Document · PDF

1. Programmabegroting 2023-2026.pdf

Gemeenteraad 3 november 2022, gemeente HillegomBij agendapunt: 9: Programmabegroting 202334.800 woorden

Open het PDF bij de gemeente ↗Naar de vergadering →

Tekst van het document

Uit het bestand gehaald, zonder opmaak, tabellen en afbeeldingen · deel 3 van 5

7 alinea's met “grondexploitatie”: 1265 1401 2383 2428 2435 2452 2676

Binnen de kaders van het woonprogramma inzetten op een mix van woningen voor starters, gezinnen en senioren, om voor alle inwoners een passende woning te realiseren.

Gebruik maken van (toekomstige) wettelijke mogelijkheden bij woningtoewijzing voorrang te geven aan Hillegommers.

WAT WILLEN WIJ BEREIKEN? Doel: Beschikken over actueel woonbeleid in samenwerking met betrokken partners. WAT GAAN WIJ DAARVOOR DOEN? Activiteit Activiteit omschrijving B1

Jaarlijks - Uitvoeren van het Woonprogramma 2020-2024: 'naar een duurzaam evenwicht'. Het Woonprogramma sluit aan op de Omgevingsvisie en geeft inzicht in de ambities, doelstellingen en prioriteiten.

2023 Actualiseren Regionale Woonagenda en het Woonprogramma 2020-2024 in lijn met de nationale Woon- en Bouwagenda, de programma's en actielijnen om in te spelen op de ontwikkelingen op de woningmarkt. De actualisatie van het woonprogramma gaat geleidelijk op in de beleidscyclus van de Omgevingsvisie. Jaarlijks - In lijn met de Omgevingsvisie en het Woonprogramma sluiten, uitvoeren en monitoren van meerjarige prestatieafspraken met Stek en Huurdersbelangenvereniging Bollenstreek over betaalbaarheid, voldoende woningen voor diverse doelgroepen, duurzame woningen, wonen met zorg en de huisvesting van bijzondere doelgroepen.

Jaarlijks Implementeren nieuwe taken volgend uit de nationale Woon- en Bouwagenda en regionale woondeal. De rijksoverheid maakt via de provincie prestatieafspraken met gemeenten om te komen tot een gemeentelijke inzet.

WAT WILLEN WIJ BEREIKEN? Doel: Een meer passend woningaanbod voor alle doelgroepen. WAT GAAN WIJ DAARVOOR DOEN? Activiteit Activiteit omschrijving C1

2023 Actualiseren regionale huisvestingsverordening Holland Rijnland zodat er een transparant verdeelsysteem is dat inspeelt op de huidige sociale woningmarkt.

Jaarlijks Bevorderen van initiatieven en faciliteren van de woonzorgopgave, zodat ouderen langer zelfstandig thuis kunnen blijven wonen.

Jaarlijks - Bevorderen van initiatieven en faciliteren van de woonopgave als gevolg van transitie en transformatie maatscappelijke opvang en beschermd wonen. Zo anticiperen we op de toekomstige woonvraag. 2023 - Inzicht krijgen in de huisvestingsopgave voor arbeidsmigranten/internationale werknemers en de daaruit voortvloeiende woonopgave, zodat voor hen passende huisvesting gerealiseerd kan worden.

WAT WILLEN WIJ BEREIKEN? Doel: Een meer toekomstbestendige woningvoorraad. WAT GAAN WIJ DAARVOOR DOEN? Activiteit Activiteit omschrijving D1

Inzetten op het realiseren van woningen volgens de GPR-streefwaarden uit de omgevingsvisie asis nul is (NOM) bij nieuwbouwprojecten i.p.v. de BENG-norm, zodat nieuwbouw zo duurzaam mogelijk is. Inzetten op het stimuleren van energiebesparing in de bestaande woningvoorraad volgens Uitvoeringsprogramma Energietransitie. Met generieke en maatwerkacties maken we het huiseigenaren gemakkelijk om in actie te komen.

SAMENWERKINGSPARTNERS Verbonden partijen Holland Rijnland

Overige samenwerkingspartners Woningcorporatie Stek Huurdersbelangenvereniging Bollenstreek Huurders Holland Rijnland Zorgaanbieders Duurzaam Bouwloket De Groene Uitdaging

Implementatie Omgevingswet Hillegom gebruikt de mogelijkheden die de nieuwe Omgevingswet biedt. Daar gaan we het komende jaar mee door. We sturen op een integrale visie, waarbij de fysieke leefomgeving én het sociaal domein steeds meer in samenhang worden bekeken en gaan door met het maken van één Omgevingsplan voor de hele gemeente Hillegom. De nieuwe Omgevingswet biedt kansen. De wet gaat uit van meer decentraal werken, waardoor ruimte ontstaat voor lokale afwegingen. Voor ons betekent de wet een integrale afweging en open houding ten opzichte van initiatiefnemers en participatie. We stellen hiervoor duidelijke kaders op en organiseren pilots die ons voorbereiden op de nieuwe wet en de nieuwe manier van werken. Invoering van de Omgevingswet is uitgesteld naar 1 januari 2023. Het Programma Implementatie Omgevingswet heeft een integraal karakter en draagt bij aan de implementatie van het dienstverleningsconcept, participatie en digitalisering. Voor 2023 en volgende jaren is nog geen incidenteel werkbudget begroot voor het voortzetten van de invoering, maar wordt uitgegaan van rijksbudget is werkbudget. Aan de hand van een landelijk ontwikkelt financieel dialoogmodel hebben we een analyse gemaakt om de structurele kosten van de Omgevingswet in beeld te brengen. Hieruit blijkt dat het eerder door het Rijk ingenomen standpunt niet past.

De invoering en uitwerking van de Omgevingswet kan niet kostenneutraal verlopen. Hierover zijn we reeds in overleg met het Rijk en in 2023 zullen we met een uitwerking komen hoe we deze kosten denken te mitigeren. WAT WILLEN WIJ BEREIKEN? Doel: Via de instrumenten van de Omgevingswet werken we aan een veiligere en gezondere fysieke leefomgeving, waarbij duurzaamheid voorop staat. WAT GAAN WIJ DAARVOOR DOEN? Activiteit Activiteit omschrijving A1

Het in procedure brengen van een omgevingsplan voor het totale grondgebied van Hillegom. Het omgevingsplan Buitengebied en de Zanderij is daarbij de basis. Het ontwerp kan pas in procedure na inwerkingtreding van de Omgevingswet.

Vormgeven integraal beleid en uitvoering geven aan de beleidscyclus: Monitoring en evaluatie van de initiatieven en plannen die bijdragen aan de omgevingsvisie Actualisatie van de Omgevingsvisie Heerlijk Hillegom -

WAT WILLEN WIJ BEREIKEN? Doel: Optimale dienstverlening.

AT GAAN WIJ DAARVOOR DOEN? Activiteit Activiteit omschrijving B1

Voortzetten organisatie van bijeenkomsten en proeftuinen voor ambtenaren, bestuurders, samenwerkingspartners en initiatiefnemers om de nieuwe manier van werken structureel te borgen.

Verder ontwikkelen van en werken met serviceformules uitgaande van de één-loket-gedachte( zie programma 4 Dienstverlening).

Kaders ontwikkelen hoe we (overheids-) participatie onder de Omgevingswet gaan vormgeven (zie programma 4 Participatie).

Uitvoeren van het strategisch communicatieplan om inwoners en initiatiefnemers mee te nemen in deze nieuwe manier van werken.

WAT WILLEN WIJ BEREIKEN? Doel: Een digitale ontsluiting van gegevens en infrastructuur, die aansluit op het landelijke Digitale Stelsel Omgevingswet (DSO) passend bij de invoering van de Omgevingswet. WAT GAAN WIJ DAARVOOR DOEN? Activiteit Activiteit omschrijving C1

Kennisuitwisseling en samenwerking met partners.

Pilots met aansluiting op landelijke digitale stelsel Omgevingswet.

Noodzakelijke IT-architectuur (applicaties en gegevens) realiseren om nieuwe processen te ondersteunen.

SAMENWERKINGSPARTNERS Verbonden partijen Omgevingsdienst West-Holland Hecht (voorheen RDOG Hollands Midden en GGD Hollands Midden) Veiligheidsregio Hollands Midden

Overige samenwerkingspartners Ministerie van Binnenlandse zaken VNG Omgevingswet Livinglab Zuid Holland (Hogeschool Leiden) Provincie Zuid-Holland Hoogheemraadschap van Rijnland Omliggende gemeenten Inwoners en initiatiefnemers

Gebiedsontwikkeling Gebiedsontwikkeling richt zich op het (her)ontwikkelen van een locatie tot een nieuw gebied met een zo hoog mogelijke kwaliteit op het gebied van wonen, werken, mobiliteit, energietransitie, klimaatadaptatie, groen en recreëren voldoende ruimte te geven om tot ontwikkeling en bloei te komen, waarbij de verschillende belangen elkaar tegelijkertijd versterken. De gemeente heeft in haar omgevingsvisie ambities vastgesteld voor een gezonde en veilige fysieke leefomgeving. Daarnaast spelen er actuele ontwikkelingen buiten de invloedssfeer van het gemeentelijk bestuur die een direct effect hebben op de haalbaarheid van plannen en initiatieven, zoals bijvoorbeeld de stijging van bouwkosten. Hierdoor wordt gebiedsontwikkeling steeds gecompliceerder. Dit vraagt om flexibiliteit en wendbaarheid om de hoogst haalbare (omgevings)kwaliteit te realiseren. WAT WILLEN WIJ BEREIKEN? Doel: Gebiedsontwikkeling in lijn met de Omgevingsvisie Hillegom, waarbij het uitgangspunt is een gezonde en veilige fysieke leefomgeving..

WAT GAAN WIJ DAARVOOR DOEN? Activiteit Activiteit omschrijving A1

Stimuleren en faciliteren van initiatieven en plannen die bijdragen aan de koers van de Omgevingsvisie, welke worden gemonitord en geëvalueerd in het kader van de beleidscyclus van de Omgevingswet. Invullen van eigen grondposities, zoals SIZO, SAVIO en Leerwinkel. Duurzaamheid en/of betaalbaarheid staan hierbij voorop. We maken afspraken over de voortgang, en doorlopen processen zo vlot mogelijk. Onderzoeken of er woningen toegevoegd kunnen worden binnen stedelijk gebied, bijvoorbeeld door de transformatie van de bedrijventerreinen Horst ten Daal en Hillegommerbeek naar gebieden met een combinatie van wonen en werken.

SAMENWERKINGSPARTNERS Verbonden partijen

Overige samenwerkingspartners Woningbouwcorporaties Projectontwikkelaars Bedrijven Particuliere initiatiefnemers

Openbare ruimte en duurzaamheid Openbare ruimte We willen de (leef)omgeving voor inwoners en ondernemers aangenaam en bruikbaar maken en houden. Een prettige, groene leefomgeving heeft een positieve invloed op ons welbevinden en nodigt uit tot bewegen, sporten en ontmoeten. We hebben hard gewerkt aan het groenprofiel van onze gemeente. Het "zorgeloos groen" willen we uitbreiden naar de wijken. Dit draagt bij aan klimaatadaptatie en het versterken van de biodiversiteit. We blijven daarom investeren in groen, verkeersveiligheid en bereikbaarheid van Hillegom. Integraliteit en toekomstbestendigheid in de fysieke leefomgeving Via het beheer en onderhoud van de openbare ruimte dragen we bij aan een veilige en gezonde omgeving. We streven naar een basiskwaliteitsniveau van onze kapitaalgoederen en verhogen we de kwaliteit waar dit ook echt nodig is. De focus is tweeledig: Enerzijds ligt deze bij de uitvoering van de onderhoudswerkzaamheden die gebaseerd zijn op het beheerplan; anderzijds bij de integratie van alle opgaven in beleid en de werkzaamheden tussen van verschillende onderhoudsdisciplines. In de openbare ruimte is er een duidelijk verband tussen sociale veiligheid, welzijn en burger- en overheidsparticipatie. We participeren met inwoners en gaan de wijk in om op te halen wat er leeft en welke ideeën er zijn voor verbetering van de openbare ruimte.

Kleine(re) aanpassingen in de openbare ruimte die snel kunnen worden opgepakt -en direct tot verbetering leiden- voeren we snel uit. We stimuleren de circulaire economie, en nemen deze opgave mee in de inkoop van duurzame producten en (de uitvoering van) ons afvalbeleid. De gemeente heeft, vanuit de wet Milieubeheer, de verplichting om duurzame inzameling van afval te verzorgen. Verder bereiden we Hillegom voor op klimaatveranderingen en ontwikkelen we een toekomstbestendig actieplan. De inrichting van de buitenruimte speelt hierbij een cruciale rol. Gezien de beperkte financiële ruimte in de komende jaren worden er keuzes gemaakt in de ambities. Diverse ambities betekenen een verhoging van beheer- en onderhoudskosten, tenzij eigen beheer door bewoners gaat toenemen of een andere wijze van compensatie wordt gevonden.

Duurzaamheid In Hillegom is het thema duurzaamheid onder ande Uitvoeringsprogramma Duurzaamheid is een verbindend programma, dat betrekking heeft op verschillende beleidsterreinen. Duurzaamheid is dan ook een integraal onderwerp dat organisatie breed aandacht vraagt en opgepakt wordt op het gebied van fysieke, sociale en economische duurzaamheid. Als opvolger van het Uitvoeringsprogramma Duurzaamheid, dat eind 2022 afloopt, zal een nieuw programma worden opgesteld voor de komende jaren. Voordat een nieuw programma wordt opgesteld, zullen eerst het huidige programma en de wijze waarop duurzame ontwikkeling nu door de hele organisatie belegd is, geëvalueerd worden. Ook zullen we eerst onderzoeken of en op welke wijze de gemeente zinvol gebruik kan gaan maken van de Sustainable Development

Energietransitie: van beleid naar uitvoering Eind 2021 heeft de raad de Lokale Energiestrategie en de Transitievisie Warmte vastgesteld. Vanuit deze heldere visie en strategie werken we door naar het uitvoeringsplan. De gemeente in haar regierol heeft een belangrijke taak in het faciliteren van deze transitie. Samen met onze inwoners, bedrijven en organisaties gaan we werken aan het behalen van onze doelen. Ondertussen verandert de (energie)wereld waar we bij staan. We blikken dus niet al te ver vooruit, maar beginnen met wat we nu weten en kunnen. Dit doen we in het vertrouwen dat we daarmee een goed onderbouwde stap zetten naar het behalen van onze doelstellingen. Tegelijkertijd zijn we ons ervan bewust dat de werkelijkheid ons in zal halen. We timmeren daarom niet alles dicht en houden ruimte voor ontwikkelingen en innovaties. Met het integrale uitvoeringsplan ambiëren we een goed begin te maken om de energietransitie stevig te verankeren in ons denken en doen, zowel bij inwoners en ondernemers als bij de ambtelijke organisatie en het politieke bestuur.

Budgettering: We spannen ons in om subsidies en andere vormen van cofinanciering te regelen voor het bereiken van onze duurzame doelstellingen. Om uitvoering te geven aan het Uitvoeringsprogramma Duurzaamheid wordt er een (jaarlijks) werkbudget onttrokken uit de daartoe bestemde reserve. Deze reserve is aanvankelijk opgezet voor de periode 2018-2022. Het beschikbaar houden van de bestemmingsreserve tot en met 2026 is gewenst. Daarnaast wordt er gewerkt aan een Uitvoeringsprogramma Energietransitie en een nog op te stellen Uitvoeringsprogramma Duurzaamheid. Financiering wordt gedaan op basis van gelden vanuit Rijkswege. Regionale programma's groen en recreatie Binnen de Duin- en Bollenstreek wordt een nieuw uitvoeringsprogramma Groen en Recreatie ontwikkeld. Daarin worden projecten op het gebied van groen en recreatie opgenomen. De Duin- en Bollenstreek ligt in het Nationaal park Hollandse duinen wat koppel kansen biedt op het gebied van marketing en toeristische ontwikkelingen. Binnen Holland Rijnland wordt gewerkt aan het Regionaal Groenprogramma Holland Rijnland. In 2023 ronden we lopende projecten af en indien er een nieuw programma is vastgesteld worden nieuwe projecten opgestart.

Ook hierbij geldt dat ambities en projecten die hieruit voortkomen mogelijk een verhoging van de beheer- en onderhoudskosten met zich meebrengen WAT WILLEN WIJ BEREIKEN? Doel: Een aangename, gezonde, veilige en toekomstbestendige woon- en leefomgeving voor alle inwoners. WAT GAAN WIJ DAARVOOR DOEN? Activiteit Activiteit omschrijving A1

We zorgen voor gerichte communicatie aan de inwoners over hun eigen invloed op de leefomgeving (bijvoorbeeld over de trias energetica, milieuvervuiling, geluidsoverlast en vergroening ten behoeve van waterberging). In 2022 gaan we verder met het optimaliseren beheer en onderhoud van maatschappelijk vastgoed.

We gaan verder met het integreren van alle opgaven in het actualiseren en uitvoeren van beleid,

We actualiseren het beheerplan Groen c.q. uitvoeringsprogramma. We integreren de volgende onderdelen:  Vitaliteit en gezondheid van inwoners door doelstellingen op te nemen voor het verminderen van o.a. hittestress.  Het inzetten van groen om de gevolgen van klimaatverandering te verminderen (klimaatadaptatie)  Droogtebestendige groeiplaatsen en boom en plantensoorten waar nodig.  Maatregelen voor toename in biodiversiteit.

A5 buit A6

voor jong en oud uit.

We stellen een visie Flora en fauna (biodiversiteit) op die aansluit op de gemeentelijke  

Kansenkaarten flora en fauna (kansen voor uitbreiding van het groenareaal). Inzicht in (ecologische) groenblauwe structuren en daarbij behorende ontwikkelkansen en -

Onderzoek naar het vergroten van de broedgebieden voor weidevogels in de polders. Vervolgens wordt n.a.v. de visie een uitvoeringsprogramma Biodiversiteit opgesteld. A7

A9 A10

We stellen in samenwerking met verbonden gemeenten en partijen in 2022 een uitvoeringsprogramma op hoofdlijnen op voor een ecologische verbindingszone langs de trekvaart, waarbij de haalbaarheid van uitvoering wordt getoetst op gebied van o.a. kosten, kansen en meerwaarde. We actualiseren het beleidsplan Civiele kunstwerken. Daarbij verkennen we de opties in materiaalgebruik: Zo milieuvriendelijk mogelijk, met als uitgangspunt circulariteit, duurzame productie en productengebruik en lage CO2 voetafdruk. Uitvoering geven aan het regionaal groenprogramma (RIF) van Holland Rijnland. We optimaliseren de samenwerking met de Omgevingsdienst West-Holland bij het invullen van de (milieu) taken. In 2022 brengen we de gemeentelijke water- en bodemstructuren in beeld. Vervolgens stellen we een plan op voor de uitvoering van (toekomstige) bodemtaken.

WAT WILLEN WIJ BEREIKEN? Doel: Het stimuleren van een circulaire economie. WAT GAAN WIJ DAARVOOR DOEN? Activiteit Activiteit omschrijving B1

We borgen en waar nodig passen we het nieuwe grondstoffen (VANG = Van Afval Naar Grondstof) beleid aan. Met specifieke aandacht voor de ontwikkelingen van de milieudoelen van VANG 2025.

We doen onderzoek naar een nieuwe (gezamenlijke) milieustraat 3.0, die past in de context van een circulaire economie.

We gaan het VAB-terrein herinrichten.

We onderzoeken de mogelijkheden om met ondernemers afspraken te maken over een ndernemers in het winkelgebied.

We werken aan het integreren van circulariteit in onze aanbestedingstrajecten. Hierin verwerken we

WAT WILLEN WIJ BEREIKEN? Doel: Openbare ruimte is klimaatbestendig.

WAT GAAN WIJ DAARVOOR DOEN? Activiteit Activiteit omschrijving C1

We werken een maatregelenpakket voor klimaatadaptatie (uitvoeringsprogramma klimaatadaptatie) uit op basis van de in 2021 vastgestelde ambities (afgestemd op de doelstellingen van klimaatadaptatie uit het Deltaplan Ruimtelijke Adaptatie). Dit wordt onderdeel van het nieuwe Integrale Waterbeheerplan ook wel het Programma Water en Klimaatadaptatie (PWKA) genoemd. Daarbij hoort het inzichtelijk maken van kansen en risico gebied van klimaatadaptatie vanuit Rijk, provincie en andere partijen. Hierbij wordt ook gekeken

We voeren de bewustwordingscampagnes over biodiversiteit en klimaatadaptatie uit (waaronder bewustwordingscampagnes uit die zijn gericht op het vergroenen de woonomgeving, zoals daken en tuinen. We van nieuwe ontwikkelingen en ervaringen.

C4 inzichtelijk. We verkennen de haalbaarheid van het organisatorisch en juridisch implementeren van noodzakelijke aanpassingen om aan de wet te voldoen. C5

We onderzoeken de gevolgen van het overnemen van de bodemtaken. De financiële dekking voor klimaatadaptatie en bodemtaken is voor een groot deel te vinden in de mei circulaire, waar dit geld al gelabeld is.

WAT WILLEN WIJ BEREIKEN? Doel: 159 TJ (38%) duurzame elektriciteit opwekken in 2030 (LES). WAT GAAN WIJ DAARVOOR DOEN? Activiteit Activiteit omschrijving D1 D2 D3

Stimuleren van de ontwikkeling van zonnepanelen op daken. In het uitvoeringsplan nemen we concrete projecten op om invulling te geven aan deze activiteit. Nader onderzoek doen naar de opwekking van elektriciteit in de eigen gemeente. In het uitvoeringsplan nemen we concrete projecten op om invulling te geven aan deze activiteit. Deelname aan bijeenkomsten in Holland Rijnland van RES 1.0 naar RES 2.0, die in 2023 wordt vastgesteld.

WAT WILLEN WIJ BEREIKEN? Doel: 10% energiebesparing in 2025 en 15% energiebesparing in 2030, in de gebouwde omgeving ten opzichte van 2014 (TVW) WAT GAAN WIJ DAARVOOR DOEN? Activiteit Activiteit omschrijving E1

E2 E3

Bewoners en ondernemers duidelijkheid geven over de warmtetransitie, bewust maken en stimuleren om in actie te komen. In het uitvoeringsplan nemen we concrete projecten op om invulling te geven aan deze activiteit. Voor 2030 inzichtelijk hebben hoe kansrijk en wenselijk een warmtenet is in Hillegom. In het uitvoeringsplan nemen we concrete projecten op om invulling te geven aan deze activiteit. Inzichtelijk maken waar inwoners ook na 2050 gebruik kunnen maken van het gasnet en waar we op termijn streven naar warmteoplossing zonder gasnet. In het uitvoeringsplan nemen we concrete projecten op om invulling te geven aan deze activiteit. Komende jaren slim in kunnen spelen op de nieuwste inzichten en technieken.

WAT WILLEN WIJ BEREIKEN? Doel: een planmatige en toetsbare agenda 2023-2026 om aan duurzame ontwikkeling te werken WAT GAAN WIJ DAARVOOR DOEN? Activiteit Activiteit omschrijving F1 Op basis van de evaluatie uitvoeringsprogramma duurzaamheid 2018-2021, opstellen en uitvoeren van een nieuw uitvoeringsprogramma Duurzame ontwikkeling 2022-2026. We evalueren het huidige programma en de wijze waarop duurzame ontwikkeling nu in de HLTorganisatie is belegd en onderzoeken de waarde van het gebruik van de Sustainable

SAMENWERKINGSPARTNERS Verbonden partijen

Overige samenwerkingspartners

Holland Rijnland Omgevingsdienst West-Holland Meerlanden N.V. Vuilafvoerbedrijf Duin- en Bollenstreek Veiligheidsregio Hollands Midden Greenport Ontwikkelingsmaatschappij B.V.

Hoogheemraadschap Rijnland Provincie Zuid-Holland Buurgemeenten Inwoners Bedrijven

Verbonden partijen Voor informatie over de verbonden partijen wordt verwezen naar de paragraaf Verbonden partijen

Beleidsindicatoren Indicator

Eenheid

Gemiddelde WOZ waarde per duizend euro

Realisatie Realisatie Begroting Begroting 2020 2021 2022 2023 93

321

365

290

Bron CBS

Nieuw gebouwde woningen

Aantal per 1.000 woningen

0,5

10,2

27,7

11,7

Basisregistratie 2021: adressen 8,7 en gebouwe n

Demografische druk

De som van het aantal personen van 0 tot 20 jaar en 65 jaar of ouder in verhouding tot de personen van 20 tot 65 jaar (%)

73,1%

72,9 %

71,6%

2021: 70,1 %

CBS

812

2021: 33

COELO

810

Gemeentelijke Gemiddeld woonlasten totaalbedrag in euro's eenpersoonshuishouden Gemeentelijke Gemiddeld woonlasten totaalbedrag in euro's meerpersoonshuishoude Toelichting indicator Gemiddelde WOZ waarde De gemiddelde WOZ waarde van woningen.

2021:

COELO

Toelichting indicator Nieuwgebouwde woningen Het aantal nieuwgebouwde woningen, exclusief overige toevoegingen zoals transformaties.

Toelichting indicator Demografische druk De som van het aantal personen van 0 tot 20 jaar en 65 jaar of ouder in verhouding tot de personen van 20 tot 65 jaar. Toelichting indicator Gemeentelijke woonlasten eenpersoonshuishouden Het gemiddelde totaalbedrag in euro's per jaar dat een éénpersoonshuishouden betaalt aan woonlasten. Toelichting indicator Gemeentelijke woonlasten meerpersoonshuishouden Het gemiddelde totaalbedrag in euro's per jaar dat een meerpersoonshuishouden betaalt aan woonlasten.

Indicator

Eenheid

Hoeveelheid restafval ( incl. grof huishoudelijk restafval) Percentage elektriciteit opgewekt uit o.a. Hernieuwbare elektriciteit wind, waterkracht, zon of biomassa Omvang huishoudelijk restafval

Realisati Realisatie Begroting Begroting e 2021 2022 2023 2020

Bron

180

114

154

124

2020: 170

CBS

10,9%

14%

2020: 26,9%

RWS

Toelichting indicator Omvang huishoudelijk restafval Niet gescheiden ingezameld restafval dat te groot of te zwaar is om op dezelfde wijze als het huishoudelijk restafval te worden aangeboden. Toelichting indicator Hernieuwde elektriciteit Het % hernieuwbare energie, ook wel duurzame of groene energie genoemd. Dit is energie afkomstig van natuurlijke bronnen die constant worden aangevuld zoals uit wind, waterkracht, zon, bodem, buitenluchtwarmte en biomassa. nb: Gegevens zijn op moment van schrijven van deze programmabegroting nog niet bekend. Indien de gegevens na het schrijven bekend worden, kunt u deze vinden op: https://www.waarstaatjegemeente.nl/dashboard/Besluit-Begroting-en-Verantwoording/ Indicator

Eenheid

Realisatie Realisatie Begroting Begroting 2020 2021 2022 2023

Verwijzingen Halt

Aantal per 10.000 jongeren (in de leeftijd 12 - 17 jaar)

100

Winkeldiefstallen

Aantal per 1.000 inwoners

0,7

Geweldsmisdrijven

Aantal per 1.000 inwoners

2,9

2,7

Diefstallen uit woning

Aantal per 1.000 inwoners

0,9

0,5

1,5

Vernieling en beschadiging Aantal per 1.000 inwoners (in de openbare ruimte)

6,1

4,3

1,5 4

Bron

2021: Burea 80 u Halt 2021; CBS 1,8 2021: CBS 4,3 2021: CBS 1,3 2021: CBS 6,1

Toelichting indicator Verwijzingen Halt Het aantal verwijzingen Halt per 10.000 inwoners van 12 tot 18 jaar. Jongeren van 12 tot 18 jaar die een licht strafbaar vergrijp plegen, worden door de politie of leerplichtambtenaren naar Bureau Halt verwezen voor een passende Halt-straf. Zij krijgen leeropdrachten en er volgen gesprekken met de jongere en de ouders. Op deze

manier kunnen jongeren rechtzetten wat zij fout hebben gedaan, zonder dat zij in aanraking komen met het Openbaar Ministerie. Toelichting indicator Winkeldiefstallen Het aantal winkeldiefstallen per 1.000 inwoners. Toelichting indicator Geweldsmisdrijven Het aantal geweldsmisdrijven. Voorbeelden van geweldsmisdrijven zijn seksuele misdrijven, levensdelicten zoals moord en doodslag en dood en lichamelijk letsel door schuld (bedreiging, mishandeling, etc.). Toelichting indicator Diefstallen uit woning Het aantal diefstallen uit woningen, per 1.000 inwoners. Toelichting indicator Vernieling en beschadiging (in de openbare ruimte) Hieronder vallen brandstichting, alle vormen van vernieling en misdrijven tegen de openbare orde en het openbaar gezag. Voorbeelden van misdrijven tegen de openbare orde en tegen het openbaar gezag zijn opruiing, huis-, computer- en lokaalvredebreuk, deelneming aan een criminele of terroristische organisatie, openlijke geweldpleging, godslastering, discriminatie en het doen van een valse aangifte. Omdat het delict mensenhandel vaak onder dezelfde feitcode geregistreerd wordt als het delict mensensmokkel worden deze twee delicten samengeteld en weergegeven bij de gewelds- en seksuele misdrijven. nb: Gegevens zijn op moment van schrijven van deze programmabegroting nog niet bekend.

Indien de gegevens na het schrijven bekend worden, kunt u deze vinden op: https://www.waarstaatjegemeente.nl/dashboard/Besluit-Begroting-en-Verantwoording/

Kaderstellende stukken - Nationale Omgevingsvisie (NOVI) 2050, 2020 - Nationale wetgeving voor de fysieke leefomgeving - Omgevingsbeleid, -programma en -verordening provincie Zuid-Holland, 2020 - Nationaal Park Hollandse Duinen, 2020 - Regionaal Crisisplan - Integraal veiligheidsbeleid 2020-2023 Hillegom 'Samen houden we Hillegom veilig' - Coalitieakkoord Hoogheemraadschap van Rijnland, De blauwe lens, 2021 - Gemeenschappelijke Regeling Omgevingsdienst West-Holland - Gemeenschappelijke Regeling Holland Rijnland - Regionale Omgevingsagenda Holland Rijnland 2040, 2021 - Regionale Energiestrategie (RES 1.0) Holland Rijnland, 2021 - Regionale Strategie Mobiliteit (RSM) Holland Rijnland, 2021 - Lokale Energiestrategie Hillegom 2021 (LES) - Transitie Visie Warmte 2021 (TVW) - Regionale Woonagenda Holland Rijnland 2017 - Energieakkoord Holland Rijnland 2017-2025 - Groenprogramma Holland Rijnland, gebiedsprogramma Bloeiende Duin- en Bollenstreek 2016-2020 - Strategische Agenda Ruimte Duin- en Bollenstreek 2040, 2021 - Economische Agenda Duin- en Bollenstreek 2018-2021 - Intergemeentelijke Structuurvisie Greenport Duin- en Bollenstreek2016 - Omgevingsvisie Heerlijk Hillegom, duurzame (proef)tuin van Holland, actualisatie 2021 - Woonprogramma Hillegom 2020-2024 - Prestatieafspraken Wonen Hillegom - Parapluplan Wonen 2020 - Handhavingsuitvoeringsprogramma Hillegom 2020 -

Handhavingsuitvoeringsprogramma Hillegom 2021 - Algemene Plaatselijke Verordening Hillegom - Drank- en horecaverordening 2014 - Mobiliteitsplan 2022 - Beleidsplan wegen 2015-2019 - Bodemfunctieklassenkaart 2020 - Beleid Laadinfrastructuur 2021 - Beleidsplan Openbare Verlichting 2011-2021 - Healthy Hillegom 2020-2023 - Nota Grondbeleid Hillegom 2022-2026 - Erfgoedverordening gemeente Hillegom 2010 - Verordening Erfgoedcommissie Hillegom 2019 - Centrumplannen - Groenbeleidsplan 2015-2024 Deel A Deel B - Verbreed gemeentelijk rioleringsplan 2016-2020 - RioolBeheerPlan en BasisRioolPlan 2016-2020 - Uitvoeringsprogramma Duurzaamheid Hillegom 2018-2022 - Afvalbeleid 2021 - Gemeentelijke afvalstoffenverordening en uitvoeringsbesluit - Landelijk afvalbeheersplan (LAP2) - VANG (Van Afval Naar Grondstof) - Dienstverleningsovereenkomst met De Meerlanden (niet openbaar)

Wat mag het kosten? Lasten

Rekening

Begroting

2021

2022 na wijziging

2023

2024

2025

2026

Ruimtelijke ordening

-1.192

-1.026

-801

-702

-522

Totaal Gebiedsontwikkeling

-1.192

-1.026

-801

-702

-522

Crisisbeheersing en brandweer

-1.385

-1.405

-1.442

-1.441

Openbare orde en veiligheid

-787

-793

-969

-919

Totaal Openbare orde en veiligheid

-2.172

-2.198

-2.411

-2.361

-2.360

Openbaar groen en (openlucht) recreatie

-2.204

-2.046

-2.557

-2.504

-2.507

-2.515

Riolering

-1.639

-1.748

-1.663

-1.699

-1.724

-1.736

Milieubeheer

-1.244

-1.260

-1.061

-1.011

Begraafplaatsen en crematoria

-169

-69

-119

Afval

-2.371

-2.667

-2.910

-3.045

-3.051

-3.050

Totaal Openbare ruimte en duurzaamheid

-7.627

-7.790

-8.310

-8.378

-8.412

-8.431

Verkeer en vervoer

-3.794

-4.226

-3.903

-3.872

-3.752

-3.835

Recreatieve havens

-44

-141

Parkeren

-109

-136

-344

Totaal Verkeer en vervoer

-3.947

-4.503

-4.388

-4.357

-4.237

-4.320

Grondexploitatie (nietbedrijventerreinen)

-3.820

-3.125

-16

Wonen en bouwen

-739

-1.888

-794

-745

-695

Totaal Wonen

-4.559

-5.013

-810

-761

-711

Totaal lasten

-19.497

-20.530

-16.720

-16.559

-16.243

-16.344

Baten

Rekening

Begroting

2021

2022 na wijziging

2023

2024

2025

2026

Thema Gebiedsontwikkeling

Thema Openbare orde en veiligheid

Thema Openbare ruimte en duurzaamheid

Thema Verkeer en vervoer

Thema Wonen

Thema Gebiedsontwikkeling Ruimtelijke ordening

331

Totaal Gebiedsontwikkeling

331

Thema Openbare orde en veiligheid Crisisbeheersing en brandweer

135

Openbare orde en veiligheid

Totaal Openbare orde en veiligheid

149

Riolering

2.395

2.524

2.474

2.522

2.555

2.565

Milieubeheer

165

Begraafplaatsen en crematoria

153

Afval

3.329

3.632

3.931

4.077

4.082

4.081

Totaal Openbare ruimte en duurzaamheid

6.051

6.248

6.494

6.688

6.726

6.735

Verkeer en vervoer

Recreatieve havens

Parkeren

Totaal Verkeer en vervoer

102

Grondexploitatie (nietbedrijventerreinen)

3.960

3.095

Wonen en bouwen

585

512

402

Totaal Wonen

4.545

3.607

402

Totaal baten

11.178

10.013

7.054

7.248

7.286

7.295

Saldo van baten en lasten

-8.318

-10.518

-9.667

-9.314

-8.958

-9.049

Reserves

Rekening

Begroting

2021

2022 na wijziging

2023

2024

2025

2026

Toevoegingen reserves

-4.706

-250

Onttrekkingen reserves

6.338

3.260

1.569

1.344

995

1026

Totaal reserves

1.632

3.260

1.319

1.344

995

1.026

Saldo na resultaatbestemming

-6.686

-7.255

-8.345

-7.968

-7.962

-8.023

Thema Openbare ruimte en duurzaamheid Openbaar groen en (openlucht) recreatie

Thema Verkeer en vervoer

Thema Wonen

Programma 3 Bedrijvigheid Trends en ontwikkelingen Regionale Economie Voor de Duin -en Bollenstreek is gebiedsgericht werken noodzakelijk om een integrale ontwikkeling van de economie te realiseren. In de strategische Uitvoeringsagenda ruimte Duin- en Bollenstreek wordt gesproken over het vinden van de balans tussen economie, duurzaamheid, toerisme/recreatie, wonen leefbaarheid, als deze met elkaar in balans zijn, zorgen deze voor de bijzondere en prettige leefomgeving binnen en buiten de regio. Het blijkt dat Hillegom met name onder het gemiddelde scoort op het aantal arbeidsplaatsen. Daarnaast speelt ook dat de scores op opleidingsniveau, vergrijzing, ondernemerschap en verhuismobiliteit niet positief uitpakken in verhouding tot het merendeel van de andere Nederlandse gemeenten. Om krimp op den duur te voorkomen is samenwerking tussen de triple helix partijen nodig. Daarnaast moet aansluiting gezocht worden bij de daarbinnen. Dit is een beeld dat herkenbaar is in de hele Duin- en Bollenstreek waardoor het noodzakelijk is om gezamenlijk (strategische) stappen te zetten. Bollensector De komende jaren zet de schaalvergroting in combinatie met de krimp van het aantal bedrijven in de bollensector door. Veel bedrijven gaan steeds meer specialiseren. Daarnaast zet de focus op duurzaam bodembeheer de komende jaren door.

Door meer rotatie van gewassen ontstaat meer vraag naar areaal dat geschikt is voor bloembollen. Deze ontwikkelingen leggen een (nog) grotere druk op het ruimtegebruik in de streek. Met de oprichting van Greenport Ontwikkelingsmaatschappij (GOM) is in 2009 gestart met het optimaal inrichten van de beschikbare ruimte in de streek. Desondanks zien we de afgelopen jaren een trend dat telers meer en meer hectares in andere gebieden opzoeken voor hun teelt. Om de economische positie van de Greenport te versterken is in 2019 de stichting Greenport Duin- en Bollenstreek opgericht. Binnen deze stichting werken onderwijs, overheid en ondernemers samen. De sector ziet de Bollenstreek nog altijd als haar bakermat vanwege de aanwezigheid van kennispartners (KAVB, BKD, Hobaho e.a.), toeleveranciers, de band met Keukenhof en de nabijheid van kennisinstituten (Leiden, Delft, Amsterdam) en onderwijsinstellingen (Wellant, Hogeschool Leiden, Hogeschool Inholland). Afhankelijk van de evaluatie van de ISG wordt bekeken hoe verdere invulling gegeven wordt aan de ontwikkelingen binnen de Greenport. De opgave naar een duurzame Greenport en hernieuwbare energie maakt onderdeel uit van de doorontwikkeling van de Greenport. Lokale economie De lokale economie in het algemeen en de detailhandel in het bijzonder, staan onder druk.

Structurele ontwikkelingen, zoals de opkomst van online winkelen en andere behoeften bij klanten zorgen ervoor dat het beleven van het centrum veranderd is van koopgericht gedrag naar een beleving waar men elkaar ontmoet. Deze factoren beïnvloeden de opbouw van het centrum. Verdere internationalisering van productieprocessen, hebben gevolgen voor de bedrijventerreinen. We zien dat in de afgelopen jaren terug in een vermindering van het aantal winkels en leegstaande panden op bedrijventerreinen. Ten aanzien van de bedrijventerreinen zien we recent weer meer vraag ontstaan, waarbij de kwaliteit van de bedrijventerreinen een punt van aandacht is. Daarbij is transformatie een van de oplossingsrichtingen.

Lokale economie Levendig Hillegom We zetten in op activiteiten en projecten die Hillegom levendig en aantrekkelijk maken. Wij faciliteren plannen en ideeën, op voorwaarde dat ze bijdragen aan een verbetering van de leef kwaliteit en de duurzame ontwikkeling van Hillegom. We doen het samen met het lokale bedrijfsleven vanuit de intentieovereenkomst 'Heerlijk Hillegom, opweg naar de toekomst'. Waarin is afgesproken gezamenlijk aan de slag te gaan als een goed ondernemersklimaat, werk en inkomen, duurzaamheid, (digitale) bereikbaarheid, gezondheid en promotie van een aantrekkelijk dorp. Onderdeel hiervan is het faciliteren van een betere samenwerking tussen de Hillegomse ondernemers en tussen de ondernemers en de gemeente. Centrum In 2021 is de herinrichting van de openbare ruimte in de Hoofdstraat afgerond waarmee de kwaliteit van het kernwinkelgebied is versterkt. Hiermee is de ruimtelijke kwaliteit in het centrum verbeterd en is een belangrijke randvoorwaarde/kader uit de Omgevingsvisie ingevuld. In de aankomende jaren is het belangrijk om te werken aan de samenwerking tussen ondernemers en tussen ondernemers en de gemeente. Nieuwe regels voor standplaatsen, terrassen en uitstallingen worden opgenomen in het omgevingsplan. In het centrum gaan we nadenken over hoe we multifunctionaliteit mogelijk kunnen maken om leegstand tegen te gaan.

Bedrijventerreinen Op regionaal niveau is een nieuwe bedrijventerreinenstrategie opgesteld. Deze strategie geeft meer inzicht in de behoeften en wensen ten aanzien van de toekomstige ontwikkeling van bedrijventerreinen in de regio en de gemeente. We gebruiken deze strategie bij het door ontwikkelen van onze bedrijventerreinen en voor de transformatie van Hillegom Noord en Hillegommerbeek naar woon- werkgebieden mogelijk te maken. We maken de diverse maatschappelijke transities (energie, circulair, mobiliteitsvragen, milieu) onderdeel van onze toekomstige aanpak en samenwerking met bedrijfsleven. WAT WILLEN WIJ BEREIKEN? Doel: In nauwe en constructieve samenwerking met stakeholders inzetten op duurzame ontwikkeling van ons centrum. WAT GAAN WIJ DAARVOOR DOEN? Activiteit Activiteit omschrijving A1

Indien er vanuit de ondernemers een initiatief komt voor een nieuw Biz of Ondernemersfonds wordt dat door ons ondersteund.

Initiatieven vanuit de ondernemers die bijdragen aan kwaliteitsverbetering van het centrum worden waar mogelijk ondersteund.

Nadenken over hoe we multifunctionaliteit kunnen inzetten om leegstand tegen te gaan.

WAT WILLEN WIJ BEREIKEN? Doel: Verder vergroten van aantrekkelijkheid van Hillegom. WAT GAAN WIJ DAARVOOR DOEN? Activiteit Activiteit omschrijving B1

Wij dragen hieraan bij door Ondernemend Hillegom te ondersteunen in hun promotie en marketing doeleinden.

Aan de hand van het Handboek reclame, uitstallingen en gevelwijzigingen wordt gewerkt naar een meer uniforme uitstraling van het centrum. Hiervoor worden beleidsregels opgesteld onder het omgevingsplan.

WAT WILLEN WIJ BEREIKEN?

Doel:

Voldoende en duurzame bedrijventerreinen.

WAT GAAN WIJ DAARVOOR DOEN? Activiteit Activiteit omschrijving C1

Toekomstbestendig maken van bestaande bedrijventerreinen in lijn met de Omgevingsvisie Hillegom 2030 en op basis van de regionale bedrijventerreinenstrategie.

Ontwikkelen nieuwe bedrijfslocaties op basis van de regionale bedrijventerreinenstrategie.

SAMENWERKINGSPARTNERS Verbonden partijen Greenport Ontwikkelings Maatschappij (GOM) Holland Rijnland

Overige samenwerkingspartners Stichting Hillegom Marketing Hillegom Lokaal Economic Board DBS Stichting Greenport DBS Provincie Zuid-Holland

Regionale economie Onze ambitie is de regionale economische structuur te versterken zonder dat het ten koste gaat van de woonaantrekkelijkheid. Vanaf 2017 wordt gewerkt met een regionale uitvoeringsagenda. In 2021 is de Economische agenda geëvalueerd. Hierin komt naar voren dat de agenda ten eerste gericht moet worden op de regionale vraagstukken, zoals het verbeteren van de bovengenoemde structuurknelpunten: aantrekken van kennis, behouden en aantrekken van jong talent, stimuleren van ondernemerschap. Daarnaast moet de zoals duurzaamheid, digitalisering en circulaire economie. Aan de hand van die evaluatie is een nieuwe uitvoeringsagenda opgesteld. Als (mede-) financier zijn we als gemeente kaderstellend. Duurzaamheid/circulaire economie is daarbij een belangrijk kader. Om overeind te kunnen blijven in de strijd om kennis en talent, zal de Duin- en Bollenstreek meer aansluiting rond Leiden en de metropoolregio Den Haag/Rotterdam. Vanuit Hillegom moet worden geïnvesteerd in de relatie met regio Kennemerland en metropool Amsterdam, Haarlemmermeer om het netwerk te versterken. De bloembollenteelt en -handel hebben onze regio gemaakt tot wat we zijn: de Bollenstreek. Wereldwijd beroemd en bekend door de bollenvelden en Keukenhof. Economie en toerisme binnen de Greenport Duin- en Bollenstreek zijn onlosmakelijk met elkaar verbonden.

Met diverse inspanningen proberen we onze streek nog mooier en leefbaarder te maken. Onder andere is hiervoor de Stichting Greenport Duin- en Bollenstreek in 2019 opgericht. Binnen de strategische agenda Duin- en Bollenstreek en de Regionale Omgevingsagenda Holland Rijnland zijn de ruimtelijke randvoorwaarden neergelegd voor het vernieuwen en vergroten van de lokale en regionale economie. En er is een Uitvoeringsagenda Duin- en Bollenstreek opgesteld. Daarin zijn de volgende economische opgaven benoemd:  Gezonde en Vitale regio: Economische agenda (verdere ontwikkeling van de samenwerking tussen de marketingpartners).  Nieuw programma groen, vervolg huidige gebiedsprogramma door ontwikkelen met aanvullend meer invulling op het gebied van toerisme en recreatie.  Regiobrand Duin & Bollenstreek ontwikkelen, verhaal van de bollenstreek naar buiten.  Stakeholders analyse, ontwikkelen van arrangement denken.  Onderzoeken van het verbreden van kuuroord faciliteiten naar de gehele Duin- en Bollenstreek, inclusief functionerende arbeidsmarkt.  We verbinden onze kennisintensieve sectoren.

 Evaluatie ISG en opstellen Programma Duurzame Greenport en Hernieuwbare Energie. WAT WILLEN WIJ BEREIKEN? Doel: Versterken economische positie van Duin- en Bollenstreek. WAT GAAN WIJ DAARVOOR DOEN? Activiteit Activiteit omschrijving A1

Binnen het kader van de regionale economische agenda Duin- en Bollenstreek activiteiten (laten) ondersteunen binnen de triple helix, die in lijn zijn met de aanbevelingen van het raadsbesluit Evaluatie economische samenwerking duin- en bollenstreek.

Verkennen strategische samenwerking met omliggende gemeenten en regio's.

Ondersteunen van de activiteiten van de stichting Greenport Duin- en Bollenstreek, binnen de bestaande activiteiten

Stakeholders analyse ontwikkelen van arrangement denken.

Het ontwikkelen van een regiobrand Duin- en Bollenstreek. Hiervoor moet de de samenwerking tussen Stichting Hillegom Marketing en de regiopartners worden versterkt.

We verbinden onze kennisintensieve sectoren.

Aan de slag met de Uitvoeringsagenda Verblijfsrecreatie.

Uitvoeren uitvoeringsagenda van de strategische agenda Duin- en Bollenstreek.

SAMENWERKINGSPARTNERS Verbonden partijen

Overige samenwerkingspartners

Holland Rijnland

Economic Board Duin- en Bollenstreek Omliggende gemeenten Stichting Greenport Duin- en Bollenstreek Provincie Zuid-Holland Provincie Noord-Holland Metropoolregio Amsterdam

Verbonden partijen Voor informatie over de verbonden partijen wordt verwezen naar de paragraaf Verbonden partijen

Beleidsindicatoren Indicator

Functiemenging

Vestigingen van (bedrijven)

Eenheid Index die verhoudingswaarde aangeeft tussen banen en woningen Aantal per 1.000 inwoners in de leeftijd 15 t/m 64 jaar

Realisatie Realisatie Begroting Begroting 2020 2021 2022 2023

Bron

43,9%

43,6

44 %

44%

2021: 53,3 %

LISA

153,8

161,3

135

150

2021: 165,1

LISA

Toelichting indicator Functievermenging De functiemenging index (FMI) weerspiegelt de verhouding tussen banen en woningen, en varieert tussen 0 (alleen wonen) en 100 (alleen werken). Bij een waarde van 50 zijn er evenveel woningen als banen. Toelichting indicator Vestigingen van (bedrijven) Het aantal vestigingen van bedrijven, per 1.000 inwoners in de leeftijd van 15-65 jaar. nb: Gegevens zijn op moment van schrijven van deze programmabegroting nog niet bekend. Indien de gegevens na het schrijven bekend worden, kunt u deze vinden op: https://www.waarstaatjegemeente.nl/dashboard/Besluit-Begroting-en-Verantwoording/

Kaderstellende stukken · · · · · · · · · · · ·

Omgevingsvisie Heerlijk Hillegom, duurzame (proef)tuin van Holland, actualisatie 2021 Programma Centrumontwikkeling Hillegom, september 2015 Detailhandelsvisie Hillegom 2015 Gebiedsprogramma B(l)oeiende Bollenstreek 2016 Economische agenda Duin- en Bollenstreek, visie 2030 en uitvoeringsprogramma Meerjarenprogramma Greenport Duin- en Bollenstreek 2017-2020 Intentieverklaring 'Heerlijk Hillegom op weg naar de toekomst' Koersdocument Economie en Toerisme Hillegom 2012-2020 Intergemeentelijke structuurvisie Greenport Duin- en Bollenstreek 2016 Regionale Omgevingsagenda Holland Rijnland 2040, 2021 Regionale Strategie Mobiliteit (RSM) Holland Rijnland, 2021 Strategische Agenda Ruimte Duin- en Bollenstreek 2040, 2021 Bedrijventerreinenstrategie Holland Rijnland

Wat mag het kosten? Lasten

Rekening

Begroting

2021

2022 na wijziging

2023

2024

2025

2026

Economische promotie

-139

-214

-386

-387

Totaal Centrumontwikkeling

-139

-214

-386

-387

Economische havens en waterwegen

-11

-9

-10

Totaal Lokale economie

-11

-9

-10

Economische ontwikkeling

-636

-910

-359

-343

-106

Bedrijvenloket en bedrijfsregelingen

-42

-56

-104

Totaal Regionale economie

-678

-966

-463

-447

-210

Totaal lasten

-828

-1.189

-859

-844

-607

Thema Centrumontwikkeling

Thema Lokale economie

Thema Regionale economie

Baten

Rekening

Begroting

2021

2022 na wijziging

2023

2024

2025

2026

Economische promotie

Totaal Centrumontwikkeling

Thema Centrumontwikkeling

Thema Lokale economie Economische havens en waterwegen Totaal Lokale economie Thema Regionale economie Economische ontwikkeling Bedrijvenloket en bedrijfsregelingen

Totaal Regionale economie

Totaal baten

Saldo van baten en lasten

-818

-1.151

-823

-807

-570

Rekening

Begroting

2021

2022 na wijziging

2023

2024

2025

2026

Toevoegingen reserves

Onttrekkingen reserves

317

237

317

237

-835

-585

-569

-568

Reserves

Totaal reserves Saldo na resultaatbestemming

-817

Programma 4 Bestuur en ondersteuning Trends en ontwikkelingen Onze samenleving is onderhevig aan een grote dynamiek; voortdurende verandering en ontwikkeling vraagt van de gemeentelijke organisatie dat zij meebeweegt en voortdurend polst welke eisen dit stelt aan de gemeente en het bestuur. Voor Hillegom, Lisse en Teylingen is het belangrijk dat iedereen ertoe doet en kan meedoen in deze dynamische samenleving. De gemeente, inwoners, bedrijven en organisaties zetten zich hiervoor gezamenlijk in. In de komende jaren zal de werkorganisatie HLTsamen een doorontwikkeling inzetten om de zes doelstellingen uit de in 2022 vastgestelde organisatievisie in de komende jaren te verwezenlijken in samenspel met het bestuur. Flexibiliteit en wendbaarheid wordt ook gevraagd vanuit de samenleving. Dit omdat er zich regelmatig onverwachte situaties voordoen zoals Corona en noodopvang van vluchtelingen, die ondersteuning of de regie vragen van gemeenten. Dienstverlening, participatie en communicatie Inwoners hebben steeds meer wensen en stellen ook eisen aan de overheid. Ze verwachten kwaliteit van beleid, willen betrokken zijn bij de totstandkoming ervan en nemen soms zelf het initiatief. Deze ontwikkelingen vragen Dienstverlening, communicatie en participatie raken zo steeds meer met elkaar vervlochten.

Dit vraagt om proactieve communicatie in twee richtingen en een effectieve inzet van communicatiekanalen. De dialoog met onze partners (burgers, bedrijven, verenigingen en instellingen) draagt bij aan een gelijkwaardige samenwerking tussen gemeente en samenleving. Meer ruimte voor burgerinitiatief gaat gepaard met een terughoudende opstelling van de gemeente en een nieuwe verhouding tussen gemeente en inwoners. Wet open overheid De Wet open overheid (Woo) moet ervoor gaan zorgen dat overheidsinformatie 1) beter vindbaar en uitwisselbaar is, 2) eenvoudig en goed wordt ontsloten en 3) goed wordt gearchiveerd. Aan de hand van een inventarisatie verkrijgen we inzicht in de uitgangssituatie en in wat er nodig is om aan de Woo te voldoen. Naar verwachting is hiervoor het budget van de rijksoverheid toereikend. Daarmee maken we in 2022 een begin met de basis en volgen we de wettelijke fasering van de Woo. We trekken hierin op met de regiogemeenten. Bij ruimere middelen en mogelijkheden kunnen we onze ambities naar boven bijstellen. Datagedreven sturen en monitoren Het Programma Datagedreven Sturing (DgS) is gestart op 1 juli 2020 en kent een looptijd van drie jaar. Het opbouwen van de benodigde expertise en hulpmiddelen om de programmadoelen te realiseren is nagenoeg afgerond. Er zijn diverse DgS-informatieproducten opgeleverd en er is een goedgevulde ontwikkelagenda.

In 2022 beschikt HLTsamen over de expertise en voorzieningen om zelf informatieproducten te creëren, waar daar eerder externe partijen voor werden ingeschakeld. Vanaf dat moment is het ontwikkelen van DgSinformatieproducten een standaarddienst van team Informatisering & Automatisering (I&A). Onder het huidige programma kan I&A deze DgS-diensten nog aanbieden tot 1 juli 2023 in verband met de incidenteel beschikbaar gestelde middelen. In deze nieuwe collegeperiode kunnen de nieuwe besturen hun ambitieniveaus op het gebied van DgS gezamenlijk bepalen. Dat zou zich kunnen beperken tot het in stand houden van het dan bereikte DgSvolwassenheidsniveau. Maar het is ook denkbaar dat op bepaalde beleidsterreinen (binnen de grenzen van de privacy en ethiek) meer wordt ingezet op zaken als kunstmatige intelligentie, voorspellende algoritmen of smart city-toepassingen. Arbeidsmarkt In 2022 bereikte de arbeidsmarktkrapte in Nederland record na record. Ook het aantal vacatures binnen de gemeentelijke sector lag nog steeds op een hoog niveau. Direct gevolg hiervan was dat HLTsamen steeds vaker moeite had om openstaande functies in te vullen. De komende jaren zal er strategisch personeelsbeleid worden ontwikkeld om maatregelen te nemen om kwalitatief goed personeel te behouden en te werven in deze krappe arbeidsmarkt.

Ook ter compensatie van de relatief grote groep medewerkers die de pensioengerechtigde leeftijd gaat bereiken. Dit is noodzakelijk om ons hoge niveau van dienstverlening blijven te kunnen garanderen.

Duurzaam sluitende begroting De komende jaren zal rekening gehouden moeten worden met afnemende inkomsten en bijdragen vanuit de Rijksoverheid. Tegelijkertijd ontstaan er nieuwe taken uit veranderende wetgeving of door andere ontwikkelingen in onze samenleving. Dit vraagt om grip op geld en een bestuurlijke afweging om in een tijd van beperking van financiële middelen de juiste keuzes en afwegingen te maken om een duurzaam sluitende begroting te behouden. Informatiebeveiliging In de volle breedte is informatieveiligheid een thema dat continu aandacht vraagt van onze organisatie. De technische ontwikkelingen gaan razendsnel. Daarmee is de uitdaging criminelen een stap voor te blijven groeiende. Het is cruciaal voor onze continuïteit van dienstverlening dit onderwerp blijvend hoog te prioriteren.

Dienstverlening, Participatie en Communicatie De service die past bij het vraagstuk, het product of samenwerking die gevraagd wordt, of dit nu een concreet product betreft of een multidisciplinair (beleids-) vraagstuk. In het contact zijn wij toegankelijk, komt de relatie eerst, daarna het proces en dan de inhoud. We communiceren voor iedereen begrijpelijk, weten wat er speelt, laten zien wat we doen en waarom, en zorgen dat onze interactie past bij de rol die wij en de vraagsteller heeft. Opdrachtgevers, inwoners, ondernemers, instellingen en partners ervaren geen last van de interne organisatie. Vanuit ieder kanaal komt hetzelfde antwoord. We organiseren voor iedere zaak een aanspreekpunt. Opdrachtgevers, inwoners, ondernemers, instellingen en partners verwachten steeds meer dat een gemeente betrouwbaar, begripvol, transparant en eenvoudig is. Een gemeente die communiceert in begrijpelijke taal en de behoeften mogelijk is en steeds vaker digitaal wordt vormgegeven. Dit verwachten zij ook van hun gemeente. k contact waar dat nodig of gewenst is.

Omnichannel dienstverlening; toegankelijk, snel en begrijpelijk De organisatie richt zich daarbij niet langer meer op het managen van de verschillende kanalen afzonderlijk (vanuit verschillende teams), maar verschuift het accent naar het samenspel van alle kanalen (Newsroom, Post, Inbox, Webcare, Fixi, Telefonie, Receptie, MijnOverheid, Omgevingsloket, Contactfunctionarissen) aan de voorkant van de organisatie. Door deze aanpak realiseren we betere, naadloze, inclusieve klantinteracties; ook met het oog op de nabije toekomst. En voor iedere interactie geldt: het meest geschikte kanaal, digitaal tenzij en begrijpelijke taal. Passende dienstverlening continu verbeteren We richten ons op (het matchen van) de verwachtingen van inwoners en ondernemers binnen de kaders van de organisatie (organisatievisie, werkconcept, etc.). Met behulp van een goede (centrale) intake van de vraag en serviceformules kunnen wij passende dienstverleningsconcepten in de volle 2 -loket. Service op eenvoudige en complexe vragen. Ingeregeld vanuit leanprocessen en klantreizen. Van standaardproducten tot en met maatwerk. Vanuit onze kernwaarden vraagt dit om de juiste vaardigheden en het passende gedrag om dit te bereiken. De relatie die wij aangaan met o.a. onze inwoners en ondernemers en het borgen van klantgericht gedrag staan centraal. Het continu verbeteren van de dienstverlening bereiken we door o.a.

casussen met de belanghebbenden te bespreken om te toetsen of de service daadwerkelijk op maat is, leantrajecten, klantreizen, klanttevredenheid te meten, prestaties van medewerkers te meten en de behoeften van inwoners en ondernemers te peilen.

Passende dienstverleningsconcepten in de volle breedte van de organisatie vormgeven doen we aan de hand van serviceformules (van buiten naar binnen). De VNG onderscheidt vijf typen serviceformules, die samen de complete interactie met de samenleving omvatten. De HLT-uitgangspunten hierbij zijn: Voorspelbaar en snel afgehandeld. Hiervoor geldt continuïteit, kwaliteit en snelheid; paspoorten, rijbewijzen, dakkapellen, etc. Voor standaardproducten kun je online een afspraak maken. We werken op afspraak en we handelen binnen servicenormen. Wat digitaal kan, doen we digitaal, tenzij de klant digitaal onvoldoende vaardig is. -to-toheeft of noodzakelijk is. Deze dienstverlening wordt dichtbij georganiseerd en digitaal ondersteund, Vraagverheldering en stimulering van zelfredzaamheid en ondernemerschap staan hierbij centraal. Onder invloed de maatschappelijke dynamiek en bijvoorbeeld de implementatie van de omgevingswet en de decentralisatie van de zorg verwachten we een toename aan maatwerk vraagstukken. Ook hier handelen we binnen servicenormen. Participatie, samen meedoen werkt de college verder aan de ambitie om een toegankelijke gemeente te zijn die het algemene belang van Hillegom optimaal dient. De gemeentelijke communicatie en participatie wordt nog nadrukkelijker ingezet om zoveel mogelijk inwoners te betrekken en adequate informatie op het juiste moment te geven.

Ook stimuleren we burgercollectieven omdat ze een oplossing kunnen bieden voor allerlei maatschappelijke vraagstukken, zoals bijvoorbeeld de recent opgerichte energiecoöperatie Hillezon, Hillegom Schoon en het Julianapark. Onze contactfunctionarissen inwoners, wijken, verenigingen en bedrijven spelen een belangrijke rol bij het begeleiden en actief ophalen van initiatieven om de bijdrage van inwoners aan vraagstukken in de leefomgeving te versterken. Communicatie We communiceren in samenspraak en samenhang met raad, inwoners, ondernemers, verenigingen en instellingen. Proactieve online en offline communicatie is onderdeel van ons handelen. We doen dit door omgevingsgericht te werken en zichtbaar te zijn.

van de activiteiten van de gemeente Hillegom zichtbaar. Omgevingsgericht werken betekent voor Hillegom weten wat er in de buitenwereld speelt en daarop anticiperen. Versterking van de raadscommunicatie De activiteiten en werkzaamheden van de gemeenteraad maken we meer zichtbaar voor de inwoners van Hillegom. Zo kunnen zij de politiek en de daarbinnen gemaakte keuzes en afwegingen beter volgen. Daarvoor is

WAT WILLEN WIJ BEREIKEN? Doel: 3

uitkomen en kwalitatief goed geholpen worden, volgens de gecreëerde, realistische verwachting. WAT GAAN WIJ DAARVOOR DOEN? Activiteit Activiteit omschrijving A1

Onderzoeken of huidige aanbod van fysieke en digitale dienstverlening nog aansluit op behoeften.

WAT WILLEN WIJ BEREIKEN? Doel: Blijvend inwoners actief informeren en betrekken bij veranderingen WAT GAAN WIJ DAARVOOR DOEN? Activiteit Activiteit omschrijving B1

Intensivering inzet contactfunctionarissen voor inwoners, wijken, verenigingen en bedrijven (bij overheidsparticipatie)

WAT WILLEN WIJ BEREIKEN? Doel: Verder versterken verbinding met de samenleving door actief en gericht te communiceren op basis van de (gemeenschappelijke opgaven van de gemeente) . WAT GAAN WIJ DAARVOOR DOEN? Activiteit Activiteit omschrijving C1

Hillegom heeft op basis van het coalitieakkoord communicatie prioriteiten benoemd en op die

Actief monitoren van onderwerpen met bestuurlijke en maatschappelijke impact, deze onderwerpen worden bepaald en per kwartaal bijgesteld.

Omwonende en inwoners worden op voorhand en in samenhang betrokken en meegenomen rondom werkzaamheden vanuit de gemeente in hun wijk of straat.

We willen inwoners niet overstromen met informatie. Op basis van de communicatieprioriteiten en actuele zaken die spelen wegen we af waar de gemeente over communiceert en via welke kanalen.

Op basis van analyses uit de newsroom en de webredactie gaan we de communicatiestromen verder doorontwikkelen

WAT WILLEN WIJ BEREIKEN? Doel: Faciliteren en inrichten communicatie wijkgericht werken en overheidsparticipatie. WAT GAAN WIJ DAARVOOR DOEN? Activiteit Activiteit omschrijving D1

Inzetten extra communicatiemiddelen om communicatie rondom de gekozen prioriteiten verder te versterken.

WAT WILLEN WIJ BEREIKEN? Doel: Communicatieve vaardigheden van de medewerkers verder versterken.

WAT GAAN WIJ DAARVOOR DOEN? Activiteit Activiteit omschrijving E1

We stimuleren het omgevingsbewustzijn. Dit doen we door 2x per week een omgevingsbeeld te

we duiding zodat de context helder is. We stellen het bestuur en de organisatie in staat om pro-actief op communicatieissues te reagreren door het inzetten van communicatie

Wij voorzien medewerkers van communicatie-instructies en toolkits en brengen kennis over via adviezen en (georganiseerde) trainingen

Samenwerkingspartners Verbonden partijen Werkorganisatie HLTsamen Samenwerkingsorgaan Holland Rijnland Samenwerking Cocensus Veiligheidsregio Hollands Midden Duin- en waterbedrijf Zuid-Holland (Dunea) Alliander N.V. Stichting Regionaal Inkoopbureau IJmond en Kennemerland (RIJK) * De overige verbonden partijen zijn opgenomen bij het van toepassing zijnde programma.

Overige samenwerkingspartners Inwoners, ondernemers, maatschappelijke instellingen en verenigingen Digipanel Hillegom

Regionale samenwerking Om voorliggende strategische opgaven zoals de energietransitie, de bereikbaarheid van onze streek en economische uitdagingen het hoofd te bieden, is samenwerking met onze buurgemeenten, gemeenschappelijke regelingen (onder andere Holland Rijnland), de provincies Noord- en Zuid-Hollland en een verscheidenheid aan maatschappelijke partners noodzakelijk. In samenwerking kunnen we deze opgaven zo integraal mogelijk aanpakken. Ook worden steeds meer thema's regionaal vastgesteld. Het is daarvoor van evident belang stevig in te zetten op onze strategische positie en invloed op het speelveld vergroten. Ook is een belangrijk doel van regionaal samenwerking waar mogelijk de kosten te verlagen. Meer en meer samenwerking De afgelopen jaren zijn grote stappen gezet om de samenwerking met bovengenoemde partijen naar een hoger niveau te tillen. Voorbeelden van toenemende (regionale) samenwerking: de bestuurlijke vaststelling van de gezamenlijke uitvoeringsagenda Duin- en Bollenstreek, de samenwerking in verschillende thematische bestuurlijke overleggen Duin- en Bollenstreek (onder andere duurzaamheid, mobiliteit, wonen, ruimte en economie) en regulier overleg met de provincie Zuid-Holland in het kader van gebiedsgericht werken en het plan noordelijke ontsluiting Duin- en Bollenstreek.

In de volgende periode zullen wij deze samenwerkingsverbanden versterken en indien waardevol verder uitbreiden (zowel inhoudelijk als qua werkgebied, bijvoorbeeld meer samenwerking met Haarlemmermeer). Veel gemeentelijke taken en ambities kunnen we op eigen kracht realiseren, maar in meerdere gevallen is samenwerking noodzakelijk en slimmer, dat bijdraagt aan een stevige (regionale) positie van en voor onze gemeente. Bovendien zijn wij met regionale samenwerking beter in staat invulling te geven aan onze maatschappelijke opgaven en doelen te bereiken. Gezamenlijke samenwerking tussen de Duin- en Bollenstreekgemeenten. Enerzijds met de bedoeling om de bestuurlijke drukte in onze regio te verminderen, anderzijds om ons aan elkaar te verbinden in een gemeenschappelijke - en Bollenstreek het meest effectief is. In het eerste kwartaal van 2023 gaan wij met u, als gemeenteraad, in gesprek over de samenwerking in Duin- en Bollenstreekverband, inclusief de daaraan gekoppelde uitvoeringsagenda. De Uitvoeringsagenda geeft de zes topprioriteiten van onze economische samenwerking aan. Deze zijn vastgesteld door de vijf colleges de Duin- en Bollenstreek en king geschetst, maar de Duin- en Bollenstreek is nog niet op het punt dat gestart kan worden met de uitvoering. Een kwartiermaker Duin- en Bollenstreek zal worden aangesteld om de slag van kader naar uitvoering te realiseren.

← Vorig deel Volgend deel →

De tekst is automatisch uit het bestand gehaald en kan afwijken van het origineel (kolommen, tabellen en koppen lopen door elkaar). Het officiële stuk bij de gemeente is leidend. Bron: https://gemeenteraad.hillegom.nl/api/v1/meetings/1499/documents/18972