1. Programmarekening 2020 Hillegom.pdf

86

De kasgeldlimiet is het wettelijke maximum aan leningen met een rentetypische looptijd korter dan één jaar. De 4.465.000,- te dekken met kortlopende leningen. Zodra wij deze limiet voor een langere periode (meer dan een half jaar) dreigen te overschrijden, trekken wij een langlopende lening aan of vragen wij (onderbouwd) toestemming aan de provincie om gedurende een bepaalde periode de limiet te mogen overschrijden. Gelet op de te verwachte relatief lage rente voor kort krediet maken we zoveel mogelijk gebruik van de toegestane norm, tenzij we sterke rentestijgingen verwachten op de kapitaalmarkt. Kasgeldlimiet 1 Begrotingstotaal lasten 2 Maximaal toegestane kasgeldlimiet (8,5% van begrotingstotaal lasten) 3 Gemiddeld saldo vlottende korte schuld en vlottende middelen 4 Ruimte onder kasgeldlimiet Renterisiconorm Renterisiconorm 1 Renteherziening op langlopende schuld o/g 2 Te betalen aflossingen 3 Renterisico (1 en 2) 4 Renterisiconorm 5a Ruimte onder risiconorm 5b Overschrijding risiconorm 4a Begrotingstotaal lasten 4 Renterisiconorm 20% van begrotingstotaal

2020 52.526 4.465 -2.693 1.772

2020 0 200 200 10.505 10.305

52.526 10.505

De verwachting is dat we voor de komende jaren onder de renterisiconorm blijven. Financieringsbehoefte Per 1 januari 2020 bedroeg het -. Dit is een globale berekening van het verschil tussen het totaal van de vaste activa en voorraden grond enerzijds en de vaste financieringsmiddelen anderzijds (reserves, voorzieningen, langlopende leningen). Het werkelijke liquiditeitstekort per 1 januari 2020 kan afwijken ten gevolge van debiteuren- en crediteurensaldi en vooruit ontvangen en vooruitbetaalde bedragen. Begroting 1-1-2020 58.974

Rekening 1-1-2020 66.731

2 Langlopende leningen

22.000

0

3 Totaal vaste financieringsmiddelen

80.974

66.731

4 Boekwaarde investeringen, incl. voorraden grond

85.457

70.952

Financieringstekort/overschot (3 4)

-4.483

-4.221

Financieringsbehoefte 1 Reserves en voorzieningen

Schuldpositie en solvabiliteit Het BBV schrijft een aantal kengetallen voor ter opname in de paragraaf Weerstandsvermogen en Risicomanagement. Omdat een aantal van deze kengetallen verband houdt met de financiering, zijn deze ook hier opgenomen. Recapitulatie kengetallen

rek. 2019

begr. 2020

rek. 2020

Netto schuldquote

8,5%

53,0%

12,5%

Netto schuldquote gecorr. voor verstr. leningen

-8,5%

43,1%

-2,9%

87

Solvabiliteitsratio

76,5%

59,6%

71,7%

Netto schuldquote De netto schuldquote weerspiegelt het niveau van de schuldenlast van de gemeente ten opzichte van de eigen middelen. De netto schuldquote geeft een indicatie van de druk van de rentelasten en de aflossingen op de exploitatie. Overigens hanteert de VNG een signaalwaarde van 100%, waarboven waakzaamheid is geboden. Een netto schuldquote van hoger dan 130% is een indicatie voor een te hoge schuld. Hillegom zit daar aanzienlijk onder. Netto schuldquote Vaste schulden Netto vlottende schuld Overlopende passiva Fin. activa (uitsluitend art. 36, d,e,f)* Uitzettingen < 1 jaar Liquide middelen Overlopende activa Totaal Totale baten, excl. mutaties reserves Netto schuldquote (netto schuld/baten) *

rek. 2019 + + + -

rek. 2020

0 10.039 4.316 0 8.096 303 1.734 4.222 49.730 8,5%

11.800 1.163 6.513 0 10.426 312 1.790 6.948 55.759 12,5%

Betreft art. 36 BBV d. uitzettingen in de schatkist van het Rijk met een rentetypische looptijd van één jaar of langer; e. uitzettingen in de vorm van Nederlands schuldpapier, rentetypische looptijd van één jaar of langer; f. overige uitzettingen met een rentetypische looptijd van één jaar of langer.

Netto schuldquote gecorrigeerd voor verstrekte leningen Om inzicht te verkrijgen in hoeverre er sprake is van doorlenen wordt de netto schuldquote zowel in- als exclusief doorgeleende gelden weergegeven. Op die manier wordt duidelijk in beeld gebracht wat het aandeel van de verstrekte leningen is en wat dit betekent voor de schuldenlast. De wijze waarop de netto schuldquote, gecorrigeerd voor de doorgeleende gelden wordt berekend, is gelijk aan de netto schuldquote, met dien verstande dat bij de financiële activa ook alle verstrekte leningen worden opgenomen. Netto schuldquote gecorrigeerd voor verstrekte leningen Vaste schulden Netto vlottende schuld Overlopende passiva Fin. activa (uitsluitend art. 36, b,c,d,e,f)* Uitzettingen < 1 jaar Liquide middelen Overlopende activa Totaal Totale baten, excl. mutaties reserves Netto schuldquote (netto schuld/baten) *

rek. 2019 + + + -

0 10.039 4.316 8.428 8.096 303 1.734 4.222 49.730 8,5%

rek. 2020 11.800 1.163 6.513 8.553 10.426 312 1.790 -1.605 55.759 -2,9%

Betreft art. 36 BBV b. leningen aan: 1. openbare lichamen als bedoeld in artikel 1, a, van de Wet fido; 2. woningbouwcorporaties;

88

c. d. e. f.

3. deelnemingen; 4. overige verbonden partijen; overige langlopende leningen; uitzettingen in de schatkist van het Rijk met een rentetypische looptijd van één jaar of langer; uitzettingen in de vorm van Nederlands schuldpapier, rentetypische looptijd van één jaar of langer; overige uitzettingen met een rentetypische looptijd van één jaar of langer.

Solvabiliteitratio De solvabiliteitsratio geeft inzicht in de mate waarin het bezit op de balans gefinancierd is door het eigen vermogen en in hoeverre de gemeente aan de financiële verplichtingen kan voldoen. Onder de solvabiliteitsratio wordt verstaan het eigen vermogen als percentage van het balanstotaal. Onder het eigen vermogen verstaan we de algemene reserve en de overige bestemmingsreserves en het eventuele resultaat uit het overzicht baten en lasten. De gemiddelde gemeente heeft een solvabiliteitsratio van 32%. Met een solvabiliteit van 72,6% steekt Hillegom gunstig af in vergelijking met de gemiddelde gemeente. Solvabiliteitsratio

rek. 2019

rek. 2020

Eigen vermogen

62.022

63.183

Balanstotaal

81.085

88.180

Solvabiliteit (eigen vermogen/balanstotaal)

76,5%

71,7%

Verstrekte leningen Ons beleid is leningen en garanties alleen te verstrekken aan partijen die de gemeenteraad heeft goedgekeurd uit hoofde van de 'publieke taak'. Wij gaan hier terughoudend mee om, waarbij garantieverlening de voorkeur heeft. Verstrekte leningen per einde dienstjaar

rek. 2019

rek. 2020

Niet van toepassing Totaal verstrekte leningen

0

0

1-1-2020

31-12-2020

a Totaal volume van in de borgstelling betrokken geldleningen

98

0

b Borgstelling gemeente Hillegom

98

0

100%

100%

Risico op borgstellingen

Percentage b/a

Rentemethodiek In het vernieuwde BBV is opgenomen dat de paragraaf financiering van de begroting en jaarrekening naast de beleidsvoornemens en het gerealiseerde beleid ten aanzien van het risicobeheer van de financieringsportefeuille ook verplicht inzicht moet geven in: - de rentelasten uit externe financiering - het renteresultaat - de wijze van rentetoerekening.

89

Door onderstaand overzicht en toelichting in de paragraaf financiering op te nemen wordt invulling gegeven aan deze verplichting. Renteomslag 1-1-2020 Restant korte financiering 6.000.000 Restant lange financiering 0 Totaal externe financiering 6.000.000 Gewogen gemiddeld rentepercentage externe financiering a1. De externe rentelasten over de korte financiering a2. De externe rentelasten over de lange financiering b. De externe rentebaten

-0,28% + + -

Totaal door te rekenen externe rente

-16.519

c1. De rente die aan de grondexploitatie moet worden doorberekend c2. De rentelasten van projectfinanciering c3. De rentebaten van doorverstrekte leningen (projectfinanciering) +

Saldo door te rekenen externe rente d1. Rente over eigen vermogen d2. Rente over voorzieningen (gewaardeerd op contante waarde)

+ +

De aan taakvelden toe te rekenen rente e. De werkelijk aan taakvelden toegerekende rente (renteomslag)

f. Renteresultaat op het taakveld treasury

-16.519 0

-

0 0 -16.519 0 0 -16.519 0 -16.519

Met ingang van het dienstjaar 2017 moet in het kader van de gewijzigde BBV de rente op een nieuwe manier worden verwerkt. Alle rente loopt via het taakveld 0.5 Treasury. Alle rentelasten en -baten worden direct op dit taakveld geboekt. Voor de inzet van immateriële, materiële en financiële activa (exclusief verstrekte leningen) wordt de rente voor de financiering van deze activa omgeslagen over de betreffende taakvelden (lasten). De reserves worden aangewend als intern financieringsmiddel. Hierdoor hoeft er minder geld geleend te worden op de kapitaalmarkt. Conform het advies van de commissie BBV wordt er geen rente over de reserves berekend. De afschrijvingen worden direct ten laste gebracht van de diverse taakvelden, waarop de af te schrijven activa betrekking hebben. EMU-saldo en de Wet HOF De Wet HOF (Houdbare Overheidsfinanciën) bevat een richtlijn over de tekortnorm voor de decentrale overheden. Dit houdt in dat aan de kasstroom van de lagere overheden gezamenlijk (EMU-saldo) een maximum is gesteld. EMU stat voor Economische en Monetaire Unie. Hiervan afgeleid heeft iedere gemeente een zogenaamde referentiewaarde (fictief aandeel).

90

Overzicht EMU-saldo -saldo op te nemen. Aanleiding hiervoor was de overschrijding van de norm van het EMU-tekort van 3% waar Nederland in het verleden mee werd geconfronteerd. Om de cijfers tussen verschillende landen goed te vergelijken zijn in de Europese Unie afspraken gemaakt over de wijze van berekening van het EMU-saldo. Het EMU-saldo wordt berekend op kasbasis, dus de feitelijke geldstromen die in een jaar plaatsvinden. Een negatief EMU-saldo wil niet zeggen dat de gemeente onmiddellijk een probleem heeft, omdat de gemeente werkt met het baten- en lastenstelsel. De prognose van het EMU-saldo van de gemeente Hillegom ziet er als volgt uit: (bedragen EMU saldo Jaarrekening 2020 Exploitatiesaldo voor toevoeging aan of onttrekking uit reserves + 1.160 Afschrijvingen ten laste van de exploitatie + 2.590 Bruto dotaties aan de voorzieningen ten laste van de exploitatie + 1.181 Uitgaven aan investeringen in (im) materiële vast activa die op de balans worden geactieerd - 5.514 5 De in mindering op onder 4 bedoelde investeringen gebrachte bijdragen van Rijk, Pro vinc ie, EU en overigen + 739 6a Verkoopopbrengsten uit desinvesteringen in (im) materiële vast activa 33 6b Boekwinst op desinvesteringen in (im) materiële vast activa 689 7 Uitgaven aankoop van grond en uitgaven van bouwrijp maken + 245 8a Verkoopopbrengsten van grond 372 8b Boekwinst op grondverkopen 0 9 Betalingen ten

laste van voorzieningen 368 10 Boekwinst bij verkoop van deelnemingen en aandelen 0 Saldo -1.060 1 2 3 4

91

Paragraaf Bedrijfsvoering Gemeenschappelijke regeling Werkorganisatie HLTsamen De bedrijfsvoering van de gemeenten Hillegom, Lisse en Teylingen is ondergebracht in de gemeenschappelijke regeling HLTsamen. HLTsamen is een ambtelijke werkorganisatie, de gemeenten zijn bestuurlijk zelfstandig. In de organisatievisie HLTsamen 2020 is opgenomen dat:

- in opdracht van de gemeentebesturen een krachtige, inventieve partner en dienstverlener De werkorganisatie HLTsamen ondersteunt de zelfstandige gemeentebesturen bij de strategische denkkracht en de uitvoering van hun taken. De aandacht van HLTsamen richt zich daarbij op de realisatie van de visie en de ambities op het gebied van Kwaliteit, Kostenreductie, Kwetsbaarheid en een verbeterde Strategische positie (3K's en S). Voor de bedrijf geformuleerd:  het verbeteren van de strategische positie (de S);  uitvoeren van de aanbevelingen van de tussenevaluatie van HLTsamen; en  realisering van de oorspronkelijke bezuinigingsdoelstelling van 5%. In het voorjaar stonden de plannen van de bedrijfsvoeringsorganisatie HLTsamen in één klap in een totaal ander daglicht. Het coronavirus had iedereen in zijn greep, waardoor alles ineens anders was. Ondanks corona is HLTsamen doorgegaan met het verder verbeteren en ontwikkelen van de organisatie. Belangrijkste focus is en blijft de realisatie van de visie en daarmee de ambities op het gebied van kwaliteit, kostenreductie, kwetsbaarheid en de verbeterde strategische positie.

naar de jaarrekening 2020 van HLTsamen.

Strategische positie. De als gevolg van corona beperkte mogelijkheden om fysieke bijeenkomsten te beleggen heeft een negatieve invloed gehad op versterking van de strategische kracht van organisatie en bestuur. Juist de dynamiek van het gesprek en de betrokkenheid op elkaar is een investering in de ambtelijke en bestuurlijke (strategische) kracht. Toch zijn er in 2020 stevige stappen gezet. Als we bijvoorbeeld kijken naar de ambtelijke en bestuurlijke rol en positie die we innemen in regionale samenwerking op het gebied van de regionale strategische ruimtelijke agenda, de regionale energietransitie, het regionale mobiliteitsbeleid en de invloed vanuit HLT op de (sub)regionale dossiers in de sociale agenda, zien we dat we ambtelijk en bestuurlijk aan invloed winnen.

Aanbevelingen tussenevaluatie HLTsamen. Binnen de HLTsamen werkorganisatie wordt stelselmatig gewerkt aan de uitvoering van de aanbevelingen uit de tussenevaluatie HLTsamen: het verbeteren van de dienstverlening, het beperken van de kosten, vermindering van de kwetsbaarheid en het verbeteren van de strategische positie.

Realisering bezuinigingsdoelstellingen. Bij de start van HLTsamen is een duidelijk financieel doel meegegeven aan de nieuwe organisatie, namelijk een I&A. Res doelstelling zijn met het project 'Samen sterk' met de gehele organisatie in co-creatie kosten teruggebracht met behoud of zelfs verbetering van de kwaliteit. Voorbeelden hiervan is zijn o.a. de klussenbank, meer stagiaires inzetten, onderzoek naar abonnementen, het afsluiten van raamcontracten, papierloos werken. Daarnaast liep aringen aanleveren voor de realisatie van de taakstelling. Het uiteindelijke resultaat is dat de taakstelling voor 2020, totaal 5% bezuinigen, in zijn geheel is ingeboekt in de jaarrekening van HLTsamen. De in deze Programmarekening opgenomen kosten van de bedrijfsvoeringsorganisatie HLTsamen zijn gebaseerd op de uitvoering van de bestuurlijke programma's van de drie deelnemende gemeenten. De basis is hiervoor

92

gelegd in het bedrijfsplan van HLTsamen. De drie k's (kosten, kwaliteit en kwetsbaarheid) zijn voor HLTsamen leidend in de realisatie van de doelen van HLTsamen. De bijdrage aan Onderzoeken doelmatigheid en doeltreffendheid Op 20 juni 2019 heeft uw raad de verordening doelmatigheid en doeltreffendheid gemeente Hillegom 2019 vastgesteld. Hierin is bepaald dat het college de doelmatigheid onderzoekt en de doeltreffendheid toetst. Jaarlijks voor 1 april zenden wij u een onderzoeksplan toe. In de bestuursrapportages en de programmarekening geven wij de voortgang aan van de onderzoeken, de rapportages en de ontwikkelplannen.

2019 Het eerste gezamenlijke doelmatigheidsonderzoek Gemeentewet, artikel 213a van de gemeenten Hillegom, Lisse beheersba De belangrijkste succesfactoren die uit het onderzoek naar voren komen zijn portefeuillehouder betrekken in het proces, en toepassen financiële kaders. Het verantwoordelijke team Beheer, binnen het domein Buitenruimte, heeft op basis van het onderzoek een ontwikkelplan geschreven om de succesfactoren breder te implementeren. Het benoemen van een procescoach vindt in 2021 plaats. De functie van procescoach wordt nu nog door de teammanager ingevuld. Het handboek voor de HLT-organisatie is in concept gereed en wordt in 2021 vastgesteld en geïmplementeerd. Het eigen maken van het proces door de medewerkers is in het tweede kwartaal van 2020 gestart. Het actualiseren, standaardiseren en laten vaststellen van onderhoudsbeleid- en beheerplannen verloopt waar mogelijk overeenkomstig het concept handboek. Voor de vorming van beleidsstukken wordt samengewerkt met specialistische kennispartners zij dragen vanuit hun kennis ook bij aan het vormgeven van beleid- en beheerplannen zodat ook de laatste trends en ontwikkelingen worden meegenomen. Dit geldt zowel voor inhoud als de vorm van deze plannen.

2020 Met de onderwerpen Inkoopbeleid en Anterieure Overeenkomsten is voor gezamenlijke doelmatigheidsonderzoeken Gemeentewet artikel 213a van de gemeenten Hillegom, Lisse en Teylingen gekozen. In het proces van waarderend onderzoek is naar voren gekomen dat onderzoek naar alleen het inkoopbeleid te beperkt is. Het onderzoek is dan ook uitgebreid van het Inkoopbeleid naar het Succesvol inkopen door werkorganisatie HLTsamen. Het inhuren van personeel en de uitvoering van het proces van aanbesteding is buiten het onderzoek gelaten. In de rapportage Succesvol inkopen is een ontwikkelplan opgenomen met een 8tal ontwikkelpunten en daarbij behorende acties. De belangrijkste ontwikkelpunten zijn: 1. Stel inkoopbeleid vast waarin Maatschappelijk Verantwoord Inkopen (MVI), Sociaal Return on Investment (SRoI), Duurzaamheid, Fairtrade, en Lokaal inkopen is verwerkt; 2. 3. Implementeer een eenduidig en herkenbaar inkoopproces voor de medewerkers van HLTsamen. Onderzoek naar Anterieure overeenkomsten vindt in de 1e helft van 2021 plaats. In de 1e Bestuursrapportage 2021 geven wij de stand van zaken. Informatieveiligheid en de ENSIA Voor onze organisatie is het van levensbelang dat informatie beschikbaar (B) is, als dat nodig is.

Oók van belang is, dat die beschikbare moeten we in het kader van de vertrouwelijkheid (V) zorgen dat die informatie alleen beschikbaar is voor degenen die daarvoor bevoegd (gemaakt) zijn. Deze BIV-criteria staan centraal bij informatieveiligheid. Met de aanloop in 2019, hebben we in 2020 enkele vervolgstappen gezet met de implementatie van de BIO (Baseline Informatiebeveiliging Overheid). De activiteiten vinden plaats onder verantwoordelijkheid van directie

93

en management, waarbij de CISO (Chief Information Security Officer) een coördinerende en adviserende rol speelt. De voortvarendheid, waarmee we in 2019 de implementatie van de baseline oppakten, liep onder invloed van Corona en alles wat daarbij kwam kijken, in 2020 helaas wel wat deukjes op. In ieder geval hebben we in 2020 nieuw strategisch informatiebeveiligingsbeleid opgesteld, dat in Q1 van 2021 wordt vastgesteld. Op basis hiervan worden de activiteiten weer voortgezet. Vanaf 2020 is de BIO dus de norm voor alle overheidsorganisaties. De BIO speelt in op de verantwoordelijkheid risicomanagement worden eventuele maatregelen voorgesteld en geprioriteerd. In 2020 zijn we dus verder gegaan met het implementatietraject van de BIO binnen HLTsamen. Directie en het management waren geïnformeerd en gesprekken met de teams waren gevoerd. In 2020 zijn de nog ontbrekende teamrapportages aan de teammanagers opgeleverd en besproken. Met behulp van de uitgevoerde gap-analyse wordt duidelijk welke maatregelen we de komende jaren moeten realiseren. In hoeverre gemeenten aan de norm (BIO) voldoen, wordt vanuit BZK jaarlijks getoetst met de ENSIA (Eenduidige Normatiek Single Information Audit). Deze vragenlijst is voor onze organisatie ook voor 2020 ingevuld. Het college gebruikt de uitkomsten in haar verantwoording aan de raad en de ministeries.

Globaal gezien geven de resultaten aan dat we wat stappen gezet hebben, maar dat er nog steeds lange, interessante wegen te gaan zijn. Dat betreft vooral het beschrijven, vaststellen en controleren van werkwijzen. Een belangrijke conclusie uit de in dit kader uitgevoerde DigiD- en Suwinet-audit is, dat we in 2021 de werkwijze rond de Suwinet-Inkijkfunctionaliteit op onderdelen kunnen verbeteren! In de eerste helft van 2020 is het onderzoek naar de positionering in de organisatie van de CISO en de FG afgerond. Om de onafhankelijke positie van beide functies te borgen, is door de directie van HLTsamen in juni een gedragslijn opgesteld, die na een half jaar geëvalueerd zou worden. De CISO is per 1 september overgegaan naar het team Juridische Zaken, waar de FG en de PO al waren ondergebracht. De beveiligingsadviescommissie is in 2020 fysiek niet bijeen geweest. De commissie wordt normaal gesproken bemenst door de CISO, de functionaris gegevensbescherming (FG), de privacy-officer (PO) en diverse functionarissen uit verschillende organisatieonderdelen. De commissie heeft binnen HLTsamen een adviesfunctie richting management, directie en bestuur. Ook adviseert zij over tactisch/strategische kwesties binnen de informatieveiligheid. Aan de orde komen diverse onderwerpen, die binnen de organisatie in relatie tot informatiebeveiliging & privacy spelen.

In 2020 vond advisering over het algemeen digitaal en in kleinere samenstellingen plaats. Binnen de informatieveiligheid blijft de mens nog steeds de zwakste schakel. We bleven dus ook in 2020 aandacht besteden aan bewustwording, door het aanbieden van e-Learnings en berichtgevingen op het intranet. Ook is een aantal digitale introductiesessie voor nieuwe medewerkers gegeven door de CISO, de PO en de FG; de sessies gaan over diverse items uit de informatiebeveiliging en de privacy, waar van toepassing gerelateerd aan HLTsamen. Registratie en opvolging van (informatie)beveiligingsincidenten dragen bij aan verbeteringen bij de inzet van gehad. De meeste incidenten werden na melding onderzocht en geregistreerd. Bij enkele incidenten waren persoonsgegevens betrokken; deze werden aangemerkt als datalek en zijn in een aantal gevallen door de FG gemeld aan de Autoriteit Persoonsgegevens (AP). Over datalekken neemt de FG informatie op in haar eigen rapportage. Bescherming van persoonsgegevens vormt nog steeds een specifiek aandachtsgebied binnen de informatieveiligheid; de Algemene Verordening Gegevensbescherming (AVG) is daarbij de norm. In 2020 is slechts een kleine vooruitgang geboekt om de AVG verder te implementeren in de organisatie, de systemen en de processen.

Er zijn wél een procesbeschrijving en een format voor het uitvoeren van een gegevensbeschermingseffectbeoordeling (de DPIA) gemaakt, maar deze zijn nog niet formeel vastgesteld. De opgestelde privacy-checklist, om toegepast. Verder is het voor burgers mogelijk om ook digitaal hun privacy-rechten uit te oefenen en is het proces om dit te faciliteren op hoofdlijnen beschreven. Per 1 maart 2020 is een privacy-officer (PO) aangesteld. Medewerkers weten de PO en de FG steeds beter te vinden. Wel uit de FG in haar jaarverslag haar zorgen over de ambitie van de organisatie op het gebied van de

94

gegevensbescherming, in relatie tot het volwassenheidsniveau van de organisatie. Zo is het bijvoorbeeld van belang, dat medewerkers die deelnemen aan projecten waarbij veel en gevoelige persoonsgegevens aan de orde zijn, over voldoende kennis van gegevensbescherming beschikken. In de praktijk schiet die kennis nogal eens tekort en wordt veel beslag gelegd op de (nog) beperkte capaciteit van de PO en de FG.

95

Paragraaf Verbonden partijen Inleiding Verbonden partijen zijn samenwerkingspartners waarin de gemeente een bestuurlijk en een financieel belang heeft en medeverantwoordelijkheid draagt (mede-eigenaarschap). Van een financieel belang is sprake indien de gemeente middelen ter beschikking heeft gesteld die ze kwijt is in het geval van faillissement van de verbonden partij en/of als de financiële problemen bij de verbonden partij verhaald kunnen worden op de gemeente. Van bestuurlijk belang is sprake als de gemeente (in de persoon van een wethouder, raadslid of ambtenaar) zeggenschap kan uitoefenen via een zetel in het bestuur of stemrecht. Verbonden partijen kunnen zowel publiekrechtelijke (gemeenschappelijke regelingen) als privaatrechtelijke dat mede-eigenaarschap loopt, geldt voor deze partijen een bijzonder sturings- en beheersingsysteem (governance). Vanwege de gemeentelijke belangen in de verbonden partijen hebben deze een bijzondere status. Deze paragraaf behandelt, conform artikel 15 uit het BBV, de algemene visie over het inschakelen van een verbonden partij, de ontwikkelingen die er spelen en de voorgeschreven lijst van verbonden partijen.

Uitgangspunt van de nota Verbonden Partijen, is dat tot oprichting van en deelneming in stichtingen, verenigingen et cetera, wordt besloten indien dat noodzakelijk is voor de behartiging van het daarmee te dienen openbaar belang en de doelmatigheid daarmee wordt bevorderd. Welke ontwikkelingen spelen er?

In oktober 2020 vond een rondetafelgesprek bij de vaste commissie voor Binnenlandse Zaken plaats in aanloop naar de behandeling van de Wijziging Wet gemeenschappelijke regelingen. De inbreng van de VNG (kort samengevat) luidde dat zij zich afvraagt of deze wetswijziging de oplossing brengt waar raden mee kampen. Gemeenten hebben ook een principieel bezwaar, namelijk potentiële rolvermenging tussen gemeenteraad en het college bij de nieuw te introduceren instrumenten zoals de verruiming van de mogelijkheid om zienswijzen in te dienen. Dit geldt ook voor de instelling van een gemeenschappelijke adviescommissie. Er worden dus enkele kanttekeningen geplaatst bij de wijzigingen in ieder geval door de VNG. Binnen twee jaar na de datum van inwerkingtreding van deze wet dienen deelnemers hun regeling in overeenstemming te brengen met de gewijzigde Wgr. De gewijzigde Wgr treedt in werking op een bij koninklijk besluit te bepalen tijdstip. De VNG verwacht niet voor 1 januari 2022.

OVERZICHT MET VERBONDEN PARTIJEN De lijst van verbonden partijen bevat de informatie zoals is aangegeven in artikel 15 van het BBV, waarbij deze zijn onderverdeeld in de vier categorieën: gemeenschappelijke regelingen; vennootschappen en coöperaties; stichtingen en verenigingen, en overige verbonden partijen; Per verbonden partij wordt duidelijk gemaakt wat het belang is dat de gemeente heeft, maar ook welk openbaar belang daarmee wordt gediend en hoe groot dat belang is. Daarbij vermeldt deze lijst de financiële informatie over de verbonden partijen en eventuele risico's voor de gemeente. De paragraaf is niet gericht op het gemeentelijk mede-opdrachtgeverschap dat zich richt op de prestaties van de verbonden partij, als bijdrage aan de maatschappelijke doelstellingen van de gemeente. Die rol wordt samenwerkingspartners, niet zijnde verbonden partijen.

96

Totaal overzicht bijdragen aan verbonden partijen Naam 1. Gemeenschappelijke regelingen

Begroot 2020

Realisatie 2020

HLTsamen Holland Rijnland Intergemeentelijke Sociale Dienst (ISD) Bollenstreek Werkvoorzieningenschap Kust, Duin- en Bollenstreek / De Maregroep Regionale dienst openbare gezondheidszorg (RDOG) Hollands Midden Veiligheidsregio Hollands Midden (VRHM) Cocensus Regeling omgevingsdienst West-Holland (ODWH) Vuilafvoerbedrijf Duin- en Bollenstreek (VAB) 2. Vennootschappen en coöperaties Alliander N.V. De Meerlanden N.V. Greenport Ontwikkelingsmaatschappij B.V. (GOM) Bank Nederlandse Gemeenten (BNG) Duin- en waterbedrijf Zuid-Holland (Dunea) 3. Stichtingen en verenigingen Stichting Regionaal Inkoopbureau IJmond en Kennemerland (RIJK) 4. Overige verbonden partijen Totaal 1. Gemeenschappelijke regelingen HLTsamen Vestigingsplaats Rechtsvorm Doelstelling/publiek belang

Bestuurlijk belang

Jaarlijkse bijdrage Financieel belang

Hillegom Gemeenschappelijke regelingen Daarmee biedt de werkorganisatie een kwalitatief, hoogwaardige, efficiënte en innovatieve dienstverlening aan de 'klanten 'van de gemeenten Hillegom, Lisse en Teylingen. Het bestuur bestaat uit zes leden van de drie gemeenten Hillegom, Lisse en Teylingen. Het ene lid is een wethouder en het andere lid is de burgemeester per gemeente. Jaarlijkse bijdrage volgens in het bedrijfsplan opgenomen verdeelsleutel. Een eventueel nadelig saldo van de gemeenschappelijke regeling wordt gedekt door aanvullende bijdragen op basis van deze verdeelsleutel.

Kerncijfers

1-1-2020

31-12-2020

Eigen vermogen Vreemd vermogen Resultaat Risico's worden. Ontwikkelingen

Uitvoering geven aan het bedrijfsplan vastgesteld in de raden van de aangesloten gemeenten. Focus ligt op het gebied van Kwaliteit, Kostenreductie, Kwetsbaarheid en de verbeterde Strategische positie.

97

Holland Rijnland Vestigingsplaats

Leiden

Rechtsvorm

Gemeenschappelijke regelingen

Doelstelling/publiek belang

Holland Rijnland is een samenwerking van en voor dertien gemeenten in het hart van de Randstad. Deze gemeenten werken vanuit een gezamenlijke strategische visie op de verdere ontwikkeling van de regio om de kwaliteit van wonen, werken, ondernemen en recreëren van burgers, bedrijven en instellingen in het gebied te bevorderen. Vertegenwoordigers in het bestuur van de Gemeenschappelijke regeling. Het Algemeen Bestuur bestaat uit 33 leden waarvan 3 leden afkomstig uit de gemeente Hillegom. Het Dagelijks Bestuur bestaat uit 8 leden waarvan geen lid afkomstig uit de gemeente Hillegom.

Bestuurlijk belang

Jaarlijkse bijdrage Financieel belang Kerncijfers

Jaarlijkse deelnemersbijdrage op basis van aantal inwoners. Deelnemers zijn gezamenlijk aansprakelijk voor ontstane tekorten. 1-1-2020 31-12-2020 Eigen vermogen Vreemd vermogen Resultaat gebaseerd op 2019. Jaarverslag 2020 nog niet gepubliceerd)

Risico's

Er zijn geen materiële risi worden.

Ontwikkelingen

De beleidsinhoudelijke kaders staan in grote lijnen in de Regionale Agenda 2019-2023 die het Algemeen Bestuur heeft vastgesteld. Die agenda biedt focus met een overzicht van producten en diensten die de organisatie Holland Rijnland in opdracht van de samenwerkende gemeenten in de periode 2019 2023 wil leveren. In 2020 is met de gemeenten gewerkt aan plannen van aanpak/procesontwerpen per thema van de nieuwe regionale agenda. Raadsbetrokkenheid was en is hierin steeds een belangrijk onderwerp. Er is gewerkt aan bouwstenen voor de Strategische Agenda Ruimte. Een deel van deze bouwstenen is inmiddels afgerond: een ruimtelijke verkenning met het dashboard Verstedelijking & Landschap. Over een deel vindt nog discussie en besluitvorming plaats in de subregio's. Er is inzicht verstrekt in de voortgang van de vijf projecten uit het Regionaal Investeringsfonds. Er is een plan van aanpak en cofinanciering opgesteld voor icoonprojecten landschap Holland Rijnland. Op weg naar een energieneutrale regio in 2050 zijn stappen gezet naar de regionale energiestrategie. Er is, na een intensief traject, de eerste versie van de RES, Energiebesparing, Duurzame Mobiliteit, Energie & Ruimte en Warmte. De raad is in diverse rondes geïnformeerd en aangehaakt op het proces en kunnen voor dat de RES wordt verstuurd aan het Nationaal Programma RES wensen en bedenkingen meegeven.

Participatie van inwoners krijgt ook nadrukkelijk invulling in de ontwikkeling van de RES 1.0

Intergemeentelijke Sociale Dienst (ISD) Bollenstreek Vestigingsplaats Rechtsvorm Doelstelling/publiek belang

Lisse Gemeenschappelijke regelingen Individuele voorzieningen op het gebied van werk, inkomen en zorg.

98

Bestuurlijk belang

Jaarlijkse bijdrage

Het algemeen bestuur bestaat uit 2 wethouders per deelnemende gemeente en het dagelijks bestuur uit één wethouder per deelnemende gemeente. Jaarlijkse deelnemersbijdrage op basis van aantal inwoners.

Financieel belang

Deelnemers zijn gezamenlijk aansprakelijk voor ontstane tekorten.

Kerncijfers

1-1-2020 Eigen vermogen

31-12-2020 -

-

Vreemd vermogen Resultaat

Risico's

Ontwikkelingen

- (cijfers gebaseerd op 2019. Jaarverslag 2020 nog niet gepubliceerd) Een risico voor de gemeenten is enerzijds de bijdrage van de gemeenten in de exploitatielasten van de ISD, en anderzijds de uitvoering van een open einde regelingen door de ISD waar de gemeenten de financiële lasten van dragen. Anderzijds is er een overschot op de middelen BUIG als gevolg van de fusie van Noordwijk en Noordwijkerhout tot de gemeente Noordwijk. Vanwege de coronacrisis heeft de ISD te maken gehad met het uitvoeren van de Tozo. Deze regeling is in maart 2020 ingegaan en inmiddels verlengd tot 1 april 2021 met een verwachte verlenging tot in ieder geval 1 juli 2021. In 2020 is het project Meedoen! gestart. Vanwege de corona- maatregelen loopt de uitvoering van project Meedoen! vertraging op. Meerkosten ivm corona: Hieronder vallen de meerkosten die rechtstreeks voortvloeien uit (te nemen) maatregelen tegen verspreiding van het coronavirus. Deze kosten worden door het Rijk vergoed via een ophoging van de bestaande uitkeringen in het gemeentefonds. We zien in de gemeente Lisse een toename van het aantal Hulp bij huishouden voorzieningen van 3,67%. Uitgaven Participatiewet: Op basis van de huidige cijfers is het aantal bijstandsgerechtigden in Teylingen ten opzichte van 1 januari 2020 gestegen met 13 (van 276 naar 289).

We verwachten dat het aantal bijstandsgerechtigden toeneemt en dat geldt ook voor het aantal mensen dat schulden heeft en om hulp vraagt.

Werkvoorzieningenschap Kust, Duin- en Bollenstreek / De Maregroep Vestigingsplaats Voorhout Rechtsvorm Doelstelling/publiek belang

Bestuurlijk belang Jaarlijkse bijdrage Financieel belang Kerncijfers

Gemeenschappelijke regelingen Het uitvoeren van een drietal programma's, namelijk SPW, WsW en Beschut werk. Met de uitvoering van die programma's moeten mensen met een achterstand tot de arbeidsmarkt aan een baan worden geholpen. Dat helpt ze om actief deel te kunnen nemen aan de samenleving. Het algemeen bestuur bestaat uit 1 wethouder en het dagelijks bestuur uit één wethouder. Jaarlijkse deelnemersbijdrage op basis van aantal inwoners. Deelnemers zijn gezamenlijk aansprakelijk voor ontstane tekorten. 1-1-2020

31-12-2020

99

Eigen vermogen Vreemd vermogen Resultaat Risico's Ontwikkelingen

Regionale dienst openbare gezondheidszorg (RDOG) Hollands Midden Vestigingsplaats Rechtsvorm Doelstelling/publiek belang

worden. De integratie van het Servicepunt Werk en de MareGroep tot één regionaal bekend werk- en ontwikkelbedrijf.

Leiden Gemeenschappelijke regelingen De Regionale Dienst Openbare Gezondheidszorg (RDOG) Hollands Midden, met als uitvoerende eenheden de Gemeentelijke Gezondheidsdienst (GGD) Hollands Midden, bureau GHOR Hollands Midden en de Regionale Ambulancevoorziening (RAV) Hollands Midden, heeft ten doel de belangen te behartigen van de aan de gemeenschappelijke regeling deelnemende gemeenten op het terrein van de openbare gezondheidszorg, de volksgezondheid en de ambulancezorg. De RDOG Hollands Midden bewaakt, beschermt en bevordert de gezondheid en het welbevinden van de burgers in de regio Hollands Midden in zowel reguliere als crisisomstandigheden.

Bestuurlijk belang

Jaarlijkse bijdrage Financieel belang Kerncijfers

Het Algemeen Bestuur bestaat uit de portefeuillehouders volksgezondheid van de 18 deelnemende gemeenten. Het Dagelijks Bestuur bestaat uit 7 leden waarvan geen afkomstig uit de gemeente Hillegom. Jaarlijkse deelnemersbijdrage op basis van aantal inwoners. De kosten van RDOG Hollands Midden worden gedragen door de deelnemende gemeenten. (

1-1-2020

31-12-2020

Eigen vermogen Vreemd vermogen Resultaat

Risico's

516 (cijfers gebaseerd op 2019. Jaarverslag 2020 nog niet gepubliceerd) oor getroffen moeten

worden.

100