Raadsvoorstel Onderzoek invoering Heumenkaart

RAADSVOORSTEL

Raadsvergadering: Onderwerp: Wordt behandeld door:

3 juni 2021 Onderzoek invoering Heumenkaart Ans Stunnenberg

Voorstel 1. De digitale Heumenkaart, op basis van een voucher met een QR code, in te voeren vanaf 2022. 2. De technologie van de Stichting Forus hiervoor in te zetten. 3. De eenmalige (inrichtings-)kosten ad € 27.500 in 2021 en de jaarlijkse kosten 2022 ad € 8.400 te betalen vanuit de extra middelen Aanpak armoede- en schulden. Inleiding In het Coalitieakkoord 2020-2022 ‘Een plek voor iedereen’ is opgenomen dat de mogelijkheden voor invoering van een ‘Heumenkaart’ voor onze inwoners met de laagste inkomens worden onderzocht. De voorwaarde voor invoering is dat dit in ieder geval leidt tot vereenvoudiging van de uitvoering van (enkele) inkomensondersteunende maatregelen en wellicht ook de subsidieregelingen. De mogelijkheden van invoering van een soort digitale Heumenpas hebben we onderzocht. We zien landelijk zowel digitale -als analoge kortingspassen en inmiddels ook varianten daarvan. Dit omdat de kosten van een digitale kortingspas zeer hoog zijn en er sprake is van (investerings)kosten voor de aanbieders (winkels, verenigingen etc.) waardoor zij afhaken. We zien landelijk dat alleen de grotere gemeenten de keuze voor een stadspas hebben gemaakt. Een analoge pas is geen optie omdat deze slechts beperkte mogelijkheden kent.

De Stichting Forus biedt een -ook voor ons als kleinere gemeente- betaalbare digitale totaaloplossing die gemeente, aanvragers en aanbieders samen brengt. Zij doen dat in de vorm van een voucher met een QR-code, waarbij gebruik gemaakt wordt van een generieke app, de zogenaamde 'Me app'. Het voorstel is om in 2022 de tegoeden op grond van de Meedoenregeling te gaan verstrekken aan onze inwoners met een laag inkomen via een voucher (en een QR code) en vandaar uit, op grond van onze ervaringen, te evalueren en te besluiten over het vervolg. Beoogd effect Het beschikken over een (privacy)veilige, betaalbare, eenvoudige, laagdrempelige oplossing, met zo min mogelijk administratieve last, waarmee wij nog meer inwoners met een laag inkomen bereiken die gebruik maken van onze lokale participatieregelingen, waardoor zij (en hun kinderen) beter in staat zijn te kunnen participeren in onze samenleving. Argumenten 1. Invoering van een digitale oplossing zorgt voor minder administratieve last en een groter bereik Een digitale oplossing zorgt voor minder administratieve last voor de aanvrager maar naar verwachting ook voor de gemeente. Naast de beoordeling van een aanvraag is er geen extra administratieve last meer rondom de bonnetjes en declaraties die aanvullend en versnipperd worden aangeleverd.

Zaak Document

: :

56849 61141

Ervaringen vanuit andere gemeenten laten ook zien dat door verdere digitalisering meer inwoners bereikt worden. De digitale oplossing via Forus kan worden doorontwikkeld. Naast de meedoenregeling kunnen andere regelingen zoals bijvoorbeeld de mantelzorgwaardering en de regeling schoolkosten worden uitgevoerd via deze oplossing. En ook kan de Stichting Leergeld* afhankelijk van onze ervaringen en hun wensen aansluiten bij dit Platform. *Sinds 1 september 2017 is de Stichting Leergeld actief in onze gemeente. Zij nemen ten aanzien van de kinderen inmiddels het grootste deel van de participatievoorzieningen (en van de Meedoenregeling) voor hun rekening. Denk hierbij naast de schoolkosten bijvoorbeeld ook aan de verstrekkingen van laptops en de zwemlessen. 2. Een betaalbaar digitaal platform dat gemeente, aanvragers en aanbieders samen brengt De Stichting Forus biedt een betaalbare efficiënte oplossing waarmee wij onze minima op een eenvoudige manier een tegoed, bijvoorbeeld op grond van onze Meedoenregeling, kunnen verstrekken. De kosten zijn beduidend lager dan die van een stadspas. Het is een soort webwinkel waarin activiteiten en producten worden aangeboden die bijdragen aan maatschappelijke deelname aan een door de gemeente vastgestelde doelgroep. Aanvragers kunnen eenvoudig het tegoed op hun voucher versnipperd besteden bij één van de aanbieders.

Dit gaat via een smartphone en een generieke app die ook door andere gemeenten wordt gebruikt. De gemeente bepaalt het beleid met de doelgroep en de verdere voorwaarden. Deze oplossing is ook populair bij aanbieders. Zij hoeven geen aparte investering te doen, maar hebben alleen een internetverbinding nodig om via de generieke 'Me app' de voucher van de cliënt te kunnen scannen. Bovendien hebben zij direct het geld op hun bankrekening en hoeven zij niet meer richting gemeente te declareren. Ondernemers, hobbyclubs, verenigingen etc. kunnen gemakkelijk aansluiten, zelfs de kleine yogaclub om de hoek. De gemeente bepaalt wie er op de aanbiederslijst komt te staan. Aanbieders kunnen hiervoor een verzoek indienen bij de gemeente. Deze digitale oplossing op basis van een voucher met een QR code is voor een kleinere gemeente betaalbaar. Uit onderzoek bleek de (te) hoge kosten van een stadspas. We zien dat alleen grotere gemeenten dit instrument inzetten en dat soms kleinere gemeenten hierbij aanhaken. Wij hebben onderzocht of de digitale oplossing die Nijmegen hanteert ook past in onze gemeente. Zij hebben enkele jaren geleden besloten geen stadspas in te voeren vanwege de hoge kosten en hebben inmiddels goede ervaringen met het alternatief (voucher met QR code) via de Stichting Forus. 3.

Het platform sluit aan bij onze doelen: (privacy)veilig, eenvoudig, betaalbaar, minder administratieve last en een groter bereik van onze minima Referentiegemeenten, met name Nijmegen en Westerkwartier (waaronder Zuidhorn waar Forus is gestart), geven aan dat zij geen administratieve last en werk meer ervaren door het vervallen van alle bonnetjes en declaraties. Zij zagen daarbij al direct in het 1e jaar een hoger bereik van hun minima, met name vanwege de laagdrempelige, eenvoudige systematiek. Wij verwachten ook voor onze gemeente dat invoering van de Heumenkaart zorgt voor minder administratieve last en een groter bereik van onze minima. Ook verwachten wij dat stigmatisering wordt voorkomen door het werken met een QR code, omdat het werken met een QR code heel gebruikelijk is en al breed wordt toegepast op diverse andere terreinen, denk bijvoorbeeld aan fietsroutes, recepten, etc. 2

Daarom hebben wij de intentie om na de start verder door te ontwikkelen door ontsluiting van ook andere regelingen als bijv. de mantelzorgwaardering. 4. Uitgangspunt is digitaal te werken, maar een escape is mogelijk Het digitaal besteden van het tegoed gaat via een smartphone en de 'Me app'. Bij het overgrote deel van de gebruikers lukt dat. Soms hebben gebruikers echter -met name bij aanvang- ondersteuning nodig. Dat gaan wij organiseren via de helpdesk van Forus, maar vooral via de regionale Formulierenbrigade (SSHB support), die sinds maart 2021 ook spreekuren in onze gemeente houden. Voor inwoners die uiteindelijk niet digitaal vaardig zijn (of kunnen worden) of geen smartphone hebben, is het handmatig aanmaken van een QR-voucher, waarmee zij naar de aanbieders kunnen, mogelijk. Kanttekeningen A. Bij een hoger bereik van onze inwoners met een laag inkomen kan het begrote budget worden overschreden Wanneer we meer minima (en hun kinderen) weten te bereiken, zijn zij beter in staat om mee te kunnen doen in onze samenleving. Op termijn is dat uiteindelijk voor iedereen een voordeel. Door vergroten van het gebruik van minimaregelingen, is iedereen -ongeacht de hoogte van zijn inkomen- in staat om mee te kunnen doen en voorkomt het grotere achterstanden onder kinderen en jongeren in armoede.

De nieuwe digitale oplossing in onze gemeente zal een groeiproces zijn, maar we moeten er financieel rekening mee houden dat we meer uitgaven gaan hebben, doordat we  Meer inwoners (en hun kinderen) gaan bereiken; en  Dat zij daarbij het beschikbare budget beter/optimaler gaan benutten Financiën  Kosten Meedoenregeling De afgelopen 4 jaar hebben we gemiddeld ruim 250 huishoudens bereikt via de Meedoenregeling. Volgens de minimascan (Stimulansz) waren er in 2018 in onze gemeente 800 huishoudens met een inkomen tot 130% van het sociaal minimum. Dat betekent dat we op dit moment dus 31% van onze doelgroep bereiken (250 huishoudens: 800). De uitgaven van de meedoenregeling zijn onderdeel van de uitgaven Bijzondere bijstand. Voor 2021 is hiervoor totaal € 525.311 begroot. De afgelopen jaren gaven wij gemiddeld € 60.000 uit aan de meedoenregeling. Vanaf 2022 houden wij rekening met een toename in het bereik en in het volume (besteding per persoon) en volgen de ontwikkelingen via de reguliere maandrapportages.  Kosten Heumenkaart Eenmalige kosten 2021: basis-offerte Forus € 27.500 Jaarlijkse kosten vanaf 2022: structureel € 8.400

 Dekking De kosten van de Heumenkaart betalen we uit de extra middelen Aanpak armoede –en schulden die wij tot en met 2022 van het Rijk ontvangen. In 2022 evalueren wij ingezette werkwijze en wordt de keuze gemaakt hiermee door te gaan of niet.

3

Overheveling extra middelen GF (decembercirculaire'20) 2020 naar 2021 * gem. schuldenbeleid * bijzondere bijstand Overheveling extra middelen 2021 GF (n.a.v. decembercirculaire) * gem. schuldenbeleid 2021 * bijzondere bijstand 2021 Overheveling extra middelen 2022 GF (n.a.v. decembercirculaire) * gem. schuldenbeleid 2022 * bijzondere bijstand 2022 * Reservering extra middelen vroeg-signalering GF schuldenbeleid Eenmalige inrichtingskosten Structurele kosten Functioneel beheer Effect

2021

2022

7.500 2.500 15.500 5.000 15.500 7.500 -4.200

-4.200

26.300 27.500

18.800

-1.200

10.400

-6.000 -2.400

burgemeester en wethouders

Dirk van Eeten Gemeentesecretaris

Marriët Mittendorff Burgemeester

Bijlagen:  Onderzoek Heumenkaart  Pré-advies Burgeradviesraad 25 februari 2021  Advies Burgeradviesraad 8 april 2021

4