RV RekenkamerbriefDoeMee-onderzoek 2025 Onderbesteding

RAADSVOORSTEL

Raadsvergadering: Onderwerp: Wordt behandeld door:

2 juli 2026 Rekenkamerbrief ‘DoeMee-onderzoek 2025: Onderbesteding’ Rekenkamer Heumen

Voorstel Wij stellen u voor: 1. De conclusies uit de rekenkamerbrief ‘DoeMee-onderzoek 2025: Onderbesteding’ te onderschrijven. 2. De aanbevelingen uit de rekenkamerbrief ‘DoeMee-onderzoek 2025: Onderbesteding’ over te nemen: a. Ga bij begrotingswijzigingen de interne of externe capaciteit na; b. Bespreek bij extra baten de inzet daarvan in het lopende jaar en overweeg daarbij bestemmingsreserve(s) in volgende jaren; c. Bespreek bij de behandeling van de kadernota en begroting de trend van de eigen baten uit belastingen, leges en huren; d. Gebruik jaarstukken als een hulpmiddel voor het inhoudelijk debat en formuleer naar aanleiding daarvan concrete leerpunten of stel ambities bij voor de volgende begroting; e. Vraag het college om in de paragraaf bedrijfsvoering te rapporteren over personeelsformatie en de gemiddelde bezetting. Inleiding De Rekenkamer Heumen (hierna: rekenkamer) heeft in 2025 deelgenomen aan een landelijk onderzoek van de Vereniging van Rekenkamers (hierna: VvR) naar onderbesteding van gemeentelijke middelen (ofwel meevallers). Het onderzoek is uitgevoerd door de Radboud Universiteit en aan het onderzoek hebben 110 gemeentelijke rekenkamers van 138 gemeenten deelgenomen. De resultaten van het DoeMee-onderzoek zijn in maart van dit jaar gepresenteerd door middel van het eindrapport ‘Schipperen tussen Crises en Ambitie’.

Naar aanleiding van de onderzoeksresultaten heeft de rekenkamer voor de raad een rekenkamerbrief opgesteld. Deze brief is bij dit voorstel gevoegd. De rekenkamerbrief (zonder conclusies en aanbevelingen) is eerst in het kader van feitelijk wederhoor voorgelegd aan de ambtelijke organisatie. Vervolgens is de brief (met conclusies en aanbevelingen) voorgelegd aan het college in het kader van bestuurlijk wederhoor. Naar aanleiding van de reactie van het college heeft de rekenkamer nog een nawoord opgesteld. Zowel de reactie van het college als het nawoord zijn als bijlagen toegevoegd aan de rekenkamerbrief. Beoogd effect Met dit voorstel wil de rekenkamer de uitkomsten van het DoeMee-onderzoek nadrukkelijk onder de aandacht brengen van de raad. Met de rekenkamerbrief hoopt de rekenkamer de raad handvatten te bieden om in de toekomst meer grip te krijgen op het fenomeen onderbesteding. Argumenten 1.1 Conclusies. De rekenkamerbrief bevat de conclusies van het onderzoek. De raad wordt voorgesteld deze conclusies te onderschrijven. Zaak Document

: :

263309 1047634

2.1 Aanbevelingen aan de gemeenteraad. De rekenkamerbrief bevat vijf aanbevelingen aan de raad. De raad wordt voorgesteld deze aanbevelingen over te nemen. De vijf aanbevelingen luiden: 1. Vraag bij elke begrotingswijziging (die vaak extra lasten voor het lopende jaar betreffen) of er voldoende (ambtelijke) capaciteit is om het project voor te bereiden en uit te voeren. Vraag ook of externe partijen voldoende capaciteit hebben om het project daadwerkelijk uit te voeren. Soms is het nodig om tussentijds een nieuw project te autoriseren, maar laat – bij twijfel – de financiële en personele gevolgen op het volgende begrotingsjaar vallen. Vuistregel: na de zomer nog extra lasten honoreren levert een hoog risico op onderbesteding op. Dat geld kan vaak niet meer in het lopende jaar worden besteed. 2. Bespreek bij elk signaal van extra baten of het lukt om die baten nog in te zetten in het lopende jaar. Weeg af of een bestemmingsreserve gericht op besteding in volgende jaren niet een betere oplossing is. Stapeling van activiteiten kan onderbesteding immers versterken. 3. Maak bij de behandeling van de kadernota en de begroting een expliciet bespreekpunt van de trend van de eigen baten uit belastingen, leges en huren. Hier is vaak sprake van onderschatting van de opbrengsten. 4.

Gebruik de jaarstukken als een hulpmiddel om een inhoudelijk debat met elkaar te voeren over de gerealiseerde prestaties, de cijfers en het verhaal achter de cijfers. Vraag het college om dit debat te voeden met informatie over de belangrijkste afwijkingen, ontwikkelingen en risico’s. Formuleer naar aanleiding van het debat concrete leerpunten en/of stel ambities bij voor de volgende begroting. 5. Vraag het college om in de paragraaf bedrijfsvoering te rapporteren over de personeelsformatie en de gemiddelde bezetting in het jaar. Doel hiervan is om, in samenhang met het percentage ziekteverzuim, een beeld te krijgen van onderbezetting en daaruit voortvloeiende knelpunten voor de taakuitvoering. Kanttekeningen A. Bestuurlijke reactie college. De rekenkamer heeft zoals gezegd naar aanleiding van de rekenkamerbrief een reactie ontvangen van het college in het kader van bestuurlijk wederhoor. De reactie van het college is integraal aan de rekenkamerbrief toegevoegd (bijlage 1 bij de rekenkamerbrief). In haar nawoord gaat de rekenkamer hier nog nader op in (bijlage 2 bij de rekenkamerbrief). Financiën Aan dit voorstel zijn geen kosten verbonden.

2

Communicatie & participatie Rapporten en brieven van de rekenkamer zijn openbaar. Behalve via het raadsinformatiesysteem is de rekenkamerbrief te raadplegen via de pagina van de rekenkamer op de gemeentelijke website (www.heumen.nl/rekenkamer). Over de rekenkamerbrief volgt bovendien een publicatie in het lokale huis-aan-huisblad.

Rekenkamer Heumen

B.G.M. Roelofs Voorzitter

J.A.M. van den Dungen Ambtelijk secretaris

Bijlagen - Raadsbesluit. - Rekenkamerbrief ‘DoeMee-onderzoek 2025: Onderbesteding’.

3