels wordt dit veroorzaakt doordat Rivierduinen in 2019 de LTA zorg op reguliere codes schreef, terwijl dit LTA betrof. Het gaat om 39 cliënten in het 1e 10

halfjaar van 2020. In figuur 13 is de LTA zorg van Rivierduinen apart weergegeven in de blauwe balk. Ondanks de inzet van Rivierduinen is nog steeds een flinke stijging terug te zien in LTA facturatiekosten. Hierbij is mogelijk sprake van een ‘waterbedeffect’: de regionale jeugdhulp zit op slot, dus stijgt LTA zorg omdat deze zorg niet is begrensd vanwege de landelijke afspraken. In bijlage 2 meer achtergrondinformatie over het LTA en de werking daarvan.

7. Niet gecontracteerde jeugdhulp: Op advies van het Expertteam De meeste plaatsingen bij niet-gecontracteerde aanbieders vinden plaats op advies van het Expertteam. Het Expertteam bestaat uit een afvaardiging van jeugdhulpaanbieders, toeleiders en onderwijs en geeft advies nadat een verzoek is ingebracht door het JGT, de Gecertificeerde Instelling of een gecontracteerde jeugdhulpaanbieder. Er vindt geen inhoudelijk advies plaats. Het Expertteam oordeelt of de hulpvraag beantwoord kan worden in de regio door een gecontracteerde jeugdhulpaanbieder of dat de inzet van een niet-gecontracteerde jeugdhulpaanbieder noodzakelijk is. Tabel 1 Overzicht Expertteam Type Expertteam Verhuizing Zorgcontinuiteit Op verzoek van betrokken gemeenten Crisisplaatsing Eindtotaal

Akkoord

Ingetrokken 74 6 3 1 2 86

Niet akkoord

Eindtotaal

80 6 3 1 2 92

In 2019 was een toename zichtbaar in zowel het aantal aanvragen bij het Expertteam als de gemiddelde kosten per aanvraag waar mee is ingestemd. Deze trend lijkt zich in 2020 door te zetten. In het eerste half jaar van 2020 zijn 92 casussen ingediend bij het Expertteam. In 2019 waren dit er nog 82. In 86 van deze ingebrachte casussen is ingestemd met de inzet van een niet regionaal gecontracteerde aanbieder. In onderstaande tabel een overzicht naar type jeugdzorg die is goedgekeurd. Tabel 2 Expertteam goedgekeurde aanvragen, naar type:

Type jeugdhulp

Aantal

Begeleiding GGZ Jeugd en opvoedhulp Gehandicaptenzorg Eindtotaal

37 24 24 1 86

Ook liggen de gemiddelde kosten voor een goedgekeurde aanvraag in 2020 hoger dan in 2019. De verklaring van deze groei in kosten zit met name in de aanvragen voor plaatsingen binnen gezinshuizen. Waar in de eerste helft van 2019 6 aanvragen voor een plaatsing bij een gezinshuis zijn goedgekeurd, is het aantal in de eerste helft van 2020 bijna verdubbeld naar 11 aanvragen. Anderzijds is ook een daling zichtbaar van de daadwerkelijk gefactureerde inzet. Waar in 2019 80% van de toegekende bestedingsruimte daadwerkelijk is gefactureerd ligt dit percentage in 2020 aanzienlijk lager. Hier is mogelijk zowel het effect van de RIVM maatregelen als een facturatieachterstand zichtbaar.

8. Signalen en verhalen uit het veld De afgelopen periode heeft TWO Jeugdhulp nog meer dan voorheen contact gehad met jeugdhulpaanbieders. Vaak korte telefonische contacten, soms meer uitgebreidere gesprekken. Zo hebben we een beeld gekregen van de uitvoering van jeugdhulp in deze periode. Tegelijkertijd konden we monitoren of zorgtypen volledig ontoegankelijk werden en of hulp zo veel als mogelijk weer gestart werd (zo nodig in aangepaste vorm). Snelle overgang naar digitale en telefonische hulp en ondersteuning De meeste organisaties waren (binnen twee weken) overgeschakeld naar digitale en telefonische hulp en ondersteuning. Dit zorgde vaak voor meer en kortere contacten. In plaats van 1 keer per week een gesprek, bijvoorbeeld 2 keer per week een telefoontje. Er is veel gebruik gemaakt van beeldbellen en organisaties die al beschikten over een de mogelijkheid om e-health modules in te zetten, geven aan dat deze meer zijn gebruikt in deze periode. Een aantal ervaringen:  De flexibiliteit van deze inzet kan de-escalerend werken bij dreigende crisis  Al relatief snel wordt het persoonlijke en verdiepende contact gemist  Een deel van de cliënten (jeugd en ouders) heeft aangegeven het als prettig te ervaren niet altijd naar de locatie van de aanbieder toe te hoeven.

(interessant om te zien of dit ook uit de ervaringsmeterjeugd naar voren komt)  Voor specifieke doelgroepen is deze manier van hulp en ondersteuning niet werkbaar, ook niet voor korte tijd (denk aan heel jonge kinderen, kinderen en ouders met een beperking, enz,) Jeugdhulpaanbieders geven aan de positieve elementen van deze manier van hulp en ondersteuning te willen behouden binnen hun organisatie. Het is aan te bevelen als regio het gesprek hierover te faciliteren. Jeugdhulpaanbieders kunnen van elkaar leren hoe we met elkaar tot een optimale inzet van blended care komen. Uitkomsten van verschillende (landelijke) onderzoeken kunnen hier helpend bij zijn. Afstel of uitstel van hulp Daar waar crises verwacht werden, traden ze soms niet op en daar waar ze niet verwacht werden, liepen de spanningen soms ineens hoog op. Een enkele aanbieder heeft aangegeven hun eigen professionele afwegingskader voor wel of niet opnemen of opschalen van hulp te willen heroverwegen. Al is er al heel snel met vrijwel alle cliënten contact geweest, droeg dit contact niet altijd even efficiënt bij aan het behalen van de doelen die gesteld waren en waarvoor jeugdhulp werd ingezet. Relatief veel jeugdhulpaanbieders geven aan dat een aantal trajecten langer duren door de coronaperiode. De meeste jeugdhulpaanbieders geven aan dat in april de aanmeldingen vrijwel stilgevallen waren.

Vanaf mei en zeker in juni horen we van jeugdhulpaanbieders dat het aantal aanmeldingen weer toeneemt. In de facturatiedata is vanaf juni weer meer nieuwe instroom van cliënten te zien. Beide laatste elementen kunnen een verhoogd jeugdhulpgebruik veroorzaken in de periode vanaf mei/juni. Als dit zich voordoet, zal dit zeker in combinatie met de huidige financiële krapte, een negatief effect hebben op wachttijden en de ervaren (werk)druk bij professionals in het veld. De verwachting is daarnaast dat uitstel van hulp door een aanscherping in de coronamaatregelen ertoe leiden dat de problemen van kinderen en gezinnen ernstiger worden, waardoor zij later zwaardere hulp nodig hebben. Personeel Vrijwel alle organisaties met wie is gesproken geven aan dat de (werk)druk op het personeel hoog is en was. Aanbieders verwachten hierdoor bij een tweede golf problemen met de inzetbaarheid van personeel, door ziekte en quarantaine. Dit komt ook naar voren in de derde corona quick scan jeugdhulpaanbieders2 uitgevoerd door de Jeugdautoriteit. TWO Jeugdhulp ontvangt het signaal dat de RIVM-maatregelen ervoor zorgen dat het ziekteverzuim 2

https://www.rijksoverheid.nl/documenten/rapporten/2020/09/21/derde-corona-quickscan-jeugdhulpaanbieders 12

hoger is omdat personeel bij (verkoudheids)klachten thuis moet blijven. Dit heeft grote invloed op de personeelsplanning, met name binnen verblijf- of dagbehandeling waar het personeelstekort door sommige aanbieders met inhuur van tijdelijke mensen opgelost moet worden. Dit geldt bijvoorbeeld voor de 4 aanbieders in de gehandicaptensector waarbij een van de aanbieders een eigen teststraat heeft ingericht om het testen te bespoedigen en zo de impact op het personeel te minimaliseren. Het is mogelijk dat deze kosten door aanbieders als meerkosten worden ingediend. Risico voor financiële positie aanbieders Door de coronacrisis staan een aantal van de gecontracteerde aanbieders financieel onder druk: enerzijds zijn de opbrengsten lager door een lagere zorgvraag, anderzijds stijgen de kosten door extra uitgaven. Hiervoor zijn de compensatieregelingen omzetgarantie en meerkosten ingericht. Echter, omzetcompensatie kan worden aangevraagd over de maanden maart tot juli 2020. Mogelijke omzetderving later in het jaar zal ten koste gaan van de financiële positie van aanbieders.

Bijlage 1 : Maandcijfers Realisatiecijfers per type jeugdhulp De tabellen hieronder zijn gebaseerd op de goedgekeurde facturen op 16 september. Dit is nog niet de volledige facturatie. Een aantal grote jeugdhulpaanbieders heeft nog niet volledig gefactureerd. Het aantal jeugdigen wat jeugdhulp heeft ontvangen kan nog toenemen. De gemiddelde kosten per client per maand kan nog wijzigingen. Ter vergelijk is de data van dezelfde periode vorig jaar er naast gezet. Clientaantallen: het aantal cliënten waarover is gefactureerd. Als er niet gefactureerd is, wil dit niet per definitie zeggen dat de client helemaal uit zorg is. Het betekent uitsluitend dat in de periode geen jeugdhulp is verleend. Mogelijk komt een deel van deze jeugdigen weer terug in de facturatie van een latere periode. Kosten per client per maand: De af- of toename van de gemiddelde kosten per client per maand, geven een indicatie van de intensiteit van jeugdhulp die verleend is. Met andere woorden: een toe- of afname van het aantal uren per client wat gefactureerd is Cijfers per gemeente zijn terug te vinden in het gemeentedashboard. De cijfers zijn exclusief de gemeenten Alpen aan den Rijn en Kaag en Braassem

Type Jeugdhulp

Clientaantallen 2019

Ambulant - Basis GGZ Ambulant - Specialistische GGZ Ambulant - Begeleiding Ambulant - EED Ambulant - J&O Ambulant - Gehandicaptenzorg Ambulant - Curatief Dagbehandeling - Begeleiding Dagbehandeling - Gehandicaptenzorg Dagbehandeling - J&O Dagbehandeling - GGZ Verblijf - Begeleiding (logeren en kortdurend verblijf) Verblijf - Gehandicaptenzorg Verblijf - J&O (zonder jeugdzorg+ of gesloten jeugdzorg) Verblijf - J&O (jeugdzorg+ of gesloten jeugdzorg) Verblijf - Pleegzorg Verblijf - GGZ Jeugdbescherming en jeugdreclassering Crisis LTA Vervoer

Type Jeugdhulp

Clientaantallen 2020

Januari Februari

Maart

April

Mei

Juni

782 2002 530 380 601 111 101 108 138 126 21 8 51 98 15 218 31 640 61 65 54

835 2068 536 382 645 114 123 107 140 129 22 7 56 94 17 223 34 655 54 74 54

843 2060 539 395 610 110 131 113 145 126 22 8 51 108 17 237 31 665 49 73 53

877 2073 514 414 661 116 133 113 149 129 20 8 53 103 18 237 24 670 50 77 57

888 2081 518 401 574 117 128 114 144 134 23 8 54 106 18 239 21 675 42 69 55

Januari Februari

Maart

April

Mei

Juni

810 2058 471 411 666 105 168 106 92 138 22 9 24 105 16 238 21 651 23 92 32

640 1987 486 359 642 122 152 82 66 9 17 5 34 100 15 233 15 663 22 106 22

684 1774 492 372 623 107 116 107 99 90 18 6 36 101 16 231 14 673 26 87 35

778 1827 519 396 569 96 159 114 110 132 13 7 36 104 16 219 14 674 25 91 39

770 2021 522 376 555 115 92 97 136 132 20 8 48 93 14 218 23 643 75 71 55

822 2036 457 397 601 108 151 102 147 139 21 8 54 102 19 243 24 620 22 97 50 15

787 1983 460 385 557 106 108 111 149 138 21 8 57 105 17 244 21 646 21 88 53

Type Jeugdhulp

gemid kosten per client

2019 Ambulant - Basis GGZ Ambulant - Specialistische GGZ

Januari Februari

Maart

April

Mei

Juni

€ 225

€ 214

€ 217

€ 223

€ 224

€ 1.042

€ 928

€ 1.113

€ 993

€ 1.023

€ 964

€ 373

€ 326

€ 356

€ 337

€ 339

€ 375

Ambulant - EED

€ 1.058

€ 1.034

€ 1.037

€ 958

€ 1.011

€ 954

Ambulant - J&O

€ 425

€ 396

€ 443

€ 437

€ 457

€ 403

Ambulant - Gehandicaptenzorg

€ 636

€ 588

€ 646

€ 653

€ 645

€ 588

Ambulant - Curatief

€ 103

€ 102

€ 108

€ 107

€ 96

€ 88

Dagbehandeling - Begeleiding

€ 1.635

€ 1.359

€ 1.542

€ 1.359

€ 1.377

€ 1.321

Dagbehandeling - Gehandicaptenzorg

€ 2.061

€ 1.874

€ 2.088

€ 1.878

€ 1.953

€ 1.779

Dagbehandeling - J&O

€ 3.811

€ 4.538

€ 4.519

€ 3.691

€ 4.132

€ 3.922

Dagbehandeling - GGZ

€ 2.401

€ 2.383

€ 2.627

€ 2.496

€ 2.290

€ 2.493

Verblijf - Begeleiding (logeren en kortdurend verblijf)

€ 1.692

€ 1.566

€ 1.817

€ 1.703

€ 1.697

€ 1.518

Verblijf - Gehandicaptenzorg

€ 4.854

€ 4.040

€ 4.172

€ 4.635

€ 4.429

€ 4.243

Verblijf - J&O (zonder jeugdzorg+ of gesloten jeugdzorg)

€ 9.598

€ 8.165

€ 9.877

€ 10.758

€ 11.119

€ 9.866

Verblijf - J&O (jeugdzorg+ of gesloten jeugdzorg)

€ 10.703

€ 8.290

€ 9.849

€ 9.278

€ 7.339

€ 8.007

Verblijf - Pleegzorg

€ 5.668

€ 4.877

€ 5.508

€ 4.612

€ 5.160

€ 4.847

Verblijf - GGZ

€ 900

€ 792

€ 867

€ 822

€ 884

€ 796

Jeugdbescherming en jeugdreclassering

€ 758

€ 694

€ 777

€ 722

€ 757

€ 717

Crisis

€ 1.122

€ 1.173

€ 1.301

€ 1.330

€ 1.302

€ 1.135

LTA

€ 1.196

€ 1.756

€ 1.139

€ 1.308

€ 1.140

€ 1.716

€ 232

€ 205

€ 210

€ 211

€ 220

€ 203

Januari Februari

Maart

April

Mei

Juni

€ 236 € 1.030 € 331 € 1.259 € 465 € 637 € 122 € 1.584 € 2.189 € 4.391 € 3.146 € 1.809 € 5.624 € 11.555 € 10.359 € 5.416 € 1.047

€ 225 € 918 € 319 € 1.072 € 506 € 591 € 108 € 1.386 € 1.958 € 4.678 € 2.828 € 1.681 € 5.008 € 11.582 € 10.158 € 4.997 € 963

€ 219 € 1.017 € 312 € 662 € 683 € 624 € 111 € 1.297 € 1.419 € 2.362 € 1.385 € 1.509 € 6.407 € 11.178 € 10.355 € 5.378 € 1.075

€ 223 € 914 € 294 € 784 € 710 € 562 € 92 € 1.154 € 965 € 2.127 € 1.396 € 984 € 7.089 € 7.458 € 10.509 € 5.274 € 1.010

€ 223 € 982 € 348 € 709 € 560 € 560 € 107 € 1.289 € 1.571 € 3.776 € 1.556 € 797 € 6.965 € 9.122 € 10.628 € 5.299 € 1.067

€ 242 € 1.025 € 384 € 1.187 € 571 € 629 € 110 € 1.441 € 2.368 € 5.585 € 2.935 € 646 € 6.759 € 8.245 € 9.664 € 5.466 € 1.081

€ 781 € 1.334 € 1.900 € 257

€ 736 € 1.561 € 1.773 € 234

€ 793 € 1.586 € 2.043 € 172

€ 762 € 1.519 € 1.662 € 127

€ 784 € 1.454 € 1.414 € 152

€ 756 € 2.120 € 1.500 € 263

Ambulant - Begeleiding

Vervoer

Type Jeugdhulp

gemid kosten per client 2020

Bijlage 2 : Achtergrondinformatie LTA

A. De landelijke raamovereenkomsten Namens gemeenten heeft de VNG afspraken gemaakt over de landelijke inkoop jeugdzorg met landelijke aanbieders met een specialistische functie (Jeugd) of voorziening (Wmo/ZG). Deze functies worden per regio door relatief weinig jeugdigen gebruikt. Landelijke inkoop is noodzakelijk om de functie te behouden. Binnen de landelijke raamovereenkomst worden uitsluitend die functie gecontracteerd die onder deze definitie vallen. De meeste aanbieders die een raamovereenkomst hebben gesloten met de VNG bieden naast deze specialistische ook andere jeugdhulp, die regulier gecontracteerd is door verschillende regio’s. Een overzicht van functies en aanbieders vindt u aan het einde. In de landelijke raamcontracten is de prestatie en het tarief bepaald, en zijn bepalingen afgesproken over het leveren van beleidsinformatie. Onderdeel van de raamcontracten is een programma van eisen met een inhoudelijke beschrijving per aanbieder van de functie. Het geeft onder meer aan wat de toegevoegde waarde is van dat aanbod en wat de eisen zijn waar professionals aan moeten voldoen. Ook is met iedere aanbieder een ontwikkelagenda afgesproken die beschrijft wat de transformatie voor de functie is waarmee de aanbieder aan de slag is en moet gaan.

Dit is voor iedereen toegankelijk en te vinden op https://vng.nl/artikelen/functies-en-zorgaanbieders-jeugd-2019-2020 Holland Rijnland thuisregio voor Curium en Rivierduinen Holland Rijnland treedt voor Curium- LUMC en Rivierduinen Kind en Jeugd op als thuisregio voor LTA hulp. Dat betekent dat de jeugdhulp die voor andere regio’s onder het LTA valt, voor Holland Rijnland is ingeregeld in de reguliere resultaatovereenkomsten.

B. Jeugdhulpgebruik binnen de landelijke raamovereenkomsten in Holland Rijnland 2019 clientaantallen en kosten3 2018 2019

Aantal jeugdigen uit Holland Rijnland 154 165

Gefactureerde bedrag in Holland Rijnland € 991.988,-€1.267.880

In 2019 hebben 165 jeugdigen uit Holland Rijnland gebruik gemaakt van jeugdhulp die op deze manier is gecontracteerd. Dat is een groei van 7% ten opzichte van 2018 (154 jeugdigen). Dit is exclusief de jeugdigen die gebruik maken van de kliniek voor eetstoornissen Ursula van Rivierduinen en exclusief jeugdigen die gebruik maken van de High Intensive Care van Curium4 (beide functies worden in 2020 wel meegenomen in de data). De hulp is verleend door 21 verschillende aanbieders. De meeste van deze aanbieders hebben een zeer beperkt (minder dan 10) aantal cliënten per jaar uit Holland Rijnland. Ook zijn er aanbieders die het ene jaar bijvoorbeeld 5, en het jaar daarna 0 cliënten uit deze regio zien. Om reden van herleidbaarheid worden deze aantallen niet in dit memo opgenomen. Naast Curium en Rivierduinen zijn er 3 partijen die jaarlijks iets meer cliënten zien. Dat zijn:  Ambulatorium: 50-60 jeugdigen per jaar 3

Dit is exclusief de realisatie van Rivierduinen, Kind en Jeugd en Curium – LUMC (zie tekstkader), de bedragen in de eindafrekening kunnen dus afwijken van de hier opgenomen bedragen; 4 Deze partijen factureerden niet onder de landelijke codes, waardoor deze specialistische functie, die onderdeel uitmaakt van de landelijke raamovereenkomst, niet herkenbaar in het berichtenverkeer is. 17

 

Centrum ’45: 15-30 jeugdigen per jaar De Bascule: 25-30 jeugdigen per jaar

Voor Ambulatorium en Centrum ’45 speelt mee dat zij in de regio gevestigd zijn en mede daardoor beter ‘gevonden’ worden door de verwijzers. Voor de Bascule speelt mee dat dat voor een aantal gemeenten redelijk dichtbij is, en dat Curium en de Bascule onderling afspraken hebben rondom acute plaatsingen in de kliniek. 2019 – kosten per client per maand De gemiddelde kosten per client per maand is toegenomen met ruim 20% (€ 1719,-- in 2019). Dit wordt vermoedelijk vooral veroorzaakt doordat adoptienazorg geen onderdeel meer uitmaakt van het LTA. In vergelijk met de andere hoogspecialistische functies binnen het LTA zijn dit trajecten met relatief lage kosten. Die het gemiddelde lager houden. In 2019 hebben 28 jeugdigen een dergelijk traject ontvangen binnen de reguliere resultaatovereenkomsten. Bij een dergelijk laag aantal van 165 jeugdigen voor een hele regio, is overigens altijd sprake van fluctuatie in de gemiddelde kosten per client per maand. Een klein aantal jeugdigen meer of minder in een verblijfssetting kan een groot verschil maken. 2020 – ontwikkelingen tot en met april In de eerste 6 maanden van 2020 zien we meer cliënten als in dezelfde periode vorig jaar, namelijk 155 cliënten5. De gemiddelde kosten per client per maand liggen in 2020 hoger dan in dezelfde periode vorig jaar.

C. Sturing en accountmanagement TWO Jeugdhulp is zelf geen contractpartner/opdrachtgever voor de jeugdhulpaanbieders binnen de landelijke raamovereenkomst. Deze taak wordt uitgevoerd door het Landelijk Coördinatiepunt bij de VNG. Er zijn 3 manieren waarop TWO Jeugdhulp toch invloed uitoefent: 1. Door te participeren in de klankbordgroep gemeenten; in periodiek overleg, georganiseerd door de VNG waar gemeenten geraadpleegd worden over contractperikelen en ontwikkelopgaven binnen de landelijke raamovereenkomsten. 2. Door aan te sluiten bij de door de VNG georganiseerde contractgesprekken, bij relevante organisaties vanuit het perspectief van Holland Rijnland. (Curium, Rivierduinen, Centrum 45, Ambulatorium, De Bascule). 3. Door actief contact te zoeken met het coördinatiepunt bij de VNG om opvallende zaken rondom aanbieders te adresseren, zodat zij het mee kunnen nemen in het uitvoeren van het opdrachtgeverschap.

D. Nieuwe inkoopperiode In de algemene ledenvergadering (ALV) van 5 juni 2019 hebben gemeenten ingestemd met het voorstel dat de VNG voor de komende vijf jaar (tot 1 januari 2026) het mandaat heeft landelijke raamcontracten jeugd af te sluiten. De ALV heeft ingestemd met een nieuwe termijn om te borgen dat jongeren met weinig voorkomende (complexe) problemen passende zorg blijven ontvangen in een gedecentraliseerd stelsel. Vervolgens is in november 2019 in de commissie Zorg, jeugd en onderwijs besloten: a) de randvoorwaarden voor een thuisregio aan te passen in: aanwezigheid van een regionaal contract in combinatie met omzet van minimaal € 750.000,- per functie waarvoor een landelijk contract geldt. b) Het opzetten van een nauwere samenwerking tussen de landelijke aanbieder en jeugdregio door vanuit de inhoud een jeugdige al in het begin van hun zorgtraject te melden bij een jeugdregio. 5

Dit is inclusief Rivierduinen – Ursula, waardoor het exacte aantal hoger uitkomt dan in de alinea over 2019. Uit de eigen data van Rivierduinen weten we dat het aantal cliënten Ursula vorig jaar in dezelfde periode iets hoger lag, dan dit jaar. 18

c) 18 van de 19 percelen van de raamovereenkomsten jeugd van te verlengen met een jaar naar 1 januari 2022, op voorwaarde dat aanbieders in deze percelen mee gaan in de onder 1 genoemde wijzigingen. d) de zorgfunctie Jeugd GGZ voor doven en slechthorenden opnieuw aan te besteden. e) per 1 januari 2021 geen nieuwe zorgfunctie toe te voegen aan de landelijke raamovereenkomst. De voorstellen die betrekking hebben op jeugd zijn besproken en deels ontwikkeld binnen de eerder genoemde klankbordgroep Jeugd.

Overzicht functies en aanbieders LTA Functie Jeugdzorg Plus - tienermoeders Jeugdzorg Plus observatie en stabilisatie (ZIKOS) Jeugd GGZ autisme Jeugd GGZ eetstoornissen Jeugd GGZ persoonlijkheidsstoornissen Jeugd GGZ voor doven en slechthorenden Jeugd GGZ voor blinden en slechtzienden Academische kinder- en jeugdpsychiatrie

Universitaire kinder- en jeugdpsychiatrie

Jeugd GGZ voor X chromosomale syndromen Jeugd GGZ bij chronische vermoeidheid Klinische forensische jeugdpsychiatrie Orthopedagogische behandelcentra voor jeugd met een licht verstandelijke beperking en ernstige gedragsproblematiek

Daignostiek, observatie en exploratieve behandeling LVB Eergerelateerd geweld, loverboyproblematiek en mensenhandel Voedselweigering of onzindelijkheid FASD (Foetaal Alcohol Syndroom) Derdelijns psychotrauma Jeugdhulp en (mede)verblijf kinderen van verslaafde ouders Adoptienazorg (alleen in 2019), vanaf 2020 opgenomen in regionale contracten

Naam jeugdhulpaanbieder Intermetzo Horizon OG Heldringstichting Dr. Leo Kannerhuis/ Parnassia Yulius Rivierduinen Altrecht De Viersprong GGMD Bartimeus Karakter Curium Accare De Bascule AMC Erasmus MC UMC Utrecht Maastricht UMC Ambulatorium Vincent van Gogh NKCV Catamaran (GGzE) Pluryn ’s Heerenloo Ambiq Amarant Koraal Groep – de la Salle Koraalgroep - De Hondsberg Horizon Fier Sterk Huis SeysCentra Gelre Ziekenhuizen Centrum ‘45 VNN Basic Trust

CIJFERBIJLAGE GEMEENTE HILLEGOM Deze bijlage hoort bij het halfjaarrapport jeugdhulp 2020. De cijfers zijn gebaseerd op de goedgekeurde facturen op 16 september.

Figuur 1: Totale Facturatie eerste halfjaar 2019 en 2020 € 2.000.000 €8.936

€ 1.800.000 € 1.600.000

€66.989 €180.206

€ 1.400.000

€157.588

€13.534 €188.991

€403.735

€125.044 €124.890

€ 1.200.000 € 1.000.000

€218.682

€ 800.000 € 600.000 €949.190

€ 400.000

€813.643

€ 200.000 €0 2019 Ambulant

Verblijf

2020 Dagbehandeling

JB/JR

LTA

Overig

Tabel 1 Totale Facturatie eerste halfjaar 2019 en 2020

Ambulant Verblijf Dagbehandeling JB/JR LTA Overig1 Totaal

€ € € € € € €

2019 949.190 403.735 157.588 180.206 66.989 8.936 1.766.643

€ € € € € € €

2020 813.643 218.682 124.890 125.044 188.991 13.534 1.484.783

Actuele cijfers zijn terug te vinden in het gemeentedashboard. Dit dashboard is toegankelijk voor beleidsmedewerkers en wordt 2 wekelijks geüpdatet.

Onder overig vallen de kosten voor vervoer, crises en complexe zorg (3 of meer verschillende soorten)

Realisatiecijfers per type jeugdhulp De tabel hieronder is gebaseerd op de goedgekeurde facturen op 16 september. Dit is nog niet de volledige facturatie. Een aantal aanbieders heeft nog niet volledig gefactureerd. Het aantal jeugdigen wat jeugdhulp heeft ontvangen kan nog toenemen. Ter vergelijk is de data van dezelfde periode vorig jaar er naast gezet. Clientaantallen: het aantal cliënten waarover is gefactureerd in het 1e halfjaar. Als er niet gefactureerd is, wil dit niet per definitie zeggen dat de client helemaal uit zorg is. Het betekent uitsluitend dat in de periode geen jeugdhulp is verleend. Mogelijk komt een deel van deze jeugdigen weer terug in de facturatie van een latere periode. Kosten totaal: de kosten over het 1e halfjaar Tabel 2 Clientaantallen en totale facturatie eerste halfjaar 2019 en 2020

Clientaantallen 1e halfjaar

Type Jeugdhulp Ambulant - Basis GGZ Ambulant - Specialistische GGZ Ambulant - Begeleiding Ambulant - EED Ambulant - J&O Ambulant - Gehandicaptenzorg Ambulant - Curatief Dagbehandeling - Begeleiding Dagbehandeling - Gehandicaptenzorg Dagbehandeling - J&O Dagbehandeling - GGZ Verblijf - Begeleiding (logeren en kortdurend verblijf) Verblijf - Gehandicaptenzorg Verblijf - J&O (zonder jeugdzorg+ of gesloten jeugdzorg) Verblijf - J&O (jeugdzorg+ of gesloten jeugdzorg) Verblijf - Pleegzorg Verblijf - GGZ Jeugdbescherming en jeugdreclassering Crisis LTA Vervoer Totaal

2019 94 215 40 29 55 10 21 6 6 5 3 0 2 3 1 19 2 47 10 2 3 419

2020 86 193 41 52 44 9 23 2 3 5 2 0 2 3 0 16 2 39 4 10 1 403

Kosten totaal 1e halfjaar

2019 € 64.806 € 414.921 € 296.563 € 40.096 € 88.380 € 41.252 € 3.172 € 20.688 € 35.616 € 59.673 € 41.611 €0 € 42.776 € 74.122 € 42.233 € 105.106 € 139.498 € 180.206 € 6.744 € 66.989 € 2.192 € 1.766.643

2020 € 53.349 € 414.343 € 169.651 € 68.022 € 68.008 € 35.665 € 4.605 € 13.411 € 34.405 € 43.262 € 33.811 €0 € 12.751 € 29.380 €0 € 101.409 € 75.142 € 125.044 € 12.504 € 188.991 € 1.030 € 1.484.783

De actuele cijfers per gemeente zijn terug te vinden in het gemeentedashboard. In dit dashboard is ook opgenomen verwijsinformatie en in en uitstroom van cliënten. Dit dashboard is toegankelijk voor beleidsmedewerkers en wordt 2 wekelijks geüpdatet.

Monitor Sociaal Domein, Sturen op jeugdhulp Periode: 2020, eerste half jaar (h1)

Inhoudsopgave 1.

Inleiding ..................................................................................................................3

Wat is nieuw in deze rapportage? ............................................................................3

Toegang tot hulp ......................................................................................................4

3.1.

(Prakijktondersteuner) Huisarts .................................................................................4

3.2.

Jeugd- en gezinsteams .............................................................................................6

3.3.

Aansluiting onderwijs-jeugdhulp.................................................................................7

Jongeren met hulp ...................................................................................................9

4.1.

Jeugdhulp ...............................................................................................................9

4.2.

Jeugdbescherming en -reclassering ..........................................................................10

4.3.

First time right.......................................................................................................12

4.4.

Wachtlijsten ..........................................................................................................12

4.5.

Clienttevredenheid .................................................................................................12

Kosten hulp ............................................................................................................14

Bijlage Overzicht indicatoren..........................................................................................18

Monitor sociaal domein: sturen op jeugdhulp

1. Inleiding Dit is de tweede rapportage van de Monitor sociaal domein: sturen op jeugdhulp. Hierin zijn de indicatoren opgenomen die voor de raad een beeld geven van de voortgang op de doelen uit het jeugdhulpbeleid. Een overzicht van de indicatoren staat in de bijlage. De doelen uit het nieuwe inkoopplan jeugd en de integrale toegang zijn hierin meegenomen. Dit zijn de doelen voor jeugdhulp op hoofdlijnen:  preventie en vroegsignalering om problemen van jeugdigen en ouders te voorkomen en/of tijdig aan te pakken;  normaliseren/demedicaliseren/ambulantiseren/hulp in eigen omgeving, zo mogelijk afschalen van zorg naar welzijn;  passende onderwijsplek/aansluiting onderwijs-jeugdhulp;  direct passende hulp/first-time right/verkorten van de wachttijden voor jeugdhulp;  beschikbaar en betaalbaar houden van de jeugdhulp. Maar het zorglandschap staat niet stil. Zo wordt momenteel bijvoorbeeld gewerkt aan betere effectindicatoren vanuit het inkooptraject jeugd. Dat kan leiden tot aanpassingen van deze indicatoren. Deze monitor verschijnt twee keer per jaar, aansluitend op de halfjaarrapportages. Om trends in jeugdhulp inzichtelijk te maken tonen we, waar mogelijk/beschikbaar, de meest recente gegevens en die van de perioden ervoor.

Ook benchmarken we de gegevens door ze, zo mogelijk, te vergelijken met de HLT-gemeenten, de Duin- en Bollenstreek (DBS), de regio Holland Rijnland en/of heel Nederland.

2. Wat is nieuw in deze rapportage? Sinds de eerste rapportage heeft TWO een Gemeentedashboard Rijnland ontwikkeld. Daardoor is er een beter actueler zicht op de kosten van jeugdhulp. Er zijn nu gegevens beschikbaar over:  Gefactureerde kosten per maand  Facturatie naar zorgvorm  Unieke cliënten per zorgvorm De relevante gegevens uit het Gemeentedashboard zijn opgenomen in deze rapportage. TWO ontwikkeld dit Gemeentedashboard verder door, waardoor er t.z.t nog meer gegevens beschikbaar komen. Het Gemeentedashboard is een nieuwe bron, die een aantal oudere bronnen vervangt. Met de komst van het nieuwe Gemeentedashboard is ervoor gekozen om het Zorglandschap Holland Rijnland beperkt te actualiseren. Voor aan aantal grafieken was daardoor geen update mogelijk. Er is daarom voor gekozen om een aantal nieuwe bronnen te gebruiken met mogelijk een andere definitie. Dat is bijvoorbeeld het geval voor de gegevens over jeugdbescherming en – reclassering. In de grafiek en toelichting is aangeven wat gepresenteerd wordt uit welke bron. Verder zijn in deze rapportage voor het eerst gegevens van de praktijkondersteuner huisarts opgenomen.

Monitor sociaal domein: sturen op jeugdhulp

3. Toegang tot hulp 3.1. (Prakijktondersteuner) Huisarts Deze indicatoren zijn gericht op de doelen normaliseren/ambulantiseren en beschikbaar en betaalbaar houden van de jeugdhulp. Het streven is dat de huisarts minder doorverwijst naar jeugdhulp. Hier wordt aan gewerkt via de inzet van de praktijkondersteuner jeugd. Het idee is dat de praktijkondersteuner in toenemende mate zelf afdoende hulp biedt of terugverwijst naar het voorliggende veld.

Aantal verwijzingen huisartsen Hillegom* naar jeugdhulp** 250 211 200

182

196 155

171

135

150 100 50 0 2018-h1

2018-h2

2019-h1

2019-h2

2020-h1

2020-h2

* Dit is het aantal unieke cliënten dat in de betreffende periode zorg heeft ontvangen na verwijzingen van de huisarts. Daarbij wordt gekeken naar de periode waarin de zorg is geleverd en niet naar het moment van doorverwijzen. ** Dit zijn bijna allemaal verwijzingen naar de GGZ. bron: Gemeentedashboard Holland Rijnland (TWO)

Monitor sociaal domein: sturen op jeugdhulp

Percentage verwijzingen naar jeugdhulp Hillegom*, naar verwijzer 100

gecertificeerde instelling

geen verwijzer

80 70

gemeentelijke toegang

60 46,5

50 40

29,4

45,7

44,1

26,2

28,2

41,6 34,3

39,8 29,5

47,4

huisarts jeugdarts

25,5

medisch specialist

rechter officier van justitie functionaris jji

0 2018-h1

2018-h2

2019-h1

2019-h2

2020-h1

2020-h2

* Dit gaat om het percentage unieke cliënten dat in de betreffende periode zorg heeft ontvangen na verwijzingen van een verwijzer. Daarbij wordt gekeken naar de periode waarin de zorg is geleverd en niet naar het moment van doorverwijzen. bron: Gemeentedashboard Holland Rijnland (TWO)

Jeugdigen bij praktijkondersteuners Hillegom 5

2020-h2*

2020-h1

4 1

2019-h2 0%

20%

1 10

1 40%

60%

80%

100%

doorverwezen specialistische hulp overbruggingshulp terugverwezen voorliggende voorzieningen (o.a. CJG) terugverwezen voorveld (o.a. jongerenwerk, sport) geholpen door poh * Van 2020-h2 zijn de gegevens nog niet volledig. Dit betreft alleen de periode juli-oktober 2020. bron: registratie praktijkondersteuners

Monitor sociaal domein: sturen op jeugdhulp

3.2. Jeugd- en gezinsteams Deze indicatoren zijn gericht op de doelen normaliseren/ambulantiseren en beschikbaar en betaalbaar houden van de jeugdhulp. Het streven is dat de JGT’s minder doorverwijzen naar specialistische hulp. Het idee is dat zij in toenemende mate zelf afdoende hulp bieden of terugverwijzen naar het voorliggende veld.

Verhouding hulp JGT Hillegom: vergelijking in de tijd 100% 80% 60% 40%

329

351

419

337

275

2018-h1

2018-h2

2019-h1

2019-h2

2020-h1

20% 0% jeugdigen verwezen naar jeugdhulp jeugdigen terugverwezen naar voorliggend veld* jeugdigen geholpen door jgt

Verhouding hulp JGT: vergelijking gemeenten/regio** 2020 h1 100% 80%

128

122

210

275

297

399

Hillegom

Lisse

Teylingen

646

2109

60% 40%

2226

4367

20% 0% DBS

Holland Rijnland

jeugdigen verwezen naar jeugdhulp jeugdigen terugverwezen naar voorliggend veld* jeugdigen geholpen door jgt * De aantallen zijn zo klein dat ze nauwelijks zichtbaar zijn in de grafiek. Van de DBS is dit aantal niet bekend. **Deze gegevens zijn niet bekend voor heel Nederland. bron: Zorglandschap Holland Rijnland, Gemeentedashboard Holland Rijnland (TWO), JGT

Monitor sociaal domein: sturen op jeugdhulp

Percentage jeugdigen die hulp krijgen van het JGT: vergelijking gemeenten/regio* in de tijd 30 25 20 15 10

6.6

5.3

5.1 4.9

3.7

4.7

4.5 4.4

4.2

0 Hillegom 2017-h1

Lisse 2017-h2

2018-h1

Teylingen 2018-h2

DBS 2019-h1

Holland Rijnland 2019-h2

2020-h1

* Deze gegevens zijn via deze bron niet bekend voor heel Nederland. bron: Zorglandschap Holland Rijnland, JGT

Doelrealisatie binnen het JGT (in hoeverre worden de doelen gerealiseerd) wordt nu nog niet geregistreerd. Dat komt mede omdat het erg lastig is om goed en betrouwbaar te meten. Het streven is om dit op termijn wel inzichtelijk te maken.

3.3. Aansluiting onderwijs-jeugdhulp Het doel hiervan is preventie en vroegsignalering. Het verbeteren van de aansluiting onderwijs-jeugdhulp vindt plaats via pilots, zoals preventieve zorg op school in het primair onderwijs, JGT op school op de Internationale Schakelklas en aansluiting onderwijs-arbeidsmarkt voor jongeren met afstand tot arbeidsmarkt. In Hillegom hebben alle scholen een eigen aandacht functionaris vanuit het JGT. Deze aandacht functionaris houdt ook spreekuren op scholen. De pilot gericht op verbinding tussen JGT en de Internationale Schakelklas ligt in januari ter besluitvorming voor bij het college. Bij positieve besluitvorming gaat de pilot in 2021 lopen. De overige pilots zijn vanwege corona uitgesteld. Scholen hebben nu alle inzet nodig voor het primaire proces van lesgeven: digitaal, fysiek en/of hybride. Voor het onderwerp aansluiting onderwijs-arbeidsmarkt zijn een aantal trajecten vergoed voor jongeren uit Hillegom die een afstand tot de arbeidsmarkt hebben. In die trajecten krijgen zij zware ondersteuning om een diploma halen en werkervaring op te doen. Dat betreft onder andere het REA college en de Ripper in Haarlem. Het project Samen Zorgen in Hillegom is de pilotfase voorbij. Het wordt nu geborgd binnen het reguliere aanbod. Een nieuwe pilot ‘Samen Leren’ wordt gestart.

Daarin kunnen leerlingen van Fioretti Hillegom een MBO 1/2 opleiding binnen de VO setting volgen. Het streven is dit onder te brengen bij het Programma Voortijdig Schoolverlaten.

Monitor sociaal domein: sturen op jeugdhulp

Duiding Toegang tot Jeugdhulp 

  



De huisarts blijft de grootste verwijzer naar jeugdhulp (jeugd-ggz). Het percentage verwijzingen vanuit de huisarts daalde gestaag sinds begin 2018, maar in 2020 is dit weer toegenomen. Vooral in de tweede helft van 2020 stijgt het. Sinds maart 2020 waren de huisartsenpraktijken alleen op afspraak open. Dat kan gevolgen kan hebben voor het aantal consulten met jeugdigen en daardoor ook het aantal verwijzingen. De resultaten van de maatschappelijke businesscase voor de pilots om de samenwerking tussen huisartsen, JGT’s en jeugdhulpaanbieders te versterken zijn op dit moment nog niet bekend. Tot het eerste half jaar van 2020 steeg het aantal verwijzingen vanuit de gemeentelijke toegang (JGT). In het tweede half jaar van 2020 daalde dit sterk. Door corona kwamen minder mensen naar de JGT’s. Over het effect van corona op het aantal jeugdigen bij de praktijkondersteuner valt lastig iets te zeggen, omdat zij in Hillegom in het najaar van 2019 zijn gestart. Sinds april 2020 werken zij met een uniform format voor registratie, dat in alle HLTgemeenten wordt gebruikt. De gegevens zijn nu voor het eerst opgenomen in deze rapportage. In de eerste helft van 2020 begeleidden de praktijkondersteuners meer dan de helft van de jeugdigen zelf. De rest verwezen zij door naar specialistische hulp.

De cijfers van de tweede helft 2020 zijn nog niet volledig, maar daar lijkt meer variatie in geboden hulp te zijn. In de eerste helft van 2020 is te zien dat er minder jeugdigen door het JGT zelf zijn geholpen en meer zijn verwezen naar jeugdhulp. Dat beeld is ook zichtbaar in Teylingen en Lisse. Het percentage jeugdigen bij het JGT daalt in de hele DBS en Holland Rijnland.

Monitor sociaal domein: sturen op jeugdhulp

4. Jongeren met hulp 4.1. Jeugdhulp Deze indicatoren zijn gericht op de doelen normaliseren/ambulantiseren en beschikbaar en betaalbaar houden van de jeugdhulp. Het streven is dat de instroom in de gespecialiseerde jeugdhulp afneemt, vooral in de duurdere vormen met jeugdhulp (met verblijf). Voor de jeugdigen die hulp nodig hebben, moet deze snel beschikbaar en direct de juiste hulp zijn.

Aantal jeugdigen met jeugdhulp Hillegom: vergelijking in de tijd 700 600

530

565

545

535

2018-h1

2018-h2

2019-h1

2019-h2

2020-h1

555

520

2017-h1

2017-h2

500 400 300 200 100 0 zonder verblijf*

met verblijf

Aantal jeugdigen met jeugdhulp : vergelijking gemeenten/regio** 100% 90% 80% 70% 60% 50% 40% 30% 20% 10% 0%

545

535

540

550

1035

970

12920 12880 344785 306255

2019 (h2) Hilleg om

2020 (h1)

2019 (h2) Lisse

2020 (h1)

2019 (h2) Teyli ngen

2020 (h1)

2019 (h2) HR

zonder verblijf*

2020 (h1)

2019 (h2) NL

2020 (h1)

met verblijf

* Dit is inclusief jeugdhulp door het wijk/buurtteam. ** Deze gegevens zijn via deze bron niet bekend voor de DBS. bron: waarstaatjegemeente.nl

Monitor sociaal domein: sturen op jeugdhulp

Percentage jeugdigen (0-17 jaar) met jeugdhulp: vergelijking gemeenten/regio* in de tijd 100 90 80 70 60 50 40 30 20 10 0

13.4

12.2 10.4

Hillegom 2017-h1

2017-h2

11.6 12.1

Lisse 2018-h1

12.2 11.5

11.9 9.5

Teylingen

Holland Rijnland

2018-h2

2019-h1

2019-h2

9.7

Nederland 2020-h1

* Deze gegevens zijn via deze bron niet bekend voor de DBS. bron: waarstaatjegemeente.nl

De gegevens over unieke cliënten per zorgvorm staan in hoofdstuk 5.2. Dit zodat ze eenvoudig naast de gegevens over facturatie per zorgvorm gelegd kunnen worden. Doelrealisatie in de jeugdhulp (in hoeverre worden de doelen gerealiseerd) wordt nu nog niet geregistreerd. Dat komt mede omdat het erg lastig is om goed en betrouwbaar te meten. Het streven is om dit op termijn wel inzichtelijk te maken.

4.2. Jeugdbescherming en -reclassering Jeugdbescherming wordt ingezet als de veiligheid en ontwikkeling van jeugdigen ernstig bedreigd wordt. Deze maatregelen worden opgelegd door de kinderrechter. Het gaat onder meer om ondertoezichtstelling waarbij ouders verplichte hulp krijgen bij het opvoeden, soms samen met uithuisplaatsing of om voogdijmaatregelen waarbij ouders (tijdelijk) het gezag verliezen.

Monitor sociaal domein: sturen op jeugdhulp

Percentage jeugdigen (0-17 jaar) met een jeugdbeschermingsmaatregel: vergelijking gemeenten/regio* in de tijd 10 8 6 4 2

0.9

0.6 0.6

0.7 0.8

0.5

0.9

1.1

0 Hillegom 2017-h1

Lisse 2017-h2

2018-h1

Teylingen

Holland Rijnland

2018-h2

2019-h1

Nederland

2019-h2

2020-h1

* Deze gegevens zijn via deze bron niet bekend voor de DBS. bron: waarstaatjegemeente.nl

Jeugdreclassering is een vorm van jeugdzorg waarbij de jongere wordt geholpen, begeleid en gecontroleerd. Dit is voor jongeren van 12 jaar en ouderen die een strafbaar feit hebben gepleegd.

Percentage jeugdigen (12- 23 jaar) met jeugdreclassering: vergelijking gemeenten/regio* in de tijd 10 9 8 7 6 5 4 3 2 1 0

0.4

0.4 0.3

0.3 Hillegom

2017-h1

Lisse 2017-h2

2018-h1

0.4 0.3

0.2 0.4

Teylingen

Holland Rijnland

2018-h2

2019-h1

2019-h2

0.3

Nederland 2020-h1

* Deze gegevens zijn via deze bron niet bekend voor de DBS. De gegevens van Hillegom en m.n. van Lisse zijn maar voor een aantal perioden bekend. De reden daarvan is niet bekend. bron: waarstaatjegemeente.nl

Monitor sociaal domein: sturen op jeugdhulp

4.3. First time right Het doel hiervan is jeugdigen direct passende hulp bieden. Hier is nu nog geen goede indicator voor, maar die komt er op termijn wel.

4.4. Wachtlijsten Het doel is het verkorten van de wachtlijsten. Het is nu nog niet mogelijk om structureel een betrouwbaar beeld van de wachtlijsten te geven. Denk bijvoorbeeld aan jeugdigen die op meer wachtlijsten staan of nog op een wachtlijst staan en ondertussen al hulp hebben. Hier wordt aan gewerkt om deze gegevens op termijn wel te kunnen leveren.

4.5. Clienttevredenheid De resultaten van het cliënttevredenheidsonderzoek 2019/2020 zijn op dit moment nog niet bekend. Dit waren de resultaten van het cliënttevredenheidsonderzoek 2018/2019. Dat onderzoek is uitgevoerd via de methode Sensemaker®. Die is erop gericht op kwalitatief materiaal op kwantitatieve schaal te verzamelen met duiding van jongeren en ouders.

Aantallen cliëntervaring jeugdhulp Holland Rijnland 17

Hillegom Lisse 0

13 24

Teylingen

3 55

Holland Rijnland jeugdigen

234

Holland Rijnland ouders 0%

20% positief

36 40%

neutraal

60%

80%

100%

negatief

bron: Cliëntervaringsonderzoek Jeugdhulp Holland Rijnland 2018/2019 De belangrijkste thema’s en resultaten uit dit onderzoek zijn:  Wachttijden. Deze zijn van grote invloed op de cliënttevredenheid. Hoe langer de wachttijden, hoe negatiever de jeugdhulp wordt ervaren. De kantelpunten zijn langer dan acht weken wachten en langer dan zes maanden. Duidelijke communicatie over de duur van de wachttijd en tussentijds contact helpen om de negatieve ervaring te beperken.

Volgend deel →

De tekst is automatisch uit het bestand gehaald en kan afwijken van het origineel (kolommen, tabellen en koppen lopen door elkaar). Het officiële stuk bij de gemeente is leidend. Bron: https://gemeenteraad.hillegom.nl/api/v1/meetings/156/documents/16442