Document · PDF

Bijlage II Accountantsverslag gemeente Heumen 2024

Integrale commissie 24 juni 2025, gemeente HeumenBij agendapunt: Vaststellen Programma- en productenrekening 20245.665 woorden

Open het PDF bij iBabs ↗Naar de vergadering →

Tekst van het document

Uit het bestand gehaald, zonder opmaak, tabellen en afbeeldingen

Niet gevonden in dit document.

Accountantsverslag Gemeente Heumen

17 juni 2025 Eindhoven

Aanbiedingsbrief Gemeente Heumen t.a.v. Gemeenteraad Kerkplein 6 6581 AC Malden Eindhoven, 17 juni 2025 Betreft: Accountantsverslag boekjaar 2024 Geachte leden van de raad,

Hierbij bieden wij u het accountantsverslag aan naar aanleiding van onze controle van de jaarrekening 2024 van Gemeente Heumen. Onze opdracht is het controleren van de jaarrekening op het aspect getrouwheid. In december 2024 zijn wij als de nieuwe accountant van gemeente Heumen van start gegaan. Normaliter is het wenselijk de controle eerder in het boekjaar te starten. Dit was gezien het moment van het offerteproces en onze benoeming door de raad op 7 november 2024 niet mogelijk. In het kader van onze opdracht hebben wij in december 2024 een organisatieverkenning uitgevoerd. Na de organisatieverkenning hebben wij in januari 2025 een interim controle uitgevoerd, gericht op die processen binnen gemeente Heumen welke voor het financieel beheer belangrijk zijn. De bevindingen hieruit zijn reeds in een separate management letter gedeeld en toegelicht aan de audit commissie.

Deze jaareindecontrole is gericht op het vormen van een oordeel over de getrouwheid van de jaarrekening (inclusief de rechtmatigheidsverantwoording) in overeenstemming met de Nederlandse regels voor financiële verslaggeving. Onze controle is inmiddels momenteel nagenoeg afgerond. De verklaring wordt volgens planning verstrekt voor de raadsvergadering van 3 juli 2025. Dit accountantsverslag bevat de belangrijkste bevindingen naar aanleiding van de jaareindecontrole. Waar mogelijk doen wij aanbevelingen gericht op verdere verbetering. Deze aspecten doen geen afbreuk aan ons oordeel omtrent de getrouwheid.

Wij hebben dit verslag in concept besproken met een vertegenwoordiging van de ambtelijke organisatie en de plaatsvervangend wethouder financiën. Tevens is dit verslag toegelicht aan de leden van de audit commissie op 17 juni 2025. De samenwerking is – rekening houdend met de omstandigheden – ons inziens goed verlopen en wij zien de toekomstige samenwerking met vertrouwen tegemoet. Wij vertrouwen erop u middels onze rapportage voldoende geïnformeerd te hebben. Tot het geven van een nadere toelichting zijn wij uiteraard gaarne bereid. Met vriendelijke groet, namens ons hele team,

T.M.M. (Teun) van Lierop RA MSc Extern accountant

P.E.J. (Mark) Bosch MSc Supervisor 2

Inhoudsopgave 1.

Samenvatting

Ons oordeel

Bevindingen jaarrekening 2024 1. 2. 3. 4. 5.

Rechtmatigheid Grondbedrijf Voorzieningen groot onderhoud Jeugdhulp en WMO Overige bevindingen

4. Overige aspecten

10 12 14 16 17

5. Bijlages 1. Tabel fouten en onzekerheden SiSa 2. Tabel fouten en onzekerheden TOZO

21 23

1. Samenvatting – oordeel - voorlopig Ons oordeel Onderwerp

Goedkeurend

Afkeurend

Anders

Toelichting

De jaarrekening 2024 geeft een getrouw beeld van de grootte en samenstelling van zowel de baten en lasten over 2024 als van de activa en passiva per 31 december 2024 in overeenstemming met het Besluit begroting en verantwoording provincies en gemeenten (BBV).

Wel bevindingen

Anders

Toelichting

Wij hebben vastgesteld dat de rechtmatigheidsverantwoording zoals opgenomen in de jaarrekening een getrouw beeld geeft van de financiële rechtmatigheid en is opgesteld in overeenstemming met de kadernota rechtmatigheid en het Besluit begroting en verantwoording provincies en gemeenten (BBV).

Wij hebben vastgesteld dat binnen de WNT normen is gehandeld en dat de WNTverantwoording zoals opgenomen in de jaarrekening voldoet aan de daaraan te stellen eisen.

Wij hebben de SiSa-bijlage zoals opgenomen in de jaarrekening gecontroleerd met inachtneming van de Nota verwachtingen accountantscontrole 2024. Op grond hiervan melden wij dat geen fouten en/of onzekerheden zijn geconstateerd boven de voor de SiSa geldende rapporteringstoleranties.

Getrouw beeld

Onderwerp

Geen bevindingen

Rechtmatigheidsverantwoording

WNT verantwoording

SISA bijlage

1. Samenvatting – financiële analyse Financiële analyse 2024 Saldo baten en lasten vóór mutatie reserves in k€ € 600 € 400 449

€ 200

318

-€ 400

-344 Primaire begroting Begroting na wijziging Realisatie

Resultaat na mutatie reserves in k€ € 1.500 € 1.000 € 500 553

20 €0 -€ 500

In de begroting na wijziging zijn diverse aanpassingen tussentijds verwerkt, waardoor het begrote saldo na reserves uitkwam op € 141.000 negatief. Hierin zijn diverse tussentijdse dotaties aan bestemmingsreserves verwerkt. Het gerealiseerde resultaat voor mutaties reserves bedraagt € 449.000. Met dit bedrag neemt het eigen vermogen van uw gemeente toe.

€0 -€ 200

In de primaire begroting werd uitgegaan van een negatief resultaat voor mutaties reserves van -/- € 344.000. Voor dit bedragen werden diverse reserves aangewend, waardoor het begrote resultaat na mutaties reserves sluitend was.

-141 Primaire begroting Begroting na wijziging Realisatie

Het gerealiseerde resultaat na mutaties reserves bedraag € 553.000 en is € 694.000 positiever dan waarmee rekening werd gehouden. De belangrijkste afwijkingen betreffen: • Verliesvoorziening project Kanaalzone -/- € 778.000 (programma fysieke leefomgeving) • Afwaardering voorbereidingskosten sportpark -/- € 253.000 (programma fysieke leefomgeving) • Hogere dotatie wethouder pensioen -/- € 781.000 (programma bestuur en organisatie) • Lagere personeelskosten + € 850.000 (programma bestuur en organisatie) • Hogere algemene uitkering + € 295.000 (programma bestuur en organisatie) • Per saldo overige voordelen + € 1.360.000 (diverse programma’s) Het resultaat 2024 wordt gekenmerkt door drie grote (incidentele) verliezen enerzijds, en diverse voordelen anderzijds. Ten aanzien van de voordelen (bijvoorbeeld op personeel en de stelposten) merken we op dat deze reeds eerder voorzienbaar waren, maar niet zijn meegenomen in de tussentijdse bijstelling. Wij adviseren het budgetbeheer aan te scherpen. De begroting van 2025 is sluitend. Op basis van de meerjarenbegroting 2025-2028 worden voor begrotingsjaar 2026 en verder tekorten verwacht. Op basis van de laatste ontwikkelingen in de algemene uitkering vanuit de voorjaarsnota en de meicirculaire ontstaat een positief beeld voor 2026 en schuiven de verwachte tekorten door naar de toekomst.

De exacte vertaling hiervan vindt plaats bij de behandeling van de kadernota en begroting 2026. 5

1. Samenvatting – financiële analyse Financiële analyse 2024 Eigen vermogen in € mln € 20,0 € 15,0

18,6

18,2

Opbouw eigen vermogen in € mln

Externe financiering in € mln

Solvabiliteit in % van balanstotaal

€20

€ 50

50,0%

€ 40

40,0%

€15

15,7 € 10,0

0,6 3,7

11,5

2,5

€10

11,2 12

€ 5,0

2021

2022

2023

2024

€-

1,3 2023

Bestemmings reserve

4,3 2024

€ 30 € 20

Claim kanaalzone

€5

€-

Resultaat

Algemene reserve

Vast

39,0

36,7

€ 10

37,5% 38,9% 39,5% 39,5%

30,0% 27,8%

20,0% 22,4% 10,0%

€0

2023

2024

24,6% 24,7% Gemiddelde in NL Heumen

0,0% 2021

2022

2023

2024

Het eigen vermogen van de gemeente neemt toe en bedraagt eind 2024 € 18,6 mln. De algemene reserve (€ 15,5 mln) dient enerzijds ter financiering van nieuwe projecten en anderzijds ter dekking van tekorten en risico’s. Binnen deze reserve is feitelijk al een claim gelegd van € 11,2 mln voor het project Kanaalzone / sportpark Juliana, waardoor uw weerstandsvermogen (inclusief resultaatbestemming) circa € 4,6 mln bedraagt. Dit is net voldoende om de gekwantificeerde risico’s van € 3,8 mln op te kunnen vangen. De belangrijkste risico’s schuilen op het project Kanaalzone (zie ook 3.2). De bestemmingsreserves zijn relatief beperkt qua omvang en nemen vooral toe door resultaatbestemmingen uit 2023. Wij merken verder op dat er sprake is van relatief veel kleine bestemmingsreserve, in enkele gevallen zonder concreet bestedingsplan. Wij hebben geadviseerd het nut en noodzaak van deze individuele reserves te herzien. De mate van externe financiering (€ 36,7 mln eind 2024) en het kengetal solvabiliteit hangen nadrukkelijk samen met de investering in project Kanaalzone (€ 24 mln) en doorgeleende gelden aan woningcorporatie Oosterpoort (€ 5,4 mln). De beschikbare liquiditeit van de gemeente is eind 2024 beperkt. Gezien de financiële positie van de gemeente is het noodzaak om de risico’s en de ontwikkeling van de weerstandscapaciteit strak te monitoren.

Mogelijk zijn daarbij financiële keuzes van de raad noodzakelijk. In dat kader merken wij op dat de besluitvorming ten aanzien van de financiering van Sportpark Juliana nog plaats moet vinden. Dit kan ofwel met eigen middelen (via een kapitaaldekkingsreserve) ofwel door de toekomstige kapitaallasten te laten drukken op de begroting.

2. Ons oordeel Onderwerp

Toelichting

Gehanteerde goedkeurings- en rapporteringstolerantie

Wij hebben de jaarrekeningcontrole 2024 uitgevoerd met inachtneming van onderstaande toleranties. Indien de geconstateerde fouten en onzekerheden het bedrag van de goedkeuringstolerantie niet overschrijden kan in beginsel een goedkeurende controleverklaring worden afgegeven. Grondslag

Omvang

Tolerantie

Fouten

1% van de gerealiseerde lasten inclusief dotatie reserves

€ 56.931.000

€

Onzekerheden

3% van de gerealiseerde lasten inclusief dotatie reserves

€ 56.931.000

€ 1.707.000 €

Rapporteringstolerantie

Controleverschillen

569.000

100.000

In de jaarrekening 2024 resteren onderstaande ongecorrigeerde controleverschillen en onzekerheden met betrekking tot de getrouwheid. Omdat het totaal aan controleverschillen onder de toleranties blijft, heeft dit geen effect op ons oordeel. Omschrijving

Omvang fout

Vaststelling levering zorg

€0

Reservemutatie omgevingswet

€ 135.000

Totaal getrouwheidsoordeel

€ 135.000

Richting

Positief

Omvang onzekerheid

Verwijzing

€ 439.000

3.4

Zie hieronder*

€ 439.000

* Bij de resultaatbestemming 2023 is besloten om € 135.000 aan budgetoverheveling te doen ter dekking van kosten aan de omgevingswet in 2024. Dit bedrag zou daarmee in 2024 ten gunste van het resultaat na reserves worden gebracht. Per abuis is deze verwerkt in de reserve omgevingswet en niet vrijgevallen. Daarmee is het resultaat 2024 € 135.000 te laag verantwoord. Aan de raad zal alsnog worden voorgelegd hoe met deze middelen moet worden omgegaan. Gezien het bedrag en omwille van praktische reden, is voorlopig besloten dit niet meer in de jaarrekening te verwerken. Wij kunnen hiermee instemmen. © 2025 Crowe Foederer Audit & Assurance B.V.

2. Ons oordeel Onderwerp

Toelichting

Jaarverslag verenigbaar

Wij hebben vastgesteld dat het jaarverslag overeenkomstig het BBV is opgesteld en, voor zover wij dat kunnen beoordelen, verenigbaar is met de jaarrekening. De programmaverantwoording en paragrafen hebben wij marginaal getoetst, wat zoveel betekent als het signaleren van mogelijke tegenstrijdigheden. De accountantscontrole omvat derhalve geen oordeel over de inhoudelijke juistheid en/of volledigheid van de informatieverstrekking opgenomen in de programmaverantwoording en paragrafen.

Schattingen

De opstelling van de jaarrekening vereist dat het college oordelen vormt en schattingen en veronderstellingen maakt die van invloed zijn op de toepassing van grondslagen en de gerapporteerde waarde van activa en verplichtingen en van de baten en lasten. De daadwerkelijke uitkomsten kunnen afwijken van deze schattingen. De schattingen en onderliggende veronderstellingen zijn in het kader van onze controleopdracht op aanvaardbaarheid beoordeeld. Hierbij hebben wij geen belangrijke tekortkomingen geconstateerd. In uw jaarrekening zijn de volgende schattingen verwerkt: • Waardering van de grondexploitatie Kanaalzone(zie bevinding 3.2) • De waardering van de voorzieningen, in bijzonder de voorzieningen groot onderhoud (zie bevinding 3.3) en de personeel gerelateerde voorzieningen (zie bevinding 3.5) • De inschatting van de zorgkosten welke na balansdatum nog dienen te worden afgerekend (zie bevinding 3.4) • De inschatting van inbaarheid van debiteuren(vorderingen) en de getroffen voorziening voor oninbaarheid;

Interne beheersing

Op basis van onze werkzaamheden hebben wij geen significante tekortkomingen in de interne beheersing geconstateerd. In onze management letter hebben wij enkele belangrijke verbeterpunten gemeld: • Het actualiseren van de financiële beleidsstukken. Dit is reeds in gang gezet door de organisatie. • De doorontwikkeling van de verbijzonderde interne controle. De gemeente is momenteel voor de interne controle werkzaamheden afhankelijk van externe inhuur. • Verbeteringen in het inkoopproces, vooral het structureel toepassen van inkoopstartformulieren voorafgaand aan een inkoop. • Inperking van de rechten binnen het crediteuren- en betaalproces, specifiek ten aanzien van applicatiebeheerders • Een verbeterslag binnen de processen WMO en Jeugd, om de rechtmatigheid beter te borgen en t.b.v. een strak budgetbeheer.

2. Ons oordeel Onderwerp

Toelichting

Verbonden partijen

In uw jaarrekening zijn diverse bijdragen aan verbonden partijen verwerkt. De (op basis van de financiële impact en risicoprofiel) belangrijkste verbonden partijen betreffen: • Modulaire GR Regio Rijk van Nijmegen: bijdrage € 2.778.000 • GR veiligheidsregio Gelderland-Zuid: € 1.468.000 • GR GGD Gelderland-Zuid: € 1.058.000 • GR Omgevingsdienst Rijk van Nijmegen: € 993.000 • GR Munitax: € 714.000 Bovengenoemde bedragen zijn verwerkt op basis van de (concept)jaarcijfers 2024 zoals opgeleverd door de verbonden partij. Wij hebben kennis genomen van deze jaarcijfers en stemmen in met de huidige verwerking in de jaarrekening en de toelichting van de risico’s in de paragraaf verbonden partijen. In dit geval wijzen wij u erop dat de Modulaire GR Rijk van Nijmegen en Munitax geen of een beperkt eigen weerstandvermogen aanhouden en een aanspraak doet bij uw gemeente voor toekomstige risico’s en verliezen. De voorlopige resultaten uit 2024 van beiden zijn – waar bekend – reeds in de jaarrekening verwerkt.

SiSa-bijlage

De SiSa-bijlage en bijbehorende stukken dienen door uw organisatie voor 15 juli a.s. elektronisch bij het CBS te worden aangeleverd. De verplichte tabellen voor fouten en onzekerheden die aangeleverd moeten worden bij het CBS zijn opgenomen achter in het verslag.

3.1 Rechtmatigheid Rechtmatigheid

Algemeen

Criteria

Onze verklaring

Met de rechtmatigheidsverantwoording legt het college van B&W verantwoording af over drie aspecten van de financiële rechtmatigheid, met inachtneming van de landelijke kaders (bijvoorbeeld de Kadernota rechtmatigheid) en de gestelde kaders door de raad (o.a. de financiële verordening, het controleprotocol en het normenkader). Hierbij is rekening gehouden met een tolerantiegrens van 1% (zijnde € 569.000) en een rapporteringsgrens van € 100.000. Onze rol als accountant betreft het vaststellen dat eventuele rechtmatigheidsafwijkingen juist en volledig zijn opgenomen en toegelicht, rekening houdend met bovenstaande grenzen. Wij hebben hiervoor de uitkomsten van de Verbijzonderde Interne Controle (VIC) geïnspecteerd en de ingenomen standpunten getoetst. Het college is van mening dat er onrechtmatigheden zijn begaan in 2024 boven de tolerantiegrens. Daarmee is in formele zin onrechtmatig gehandeld. Het college is daarbij van mening dat er sprake is acceptabele afwijkingen welke passen binnen het beleid. Zie onderstaand de gemelde onrechtmatigheden: Criteria

Gemelde afwijking

Waarvan acceptabel

Ons oordeel

Voorwaardencriterium

Akkoord, zie toelichting volgende dia

Begrotingscriterium

€ 2.671.000

€ 2.222.000

Akkoord, zie toelichting volgende dia

Misbruik- en oneigenlijk gebruik criterium

Akkoord

Totaal rechtmatigheidsoordeel

€ 2.671.000

€ 2.222.000

Akkoord

Ons inziens is bovenstaande tot stand gekomen binnen de spelregels en op getrouwe wijze weergegeven in de rechtmatigheidsverantwoording. De bijbehorende toelichting, in de paragraaf bedrijfsvoering, geeft het gewenste inzicht. Dit hebben wij meegewogen in het afgeven van het goedkeurend oordeel bij de jaarrekening.

3.1 Rechtmatigheid (vervolg) Rechtmatigheid (vervolg) Voorwaarden criterium

Ten aanzien van dit criterium zien de risico’s vooral toe op naleving van de aanbestedingswetgeving. Door de organisatie is een uitgebreide inkoopanalyse opgesteld waarbij is getoetst of is voldaan aan de aanbestedingswetgeving. Uit deze inkoopanalyse volgen geen onrechtmatigheden. Wij stemmen hiermee in.

Begrotingscriterium

Voor dit criterium is aangesloten bij de Kadernota Rechtmatigheid 2024 (zie schema hiernaast) en de financiële verordening 2024. Op basis hiervan constateert het college per programma het volgende: • Op programma fysieke leefomgeving zijn de lasten € 2,5 mln hoger dan begroot. Dit hangt vooral samen met de boekhoudkundige verwerking van de grondexploitatie Kanaalzone en geschied per saldo budgetneutraal. Door de raad is in december 2023 besloten tot een totaalkrediet van € 12 mln op Kanaalzone / sportpark Juliana, waarvan € 500.000 betrekking had op de grondexploitatie. Bij de jaarrekening is het verlies bepaalt op € 778.000. Derhalve is € 278.000 aangemerkt als niet acceptabel. Verder resteren binnen dit programma nog € 30.000 aan overige niet acceptabel overschrijdingen. • Er zijn voor een bedrag van € 141.000 aan overschrijdingen van investeringskredieten geconstateerd (De Schoren en Veldsingel). • De overige afwijkingen (‘de financiële voordelen’) zijn op een passende wijze gemeld en toegelicht in de jaarrekening en daarmee tijdig. Wij stemmen in met bovenstaande toelichting. Los daarvan vinden wij scherper budgetbeheer en het zuiver begroten van de jaarlijkse lasten en baten binnen de grondexploitaties een aandachtspunt voor de gemeente.

3.2 Grondbedrijf - Kanaalzone Grondexploitaties Bevinding Kanaalzone

Geïnvesteerd vermogen in € mln

€ 25,0

€ 20,0

In 2023 is de betoncentrale (€ 21,8 mln) aangekocht voor de ontwikkeling van het project Kanaalzone. Dit project gaat uit van 639 woningen, waarvan circa twee derde in de categorie betaalbaar. De totale kosten bedragen ongeveer € 71 mln, inclusief rentekosten en kostenstijgingen. Naar verwachting loopt het project tot in 2033. Er zijn nog geen verkoopovereenkomsten gesloten, maar er is wel een marktconsultatie geweest met diverse projectontwikkelaars. Voor dit project is een ‘woningbouwimpuls’ subsidie aangevraagd van € 2,8 mln, gebaseerd op maximaal 50% van het oorspronkelijk begrote tekort.

€ 15,0

21,8

€ 10,0

24,0

€ 5,0 €-

-0,8 Kanaalzone

Voorziening

2023

2024

€ -5,0

Door de gemeenteraad is op 17 oktober 2024 formeel een grondexploitatie geopend. Dit betekent dat de aankoop van de betoncentrale is verplaatst van de materiele vaste activa naar de voorraad gronden in exploitatie. Aanvullend is voor € 2,2 mln aan kosten gemaakt binnen het project, met name: • Grondverwerving Eendepoelseweg 6 en 6a € 725.000 (conform raadsbesluit) • Diverse externe plankosten en onderzoekskosten € 685.000 • Interne toerekening van uren en rente € 790.000 In het kader van de jaarrekening is de eindwaardeberekening van deze grondexploitatie grondig geactualiseerd. Mede naar aanleiding van onze controle zijn hierin de subsidiebijdragen van het ministerie (€ 2,8 mln) en de provincie (€ 639.000) voorzichtigheidshalve niet meegerekend als zekere opbrengsten. Het project sluit mede daardoor op een verwacht verlies van € 778.000. Hiervoor is, in lijn met de verslaggevingsregel, een verliesvoorziening getroffen binnen de jaarrekening. De gemeente leunt voor de financiële doorrekening sterk op externe partij Metafoor. Wij hebben de doorrekening, de onderliggende aannames en parameters uitvoering besproken en stemmen in met de waardering van het project. 12

3.2 Grondbedrijf – kanaalzone en overige Grondexploitaties Bevinding Kanaalzone (vervolg)

Toekomstige projecten

Wij merken aanvullend ten aanzien van het project het volgende op: • Inherent aan de omvang en de beginfase van dit project, bevat de actualisatie nog veel schattingen, aannames en onzekerheden. De belangrijkste aannames hangen samen met de te realiseren verkoopprijzen inclusief toegepaste opbrengindexaties (totaal circa € 70 mln). Verder moet ook het grootste deel van de kosten (inclusief ingecalculeerde kostenbesparing van € 2 mln) nog worden gemaakt. • Metafoor heeft aanvullend een risico analyse uitgevoerd waarbij een veelvoud aan scenario’s (zowel negatief als positief) wordt doorgerekend. Op basis van deze ‘monte carlo analyse’ is door de gemeente een bedrag van € 1,9 mln benoemd als benodigde buffer voor risico’s. Het worst-case scenario uit deze analyse laat overigens een veel groter verlies zien. • De woningbouwimpuls subsidie van € 2,8 mln is gebaseerd op minimaal 50% betaalbare woningen en gemaximeerd op 50% van het publieke verlies. De subsidie van de provincie volgt feitelijk dezelfde voorwaarden en is geschat op € 639.000 Op basis van de huidige inschatting is het verlies van de gemeente beperkt waardoor het ‘recht’ op deze subsidies mogelijk (grotendeels) komt te vervallen. Uit voorzichtigheid zijn deze daarom opgenomen als schuldpositie opgenomen op de balans.

De gemeente blijft overigens wel in overleg met het ministerie en de provincie met als doel deze subsidies te realiseren. Onder de vaste activa (kosten onderzoek en ontwikkeling en gronden) zijn verder de volgende posities opgenomen die verband houden met toekomstige exploitaties: • Zilverberg Overasselt: € 975.000, waarvan € 623.000 voorbereidingskosten en € 352.000 grond. Ten aanzien van dit project is op 10 april 2025 een grondexploitatie geopend met een verwacht positief resultaat. Om die reden is afwaardering van de posities niet noodzakelijk. • Projecten De Schoren Malden (€ 426.000 voorbereidingskosten) en Project Vuurvogel / Veldsingel (€ 108.000 voorbereidingskosten). De uitgaven blijven niet binnen het daarvoor gestelde voorbereidingskrediet en zijn daarmee onrechtmatig. De gemeente is van mening dat de huidige kosten kunnen worden terugverdiend en dat geen afwaardering hoeft plaats te vinden.

3.3 Voorzieningen groot onderhoud Voorzieningen groot onderhoud Bevinding De gemeente heeft ter financiering van toekomstig onderhoud aan haar investeringen (gebouwen, wegen, etc.) egalisatie-voorzieningen en reserves gevormd. Een voorziening moet – in tegenstelling tot een reserve – volledig zijn. Wij vinden dat de gemeente ten aanzien van het groot onderhoud niet optimaal in control is. Op een aantal onderdelen is geen sprake van een actueel beheer- en onderhoudsplan, waardoor het inzicht in de benodigde middelen niet volledig is en er geen voorziening mag worden gevormd. Deze posities zijn opgenomen in een reserve en vallen qua volledigheid buiten scope van onze controle. Voor andere objecten is wel sprake van een onderhoudsplan en een voorziening. Hierbij kijken we naar de dotaties conform begroting, de onttrekkingen en de werkelijk stand van het onderhoud ten opzichte van de planning. De standen van de diverse onderhoudsvoorzieningen en reserves zijn ultimo 2024 ten opzichte van het plan als volgt: Plan

Dotatie

Onderhoud gemeentehuis en parkeergarage

2024-2043

€ 98.000

€

856.000

€

889.000

€

33.000

Onderhoud molens en kerken

t/m ’26 en ‘28

€ 26.000

€

247.000

€

241.000

-/- €

7.000

Onderhoud wegen

2024-2028

€ 431.000

€

196.000

€

344.000

€ 148.000

Reserve parkeergarage en sportzaal Broeksingel

N.v.t.

€ 20.000

N.v.t.

€

181.000

N.v.t.

Reserve sportvoorzieningen

N.v.t.

€ 66.000

N.v.t.

€

58.000

N.v.t.

Reserve sportcentrum Malden

N.v.t

€ 117.000

N.v.t.

€

383.000

N.v.t.

2023-2027

N.v.t.

€ 4.810.000

Stand 31-12-2024 (plan)

Stand 31-12-2024 (realiteit)

€ 4.770.000

Verschil

-/- €

40.000 14

3.3 Voorzieningen groot onderhoud (vervolg) Voorzieningen groot onderhoud (vervolg) Bevinding Ten aanzien van de voorzieningen hebben wij de volgende opmerkingen: • De voorzieningen voor het gemeentehuis en de parkeergarage zijn voor 2024 geactualiseerd en daarmee toekomstbestendig. De dotatie voor het gemeentehuis is verhoogd van € 33.000 naar € 90.000 en de dotatie voor de parkeergarage is verhoogd van € 836 naar € 8.000. Deze voorzieningen bevat voldoende middelen voor het toekomstig gepland onderhoud tot en met 2043. • Het beleidsplan integraal beheer openbare ruimte (waar de voorziening wegen onderdeel uitmaakt) is eind 2023 geactualiseerd voor de periode 2024-2028. De dotatie is gelijk aan 2023 en de begroting en nog niet in lijn gebracht met dit nieuwe plan. Ondanks dat de volledigheid niet direct in het geding is, is het de bedoeling dat de dotatie plaatsvindt op basis van het nieuwe plan. Dit dient verwerkt te worden vanaf 2025 en verder. • De voorzieningen voor molens en kerken worden gevoed door onderhoudsplannen (Periodiek Instandhoudingsplannen - PIP) van de monumentenwacht. De gemeente ontvangt voor de instandhouding van deze objecten overheidssubsidies, welke worden gedoteerd aan de voorziening. De doorkijkperiode van beide voorzieningen is zes jaar en zijn beide nog actueel.

• De voorziening riolering is geen zuivere onderhoudsvoorziening, aangezien dit een voorziening is voor zowel onderhoud als het egaliseren van tarieven. De omvang van de voorziening ligt in lijn met het plan, aangezien deze voor begrotingsjaar 2024 is geactualiseerd.

3.4 Jeugdhulp en Wmo Jeugdhulp en Wmo Lasten Jeugdhulp en Wmo €0

€2

Wmo

3,6 3,6 4,2 4,3

Jeugd hulp

4,1 3,6 4,4 4,5

€4

€6 2023 Primaire begroting

Begroting na wijziging Realisatie

347

Rest onzekerh eid €0

347

€ 100

€ 200

€ 300

Jeugd

Wmo

PGB's

€ 400

In mei 2025 zijn de productieverantwoordingen van zorgaanbieders ontvangen en is de gemeente gestart met het afstemmen van deze verantwoordingen met de eigen zorg administratie. Het doel hiervan is onder andere om te bepalen wat er met de verschillende zorgaanbieders nog moet worden verrekend in verband met zorg die tot en met 2025 is geleverd. Wij hebben de afstemming zorgkosten uitvoerig gecontroleerd en concluderen dat bij deze inschatting voorzichtigheid in acht is genomen. Om te kunnen concluderen dat de zorglasten die zijn verantwoord ook getrouw zijn moet worden vastgesteld dat de gefactureerde zorg ook daadwerkelijk is geleverd. Hiertoe steunt de gemeente volledig op de productieverantwoordingen (PV) en accountantsverklaringen (CV) die van de zorgaanbieders worden ontvangen. Op basis van de ontvangen productieverantwoordingen en accountantsverklaringen bedraagt de onzekerheid € 439.000.

Onzekerheid zorglevering in €K Op basis van PV en CV

De totale lasten Wmo nemen toe ten opzichte van 2023 met circa € 640.000. Deze toename wordt hoofdzakelijk veroorzaakt door een toename van het aantal cliënten en hogere tarieven. Hiermee was in de bijgestelde begroting reeds rekening gehouden. De totale lasten voor Jeugdhulp nemen toe ten opzichte van 2023 met circa € 358.000. Deze toename wordt hoofdzakelijk veroorzaakt door een aantal complexe dure indicaties en algeheel hogere tarieven. Ook hiermee was rekening gehouden in de bijstelling. Zeker op Jeugdhulp is het belangrijk om goed grip te krijgen op de ontwikkeling. Wij hebben in de management letter hier enkele adviezen bij gedaan.

€ 500

In tegenstelling tot vorig jaar zijn – onder andere vanwege capaciteitsproblemen - door de gemeente in 2024 geen extra controle werkzaamheden verricht om de zorglevering zelf aan te tonen, zoals bijvoorbeeld het nabellen van cliënten of houden van enquêtes. Hierdoor is de onzekerheid fors hoger dan vorig jaar. Wij hebben reeds in de management letter geadviseerd om procesverbeteringen door te voeren om daarmee de rechtmatigheid van de gefactureerde zorgkosten beter in de grip te krijgen. 16

3.5 Overige bevindingen Overige bevindingen Personele voorzieningen Verlof

Met ingang van boekjaar 2022 hebben werknemers de mogelijkheid om niet opgemaakte verlofuren onder voorwaarden om te zetten in spaarverlof. Dit spaarverlof heeft - in tegenstelling tot wettelijk- en bovenwettelijk verlof - geen vervaldatum en kan door de werknemer naar eigen wens worden ingezet om met behoud van loon minder te werken. De verslaggevingsregels (BBV) schrijven voor dat spaarverlof en bovenmatig verlof onder voorwaarden financieel tot uitdrukking moet komen in een voorziening. De gemeente heeft in overeenstemming met de bestendige gedragslijn voor 2024 een voorziening spaarverlof gevormd van € 217.000 (aangevraagd en toegekend). Wij stemmen in met de opgenomen voorziening en adviseren om beleid te formaliseren over wat de gemeente ziet als bovenmatig verlof en de financiële verwerking ervan.

Wethouders Pensioen

De voorziening wethouders pensioenen bedraagt ultimo 2024 € 2.542.000. De voorziening is met circa € 1.095.000 gestegen ten opzichte van 2024 als gevolg van een lagere rekenrente. Wij hebben deze positie gecontroleerd aan de hand van de berekening door een extern deskundige en stemmen in met opgenomen positie. Wij merken in dit kader op dat de financiering van de pensioenverplichtingen in de toekomst waarschijnlijk overgaat naar het ABP. Het af te storten bedrag van de gemeente komt dan mogelijkerwijs niet overeen met de huidige voorziening. De gemeente heeft hier overigens geen rekening mee gehouden in de paragraaf weerstandsvermogen. Wij adviseren de ontwikkelingen hieromtrent te volgen en waar nodig financieel te verwerken.

Overige voorzieningen

Naast bovenstaande zijn binnen de jaarrekening nog voorzieningen getroffen voor wachtgelden (€ 36.000) en andere personele regelingen (€ 65.000; waaronder de regeling vervroegd uittreden). Deze voorzieningen zijn ons inziens volledig ter dekking van de toekomstige kosten die hiermee samen hangen.

3.5 Overige bevindingen Overige bevindingen

Opvang Oekraïne

Sportpark Juliana

Vanaf 2022 hebben de gemeenten in Nederland als taak gekregen om opvanglocaties voor Oekraïense ontheemden te realiseren en exploiteren. De gemeente wordt hiervoor gecompenseerd door het Rijk en dient hiervoor een verantwoording van de kosten te doen middels SiSa. Wij merken ten aanzien van deze regeling het volgende op: • De totale lasten bedragen circa € 1,6 mln en bestaan voornamelijk uit het huren van de opvanglocaties en overige ingekochte diensten zoals de organisatie van de opvang, schoonmaak, catering, beveiliging, onderhoud aan panden etc. Wij hebben vastgesteld dat deze lasten juist zijn verantwoord in de jaarrekening. • De bekostiging door het Rijk – met name op basis van vaste normbedragen per gerealiseerde opvangplek – bedraagt € 2,5 mln. De gemeente heeft een voorschot ontvangen van € 2,3 mln, waardoor er op de balans nog een vordering staat van € 0,2 mln. • De gemeente heeft hierdoor een voordeel van circa € 0,9 mln gerealiseerd binnen de jaarrekening. Binnen de gewijzigde begroting was hiermee voor het overgrote deel (behoudens € 118.000) reeds rekening gehouden. Gekoppeld aan project Kanaalzone vindt ook de herontwikkeling van Sportpark Juliana plaats. De raad heeft hiervoor een bedrag van € 11,5 mln vrijgemaakt. In 2024 zijn ten aanzien van dit project voorbereidingskosten ad € 254.000 gemaakt (projectmanagement, onderzoekskosten, ontwerpkosten, etc.).

Voorzichtigheidshalve zijn deze kosten direct ten laste van het resultaat 2024 verantwoord. Wij merken op dat rondom deze uitgaven door de raad nooit een apart budget of krediet beschikbaar is gesteld.

4. Overige aspecten in relatie tot onze controle Onderwerp

Toelichting

Geen sprake van beperkingen in de reikwijdte van onze controle

Er zijn geen beperkingen bij de uitvoering van onze controle opgetreden. Naar onze mening is ons bij de uitvoering van onze controleopdracht door de medewerkers van de gemeente de volledige medewerking verleend en hebben wij volledige toegang tot de benodigde informatie gehad.

Fraude

De verantwoordelijkheid voor het voorkomen en ontdekken van fraude ligt primair bij het college. Onze rol als accountant is om vast te stellen dat de jaarrekening vrij is van materiële afwijkingen door fouten of fraude. Bij fraude is het risico dat een afwijking niet ontdekt wordt groter dan bij fouten, omdat fraude vaak samen gaat met activiteiten om de fraude te verhullen. Onze werkzaamheden ten aanzien van fraude bestaan onder andere uit: • Alertheid op fraudesignalen gedurende de controle; • Evalueren en bespreken van mogelijkheden tot fraude en fraudesignalen met het management en college; • Het uitvoeren van een analyse op handmatige journaalposten, onder andere om ingrijpen van het bestuur in de interne beheersing te kunnen identificeren; • Het uitvoeren van controlewerkzaamheden op schattingsposten, onder andere om oneigenlijke beïnvloeding door het management en college te kunnen identificeren; • Het beoordelen van rechten in de financiële administratie en de bankapplicatie alsmede het uitvoeren van een bankanalyse, met als doel om fouten en fraude in de uitgaande betalingen te kunnen identificeren. Er zijn gedurende 2024 door ons geen materiële fraudegevallen geconstateerd en er zijn ons eveneens geen vermoedens van fraude bekend. Daarnaast heeft het college aan ons geen melding gemaakt van geconstateerde fraudegevallen of andere fraudesignalen.

Er zijn geen belangrijke (dreigende en niet gewaardeerde) claims en/of juridische procedures met een mogelijke materiele impact op de cijfers per ultimo 2024. 19

4. Overige aspecten in relatie tot onze controle Onderwerp

Toelichting

Gebeurtenissen na balansdatum

Er zijn geen belangrijke gebeurtenissen na balansdatum anders dan hetgeen opgenomen in de niet uit de balans blijkende verplichtingen.

Geautomatiseerde gegevensverwerking

Wij hebben vanuit onze controle op de jaarrekening geen belangrijke bevindingen met betrekking tot de betrouwbaarheid en continuïteit van de geautomatiseerde gegevensverwerking.

Duurzaamheid

Hoewel het geen wettelijke verplichting is om een duurzaamheidsverantwoording op te stellen, ligt er voor gemeenten en gemeenschappelijke regelingen nadrukkelijk wel een rol op het gebied van duurzaamheid. Bovendien groeit ook de vraag naar transparante verslaglegging hierover. In dit kader is in het najaar de ‘Handreiking duurzaamheids-rapportage en verantwoording voor decentrale overheden’ uitgebracht met richtlijnen en praktijkvoorbeelden. Wij gaan hierover graag met u in gesprek.

Onafhankelijkheid

Wij zijn onafhankelijk van uw gemeente en voor zover wij weten heeft zich geen inbreuk voorgedaan op de van toepassing zijnde regels (Verordening inzake de onafhankelijkheid van accountants bij assurance-opdrachten (VIO)) ten aanzien van onafhankelijkheid.

Openstaande punten

- Doorvoeren correcties/aanpassingen - Definitieve jaarrekening - LOR - Controleverklaring (voor 3 juli)

5. Bijlage 1 – Tabel fouten en onzekerheden SiSa Nummer

Specifieke uitkering of overig

Regeling specifieke uitkering gemeentelijke hulp aan gedupeerden kinderopvangtoeslagproblematiek

n.v.t.

C62

Regeling specifieke uitkering aan gemeenten voor de bekostiging van de kwijtschelding van gemeentelijke belastingen van gedupeerden door de toeslagenaffaire

n.v.t.

C92

Regeling specifieke uitkering Informatiepunten Digitale Overheid

n.v.t.

Onderwijsachterstandenbeleid 2023-2026 (OAB)

n.v.t.

D14

Regeling specifieke uitkering inhalen COVID-19 gerelateerde onderwijsvertragingen

n.v.t.

E44B

Tijdelijke impulsregeling klimaatadaptatie 2021-2027 (SiSa tussen medeoverheden)

n.v.t.

E84

Regeling stimulering verkeersveiligheidsmaatregelen 2022-2023

n.v.t.

Gebundelde uitkering op grond van artikel 69 Participatiewet_gemeentedeel 2024

n.v.t.

Besluit bijstandverlening zelfstandigen 2004 (uitsluitend kapitaalverstrekking)_gemeentedeel 2024 Tijdelijke overbruggingsregeling zelfstandig ondernemers (Tozo)_gemeentedeel 2024

n.v.t.

G10

Wet inburgering 2021 gemeentedeel 2024

n.v.t.

G12

Kwijtschelden publieke schulden SZW-domein hersteloperatie kinderopvangtoeslagaffaire gemeentedeel 2024

n.v.t.

Fout of onzekerheid

Financiële omvang in €

Toelichting fout / onzekerheid

Zie bijlage 2

5. Bijlage 1 – Tabel fouten en onzekerheden SiSa Nummer

Specifieke uitkering of overig

Fout of onzekerheid

Financiële omvang in €

Toelichting fout / onzekerheid

G13

Onderwijsroute _ deel gemeente 2024

n.v.t.

Regeling specifieke uitkering stimulering sport 2024-2025

n.v.t.

H30

Specifieke uitkering versterking voor sport en bewegen, gezondheidsbevordering, cultuurparticipatie en de sociale basis 2023-2026

n.v.t.

H35B

Specifieke uitkering SPUK IZA-doelen 2023-2026 (SiSa tussen medeoverheden)

n.v.t.

Specifieke uitkering woningbouwimpuls

n.v.t.

J55

Aanpak energiearmoede

n.v.t.

J94

Regeling houdende regels verstrekking specifieke uitkering aan gemeenten verduurzaming [..] van eigenaars, woonverenigingen en wooncoöperaties

n.v.t.

K28

Tijdelijke regeling capaciteit decentrale overheden voor klimaat- en energiebeleid

n.v.t.

M16

Bekostigingsregeling opvang ontheemden Oekraïne

n.v.t.

Strekking controleverklaring Rechtmatigheidsoordeel specifieke uitkeringen (zoals blijkt uit de controleverklaring):

Goedkeurend

Strekking controleverklaring getrouwheid gehele jaarrekening:

Goedkeurend

5. Bijlage 2 – Tabel fouten en onzekerheden TOZO Nummer

Specifieke uitkering of overig

Tozo 1_fundamentele rechtmatigheidseisen

n.v.t.

Tozo 1_belangrijke rechtmatigheidseisen

n.v.t.

Tozo 2

n.v.t.

Tozo 3

n.v.t.

Tozo 4

n.v.t.

Tozo 5

n.v.t.

Kwijtschelding schulden Tozo in het kader van de hersteloperatie kinderopvangtoeslagaffaire – gederfde baten die voortvloeien uit kwijtschelden schulden levensonderhoud in jaar T

n.v.t.

Kwijtschelding schulden Tozo in het kader van de hersteloperatie kinderopvangtoeslagaffaire – gederfde baten die voortvloeien uit kwijtschelden van achterstallige betalingen op kapitaalverstrekkingen in jaar T

n.v.t.

Fout of onzekerheid

Financiële omvang in €

Toelichting fout / onzekerheid

De tekst is automatisch uit het bestand gehaald en kan afwijken van het origineel (kolommen, tabellen en koppen lopen door elkaar). Het officiële stuk bij iBabs is leidend. Bron: https://api.notubiz.nl/document/15683998/1