Kadernota 2024 versie 31 mei

Kadernota 2024 - 2027

De inwoner centraal

Mei 2023

Kadernota 2024-2027

Inhoud Inleiding ...................................................................................................................................................3 Ontwikkelingen programma 1 Sociale leefomgeving ..............................................................................5 Ontwikkelingen programma 2 Fysieke leefomgeving .............................................................................8 Ontwikkelingen programma 3 Bestuur en Organisatie .........................................................................14 Financieel overzicht ...............................................................................................................................19

2

Kadernota 2024-2027

Inleiding Voor u ligt de kadernota 2024 met meerjarenperspectief 2025 – 2027. In de kadernota stelt de raad de kaders vast waarbinnen het college de programmabegroting opstelt. Het is het eerste document van een nieuwe Planning en control-cyclus.

Geopolitieke ontwikkelingen De oorlog in Oekraïne duurt inmiddels ruim een jaar. Dat eerste jaar heeft gezorgd voor een tekort aan grondstoffen en met name brandstoffen, waardoor de prijzen opliepen. De oplopende prijzen zorgden dat nieuwe loonafspraken ook een hogere indexering kennen, waardoor een vicieuze cirkel leek te ontstaan. Inmiddels is de inflatie ietwat gestabiliseerd, maar tijdens een oorlog kan dat snel veranderen. Naast de oorlog in Oekraïne heeft Europa en met name ook Nederland te maken met verschillende andere crises. Zo kennen we de stikstofcrisis, wooncrisis, asielcrisis en de lijst lijkt eerder toe te nemen dan af. Kortom; het is internationaal een roerige tijd en de gemeente Heumen ligt niet op een eiland. Ook wij als gemeente Heumen hebben in meer of mindere mate te maken met de gevolgen van bovenstaande crises. Coalitieakkoord In deze kadernota is het coalitieakkoord gevolgd. In het coalitieakkoord wordt tot doel gesteld om iedereen mee te laten doen. Het college stelt voor om de uitvoeringskosten voor armoedebeleid en schuldhulpverlening en voor de inclusieagenda op te nemen in de programmabegroting 2024 – 2027. Hiermee kan een goede stap worden gezet om de kwetsbare inwoners (beter) mee te laten doen. Voor wat betreft duurzaamheid stelt het college voor om in te zetten op de verdere invulling en concretisering van het raadsbesluit van 20 april j.l.

m.b.t. de herijkte energieopgave en in de lijnen van het huidige duurzaamheidsprogramma en de regionale processen. Dit kan met de middelen die het rijk hiervoor beschikbaar stelt. Vrijwilligers en verenigingen zijn belangrijke verbindende factoren binnen de dorpskernen. Door het subsidiebeleid te herstructureren willen we met de beschikbare middelen de vrijwilligers en verenigingen versterken. Ook stelt het college een kwaliteitsslag voor op het gebied van het beheer van de openbare ruimte (IBOR), zodat de openbare ruimte voor iedereen toegankelijk is en van het goede kwaliteit. Ten slotte vraagt het college middelen om een goede werkgever te blijven en te investeren in de 2e fase in het moderniseren van het gemeentehuis.

3

Kadernota 2024-2027 Meicirculaire De meicirculaire geeft de impact van de voorjaarsnota van het kabinet voor het gemeentefonds weer. De meicirculaire is hiermee de belangrijkste circulaire van het jaar. Planning-technisch is het niet mogelijk om de kadernota af te stemmen op de inhoudt van de meicirculaire. De meicirculaire wordt eind mei gepubliceerd. Na publicatie moet de impact voor onze gemeente nog worden geduid. En de kadernota moet tijdig (laatste week mei, eerste week juni) bij de raad zijn om voor het zomerreces over te kunnen besluiten. Om die reden komt het college met een addendum op deze kadernota met daarin de impact van de meicirculaire op onze gemeente en een eventuele anticipatie op deze impact. Financieel perspectief In deze kadernota zijn de autonome ontwikkelingen en de beleidswensen vanuit het college opgenomen. Wanneer dit wordt afgezet tegen het beschikbare budget, zullen, afhankelijk van de impact van de meicirculaire keuzes moeten worden gemaakt. Zoals hiervoor benoemd, komt het college met een addendum om de eventueel te maken keuzes aan de raad voor te leggen.

De volgende financiële uitgangspunten zijn in deze kadernota gehanteerd; - Meerjarenperspectief 2024 – 2026 van de vastgestelde programmabegroting - Uitkomsten van de maandrapportages januari – februari - Uitkomsten van de maandrapportages maart - april Het saldo per 1 mei 2023 ziet er als volgt uit;

Onderwerp Vastgestelde begroting 2023 Maandrapportage jan - feb Maandrapportage mrt - apr Saldo per 1 mei

2024 1.206.352 4.872 -175.943 1.035.281

2025 2.122.492 -65.601 -186.883 1.870.008

2026 149.906 654.053 -159.263 644.696

2027 149.906 654.053 -159.263 644.696

4

Kadernota 2024-2027

Ontwikkelingen programma 1 Sociale leefomgeving Decentralisatie beschermd wonen De decentralisatie van beschermd wonen moet zijn beslag krijgen in 2024. Dit betekent dat gemeenten voor de nieuwe taken op het gebied van beschermd wonen vanaf 2024 van het Rijk extra middelen in het Wmo-budget krijgen. Voorheen gingen alle budgetten voor uitvoering van deze taak naar de centrumgemeente. Voor onze regio is dat de gemeente Nijmegen. De verantwoordelijkheid voor maatschappelijke opvang blijft vooralsnog tot 2026 de verantwoordelijkheid van de centrumgemeenten. Uitgangspunt is dat de decentralisatietaken moeten worden uitgevoerd met de middelen die hiervoor door het rijk beschikbaar worden gesteld. Huisvestingstaakstelling statushouders, beschermd wonen en overige bijzondere doelgroepen Gemeenten krijgen jaarlijks van het rijk een taakstelling voor het huisvesten van statushouders .De totale taakstelling voor dit jaar is substantieel hoger dan de taakstelling van 2022. Voor onze gemeente gaat het om een verdubbeling. De verwachting is dat ook in 2024 er sprake zal zijn van een verhoogde taakstelling.

Vanwege de krapte op de woningmarkt, het relatief laag aantal sociale huurwoningen in onze gemeente, beperkte ruimtelijke mogelijkheden om extra woningen te realiseren en het feit dat woningcorporaties steeds meer bijzondere doelgroepen moeten huisvesten, is de verwachting dat de huisvestingstaakstelling statushouders niet kan worden gerealiseerd. Daarnaast is er zorg over de draagkracht van de wijken door het opvangen/instromen van alle bijzondere doelgroepen. De draagkracht van de wijken staat hierdoor onder druk. Door de instroom van bijzondere doelgroepen neemt ook de vraag naar zorg en ondersteuning voor deze doelgroepen en de omringde wijk, toe. Uitvoeringsplan Iedereen doet mee 2023-2026 Eind vorig jaar is het beleidsplan Iedereen doet mee 2023-2026 vastgesteld. Bij de vaststelling is aangegeven dat het beleid met de huidige beschikbare middelen kan worden uitgevoerd. Op basis van het beleidsplan is een uitvoeringsplan opgesteld. Hoofddoel van dit plan om meer inwoners sneller en beter te bereiken. Dit doen we met acties op het gebied van: • Preventie en vroegsignalering • Laagdrempelige en duidelijke toegang toe regelingen en voorzieningen • Inwoner centraal, voor benadering van de inwoner • Snelle en effectieve dienstverlening Om het genoemde hoofddoel te bereiken is het nodig om op onderdelen anders te gaan werken (meer outreachend) en nieuwe acties uit te voeren.

Een groter bereik van inwoners die dit nodig hebben, heeft daarnaast ook consequenties voor de benodigde ambtelijke capaciteit. Gebleken is dan ook dat diverse acties uit het uitvoeringsplan niet kunnen worden uitgevoerd met de bestaande middelen, maar structureel vragen om extra financiële middelen. Uitvoering lokale inclusieagenda Eind vorig jaar is gestart met een participatief proces om te komen tot een Lokale inclusieagenda. Deze agenda is in concept gereed. Bestuurlijke besluitvorming is voorzien rond de zomer. Voor de uitvoering van de agenda zijn structureel extra middelen nodig. Het gaat dan om onder andere extra budget voor aanpassingen in de openbare ruimte, informatievoorziening vanuit de gemeente en bewustwordingsactiviteiten. Herijking subsidie- en initiatievenbeleid In de tweede helft van dit jaar is besluitvorming over de herijking van het subsidie- en initiatievenbeleid voorzien. In dit kader zijn moties ontvangen over nieuwe subsidiesoorten: jubileumsubsidies en subsidies ter compensatie van de OZB-lasten voor buitensportaccommodaties

5

Kadernota 2024-2027 en dorpshuizen. Voor de jaarlijkse kosten voor jubileumsubsidies kan dekking gevonden worden binnen het budget dat structureel beschikbaar is voor vonk- en initiatiefsubsidies ( € 70.000 totaal). Voor de compensatie van de genoemde OZB-lasten zijn structureel aanvullende middelen nodig. Professionalisering buurtvervoer Sinds medio 2021 moeten inwoners voor ritten binnen onze gemeente en naar de ziekenhuizen in Nijmegen gebruik maken van Buurtvervoer Heumen. We zien het aantal ritten met Buurtvervoer steeds meer oplopen. We volgen deze verandering nauwlettend en onderzoeken wat dit vraagt aan benodigde capaciteit en organisatie van het Buurtvervoer. Vanuit het coalitieakkoord zijn reeds structureel extra middelen beschikbaar gesteld voor uitbreiding van de vervoerscapaciteit. Toekomstbestendig buurtvervoer vraagt echter ook om professionalisering van de organisatie. Het is immers een verantwoordelijke taak om kwetsbare inwoners te vervoeren. Veel werk kan door vrijwilligers worden gedaan, maar professionele coördinatie en personele continuïteit zijn van groot belang gebleken. Daarvoor zal meer dan in het verleden gewerkt moeten worden met een betaalde kracht. Hiervoor zijn structurele middelen nodig.

Subsidie projecten muziekonderwijs Bij de besluitvorming over de programmabegroting 2021 is besloten om de subsidie voor projecten voor muziekonderwijs voor basisschoolleerlingen gefaseerd te beëindigen. Vanuit diverse organisaties is verzocht om de bezuiniging op deze subsidie ongedaan te maken. Vanwege de gefaseerde afbouw van dit subsidiebudget is vanaf 2024 geen budget meer beschikbaar voor deze projecten. Voor- en vroegschoolse educatie Eind vorig jaar is besloten om het aanbod voor- en vroegschoolse educatie (VVE) in 2023 op het huidige niveau te handhaven en de meerkosten ad € 38.000 eenmalig te onttrekken aan de bestemmingsreserve statushouders. Dit omdat een grote meerderheid van de kinderen die een VVEaanbod ontvangt, kinderen van statushouders betreft. Daarnaast is besloten om in 2023 besluitvorming voor te bereiden voor structureel beleid met betrekking tot het VVE-aanbod en de daarvoor benodigde financiële middelen. Besluitvorming over structureel beleid is voorzien in de tweede helft van dit jaar. Op basis van de huidige ontwikkelingen voorzien we dat het aantal kinderen dat een aanbod voor- en vroegschoolse nodig heeft niet zal verminderen en dat de wettelijke eisen waaraan een VVE-aanbod moet voldoen niet veranderen.

Ook is duidelijk dat het budget dat we hiervoor van het rijk in de komende jaren ontvangen niet wijzigt (en te laag blijft in vergelijking met het aantal kinderen dat daadwerkelijk een VVE-aanbod nodig heeft). Gezien de preventieve functie van dit VVE-aanbod voor een goede start van jonge kinderen in onze samenleving, betekent dit dat voor handhaving van het huidige beleid structureel extra financiële middelen nodig zijn. Hierin kan een keuze worden gemaakt om de extra benodigde middelen structureel op te voeren of incidenteel voor de komende twee jaar met de veronderstelling dat het rijk zich een goede partner toont en alsnog met de extra benodigde middelen komt. Gebeurt dat niet, dan kan er over twee jaar een nieuwe afweging worden gemaakt. Frictiekosten één welzijnsorganisatie Het onderbrengen van de diverse soorten welzijnswerk bij één welzijnsorganisatie (Synthese) verloopt conform planning. Omdat de gehanteerde uurtarieven binnen het welzijnswerk van elkaar verschillen en in sommige gevallen sprake is van de overgang naar een andere CAO, verwachten we echter wel dat we te maken gaan krijgen met structurele meerkosten om het huidige aantal uren inzet te kunnen handhaven.

6

Kadernota 2024-2027 WMO-dakpanconstructie Binnen afzienbare tijd (1.5 jaar) vertrekken 3 van de 5 ervaren WMO-consulenten vanwege de pensioengerechtigde leeftijd. We zien dat er steeds meer inwoners met zwaardere problematiek kampen en de aantallen stijgen dien ten gevolge exponentieel. Bovendien vergt de inzet van zorg steeds meer administratieve wijzigingen en dit verzwaart het werk in toenemende mate. De werkdruk neemt al jaren toe en de vrees bestaat dat er met het vertrek van de zeer ervaren en ingewerkte medewerkers een probleem in de continuïteit van zorg ontstaat. Dit alles maakt dat we voor het inwerken van nieuwe collega’s naast het bestaande werk met een zogenaamde dappanconstructie willen gaan werken zodat kennis bijtijds kan worden overgedragen en er ruimte ontstaat om een degelijk inwerkprogramma te volgen voor de nieuwe medewerkers. Hiermee voorkomen we ongewenste kwetsbaarheid. Het verzoek is om voor jaar ’24 en ’25 gedurende 2 jaar extra formatie in te zetten voor 24 uur per week schaal 9 Financiële consequenties Onderwerp Autonoom Bijdrage GGD Bijdrage Werkbedrijf Bijdrage BvoDran Subtotaal

Omschrijving ontwikkeling Verhoging nav ontwerpbegroting GGD 2024 Verhoging nav ontwerpbegr MGR 2024 Verhoging nav ontwerpbegroting BVO Dran

I/S

2024

2025

2026

2027

S

151.700

151.700

151.700

151.700

S

222.000

242.000

207.000

125.000

S

16.300 390.000

4.500 398.200

14.900 373.600

44.300 321.000

S

30.000

30.000

30.000

30.000

S S I I

10.100 25.000 58.000 58.000

10.100 17.500 58.000 58.000

10.100 17.500 -

10.100 17.500 -

I I I

48.000 50.000 40.000

50.000 40.000

-

-

-

-

S

15.000

15.000

15.000

15.000

S

20.000

20.000

20.000

20.000

S S

15.000

15.000

369.100 759.100

313.600 711.800

15.000 50.000 157.600 531.200

15.000 50.000 157.600 478.600

Beleidswensen Kosten uitvoeringsplan armoede en SHV Kosten uitvoering lokale Lokale inclusie inclusieagenda Welzijn Kosten één welzijnsorganisatie Dakpanconstructie WMO 58.000 Euro WMO consulent Versterken kernteam Extra formatie kernteam Kosten uitvoering lokale Lokale inclusie inclusieagenda VVE Handhaven bestaand beleid VVE Buurtvervoer Professionalisering buurtvervoer subsidie OZB lasten sport en Herziening subsidiebeleid dorpshuizen eigenaarsdeel subsidie OZB lasten sport en Herziening subsidiebeleid dorpshuizen gebruikersdeel Terugdraaien bezuiniging Muziekonderwijs muziekonderwijs VVE Handhaven bestaand beleid VVE Subtotaal Totaal Iedereen doet mee

7

Kadernota 2024-2027

Ontwikkelingen programma 2 Fysieke leefomgeving Kanaalzone Het project Kanaalzone Malden is in 2022, in aansluiting op de verleende WBI-subsidie eind 2021, feitelijk gestart. Opdrachten zijn verleend voor onder andere de uitwerking van het stedenbouwkundig plan en de gehele voorbereiding van het bestemmingsplan. Ook het verplaatsten van het sportpark is als project gestart met een uitgebreide studie naar de meest haalbare locatie. Daarin is de locatie Hatertseweg als meest haalbaar beoordeeld. De gemeenteraad heeft tot heden echter nog geen definitieve beslissing genomen of het sportpark inderdaad naar de locatie Hatertseweg wordt verplaatst of dat een alternatieve locatie aan de andere zijde van het Maas-Waalkanaal toch de voorkeur verdient. Hierdoor hebben de planologische voorbereidingen (onderzoeken en maken bestemmingsplan) voor zowel het nieuwe sportpark, als voor de Kanaalzone inmiddels vertraging opgelopen. De planning van de start van de realisatie van de woningen conform de WBI-beschikking staat daarmee inmiddels flink onder druk. Vooralsnog wordt uitgegaan van een beslissing op het verplaatsen van het sportpark op 29 juni 2023, waarna de planologische voorbereidingen op volle snelheid kunnen worden doorgezet. De budgetten opgenomen in de begroting en recent beschikbaar gesteld zijn voldoende om de planvorming op te pakken.

Bij toekomstige voorstellen inzake zowel de Kanaalzone als het Sportpark zullen ook de financiële consequenties in beeld gebracht worden. Duurzaamheid/Warmte De energietransitie is een grote opgave voor de komende jaren, zowel op het gebied van verduurzaming, grootschalige opwek van elektriciteit als de warmtetransitie. Hiervoor zijn reeds in de begroting middelen opgenomen en worden vanuit Rijksregelingen extra middelen beschikbaar te stellen. Vooralsnog worden geen extra middelen nodig geacht. T.b.v. de realisatie van onze opgave zal extra formatie en expertise op sommige gebieden ingehuurd moeten worden. Dat geldt met name voor de wijkuitvoeringsplannen die we samen met onze bewoners gaan opstellen, maar ook voor bv onderzoeken naar warmtenetten, mogelijkheden van aqua- en geothermie. Het rijk stelt diverse middelen ter beschikking. Voor 2023 t/m 2025 kunnen we een aanvraag doen voor de CDOKE-regeling (Capaciteit decentrale overheden voor klimaat-en energiebeleid) die bedoeld is voor de inhuur van expertise en formatie. Voor Heumen is voor 2023, 2024 en 2025 resp. € 320.858, € 323.769 en € 326.679 beschikbaar. Deze middelen gaan we dit voorjaar aanvragen. Daarnaast heeft het Rijk middelen toegekend voor het toepassen van energiebesparende maatregelen in het kader van de bestrijding van energie-armoede en middelen uit het Nationaal Isolatieprogramma (samen € 232.696).

Dit zijn geoormerkte uitkeringen. Voor de uitvoering van het Klimaatakkoord in 2023 zijn eveneens in 2022 al middelen beschikbaar gesteld, maar dat is gebeurd in de vorm van een algemene uitkering (€ 168.149).

8

Kadernota 2024-2027 Hondenbelasting Op 6 juli 2022 is een raadsmededeling uitgegaan mbt de hondenbelasting Hierin is een overzicht gegeven van de kosten en opbrengsten inzake de hondenbelasting. Tevens is aangegeven dat bij de invoering van de belasting in 1994 de gemeente ervoor gekozen heeft om de opbrengst uit de hondenbelasting aan te merken als algemeen dekkingsmiddel. Op 3 november 2022 heeft het college toegezegd om t.b.v. de komende kadernota met een voorstel te komen om het verschil kleiner te maken tussen wat de gemeente hieraan ontvangt en uitgeeft. In onderstaand overzicht is e.e.a. financieel geduid.

Hondenbelasting RM 6 juli 2022 Opbrengsten Tarief per hond Kennel Totaal opbrengsten Kosten Kosten Kennel Controle hondenbelasting Bijdrage Munitax Onderhoud hondenvelden Handhaving Legen bakken hondenuitlaatvelden Kleine reparaties Inzet P (beleid/groen) Onderhoud groen (hagen/grasaren/obstakels) Prijsstijgingen Dispensers (kap. Lasten) Beheer/onderhoud tgv dispensers

€ € €

€ € € € € €

€ Uitnutting

Per 1 mei 2023

137.703 € 1.585 € 139.288 €

145.660 2.667 148.327

p.m. 3.500 € 9.777 € 25.000 € 20.000 € 1.800 € 700 € € € € € € 60.777 €

p.m. 3.500 9.851 25.000 20.000 1.800 700 10.000 15.000 10.000 5.000 5.000 105.851

44%

71%

Er is rekening gehouden met extra uitgaven t.g.v. dispenders (hondenpoepzakjes). Dit betreft zowel de kapitaallasten t.g.v. een extra investering als de beheerskosten hiervan (totaal € 10.000). Feitelijk bestaan er 3 opties: 1. De hondenbelasting zo houden en het tarief in stand houden zoals in de begroting van 2023 is opgenomen; € 94,35. Het uitnuttingspercentage is dan incl. de dispenders 71%. 2. Uitgaan van 100% kostendekking en het tarief verlagen tot € 67,33 per hond. 3. De hondenbelasting afschaffen Indien er wordt gekozen voor optie 2 of 3 zal dit ook effecten hebben op de begroting. Wij stellen voor de hondenbelasting in stand te houden conform optie 1 en de landelijke ontwikkelingen in deze af te wachten.

9

Kadernota 2024-2027 Vitaal Centrum Malden Ten behoeve van het Programma Vitaal Centrum Malden heeft uw raad op 16 december 2021 ingestemd een investeringsbereidheid van € 3,7 miljoen voor de toekomstige inrichting van de openbare ruimte. Momenteel wordt gewerkt aan de uitwerking van het Voorlopig Ontwerp van de toekomstige inrichting van de openbare ruimte binnen Vitaal Centrum Malden en beoogd wordt deze in het najaar van 2023 aan uw raad voor te leggen ter besluitvorming. Uitgangspunt is dat de uitvoering van de openbare ruimte gefaseerd zal plaatsvinden na de bouw van de diverse woningbouwontwikkelingen. Ten behoeve van de uitwerking worden ook gesprekken gevoerd met de Provincie Gelderland betreffende de HOV halte. Ten aanzien van de woningbouwontwikkelingen zijn 5 woningbouwprojecten opgenomen in het Programma Vitaal Centrum Malden met in totaal de toevoeging van 114 woningen, waarvan 62 % betaalbaar en 44% in de sociale huur. Alle projecten verkeren in verschillende stadia, zoals omgevingsvergunning en uitwerking ontwikkelstrategie. Ten aanzien van het algemene programma is voor Vitaal Centrum Malden in februari 2023 een financieringsaanvraag ingediend voor de Regio Deal ter hoogte van € 730.000. Tevens wordt de subsidieaanvraag Impulsaanpak Winkelgebieden (WI) uitgewerkt ten behoeve van de 3e tranche in dit najaar.

Financiële kaders Vitaal Centrum Malden Uw raad heeft ingestemd met investeringsbereidheid van € 3,7 miljoen. Dit betrof een raming met prijspeil 1/1 2021. Aangezien de CBS index zeer is gestegen als gevolg van de stijging van de bouwkosten, is de raming uit 2021 met 27% geïndexeerd naar prijspeil 1/1 2023. Tevens is toegevoegd de post Ingenieursdiensten t.b.v. ontwerpen (VO, DO en UO) en de activiteit ‘Verleggen kabels en leidingen’. Deze wijzigingen levert een geïndexeerde raming prijspeil 1/1 2023 op van € 5.552.000. De eerste fase van de uitvoering kan gestart worden in Q1 2025 en betreft € 1.350.000. Het resterende bedrag van € 4.202.000 wordt in 2 termijnen ten laste gebracht van de jaarschijven 2026 en 2027. Ten behoeve van de uitwerking is een voorbereidingskrediet noodzakelijk van € 150.000 verdeeld (2x € 75.000) over de jaarschijven 2024 en 2025 . Dit krediet is t.b.v. projectleiding, projectondersteuning en verdere uitwerking. Omgevingswet en Wkb De Omgevingswet en de Wet kwaliteitsborging voor het bouwen (hierna: Wkb) treden op 1 januari 2024 in werking (de Wkb gefaseerd). Wat willen we bereiken Omgevingswet De raad heeft in februari 2019 het ‘Ambititie- en programmaplan inplementatie omgevingswet’ vastgesteld, waarmee de richting is bepaald waarbinnen de invoering van de Omgevingswet plaatsvindt. De visie uit dit document wordt vertaald in zes uitgangspunten.

Deze uitgangspunten vormen de basis voor al ons handelen en al het beleid dat wij de komende jaren ontwikkelen vanuit de Omgevingswet. Kort samengevat: Ruimte aan initiatieven (‘paradigmawisseling’), meer afwegingsruimte en maatwerk, integraliteit van beleid & werkprocessen, dienstverlening: inwoners, ondernemers en maatschappelijke opgaven staan centraal, verdergaande participatie, doorontwikkelen van digitalisering en informatisering. Naar verwachting wordt in het najaar 2023 de omgevingsvisie voor de gemeente Heumen vastgesteld. Daarmee is een integrale beleidsvisie voor de fysieke leefomgeving aanwezig met een breed maatschappelijk draagvlak voor de inhoud en de daaruit voortvloeiende opgaven. Direct na de inwerkingtreding van de Omgevingswet gaan alle bestemmingsplannen van rechtswege op in één tijdelijk omgevingsplan. We werken stapsgewijs naar één definitief omgevingsplan voor het

10

Kadernota 2024-2027 gehele grondgebied conform de bepalingen van de Omgevingswet. Het streven is om dit voor 2027 te bereiken. Benodigd budget implementatie omgevingswet In de exploitatie 2023-2026 is voor 2024 een bedrag van € 200.000,- en voor 2025 en 2026 jaarlijks een bedrag van € 150.000,- opgenomen. Deze bedragen worden aangewend voor het uitlijnen van de zgn. verplichte acties uit de Omgevingswet. Verder worden deze middelen gebruikt voor het opstellen van het omgevingsplan, waarbij voor zowel de kernen als het buitengebied en de bedrijfsterreinen -conform de nieuwe wetgeving- nieuwe regels worden ontwikkeld. Met inachtneming van de uitkomsten van de omgevingsvisie wordt bestaand beleid geactualiseerd en nieuw beleid ontwikkeld, dat vervolgens wordt vertaald in het omgevingsplan. Gelet op de kosten die gemeente nu betaalt voor de actualisatie van bijvoorbeeld het bestemmingsplan buitengebied, is dit een reële inschatting. Wel moet er nog rekening gehouden worden met incidentele kosten van de ODRN (implementatiekosten ODRN i.k.v. Omgevingswet). Dit is nog niet bekend en zal in de loop van 2023 duidelijk worden. Verder is op dit moment niet in te schatten welke overige kosten nodig zijn voor de invoering van de omgevingswet binnen onze organisatie. Hiervoor kan de aanwezige bestemmingsreserve achten we hiervoor noodzakelijk en zal hiervoor worden aangewend.

Opgenomen in Exploitatie 2023-2026 6810001 6810001

4380314 Omgevingsplan 4380333 Implementatie omgevingswet

2023 2024 2025 2026 € 100.000,00 € 100.000,00 € 100.000,00 € 100.000,00 € 228.000,00 € 100.000,00 € 50.000,00 € 50.000,00 € 328.000,00 € 200.000,00 € 150.000,00 € 150.000,00

Aangegane verplichtingen ikv Omgevingswet.verplichtingen kosten optellen omgevingsplan Extra Personele inzet benodigd budget per jaar

€ € 100.000,00 € 100.000,00 € 100.000,00 € 150.000,00 € 150.000,00 € 150.000,00 € 150.000,00 € 150.000,00 € 250.000,00 € 250.000,00 € 250.000,00

Saldo begroot en werkelijk

€ 178.000,00 € -50.000,00 € -100.000,00 € -100.000,00

bestemmingsreserve Stand bestemmingsreserve per 01-01-2023 Onttrekking bestemmingsreserve Toevoeging bestemmingsreserve Stand bestemmingsreserve ultimo jaar

2023 2024 2025 2026 € 268.000,00 € 446.000,00 € 396.000,00 € 296.000,00 € -50.000,00 € -100.000,00 € -100.000,00 € 178.000,00 € 446.000,00 € 396.000,00 € 296.000,00 € 196.000,00

Lagere legesopbrengsten als gevolg van invoering Wkb De gemeente Heumen heeft het proces voor vergunningverlening, toezicht en handhaving uitbesteed aan de Omgevingsdienst Regio Nijmegen (ODRN). De invoering van de Wkb heeft tot gevolg, dat een groot deel van de huidige technische bouwtoetsen voor de gemeente vervallen. Hierdoor nemen de legesinkomsten af. De minister van Volkshuisvesting en Ruimtelijke ordening heeft recent besloten dat de Wkb voor het bouwen per 1 januari 2024 eerst alleen voor nieuwbouw in werking treedt. Verbouwactiviteiten volgen zes maanden later. We verwachten dat dit voor 2024 een teruggang in leges betekent van € 447K naar € 400K. Ook verkrijgen gemeenten met de Omgevingswet meer decentrale beleidsruimte. In de aankomende jaren worden, met name in het omgevingsplan, keuzes gemaakt waarmee nu vergunning plichtige activiteiten, straks melding plichtig of zelfs vergunningsvrij kunnen worden. Daarentegen is het straks toegestaan om leges te heffen over milieuvergunningen. Over de verwachte inkomsten hiervoor 2024 hebben we op dit moment nog geen inzicht.

11

Kadernota 2024-2027 Briefadvies van rekenkamer Heumen over voorbereiding invoering Omgevingswet Op 17 april 2023 hebben wij het briefadvies ontvangen. Zoals bekend, is de wet diverse keren uitgesteld. Dit heef tot gevolg dat ook een aantal acties is doorgeschoven en later dit jaar wordt afgerond. Voorbeelden hiervan zijn de legesverordening, financiële arrangementen met de ODRN, het verder scholen & opleiden van medewerkers en het informeren van inwoners en ondernemers via diverse kanalen. Wij onderschrijven de opmerking van de rekenkamer dat de invoering van de wet meer behelst dan het ‘technisch’ aanpassen van de regels, processen en werkwijzen en dat een verdere ontwikkeling van o.a. cultuur, vaardigheden, gedrag en gedeelde waarden verdere aandacht verdienen. Bij de voorbereiding van de verschillende kerninstrumenten (o.a. het omgevingsplan) zullen wij hierop anticiperen. Omdat het vormgeven en doorontwikkelen van de kerninstrumenten een gezamenlijk opgave is van raad en college, nemen wij de drie aanbevelingen van de rekenkamer over. Dit betekent dat wij eind deze zomer een actueel plan van aanpak aan uw raad willen voorleggen waarin de diverse acties, met bijbehorende planning en financiële consequenties integraal zijn afgestemd.

De overige aanbevelingen (één centrale vindplaats van alle relevante documenten en een regelmatige voortgangsrapportage) volgen successievelijk. Ibor In het vastgestelde Koersdocument Omgevingsvisie Heumen (definitief juli 2022) en de daarop volgende Omgevingsvisie (concept maart 2023) zijn drie hoofdambities geformuleerd. Deze drie ambities sluiten weer aan bij het wegingskader uit de Strategische Visie 2030. 1. We willen klimaatneutraal zijn in 2050 en klimaatbestendig in 2035 (uiterlijk 2050); 2. We wonen en werken in een gezonde, veilige en groene leefomgeving; 3. We streven naar een circulaire economie – in de breedste zin van het woord. Om deze ambities in onze openbare ruimte tot uiting te laten komen, dienen er concrete acties en projecten te worden uitgevoerd. In het op te stellen IBOR-plan (integraal beheer openbare ruimte) doen we vanuit team openbare ruimte een aantal voorstellen voor acties en projecten die bijdragen aan het verwezenlijken van de hoofdambities. Een voorbeeld van zo’n project is het vergroten van boom- en plantvakken in onze woonkernen, om daarmee een groenere en bio-diverse leefomgeving te realiseren. Of het beter toegankelijk maken van hoofdlooprouten door het aanbrengen van geleidetegels en opritten, waarmee onze leefomgeving inclusiever en veiliger wordt.

In de loop van 2023 vragen we de raad om keuzes te maken uit een aantal van deze concrete acties en projecten, die aansluiten bij het beheer en onderhoud van onze openbare ruimte. Voor het verwezenlijken van die acties en projecten is budget benodigd. We ramen het benodigde budget op € 150.000 structureel. Dit budget gaan we, op basis van een nader voorstel aan uw raad, invullen met concrete acties en projecten die in 2024 opgestart gaan worden. Erfgoed Samen met het Erfgoedplatform hebben we een uitvoeringsprogramma voor de komende jaren opgesteld. Ten behoeve van de acties uit het uitvoeringsprogramma zijn middelen nodig. O.a. voor het behoud van de monumenten in onze gemeenten willen we acties opzetten ter stimulering van het behoud van de monumenten.

12

Kadernota 2024-2027 De gemeente Heumen stimuleert in de kroonjaren van de herdenking van de bevrijding van de regio en die van Nederland in respectievelijk 2024 en 2025 lokale activiteiten. De provincie Gelderland ondersteunt dit met subsidie. De nadruk verschuift van herdenken naar het bredere thema Vrijheid. Het opgevoerde bedrag van € 20.000 is voor het herdenkingsjaar 2024 bestemd. Voor 2025 zal in 2024 opnieuw een bedrag worden opgevoerd voor de kadernota. Op basis van de ervaring in 2024 kan dan nauwkeuriger bepaald worden wat het gewenste budget is.

Financiële consequenties Onderwerp Autonoom Bijdrage ODRN Omgevingswet Onderhoud bomen Stikstoftoets Subtotaal

Omschrijving ontwikkeling

I/S

2024

2025

2026

2027

Concept begroting ODRN Lagere legesopbrengsten Areaalontwikkeling

S I S S

175.000 50.000 25.000 10.000 260.000

77.000

77.000

77.000

25.000 10.000 112.000

25.000 10.000 112.000

25.000 10.000 112.000

S I S

75.000 15.000

75.000 15.000

81.000

207.060

15.000

12.000

S

150.000

150.000

150.000

150.000

S

25.000

25.000

25.000

25.000

I

20.000

I

-

I

30.000

I

30.000

-

-

-

15.000 286.000 398.000

15.000 409.060 521.060

Beleidswensen VCM VCM Leader IBOR Uitvoeringsprogramma Malden Noord Erfgoed, project

Verkeers- en vervoersplan Toerisme

Landschapsontwikkeling N846, voetgangers oversteekplaatsen en VRI Erfgoed. Algemeen Subtotaal Totaal

Programma en investering Openbare Ruimte Voorbereidingskosten VCM CofinancieringLeader programma Integraal Beheer Openbare Ruimte (IBOR) Maatregelen in het kader van de Gebiedsvisie Malden Noord Kroonjaar herdenking WOII en bevrijding Planvorming voor verbeteren fietsnetwerk en verkeersveiligheid Vernieuwen wandelnetwerk met regio Opstellen nieuw LOP met maatregelen op gebied van landschap, natuur, recreatie (vanuit Omgevingsvisie)

I Financiele ruimte voor Erfgoedbeleid

S

P.M. 15.000 360.000 620.000

15.000 280.000 392.000

Voorgenomen investeringen Investeringen Vitaal Centrum Malden (VCM)

2024

2025 1.350.000

2026 2.101.000

2027 2.101.000

De kapitaallasten die voortvloeien uit de voorgenomen investering zijn opgenomen bij de beleidswensen.

13

Kadernota 2024-2027

Ontwikkelingen programma 3 Bestuur en Organisatie Veiligheid en handhaving Structureel is voor juridische handhavingscapaciteit (gericht op het omgevingsrecht) momenteel 0,5 fte beschikbaar. Daarnaast is vanaf 2023 structureel door de raad reeds € 50.000 extra beschikbaar gesteld. De juridische handhaving (naast beleidsmatige zaken die ook binnen deze functie passen) is momenteel gericht op handhaving Opiumwet, beslissingen op handhavingsverzoeken (vooral RO) en enkele bijzondere casussen (veiligheid, urgentie). De huidige handhavingslijst omvat een groot aantal situaties/adressen. Deze lijst is gebaseerd op constateringen in het verleden (op basis van toenmalige controleprogramma’s op RO en illegale bouw) en de afgelopen jaren vooral op basis van signalen van inwoners en een globaal bureauonderzoek aan de hand van luchtfoto’s. Om de huidige situatie te verbeteren is er meer juridische handhavingscapaciteit bij BML nodig, zowel voor het wegwerken van de voorraad/achterstand als voor structurele verhoging van de handhavingscapaciteit om nieuwe zaken te kunnen behandelen en de huidige handhavingslijst niet langer te laten worden. Uitbreiding BOA-capaciteit De afgelopen jaren is de BOA-capaciteit binnen onze gemeente meer onder druk komen te staan o.a. door inzet op ondermijning.

Een goed georganiseerde toezicht- en handhavingsfunctie is een vitale basisvoorziening voor een samenleving. De extra BOA capaciteit is noodzakelijk om aan de vraag naar toezicht en handhaving op de verschillende deelgebieden te kunnen (blijven) voldoen. Zonder extra inzet kan er wegens gebrek aan capaciteit niet altijd aan de vraag worden voldaan. Het is belangrijk dat de boa veilig zijn taak moeten kunnen uitvoeren, met genoeg kennis en in goede samenwerking met de politie andere partners om adequaat en gezaghebbend te kunnen optreden. Bovendien is deze functie zeer kwetsbaar als die slechts door 1 persoon wordt ingevuld. Groene BOA De aanpak van ondermijning vraagt om permanente inzet. Met het aanstellen van een groene boa krijgen we toezicht in het buitengebied in onze gemeente en hopen we de problematiek met overlast en criminaliteit in het buitengebied tegen te kunnen gaan. Het ministerie van Justitie en Veiligheid, provincie Gelderland, de Wildbeheerseenheid en de gemeente Heumen leveren een gezamenlijke inspanning door allen een structurele bijdrage te leveren in de kosten op basis van cofinanciering voor de inzet van een groene boa voor 8 uur per week. Een op te stellen handhavingsplan vormt de basis voor het toezicht. Tekorten op de arbeidsmarkt De krapte op de arbeidsmarkt is in 2023 toegenomen. Er zijn veel vacatures in vele werkvelden en de arbeidsmarkt vergrijst.

De krappe arbeidsmarkt is voor vrijwel iedere werkgever een speerpunt waar ook in 2024 veel aandacht naar uit zal gaan. Gevolgen hiervan zijn o.a. langer openstaande vacatures, minder productiviteit, verhoging van de werkdruk, toenemend ziekteverzuim. Er is sprake van een verandering m.b.t. de beleving van werk in relatie tot betekenisvol leven en vrije tijd. In de gemeente Heumen hebben we hier ook mee te maken. We zien dat vacatures moeilijker in te vullen zijn; kwaliteit en continuïteit kunnen onder druk komen staan en er zal vaker tijdelijke inhuur nodig zijn. Oplossingen zoeken we o.a. in het binden en boeien van (zittende) medewerkers; hiervoor is bij de kadernota 2023 een structureel budget beschikbaar gesteld. Daarnaast zijn belangrijke werkgeversspeerpunten: duurzame inzetbaarheid, anders werven, werken aan werkgeversimago.

14

Kadernota 2024-2027 CAO gemeenten 2024 e.v. De huidige CAO loopt tot en met 1 januari 2024. In 2024 worden weer nieuwe afspraken gemaakt. Voor 2024 zijn bij de CAO 2023 al afspraken gemaakt over 2 extra feestdagen en uitbreiding van het verlof kopen en verlof sparen. Gebruikelijk is het dat er in de meicirculaire informatie wordt gegeven over loon- en prijsstijgingen. Deze informatie nemen wij mee bij het opstellen van de begroting 2024 e.v. Rentefinanciering Als uitgangspunt voor de kaderbrief 2024-2027 is voor de berekening van de kapitaallasten van nieuwe investeringen een rentepercentage van 4% gehanteerd. Op basis van dit uitgangspunt wordt meerjarig de financiële druk die verband houdt met de kapitaallasten (afschrijving en rente) in raadsvoorstellen tot uitdrukking gebracht. De rentelasten in de meerjarenbegroting worden afgeleid van de liquiditeitsprognose en de bijbehorende financieringsbehoefte. Op basis van een liquiditeitsprognose per 1 april 2023 is een doorrekening gemaakt van de financieringslasten voor de komende jaren. In de laatste meerjarenbegroting 2023-2026 is een rentepercentage van 3% gehanteerd voor het te verwachten financieringstekort. Dit financieringstekort is vooralsnog voor 2024 niet aan de orde door het aantrekken per begin april 2022 van een nieuwe vaste geldlening van € 5 miljoen tegen een rente van 1,445%.

Inmiddels is het renteniveau verder aan het stijgen. Reden om het rentepercentage voor nieuwe investeringen in de begroting 2024 – 2027 te verhogen van 3% naar 4%. Loon- en Prijsstijgingen Vanwege de energie- grondstoffen- en Oekraïnecrisis is er sinds 2022 in veel sectoren sprake van sterk stijgende prijzen. Hier krijgen we als gemeente ook in 2024 bij nieuwe en lopende opdrachten mee te maken. Daarnaast zien we loonontwikkelingen o.a. in het onderwijs en in de zorg. Deze stijgingen zullen in de komende jaren invloed hebben op de kosten voor de gemeente. Een derde ontwikkeling is de krappe arbeidsmarkt ( zie ook: “tekorten op de arbeidsmarkt”) Aangezien we als kleine organisatie beperkte formatie hebben per gemeentelijke taak, zullen mogelijk daardoor meer inhuur/ hogere kosten voor arbeid en meer tijd voor het opleiden en inwerken van nieuwe medewerkers aan de orde zijn. Of hier een extra budget voor nodig is zal gaandeweg duidelijk worden. De hogere bijdrage aan de verbonden partijen komen voor het grootste gedeelte voort uit het doorbelasten van de loon- en prijsstijgingen. Vanuit de gedachte dat loon- en prijsstijgingen vanuit het rijk worden gecompenseerd zetten wij hiervoor de stelpost loon- en prijsstijgingen in voor een bedrag van € 500.000. Munitax Het aantal ingediende bezwaarschriften is bij Munitax in 2023 meer dan verdubbeld.

Voor Munitax betekent dit in 2023 de behandeling van zo’n 4500 bezwaarschriften. Van deze 4500 bezwaren zijn er zo’n 2600 door No Cure No Pay (NCNP) bureaus ingediend. Door deze grote aantallen verwacht Munitax voor 2023 en 2024 een forse kostenoverschrijding ten aanzien van de vastgestelde begroting. Voor de bijdrage van Heumen betekent dit een overschrijding van circa € 235.000,-. Een

15

Kadernota 2024-2027 plan van aanpak evenals de financiële vertaling ervan wordt op dit moment verder uitgewerkt. Hieruit volgt vervolgens een begrotingswijziging voor 2023 en de nieuwe begroting 2024. Staatssecretaris Van Rij heeft op 5 maart jl. maatregelen aangekondigd om deze NCNP bureaus, die namens burgers WOZ beschikkingen aanvechten, aan te pakken. Met de maatregelen wil hij bereiken dat het verdienmodel van deze organisaties een stuk minder aantrekkelijk wordt. Naar verwachting worden deze maatregelen in 2024 ingevoerd en zullen ze vanaf 2025 effect hebben op het bezwaarproces. Automatisering Ook de IRvN, onderdeel van onze Modulaire Gemeenschappelijke Regeling, heeft te maken met vele externe ontwikkelingen: • Prijsstijgingen van centrale en decentrale ICT-infrastructuur, werkplek- en gebruikersondersteuning, telefonie en operationele ICT-diensten; • Stijging van het aantal medewerkers in de gemeenten met 12%; • Laatste grote investering in hardware voor backup en restore en serverpark i.v.m. hogere eisen aan veiligheid, totdat laatste applicatie is "versaast"; • Krapte op de arbeidsmarkt ICT-personeel en hogere beloning; • Herinrichting van de ICT-omgeving naar eigen omgeving per organisatie, betekent ontvlechting, i.v.m. privacy-eisen t.g.v. AVG; • Toename van administratieve last door verantwoording, audits en TPM t.b.v. kwaliteitsmanagement.

Als gevolg hiervan is In de begroting van de MGR voor de deelnemende gemeenten een structurele verhoging van de bijdrage aangekondigd. End of life software Een aantal grote ondersteunende softwaresystemen zijn verouderd. Het gaat hier om systemen die onze primaire processen ondersteunen. Dit heeft als gevolg dat binnenkort ofwel de leverancier geen verdere ontwikkelingen en aanpassingen meer doet ofwel het platform waarop deze systemen werken niet meer veilig en/of beschikbaar is. Dat betekent dat we deze systemen moeten gaan vervangen. Het gaat hier om de volgende applicaties: Civision Samenleving, Civision Middelen en Civision Makelaar gegevens. Naast eenmalige implementatiekosten houden we ook rekening met hostingkosten, aangezien nieuwe systemen in de cloud worden opgeslagen en niet meer op een lokale server. Daarnaast is er voor de implementatie en daarna het applicatiebeheer van een nieuw systeem voor sociale zaken 4 uur uitbreiding per week nodig, bovenop de 7 uur die er nu voor staat. Aanpassingen aan/in gemeentehuis fase 2: Dienstverlening inwoners In 2023 zijn we gestart met een aantal verbeteringen en vernieuwingen aan en in het gemeentehuis, waarbij met name een aantal quick wins worden gerealiseerd. Met deze quick wins faciliteren we o.a. het hybride werken. In 2024 willen we de volgende fase realiseren gericht op de dienstverlening aan de inwoners.

Het gemeentehuis wordt voor inwoners een toegankelijke en open locatie die voldoet aan de eisen van deze tijd. Er is er door de architect een doorkijk gemaakt naar deze volgende fase. Hierbij is een globale kostenschatting meegegeven: Bouwkundig 300.000 Vast meubilair 60.000 Los meubilair 40.000 Installaties 150.000 Totaal indicatief: 550.000 exclusief BTW

16

Kadernota 2024-2027 In dit bedrag is nog niet opgenomen: ICT apparatuur, audiovisuele middelen en bv klantzuilen o.i.d. Ook advieskosten komen hier nog bij. Daarnaast moeten we rekening houden met prijspeil september 2022 en een post onvoorzien. Schatting is daarvoor € 100.000 te rekenen, waardoor de investering uitkomt op € 650.000 Verkiezingen Ten behoeve van de organisatie van de verkiezingen is er sinds een aantal jaren geen toereikend aantal uren begroot. Tot en met 2022 is dit opgelost door de medewerkers te laten overwerken en deze uren te laten opnemen, tijd voor tijd. Daarmee ontstond een verlofstuwmeer bij betreffende medewerkers die dan lange tijd achtereen vakantie opnamen (6 tot 7 weken achtereen) dit veroorzaakt problemen in de bedrijfsvoering en is niet langer meer gewenst. Dit jaar is een oplossing gezocht in een tijdelijke urenuitbreiding van 8 uur per week gedurende 3 maanden waarvoor dekking is gezocht bij de maandrapportage. Voor Lilian Seijler is dit vooralsnog niet gedaan. Voorstel is een tijdelijke uren-uitbereiding van 8 uur per week gedurende 3 maanden voor elk van hun en in elke verkiezingsjaar, per te organiseren verkiezing. Dit is per 4 jaar, 3 verkiezingen. Gezamenlijk betekent dat per verkiezing/jaar 202 urenuitbreiding op gemiddeld schaal 9 incl. vakantietoeslag /IKB.

Security Manager Voor het gebruik van Suwinet binnen de afdeling sociale zaken is toezicht op veilig gebruik verplicht. Deze taak is belegd bij de security manager. Door uitbreiding van deze taken met het in gebruik nemen van Suwinet door Schuldhulpverlening is er een uitbreiding van 2 uren benodigd. Achtergrond: Binnen het proces sociale zaken breed (uitvoering Participatiewet, BBZ en Schuldhulpverlening), is het toezicht op het opvragen en gebruik gegevens binnen Suwinet belegd bij de securitymanager Suwinet. Omdat dit een gering aantal uren betrof is dit in eerste instantie ingekocht bij de gemeente Berg en Dal. Dit hield op vanwege einde verlengingstermijn en derhalve is de medewerker overgenomen en in dienst gekomen van de gemeente Heumen. Afgelopen jaar werd duidelijk dat er een tekort aan uren was vanwege de aansluiting van meerdere functionaliteiten. Verzoek om structureel formatie-uitbreiding van 2 uur schaal 10

17

Kadernota 2024-2027 Financiële consequenties Onderwerp Autonoom Belastingen VRGZ MGR - IRvN Informatisering en automatisering Informatisering en automatisering Verkiezingen Security management Bestuur en ondersteuning Subtotaal Beleidswensen Handhaving, Juridische cap. ontwikkeling automatisering personeelsinformatie-systeem Taakstelling formatie Veiligheid en handhaving Aanpassingen gemeentehuis Salarisadministratie Financiën Handhaving, Juridische cap. Ontwikkeling automatisering financieel systeem LIAS Veiligheid en handhaving Subtotaal Totaal

Omschrijving ontwikkeling

I/S

2024

2025

2026

2027

Extra bijdrage Munitax a.g.v. NCNP-bedrijven Concept begroting VRGZ Bijdrage aan MGR IRvN t.b.v. ontwikkelingen End of live software Hosting en licenties Extra regelgeving rondom verkiezingen Uitbreiding wettelijke taken in Suwinet Inzet stelpost loon- en prijsontwikkelingen

I S S I S S S S

235.000 169.703 174.971 180.239 185.507 47.765 52.193 56.580 60.967 140.000 8.000 58.000 58.000 58.000 16.000 16.000 16.000 4.000 4.000 4.000 4.000 -500.000 -500.000 -500.000 -500.000 120.468 -194.836 -201.181 -175.526

Juridische capaciteit, structureel Moderniseringsslag personeelsinformatiesysteem Door de hoge werkdruk is invulling van de taakstelling op formatie niet wenselijk Aanstellen Groen BOA Fase 2: Diensverlening inwoners Formatieuitbreiding salarisadministratie Formatieuitbreiding Financiën Juridische capaciteit, wegwerken achterstand

S

100.000

100.000

100.000

100.000

S

20.000

5.000

5.000

5.000

S S S I I I

70.000 70.000 70.000 5.000 5.000 5.000 58.500 58.500 48.000 90.000 100.000 100.000 100.000

70.000 5.000 58.500 -

Optimaliseren LIAS Uitbreiding BOA capaciteit

S S

20.000 5.000 5.000 5.000 65.000 65.000 65.000 65.000 518.000 408.500 408.500 308.500 638.468 213.664 207.319 132.974

-

Voorgenomen investeringen Investeringen Aanpassingen gemeentehuis (fase 2)

2024 650.000

2025

2026

2027

De kapitaallasten die voortvloeien uit de voorgenomen investering zijn opgenomen bij de beleidswensen.

18

Kadernota 2024-2027

Financieel overzicht Beginstand Zoals in de inleiding beschreven is de beginstand berekend op basis van de stand per 1 mei 2023. Dat betekent dat de vastgestelde programmabegroting 2023 met meerjarenperspectief is aangevuld met de uitkomsten van de maandrapportage over januari en februari en de maandrapportage over maart en april. Autonome ontwikkelingen Autonome ontwikkelingen zijn onafwendbaar, onuitstelbaar en onbeïnvloedbaar. Dit betreft met name de conceptbegrotingen van de verbonden partijen, areaaluitbreidingen en consequenties die voortvloeien uit wetswijzigingen. In onderstaande tabel zijn de autonome ontwikkelingen verrekend met het beschikbare saldo.

Onderwerp Vastgestelde begroting 2023 Maandrapportage jan - feb Maandrapportage mrt - apr Saldo per 1 mei Autonome ontwikkelingen Programma 1 Programma 2 Programma 3 Subtotaal

2024 1.206.352 4.872 -175.943 1.035.281

2025 2.122.492 -65.601 -186.883 1.870.008

2026 149.906 654.053 -159.263 644.696

2027 149.906 654.053 -159.263 644.696

-390.000 -260.000 -120.468 -770.468

-398.200 -112.000 194.836 -315.364

-373.600 -112.000 201.181 -284.419

-321.000 -112.000 175.526 -257.474

Saldo na autonome ontwikkelingen Waarvan Incidenteel Structurele saldo

264.813 -425.000 689.813

1.554.644 1.554.644

360.277 360.277

387.222 387.222

Beleidswensen In bovenstaande saldo zijn de beleidswensen nog niet opgenomen. Beleidswensen zijn beleidsambities die politiek gewogen dienen te worden. Er kan een keuze worden gemaakt om beleidswensen al dan niet als kader mee te geven aan het college voor de opbouw van de programmabegroting. De beleidswensen zijn in de verschillende hoofstukken toegelicht. In onderstaande tabel is het totaal aan structurele beleidswensen opgenomen.

Structurele beleidswensen Onderwerp Programma 1 Programma 2 Programma 3 Totaal

2024 -115.100 -205.000 -280.000 -600.100

2025 -107.600 -205.000 -308.500 -621.100

2026 -157.600 -286.000 -308.500 -752.100

2027 -157.600 -409.060 -308.500 -875.160

19

Kadernota 2024-2027 Indien alle structurele beleidswensen worden toegekend, geeft dat het volgende structurele saldo.

Onderwerp Str. saldo na autonome ontw. Structurele beleidswensen Str. saldo na beleidswensen

2024 689.813 -600.100 89.713

2025 1.554.644 -621.100 933.544

2026 360.277 -752.100 -391.823

2027 387.222 -875.160 -487.938

Het totaal aan beleidswensen overstijgt het beschikbare vrij besteedbare budget voor de jaarschijven 2026 en 2027. Aan de hand van de uitkomsten van de meicirculaire komt het college met een addendum waarin nadere keuzes worden voorgelegd die passen binnen de financiële ruimte na verwerking van de meicirculaire. Incidentele beleidswensen Naast structurele beleidswensen zijn er ook beleidswensen met een incidenteel karakter. Deze incidentele beleidswensen (kunnen) zorgen voor een negatief begrotingssaldo. Voor de weging van het structurele begrotingssaldo tellen deze uitgaven echter niet mee. Ze kunnen worden gedekt uit het begrotingsresultaat (indien positief) of de algemene reserve.

Incidentele beleidswensen Onderwerp Programma 1 Programma 2 Programma 3 Totaal

2024 -254.000 -155.000 -238.000 -647.000

2025 -206.000 -75.000 -100.000 -381.000

2026

2027

-100.000 -100.000

-

2024

2025 1.350.000

2026 2.101.000

2027 2.101.000

Voorgenomen investeringen

Investeringen Vitaal Centrum Malden (VCM) Aanpassingen gemeentehuis (fase 2)

650.000

De kapitaallasten die voortvloeien uit de voorgenomen investering zijn opgenomen bij de beleidswensen. Loon-prijsindexatie De loon en prijsindexatie is vanaf 2022 fors gestegen. In de uitzetting bij de verbonden partijen zien we dit terugkomen. Zij hebben de begroting 2023 bijgesteld aan de hand van afgesloten CAOafspraken en actuele prijspeilen. In deze kadernota bedraagt de Loon-prijsstijging van de verbonden partijen circa € 700.000. In de exploitatie is een stelpost prijsontwikkelingen en loonontwikkelingen. Vanuit deze stelposten compenseren wij voor € 500.000 deze loon- en prijsstijgingen. Vanuit de decembercirculaire is aangekondigd dat het rijk in de meicirculaire met aanvullende loon- en prijscompensatie komt. In december was dat voor onze gemeente becijferd op circa € 220.000. In de voorjaarnota van het Rijk is de aangekondigde € 300 miljoen naar beneden bijgesteld. Het is daarmee afwacht hoe de meicirculaire uit gaat pakken. Meicirculaire Elk jaar publiceert het ministerie van binnenlandse zaken eind mei de meicirculaire waarin de voorjaarsnota van het Rijk wordt vertaald naar mutaties in het gemeentefonds. De publicatie van de meicirculaire vindt veelal plaats nadat de concept kadernota naar de raad wordt gestuurd, maar

20

Kadernota 2024-2027 voordat de besluitvorming hierover plaatsvindt. Doordat de meicirculaire forse financiële impact kan hebben, wordt een addendum met de uitkomsten later bij de raadsstukken gevoegd. Het college anticipeert in dit addendum op mogelijk keuzes die moeten worden gemaakt aan de hand van de uitkomsten van de meicirculaire.

21