Bijlage I Programmarekening 2025
Tekst van het document
HUISVESTING In 2025 is in totaal € 36.929 aan groot onderhoud gerealiseerd. Deze uitgaven hangen voornamelijk samen met werkzaamheden aan de inbraaksignalering, het brandmeldpaneel, de toegangscontrole en de vervanging van het carillon. Gezien de lopende verbouwing van het gemeentehuis (fase 2) wordt een deel van het geplande groot onderhoud tegelijkertijd met deze verbouwing uitgevoerd of doorgeschoven naar een later moment. Hierdoor is in 2025 niet het volledige onderhoud vanuit MJOP gerealiseerd
Gemeente Heumen
78
Programmarekening 2025
Voorkomen van fraude en onregelmatigheden Het college van burgemeester en wethouders van de gemeente Heumen is zich bewust van inherente risico’s van fraude die, zowel intern als extern, worden gelopen bij het uitvoeren van de gemeentelijke taken. In 2023 heeft het college een frauderisicoanalyse opgesteld, die is nog altijd actueel, om de risicogebieden te identificeren en bewustwording te creëren. Vanuit bedrijfsvoering is er verhoogde aandacht voor de inrichting van onze administratieve organisatie en interne beheersing (AO/IB) ten aanzien van de geïdentificeerde risicogebieden en tevens worden de relevante geldstromen/processen betrokken in de verbijzonderde interne controles (VIC) die gedurende het jaar worden uitgevoerd en ook onderdeel uitmaken van de managementletter van de accountant. Stakeholders van de gemeente moeten erop kunnen vertrouwen dat wij op een betrouwbare, eerlijke en zorgvuldige manier zakendoen. De gemeente beschikt over een uitgebreid scala aan zogenaamde soft controls. Iedere medewerker van de gemeente Heumen legt bij indiensttreding een ambtseed of ambtsbelofte af en overlegt een verklaring omtrent gedrag (VOG). Daarnaast beschikt Heumen over een vastgestelde regeling en gedragscodes, onder andere op het gebied van nevenwerkzaamheden en financiële belangen, welke openbaar beschikbaar zijn.
De gemeente Heumen beschikt daarnaast over een regeling melden vermoeden misstanden en in de organisatie is een vertrouwenspersoon en meldpunt ingesteld waarbij eventuele misstanden vertrouwelijk kunnen worden gemeld. Onze (financiële) processen en systemen kenmerken zich door de aanwezigheid van functiescheidingen, zogenaamd hard controls. Hiermee voorkomen we dat slechts één persoon ongecontroleerd transacties of verplichtingen kan aangaan, autoriseren, verwerken en afwikkelen en/of zelfstandig toegang heeft tot activa. De functiescheiding behoeft verbetering qua beheersmatige en uitvoerende werkzaamheden en daarop wordt verder ingezet. Ondanks alle beheersingsmaatregelen resteert het risico dat management en/of directie maatregelen doorbreekt en het risico van samenspanning tussen medewerkers blijft aanwezig. Transparante besluitvorming, de governance structuur, een open cultuur waarbij we elkaar durven aan te spreken, de aanwezigheid van een vertrouwenspersoon om niet-integer handelen (anoniem) te melden, periodieke interne en externe audits op de naleving van beheersingsmaatregelen dragen ertoe bij dat onregelmatigheden worden gesignaleerd. De afgelopen jaren zijn er regelmatig berichten in de media over cyberaanvallen, gevallen van ransomware en datalekken.
Vandaar dat informatiebeveiliging vanuit de perspectieven continuïteit, fraude en privacy een hoge prioriteit heeft. Tijdens de dagelijkse bedrijfsvoering vinden controles plaats om vast te stellen of gewerkt wordt volgens de daarover gemaakte afspraken, waaronder de diverse protocollen voor informatiebeveiliging. Daarnaast beoordelen de security en functionaris gegevensbescherming de kwaliteit en naleving van de getroffen beheersingsmaatregelen. Zo wordt bijvoorbeeld logging en monitoring binnen (financiële) systemen verplicht met de aanstaande Cyberbeveiligingswet. Ook helpt deze maatregel om fraude en onregelmatige handelingen te kunnen detecteren/voorkomen. Periodiek wordt de beheersing van informatiebeveiliging getoetst, zowel intern, maar ook extern vanuit de sector. Eventuele verbeterpunten vormen de input voor verdere aanscherping en/of naleving van het informatiebeveiligingsproces. Conclusie Het college is van mening dat, door de inzet van alle analyses en getroffen beheersingsmaatregelen, de risico’s met betrekking tot een beheerste en integere bedrijfsvoering inzichtelijk zijn en op een adequate wijze aandacht krijgen.
Gemeente Heumen
79
Programmarekening 2025
Paragraaf lokale heffingen ALGEMEEN Deze paragraaf geeft een overzicht van de belangrijkste onderdelen die volgens artikel 19 van de financiële verordening (artikel 212 van de Gemeentewet) moeten worden opgenomen in de paragraaf lokale heffingen. Het gaat om de volgende punten: • • • • •
Het beleid voor de lokale heffingen; De opbrengsten die per heffing zijn gerealiseerd; Een overzicht op hoofdlijnen van de verschillende heffingen; Een indicatie van de lokale belastingdruk; Het beleid voor kwijtschelding.
In deze paragraaf lichten we deze onderdelen verder toe. BELEID LOKALE HEFFINGEN Volgens de Gemeentewet mag de gemeente verschillende belastingen en rechten heffen. Deze heffingen geven de gemeente eigen inkomsten. Een voldoende groot lokaal belastinggebied is belangrijk, omdat het bijdraagt aan de financiële zelfstandigheid van gemeenten. De gemeente Heumen heft de volgende belastingen en rechten: • • • • • • • • •
Onroerendezaakbelastingen (OZB); Hondenbelasting; Brede rioolheffing; Afvalstoffenheffing en reinigingsrechten; BIZ-bijdrage (Bedrijven investeringszone); Marktgelden; Lijkbezorgingsrechten; Toeristenbelasting; Leges.
We maken onderscheid tussen twee soorten opbrengsten: • •
Algemene dekkingsmiddelen (belastingen); Opbrengsten voor kostendekking (rechten).
Tot de algemene dekkingsmiddelen behoren de onroerendezaakbelastingen, toeristenbelasting en de hondenbelasting. De overige heffingen vallen onder de tweede categorie. Deze worden ook wel bestemmingsheffingen genoemd, omdat de opbrengsten direct worden gebruikt om de kosten van een specifieke taak te betalen.
Gemeente Heumen
80
Programmarekening 2025
OPBRENGSTEN LOKALE HEFFINGEN In onderstaand cirkeldiagram worden de opbrengsten van de verschillende gemeentelijke belastingen en rechten voor 2025 weergegeven. In totaal verwacht de gemeente in 2025 € 9.401.005 aan opbrengsten uit lokale heffingen.
ONROERENDE ZAAKBELASTINGEN Algemeen De onroerendezaakbelastingen (OZB) bestaan uit twee soorten belastingen voor niet-woningen: een gebruikersbelasting en een eigenarenbelasting. Voor objecten die vooral als woning worden gebruikt, wordt alleen eigenarenbelasting geheven. Woningen kennen dus geen gebruikersbelasting. Tarieven oor de OZB-heffing 2025 wordt uitgegaan van de WOZ-waarde met waardepeildatum 1 januari 2024. De belasting wordt berekend op basis van een percentage van deze WOZ-waarde. Dat tarief is vastgesteld per 1 januari 2024. De ontwikkeling van de OZB-tarieven in de periode 2021–2025 ziet er als volgt uit:
Tarief eigenaren woningen Tarief eigenaren nietwoningen Tarief gebruikers nietwoningen
2021 0,1542% 0,3504%
2022 0,1407% 0,3581%
2023 0,1249% 0,3640%
2024 0,1195% 0,3704%
2025 0,1120% 0,3757%
0,2658%
0,2758%
0,2804%
0,2584%
0,2911%
De percentages hebben betrekking op de WOZ-waarde.
Gemeente Heumen
81
Programmarekening 2025
Opbrengsten De opbrengsten van de onroerendezaakbelastingen in de periode 2021 tot en met 2025 zijn hieronder weergegeven. In het overzicht is onderscheid gemaakt tussen de opbrengsten uit OZB-eigenaren en OZB-gebruikers. 2021
2022
2023
2024
2025
OZB-eigenaren woningen/niet woningen
4.305.896
4.337.437
4.368.181
4.468.094
4.720.242
OZB-gebruikers niet woningen Totaal opbrengsten OZB
538.201 4.844.097
517.392 4.854.829
546.577 4.914.758
578.686 5.046.780
638.680 5.358.922
Toe-/afname opbrengst
+6,85%
+0,22%
+1,23%
+2,68%
+6,18%
HONDENBELASTING Algemeen De hondenbelasting is een algemene belasting. Dat betekent dat de opbrengst terechtkomt in de algemene middelen van de gemeente. Toen deze belasting in 1994 werd ingevoerd, heeft de gemeente besloten om de inkomsten uit de hondenbelasting te gebruiken als algemeen dekkingsmiddel. Tarieven De gemeente Heumen werkt met één tarief per hond (ongeacht het aantal honden) en daarnaast met een kenneltarief. De ontwikkeling van de tarieven tussen 2021 en 2025 is als volgt:
Tarief per hond Kenneltarief
2021 € 90,80 € 390,60
2022 € 81,20 € 349,15
2023 € 90,80 € 390,60
2024 € 97,30 € 418,55
2025 € 99,55 € 428,15
Opbrengsten De totale opbrengst uit de hondenbelasting en het kenneltarief bedraagt in 2025 € 155.601.
Gemeente Heumen
82
Programmarekening 2025
BREDE RIOOLHEFFING Algemeen Het tarievenbeleid voor de rioolheffing is door de gemeenteraad vastgesteld bij het Gemeentelijk Rioleringsplan. Sinds 2010 mogen gemeenten geen traditioneel rioolrecht meer heffen. In plaats daarvan wordt de brede rioolheffing toegepast. Deze belasting wordt geheven van de persoon die aan het begin van het belastingjaar het genot heeft van een eigendom (door eigendom, bezit of beperkt recht) dat direct of indirect is aangesloten op de gemeentelijke riolering. Voor de brede rioolheffing gelden de volgende uitgangspunten: • De heffing is kostendekkend, waarbij de compensabele btw volgens de geldende richtlijnen als kostenpost wordt meegenomen. • Kosten van nieuwe investeringen worden pas in het tarief verwerkt vanaf het moment dat de investering daadwerkelijk is uitgevoerd. Opbrengsten De opbrengsten uit de brede rioolheffing bedragen in 2025 € 1.370.435. Kosten De kosten voor de brede rioolheffing in 2025 bedragen: Omschrijving kosten Reiniging openbare ruimte (straatgoten en bladruimen) Waterhuishouding Kapitaallasten Interne uren doorbelasting Onttrekking bestemmingsreserve riolering buitengebied Energie Kolken Onderhoud rioolstelsel Drukriolering Beleidsadvisering Uitvoeringskosten belastingsamenwerking Btw-compensatiefonds Dotatie voorziening (sluitpost) Totaal
Bedrag 144.609 40.595 215.009 136.144 -33.461 79.354 47.809 206.557 128.641 72.135 67.397 223.086 37.478 1.370.435
Tarieven De ontwikkeling van het tarief voor de brede rioolheffing in de periode 2021 tot en met 2025 is als volgt:
Tarief per perceel
2021 € 159,85
2022 € 159,85
2023 € 163,35
2024 € 166,85
2025 € 170,35
De baten en lasten die te maken hebben met het beheer en de exploitatie van het rioleringsstelsel worden verwerkt via het rioleringsfonds. Dit fonds wordt gebruikt als egalisatiefonds. Dat betekent dat het saldo kan meebewegen met de jaarlijkse verschillen tussen inkomsten en uitgaven. Hierdoor kan de gemeente schommelingen in kosten opvangen en blijven de tarieven zo stabiel mogelijk.
Gemeente Heumen
83
Programmarekening 2025
Kostendekkendheid De onderstaande tabel laat zien hoe de kosten en opbrengsten van de rioolheffing in 2025 zijn verdeeld over de verschillende taakvelden. Hierbij is ook de overheadtoerekening meegenomen. Taakveld
Omschrijving
Kosten
2.1 5.7 7.2
Verkeer en vervoer Openbaar groen Rioleringen Totaal
145.839 40.595 1.136.468 1.322.902
Toerekening overhead 600 3.250 43.682 47.532
Totale kosten 146.439 43.845 1.180.150 1.370.434
Opbrengst
1.370.434 1.370.134
Kostendekkendheid
100%
Toelichting Bij het vaststellen van de begroting gaat de gemeente uit van 100% kostendekkendheid voor de brede rioolheffing. In 2025 zijn de daadwerkelijke uitgaven voor rioolbeheer, watergangen en het vegen van straatgoten echter ongeveer € 80.000 lager uitgevallen dan vooraf geraamd. Belangrijkste oorzaken van lagere kosten • Riolering: De kosten voor onderhoud en inspecties waren hoger dan begroot, maar dit werd gecompenseerd door een bijdrage van derden van ongeveer € 84.000, waardoor per saldo minder kosten overbleven. • Beleidsadvisering: De kosten hiervoor vielen lager uit dan gepland. • Watergangen: De kosten daalden omdat er geen baggerwerkzaamheden zijn uitgevoerd en geen duikers zijn vervangen. Aanvulling op het rioleringsfonds De onder uitputting van € 80.000 wordt, conform gebruikelijke werkwijze, extra gestort in de voorziening onderhoud rioleringsstelsel. Hierdoor komt de brede rioolheffing uiteindelijk volledig kostendekkend uit op 100%.
Gemeente Heumen
84
Programmarekening 2025
AFVALSTOFFENHEFFING EN REINIGINGSRECHTEN Algemeen Om de kosten te dekken die de gemeente maakt voor het beheer van huishoudelijke afvalstoffen (zoals GFT-afval, restafval en grof huishoudelijk afval) is op basis van artikel 15.33 van de Wet milieubeheer een afvalstoffenheffing ingesteld. Deze heffing mag niet worden toegepast op bedrijfsafval, ook niet wanneer dit vergelijkbaar is met huishoudelijk afval. Voor bedrijfsafval worden in de gemeente Heumen reinigingsrechten geheven op basis van artikel 229, eerste lid, onderdelen a en b, van de Gemeentewet. De afvalstoffenheffing wordt opgelegd aan gebruikers van een perceel waarvoor de gemeente een wettelijke inzamelplicht heeft voor huishoudelijke afvalstoffen. Bij de reinigingsrechten wordt belasting geheven voor het daadwerkelijk gebruik van de dienst die de gemeente levert. De afvalstoffenheffing bestaat sinds de jaren zeventig en werd ingevoerd om heffing mogelijk te maken ook wanneer een perceel niet actief gebruikmaakte van de gemeentelijke inzameldienst, maar de gemeente wel verplicht bleef om de inzameltaak voor dat perceel uit te voeren. Opbrengsten De totale opbrengsten uit de afvalstoffenheffing en de reinigingsrechten bedragen in 2025 € 1.722.112.
Kosten De kosten voor de afvalstoffenheffing en de reinigingsrechten in 2025 bedragen: Omschrijving kosten Inzameling en verwerking Kosten milieustraten Beheer en infovoorziening Interne uren doorbelasting afvalbeheer Kapitaallasten Uitvoeringskosten belastingsamenwerking Zwerfvuil reiniging openbare ruimte Kosten kwijtschelding gemeentelijke belastingen Btw-compensatiefonds Egalisatiereserve afvalstoffenheffing (sluitpost) Totaal
Bedrag 667.654 268.380 202.911 134.180 38.691 67.396 10.565 50.000 270.000 12.335 1.722.112
Tarieven De ontwikkeling van de tarieven voor de afvalstoffenheffing en de reinigingsrechten in de periode 2021 tot en met 2025 is als volgt:
Tarief eenpersoonshuishouden Tarief meerpersoonshuishouden Reinigingsrechten Tarief hele bruine huisvuilzak Tarief halve bruine huisvuilzak
2021 139,64 192,60
2022 143,75 198,30
2023 148.05 204,25
2024 153,50 212,50
2025 157,15 224,50
192,60 1,16 0,75
198,30 1,16 0,75
204,25 1,16 0,75
212,50 1,16 0,75
224,50 1,16 0,75
Kostendekkendheid Onderstaande tabel toont de kosten, overhead, totale kosten en opbrengsten van de afvalstoffenheffing en reinigingsrechten in 2025. Taakveld
Omschrijving
Kosten
2.1 6.3 7.3
Verkeer en vervoer Inkomensregelingen Afval Totaal
365 50.000 1.623.871 1.674.236
Gemeente Heumen
Toerekening overhead 10.200 37.676 47.876
85
Totale kosten 10.565 50.000 1.661.547 1.722.112
Opbrengst
1.722.112 1.722.112
Kostendekkendheid
100%
Programmarekening 2025
Toelichting De cijfers laten zien dat de opbrengsten in 2025 de totale kosten volledig dekken. Daarbij is er € 12.335 toegevoegd aan de egalisatiereserve, terwijl oorspronkelijk een onttrekking van € 41.750 was geraamd. Belangrijkste oorzaken van de voordelige uitkomst • Inzameling en beheer: De kosten voor inzameling, beheer en informatievoorziening waren ongeveer € 16.000 hoger dan begroot. • Kwijtschelding: De kosten voor kwijtschelding vielen ongeveer € 7.000 lager uit dan geraamd. • Zwerfafvalvergoeding: Door een nabetaling van de vergoeding voor zwerfafval over de jaren 2023–2024 ontstond een voordeel van ruim € 70.000. Door deze voordelen kon geld worden gestort in de egalisatievoorziening, in plaats van dat er een onttrekking nodig was. Egalisatievoorziening De kosten van afvalbeheer worden gedekt via de afvalstoffenheffing. Bij het vaststellen van het tarief voor 2025 is uitgegaan van 100% kostendekkendheid. De egalisatievoorziening wordt gebruikt om tegenvallers op te vangen, zodat de heffing in alle jaren kostendekkend kan blijven. BEDRIJVEN INVESTERINGSZONE (BIZ) Algemeen De BIZ-bijdrage is een directe belasting voor eigenaren en gebruikers van panden binnen een bedrijveninvesteringszone (BIZ).
De opbrengst wordt gebruikt voor activiteiten in de openbare ruimte en online die bijdragen aan: • het verbeteren van de leefbaarheid en veiligheid, • de ruimtelijke kwaliteit, • of de economische ontwikkeling van het gebied. In de gemeente Heumen geldt de BIZ-verordening voor het gebied Winkelcentrum Malden en de Hema-locatie. Tarieven De BIZ-bijdrage voor gebruikers geldt voor een periode van vijf jaar (2022–2026). Op 6 oktober 2022 heeft de gemeenteraad ingestemd met een nieuwe BIZ-verordening voor eigenaren, die loopt van 2023 tot en met 2025. Het tarief bedraagt voor zowel eigenaren als gebruikers: • 0,15% van de WOZ-waarde, • met een minimum van € 150 per belastingobject, • en een maximum van € 750 per belastingobject. • Kostendekkendheid De kosten voor de extra belastingheffing bestaan uit de uitvoeringskosten, zoals de perceptiekosten van Munitax en de interne ambtelijke uren. In 2025 bedragen deze kosten € 3.420. De BIZ-opbrengst over 2024 is € 51.079. Dit volledige bedrag is als subsidie uitgekeerd aan de stichting.
Gemeente Heumen
86
Programmarekening 2025
MARKTGELDEN Algemeen De marktgelden zijn rechten die worden geheven voor het gebruik van openbare gebouwen, terreinen, pleinen of straten die door de gemeente zijn aangewezen voor het houden van markten. Kosten De kosten voor de marktgelden van de weekmarkt in Malden bedragen in 2025 € 5.323. Dit bedrag bestaat uit de ambtelijke uren (€ 3.198) en de daarbij behorende overheadkosten. Opbrengsten De opbrengsten uit marktgelden van de weekmarkt Malden bedragen in 2025 € 3.458. Kostendekkendheid Taakvel d 3.3
Omschrijving
Kosten
Bedrijvenloket en bedrijfsregelingen
3.533
Toerekenin g overhead 1.790
Totale kosten 5.323
Opbrengst 3.458
Kostendekkendheid 65,0%
Uit dit overzicht blijkt dat de opbrengsten in 2025 65% van de totale kosten dekken. LIJKBEZORGINGSRECHTEN Algemeen De gemeente heft lijkbezorgingsrechten voor het gebruik van de begraafplaats en voor de diensten die hiermee samenhangen. Kosten Onderstaand overzicht toont de belangrijkste kosten voor lijkbezorging en het onderhoud van de begraafplaats in 2025: Kosten begraven en bijzetten columbarium Onderhoud en instandhouding begraafplaats Kapitaallasten Urentoerekening incl. overhead Totaal kosten lijkbezorging
€ € € € €
10.205 27.615 1.879 46.806 86.505
Tarieven Uitgangspunt bij de exploitatie van de begraafplaats is kostendekkendheid. Dit betekent dat de inkomsten uit de lijkbezorgingsrechten alle gemaakte kosten moeten dekken. Opbrengsten De totale opbrengsten uit de lijkbezorgingsrechten bedragen in 2025 € 76.382. Kostendekkendheid Taakveld
Omschrijving
Kosten
7.5
Begraafplaatsen
77.263
Toerekening overhead 9.242
Totale kosten
Opbrengst
86.505
€ 76.382
Kostendekkendheid 88,3%
Uit deze gegevens blijkt dat de opbrengsten in 2025 ongeveer 88,3% van de totale kosten dekken. Dit lagere kostendekkingspercentage komt vooral doordat er in 2025 minder begrafenissen hebben plaatsgevonden dan vooraf was geraamd.
Gemeente Heumen
87
Programmarekening 2025
TOERISTENBELASTING Algemeen Per 1 januari 2025 is in de gemeente Heumen toeristenbelasting ingevoerd. Deze belasting wordt geheven van personen die in de gemeente overnachten, maar hier niet woonachtig zijn. Hiermee dragen ook bezoekers bij aan de gemeentelijke voorzieningen waarvan zij gebruikmaken. In ongeveer 90% van de Nederlandse gemeenten wordt toeristenbelasting geheven. Dit betekent dat inwoners van Heumen bij een verblijf elders in Nederland doorgaans bijdragen aan de lokale voorzieningen, terwijl dat omgekeerd tot nu toe niet het geval was. Met de invoering van toeristenbelasting wordt hierin meer evenwicht gebracht. De opbrengsten vloeien naar de algemene middelen. Tarieven De gemeente Heumen hanteert een standaardtarief van € 1,90 per persoon per nacht. Voor kampeermiddelen op vaste standplaatsen, per standplaats en arrangement de onderstaande tarieven bepaald: Arrangement 1 Arrangement 2 Arrangement 3 Arrangement 4 Arrangement 5
HePi vakantie 0 maanden tot 3 maanden 3 maanden tot 6 maanden 6 maanden tot 9 maanden 9 maanden tot 12 maanden
€ 25,00 € 165,00 € 215,00 € 275,00 € 330,00
Opbrengsten De toeristenbelasting wordt achteraf geïnd, aan het begin van maart in het jaar daarna. De totale opbrengst over 2025 bedraagt € 165.585.
Gemeente Heumen
88
Programmarekening 2025
LEGES Algemeen De gemeente kan leges heffen voor diensten die zij levert. Een deel van deze diensten is administratief van aard, zoals het afgeven van vergunningen of officiële documenten. Daarnaast kunnen leges worden geheven voor werkzaamheden zoals onderzoek, controles of andere handelingen die in het belang zijn van de aanvrager. Kostendekkendheid De tarieventabel voor de leges bestaat uit drie hoofdstukken: • Algemene dienstverlening • Dienstverlening en besluiten op grond van de Omgevingswet • Dienstverlening die valt onder de Europese Dienstenrichtlijn Volgens artikel 229b van de Gemeentewet mogen de geraamde baten niet hoger zijn dan de geraamde lasten. Dit betekent dat de gemeente niet meer mag innen aan leges dan nodig is om de bijbehorende kosten te dekken. Voor elk hoofdstuk van de tarieventabel wordt in de overzichten weergegeven in welke mate de gemeentelijke lasten zijn meegenomen in de legesheffing. De toegestane kostentoerekening is vastgesteld op basis van het Involon-onderzoek 2024, waarin de kostendekkendheid van de gemeentelijke tarieven voor 2024 is onderzocht.
Tarieventabel 2025 Heumen kosten kosten kosten kosten opbrengsten direct overhead overig totaal totaal € 37.890 € 23.238 € 4.522 € 65.650 € 41.707 € 79.529 € 48.776 € 141.875 € 270.180 € 257.323 € 28.918 € 17.736 € 18.974 € 65.627 € 61.131 € 7.726 € 4.738 € 27 € 12.491 € 8.395 € € € € € € € € € € € 3.411 € 2.092 € 2.703 € 8.207 € 5.134 € € € € € € 65.304 € 40.052 € 36.623 € 141.979 € 72.989 € € € € € € € € € € € 8.001 € 4.907 € € 12.909 € 8.875 € 20.709 € 12.701 € 535.923 € 569.333 € 160.113 € € € € € € € € € € € € € € € € 2.261 € 1.387 € € 3.648 € 3.391 € 19.249 € 11.806 € € 31.055 € 25.554 € € € € € € € € € € € 1.392 € 853 € € 2.245 € 1.381 € 25.608 € 15.706 € 26.723 € 68.036 € 20.974 € 406 € 249 € € 655 € -7.151 € 3.827 € 2.347 € € 6.174 € -4.945 € 1.102 € 676 € € 1.777 € 863 € 348 € 213 € € 561 € 367 € € € € € € 522 € 320 € € 842 € 825 € 1.768 € 1.085 € € 2.853 € 2.885 € € € € € € 116 € 71 € € 187 € 196 € 1.894 € 1.162 € 5.023,89 € 8.080 € 3.009 € 309.979 € 190.115 € 772.394 € 1.272.489 € 663.015
Paragraaf Paragraaf 1.1 Paragraaf 1.2 Paragraaf 1.3 Paragraaf 1.4 Paragraaf 1.5 Paragraaf 1.6 Paragraaf 1.7 Paragraaf 1.8 Paragraaf 1.9 Paragraaf 1.10 Paragraaf 2.1 Paragraaf 2.2 Paragraaf 2.3 Paragraaf 2.4 Paragraaf 2.5 Paragraaf 2.6 Paragraaf 2.7 Paragraaf 2.8 Paragraaf 2.9 Paragraaf 2.10 Paragraaf 2.11 Paragraaf 2.12 Paragraaf 2.13 Paragraaf 2.14 Paragraaf 3.1 Paragraaf 3.2 Paragraaf 3.3 Paragraaf 3.4 Paragraaf 3.5 Paragraaf 3.6 Paragraaf 3.7 Paragraaf 3.8 Totaal
Omschrijving Burgerlijke stand totaal Reisdocumenten en Nederlandse identiteitskaart totaal Rijbewijzen totaal Verstrekkingen in het kader van de basisregistratie persoonsgegevens totaal Bestuursstukken totaal Vastgoedinformatie totaal Overige publiekszaken totaal Gemeentearchief totaal Bijzondere wetten totaal Diversen totaal Algemene bepalingen totaal Voorfase totaal Activiteiten met betrekking tot bouwwerken totaal Activiteiten met betrekking tot cultureel erfgoed en werelderfgoed totaal Milieubelastende activiteiten totaal Lozingsactiviteiten totaal Aanlegactiviteiten totaal Overige activiteiten totaal Maatwerkvoorschriften totaal Gelijkwaardigheid totaal Overige tarieven totaal Modaliteiten totaal Vermindering totaal Teruggaaf totaal Horeca totaal Seksbedrijven totaal Winkeltijdenwet totaal Organiseren evenement of markt totaal Standplaatsen totaal Huisvestingswet 2014 en Wet goed verhuurderschap totaal In dit hoofdstuk niet benoemd besluit totaal Kinderopvang totaal
Recapitulatie
Omschrijving
Hoofdstuk 1 Hoofdstuk 2 Hoofdstuk 3 Totaal
Algemene dienstverlening Dienstverlening en besluiten in het kader van de omgevingswet Dienstverlening vallend onder de dienstenrichtlijn en niet vallend onder hoofdstuk 2
kosten kosten kosten kosten opbrengsten kostendekking direct overhead overig totaal totaal € 222.778 € 136.633 € 204.724 € 564.135 € 446.678 79% € 81.452 € 49.956 € 562.646 € 694.054 € 208.191 30% € 5.750 € 3.526 € 5.024 € 14.300 € 8.145 57% € 309.979 € 190.115 € 772.394 € 1.272.489 € 663.015 52%
Uit de bovenstaande gegevens blijkt dat de opbrengsten in 2025 ongeveer 52% van de aan leges toe te rekenen kosten dekken. De lage dekkingsgraad wordt vooral veroorzaakt doordat de bouwleges circa € 185.000 lager uitvallen dan begroot. In de begroting was uitgegaan van een hoger bedrag, gebaseerd op historische inkomsten en de geplande bouwprojecten. Door de huidige situatie op de woningbouwmarkt lopen verschillende projecten echter vertraging op, en daarnaast is het aantal verbouwingen lager dan verwacht. Hierdoor blijven de opbrengsten aanzienlijk achter bij de raming.
Gemeente Heumen
89
Programmarekening 2025
DE VERDELING VAN DE DRUK VAN DE BELASTINGEN OVER ÉÉN- EN MEERPERSOONS HUISHOUDINGEN EN BEDRIJVEN Om inzicht te geven in de belastingdruk voor verschillende groepen inwoners en belanghebbenden, wordt in dit overzicht onderscheid gemaakt tussen eigenaren en gebruikers van woningen en tussen eenpersoonshuishoudens en meerpersoonshuishoudens. Voor het samenstellen van dit overzicht worden de volgende uitgangspunten gebruikt: Gemiddelde WOZ-waarden van woningen: • 2020: € 303.000 (waardepeildatum 1-1-2019) • 2021: € 319.000 (waardepeildatum 1-1-2020) • 2022: € 351.000 (waardepeildatum 1-1-2021) • 2023: € 396.000 (waardepeildatum 1-1-2022) • 2024: € 415.000 (waardepeildatum 1-1-2023) • 2025: € 461.000 (waardepeildatum 1-1-2024) Afvalstoffenheffing wordt berekend inclusief het gebruik van 26 huisvuilzakken. De hondenbelasting wordt niet meegenomen in het totale overzicht van de belastingdruk.
De lastendruk in 2025 is ten opzichte van 2024 toegenomen met gemiddeld 0,9% voor eenpersoonshuishoudens. In euro’s komt dit neer op een stijging van € 7,65. Voor meerpersoonshuishoudens is de lastendruk in 2025 gestegen met 0,7%, wat in absolute zin neerkomt op een toename van € 6,00.
Gemeente Heumen
90
Programmarekening 2025
KWIJTSCHELDINGSBELEID De gemeente mag volgens de Gemeentewet geheel of gedeeltelijk kwijtschelding verlenen van gemeentelijke heffingen. De rijksoverheid bepaalt de regels voor het behandelen van deze verzoeken. Of iemand daadwerkelijk in aanmerking komt voor kwijtschelding, hangt af van de persoonlijke financiële situatie. Daarbij wordt gekeken naar onder andere: • inkomen (loon, salaris, uitkering of pensioen) • woonlasten, zoals huur en premies • kosten van levensonderhoud • vermogen De gemeente toetst elke aanvraag aan deze landelijke normen om te bepalen of kwijtschelding kan worden verleend. In 2025 heeft de gemeente voor € 42.904 aan gemeentelijke belastingen kwijtgescholden. Ter vergelijking: in 2024 was dit bedrag € 39.609. Hiervan kregen 189 personen vooraf automatisch kwijtschelding (2024: 189) en hebben 82 personen zelf kwijtschelding aangevraagd en deze ook gekregen (2024: 77 en 2023: 88). In totaal zijn er in 2025 271 verzoeken toegekend (2024: 266 en 2023: 283).
Gemeente Heumen
91
Programmarekening 2025
Paragraaf verbonden partijen Verbonden partijen zijn privaatrechtelijke of publiekrechtelijke organisaties waarin onze gemeente zowel een bestuurlijk als financieel belang heeft. Nu volgt eerst een compact totaaloverzicht van de verbonden partijen en daarna per verbonden partij detailinformatie. verbonden partij GGD IBO MGR DRAN DAR MARN ODRN RBT ANV VRGZ VVE Maldensteijn GMR Euregio Munitax BNG Vitens
Gemeente Heumen
rechtsvorm
programma Sociale leefomgeving Sociale leefomgeving Sociale leefomgeving, Bestuur en organisatie Sociale leefomgeving Fysieke leefomgeving Fysieke leefomgeving Fysieke leefomgeving Fysieke leefomgeving Fysieke leefomgeving Fysieke leefomgeving, Sociale leefomgeving Bestuur en organisatie Bestuur en organisatie Bestuur en organisatie Bestuur en organisatie Bestuur en organisatie
gemeenschappelijke regeling gemeenschappelijke regeling gemeenschappelijke regeling bedrijfsvoeringsorganisatie vennootschap gemeenschappelijke regeling gemeenschappelijke regeling stichting gemeenschappelijke regeling vereniging gemeenschappelijke regeling openbaar lichaam gemeenschappelijke regeling vennootschap vennootschap
92
Programmarekening 2025
1. Naam
Gemeenschappelijke Gezondheidsdienst Gelderland-Zuid (GGD)
2. Rechtsvorm
Gemeenschappelijke regeling
3. Vestigingsplaats
Nijmegen en Tiel
4. Doelstelling
De GGD is onze partner op het gebied van gezonde jeugd, richt zich op preventie in het sociaal domein, werkt samen met andere partijen aan sociale veiligheid en levert een bijdrage aan een veilige en gezonde leefomgeving.
5. Deelnemers
Berg en Dal, Beuningen, Buren, Culemborg, Druten, Heumen, Maasdriel, Neder-Betuwe Nijmegen, Tiel, West- Betuwe, West Maas en Waal, Wijchen en Zaltbommel. Sociale leefomgeving
6. Relatie met programma 7. Bestuurlijk belang 8. Financieel belang
Deelnemende gemeenten hebben ieder een zetel in het Algemeen bestuur. Het stemgewicht per gemeente is afhankelijk van het aantal inwoners. 2,6%
9. Bijdrage Heumen
€ 1.109.191
10. Eigen vermogen, ultimo 11. Vreemd vermogen, ultimo 12. Financieel resultaat
2025: € 2.478.000 2024: € 2.276.000 2025: € 24.770.000 2024: € 29.242.000 2025: € 550.000 2024: € -81.000 www.ggdgelderlandzuid.nl
13. Website 1. Naam 2. Rechtsvorm 3. Vestigingsplaats 4. Doelstelling 5. Deelnemers 6. Relatie met programma 7. Bestuurlijk belang 8. Financieel belang 9. Bijdrage Heumen 10. Eigen vermogen, ultimo 11. Vreemd vermogen, ultimo 12. Financieel resultaat
Instituut Bijzonder Onderzoek Regio Gelderland-Zuid (IBO) Gemeenschappelijke regeling met centrumgemeente Wijchen Het opsporen van uitkeringsfraude middels uitvoering van bijzonder onderzoek. Berg & Dal, Beuningen, Druten, Heumen en Wijchen Sociale leefomgeving De gemeente Wijchen is als centrumgemeente de dagelijks bestuurder. Toezichthouder is de gemeente Berg en Dal. De vergaderingen zijn tweemaal jaarlijks voor de betreffende afdelingshoofden en portefeuillehouders van alle deelnemende gemeenten. 11,% € 61.101 2025: n.n.b. 2024 € 0 2025: € n.n.b. 2024: € 0 Ieder jaar worden de door IBO gemaakte kosten integraal afgerekend met de deelnemers zodat het resultaat telkens nihil is.
13. Website 1. Naam 2. Rechtsvorm 3. Vestigingsplaats 4. Doelstelling 5. Deelnemers 6. Relatie met programma 7. Bestuurlijk belang 8. Financieel belang 9. Bijdrage Heumen 10. Eigen vermogen, ultimo 11. Vreemd vermogen, ultimo 12. Financieel resultaat 13. Website
Gemeente Heumen
Modulair Gemeenschappelijke Regeling Rijk van Nijmegen (MGR) Gemeenschappelijke regeling Nijmegen De MGR is ingesteld om de belangen van deelnemers te behartigen: in het bijzonder op het gebied van werk, inkomen en ICT. Deze verbonden partij heeft naast uitvoerende taken ook een platformfunctie. Berg & Dal, Beuningen, Druten, Heumen, Mook en Middelaar, Nijmegen, Wijchen en West Maas en Waal. Sociale leefomgeving, Bestuur en organisatie Heumen heeft 2 van in totaal 15 zetels in het Algemeen bestuur. 2,9% € 3.111.000 2025: € 782.000 2024: € 242.000 2025: € 33.808.000 2024: € 32.125.000 2025: € 417.000 2024: € 0 www.werkbedrijfrvn.nl www.irvn.nl
93
Programmarekening 2025
1. Naam 2. Rechtsvorm 3. Vestigingsplaats 4. Doelstelling 5. Deelnemers 6. Relatie met programma 7. Bestuurlijk belang 8. Financieel belang 9. Bijdrage Heumen 10. Eigen vermogen, ultimo 11. Vreemd vermogen, ultimo 12. Financieel resultaat 13. Website 1. Naam 2. Rechtsvorm 3. Vestigingsplaats 4. Doelstelling 5. Deelnemers 6. Relatie met programma 7. Bestuurlijk belang 8. Financieel belang 9. Bijdrage Heumen 10. Eigen vermogen, ultimo 11. Vreemd vermogen, ultimo 12. Financieel resultaat 13. Website 1. Naam 2. Rechtsvorm 3. Vestigingsplaats 4. Doelstelling 5. Deelnemers 6. Relatie met programma 7. Bestuurlijk belang 8. Financieel belang 9. Bijdrage Heumen 10. Eigen vermogen, ultimo 11. Vreemd vermogen, ultimo 12. Financieel resultaat
Bedrijfsvoeringsorganisatie Doelgroepen Vervoer Regio Arnhem-Nijmegen (DRAN) Bedrijfsvoeringsorganisatie op basis van een gemeenschappelijke regeling Arnhem De gezamenlijke sturing en financiële beheersing van het doelgroepenvervoer en aanvullend vervoer. Arnhem, Berg & Dal, Beuningen, Doesburg, Druten, Duiven, Heumen, Lingewaard, Montferland, Mook & Middelaar, Nijmegen, Overbetuwe, Renkum, Rheden, Rozendaal, Westervoort, Wijchen en Zevenaar Sociale leefomgeving De deelnemers wijzen uit hun midden elk één lid voor het Bestuur aan. 1,7 % € 363.693 2025: € 0 2024: € 0 2025: € 10.316.194 2024: € 10.120.662 2025: € 0 2024: € 0 www.vervoersorganisatie.nl DAR NV Naamloze vennootschap Nijmegen Door bundeling van kennis op het gebied van beleid en uitvoering het gemeentelijk afvalbeheer op een efficiënte en effectieve manier uit te voeren en de grotere schaal van de regio te benutten. Berg & Dal, Beuningen, Druten, Heumen, Mook en Middelaar, Nijmegen en Wijchen Fysieke leefomgeving Heumen neemt deel in de Algemene Vergadering van aandeelhouders. 4,11% (4.522 aandelen van de in totaal 110.000) Op basis van DVO 2025: n.n.b. 2024: € 13.096.000 2025: n.n.b. 2024: € 14.749.000 2025: n.n.b. 2024: € 45.000 www.dar.nl Milieu en Afval regio Nijmegen Gemeenschappelijke regeling Nijmegen Het gezamenlijk maken van afspraken met de ARN over afvalinzameling en vuilverwerking.
De gemeenten Berg en Dal, Beuningen, Druten, Heumen, Mook en Middelaar, Nijmegen, West Maas en Waal, Wijchen Fysieke leefomgeving Heumen heeft 1 zetel in het Algemeen bestuur. MARN bezit 51% van de aandelen ARN, de besloten vennootschap die de afvalverwerkingsinstallatie in Weurt exploiteert. n.v.t. 2025: € 9.335.878 2024: € 9.331.048 2025: € 1.677.384 2024: € 1.838.544 2025: € 2.107.294 2024: € 1.669.792
13. Website
Gemeente Heumen
94
Programmarekening 2025
1. Naam 2. Rechtsvorm 3. Vestigingsplaats 4. Doelstelling 5. Deelnemers 6. Relatie met programma 7. Bestuurlijk belang 8. Financieel belang 9. Bijdrage Heumen 10. Eigen vermogen, ultimo 11. Vreemd vermogen, ultimo 12. Financieel resultaat 13. Website 1. Naam 2. Rechtsvorm 3. Vestigingsplaats 4. Doelstelling 5. Deelnemers 6. Relatie met programma 7. Bestuurlijk belang 8. Financieel belang 9. Bijdrage Heumen 10. Eigen vermogen, ultimo 11. Vreemd vermogen, ultimo 12. Financieel resultaat 13. Website 1. Naam 2. Rechtsvorm 3. Vestigingsplaats 4. Doelstelling 5. Deelnemers 6. Relatie met programma 7. Bestuurlijk belang 8. Financieel belang 9. Bijdrage Heumen 10. Eigen vermogen, ultimo 11. Vreemd vermogen, ultimo 12. Financieel resultaat 13. Website
Gemeente Heumen
Omgevingsdienst regio Nijmegen (ODRN) Gemeenschappelijke regeling Nijmegen Kwaliteitsverbetering op het gebied van vergunningverlening en handhaving. De provincie Gelderland en de gemeenten Berg en Dal, Beuningen, Druten, Heumen, Nijmegen en Wijchen Fysieke leefomgeving Heumen heeft 1 zetel in het Algemeen bestuur. 5,6% € 1.271.944 2025: € 1.709.160 2024: € 556.134 2025: € 4.701.677 2024: € 35.548.258 2025: € 1.153.476 2024: € 352.639 www.odregionijmegen.nl RBT Arnhem Nijmegen Veluwe Stichting Elst Door middel van marketing en promotie meer bezoekers genereren die langer blijven en meer besteden en tot een herhalingsbezoek overgaan. Gemeenten in de regio Arnhem Nijmegen, en de Veluwe Fysieke leefomgeving Heumen heeft zitting in het stichtingsbestuur. Subsidiebijdrage wordt afgebouwd ivm opheffing per 2028 € 25.169 2025: € 2024: € 238.459 2025: € 2024: € 143.646 2025 € 2024 € 6.910 www.toerismevan.nl Veiligheidsregio Gelderland- Zuid Gemeenschappelijke regeling Nijmegen Realisering van goede brandweerzorg, geneeskundige hulpverlening door snelle inzet van ambulances en voorbereiding en coördinatie op het gebied van rampenbestrijding 0en crisisbeheersing. Berg en Dal, Beuningen, Buren, Culemborg, Druten, Heumen, Maasdriel, NederBetuwe, Nijmegen, Tiel, West-Betuwe, West Maas & Waal, Wijchen en Zaltbommel.
Fysieke leefomgeving Het algemeen bestuur bestaat uit de burgemeesters van alle deelnemende gemeenten 3,01 % € 1.551.579 2025: € 9.500.000 2024: € 9.635.000 2025: € 73.832.000 2024: € 72.556.000 2025: € 182.000 2024: € 224.000 www.vrgz.nl
95
Programmarekening 2025
1. Naam 2. Rechtsvorm 3. Vestigingsplaats 4. Doelstelling 5. Deelnemers 6. Relatie met programma 7. Bestuurlijk belang 8. Financieel belang 9. Bijdrage Heumen 10. Eigen vermogen, ultimo 11. Vreemd vermogen, ultimo 12. Financieel resultaat
Vereniging van Eigenaars gebouw Maldensteijn Vereniging Malden Onderhoud van de gezamenlijke ruimten en de verzekering van het gehele gebouw bij één verzekeringsmaatschappij. de heer R. van der Meer en de betreffende wethouder van de gemeente Heumen Sociale leefomgeving, Fysieke leefomgeving 50%/50% 33,3% € 8.333 2025: n.n.b. 2024: € 4.816 2025: n.n.b. 2024: € 45.740 2025: n.n.b. 2024: € -655
13. Website 1. Naam 2. Rechtsvorm 3. Vestigingsplaats 4. Doelstelling 5. Deelnemers 6. Relatie met programma 7. Bestuurlijk belang 8. Financieel belang 9. Bijdrage Heumen 10. Eigen vermogen, ultimo 11. Vreemd vermogen, ultimo 12. Financieel resultaat 13. Website 1. Naam 2. Rechtsvorm 3. Vestigingsplaats 4. Doelstelling 5. Deelnemers 6. Relatie met programma 7. Bestuurlijk belang 8. Financieel belang 9. Bijdrage Heumen 10. Eigen vermogen, ultimo 11. Vreemd vermogen, ultimo 12. Financieel resultaat 13. Website
Gemeente Heumen
Groene Metropoolregio Arnhem-Nijmegen (GMR) gemeenschappelijke regeling Arnhem De regio heeft vijf speerpunten: woningbouw, recreatie en toerisme, regionale energieopwekking, economische samenwerking en bereikbaarheid. Arnhem, Berg en Dal, Beuningen, Druten, Doesburg, Duiven, Heumen, Lingewaard, Montferland, Mook en Middelaar, Nijmegen, Overbetuwe, Renkum, Rheden, Rozendaal, Westervoort, Wijchen en Zevenaar. Bestuur en organisatie Heumen heeft zitting in het Algemeen bestuur 2,2% € 169.232 2025: € 358.035 2024: € 371.783 2025: € 6.568.034 2024: € 6.728.664 2025: € 258.035 2024: € 244.429. www.groene metropoolregio.nl Euregio Rhein-Waal Nederlands-Duits openbaar lichaam Kleef Grensoverschrijdende samenwerking ter verbetering en intensivering van de economie en maatschappij. 55 gemeenten en regionale overheden Bestuur en organisatie Het hoogste orgaan is de Euregioraad met 120 afgevaardigden van deelnemende leden. Heumen is hierin met twee personen vertegenwoordigd; 1 vanuit het college en 1 vanuit de raad. Gering. € 4.725 2025: n.n.b. 2024: € 1,589 mln 2025: n.n.b. 2024: € 2,3 mln 2025: n.n.b. 2024: € - 9.758 www.euregio.org
96
Programmarekening 2025
1. Naam 2. Rechtsvorm 3. Vestigingsplaats 4. Doelstelling 5. Deelnemers 6. Relatie met programma 7. Bestuurlijk belang 8. Financieel belang 9. Bijdrage Heumen 10. Eigen vermogen, ultimo 11. Vreemd vermogen, ultimo 12. Financieel resultaat 13. Website 1. Naam 2. Rechtsvorm 3. Vestigingsplaats 4. Doelstelling 5. Deelnemers
Munitax Gemeenschappelijke regeling met centrumgemeente Beuningen Gezamenlijke uitvoering heffing en invordering van gemeentelijke belastingen en rechten en de Wet WOZ. De gemeenten Berg en Dal, Beuningen, Druten, Heumen en Wijchen Bestuur en organisatie De gemeente Beuningen is als centrumgemeente de dagelijks bestuurder. De vergaderingen zijn voor de betreffende afdelingshoofden en portefeuillehouders van alle deelnemende gemeenten. 12,9% € 598.776 n.v.t. n.v.t. Het nadelig resultaat wordt jaarlijks verrekend met de deelnemers. www.munitax.nl
13. Website
Bank Nederlandse gemeenten Naamloze vennootschap Den Haag Uitoefening van het bankbedrijf ten dienste van overheden. Gemeenten, provincies, gemeenschappelijke regelingen, politieregio’s en met overheden verbonden instellingen en bedrijven op het terrein van volkshuisvesting, openbaar nut, onderwijs en gezondheidszorg. Bestuur en organisatie Aandeelhouders hebben zeggenschap via het stemrecht op de aandelen welke zij bezitten (1 stem per aandeel van € 2,50 nominaal). De staat bezit 50% van de aandelen. Heumen bezit 151.515 aandelen. n.v.t. 2025: € 4,9 miljard. 2024: € 4,8 miljard. 2025: € 110,2 miljard. 2024: € 123,2 miljard. 2025: € 172 mln 2024: € 294 mln www.bng.nl
1. Naam
Vitens
2. Rechtsvorm
Naamloze vennootschap
3. Vestigingsplaats
Zwolle
4. Doelstelling 5. Deelnemers
Voor de watervoorziening en het bedrijf als geheel heeft Vitens de doelstelling om volledig klimaatneutraal te gaan ondernemen. De gemeenten en provincies in het voorzieningsgebied.
6. Relatie met programma
Bestuur en organisatie
7. Bestuurlijk belang 8. Financieel belang
Via het aandelenbezit is Heumen vertegenwoordigd in de Algemene vergadering van Aandeelhouders (AVA). Heumen bezit 16.023 aandelen. (0,27%)
9. Bijdrage Heumen
n.v.t.
10. Eigen vermogen, ultimo
2025: n.n.b. 2024: € 713,6 mln 2025: n.n.b. 2024: € 1.684,8 mln 2025 n.n.b. 2024: € 34,5 mln www.vitens.nl
6. Relatie met programma 7. Bestuurlijk belang 8. Financieel belang 9. Bijdrage Heumen 10. Eigen vermogen, ultimo 11. Vreemd vermogen, ultimo 12. Financieel resultaat
11. Vreemd vermogen, ultimo 12. Financieel resultaat 13. Website
Gemeente Heumen
97
Programmarekening 2025
Paragraaf grondbeleid ALGEMEEN Inleiding De paragraaf grondbeleid is één van de verplichte paragrafen volgens het Besluit Begroting en Verantwoording provincies en gemeenten van 17 januari 2003. In artikel 16 van dit besluit is bepaald dat de paragraaf het grondbeleid tenminste bevat: a. een visie op het grondbeleid in relatie tot de realisatie van de doelstellingen van de programma’s die zijn opgenomen in de begroting; b. een aanduiding van de wijze waarop de gemeente het grondbeleid uitvoert; c. een actuele prognose van de te verwachten resultaten van de totale grondexploitatie; d. een onderbouwing van de geraamde winstneming; e. de beleidsuitgangspunten omtrent de reserves voor grondzaken in relatie tot de risico’s van de grondzaken. In de financiële verordening cf. art. 212 gemeentewet is afgesproken dat het college over de jaarlijkse actualisatie van de gemeentelijke grondexploitaties rapporteert in de paragraaf grondbeleid. Conform BBV moet een jaarlijkse herziening van de grondexploitatiebegroting plaatsvinden. De gevolgen van de herziening maakt onderdeel uit van de jaarstukken van de gemeente. De lopende begroting wordt aangepast op basis van de herziening.
In de paragraaf grondbeleid gaan we met name verder in op de belangrijkste financiële ontwikkelingen zoals verlies- en winstverwachtingen, de verwerving van gronden en de relaties van het grondbeleid met de programma’s. Algemeen beleid met betrekking tot de grondexploitatie Grondexploitatie is het proces waarbij gronden worden aangekocht om te ontwikkelen als bouwlocatie en waarbij kavels worden verkocht voor de bouw van woningen of bedrijfsbebouwing. Grondbeleid heeft een grote invloed op en samenhang met de realisatie van verschillende beleidsthema’s: wonen, welzijn, zorg, veiligheid, ondernemen, werk, etc. Daarnaast heeft het een grote financiële impact. De eventuele baten, maar ook de financiële risico’s zijn van belang voor de algemene financiële positie van de gemeente. Het grondbeleid is nader toegelicht in de beleidsnotitie Woonbeleid gemeente Heumen 2024-2030 waarmee de gemeenteraad op 21 september 2023 heeft ingestemd. In dat kader heeft de raad gekozen voor het voeren van situationeel grondbeleid. Dat wil zeggen dat de gemeentegronden verwerft op het moment dat zij dat nodig acht om een bepaalde ontwikkeling mogelijk te maken. Voor de gronduitgifte wordt het bestaande beleid voortgezet.
Dit betekent dat als zich de mogelijkheid van de uitgifte van bouwkavels voordoet, particuliere gegadigden voor een bouwkavel voor de bouw van een woning in de gelegenheid worden gesteld om hiervoor per project in te schrijven. Hierna volgt toewijzing via een wegingsstelsel met eventuele loting. Indien dat onvoldoende afzet genereert, wordt realisatie in projectvorm nagestreefd. Projecten voor sociale huur, wonen met zorg, CPO-initiatieven, etc. worden specifiek in de markt gezet, waarbij voor wat betreft sociale huur in principe woningcorporatie Oosterpoort Wonen de preferente partner is die dit realiseert. Bouwkavels voor projectmatige bouw zullen, gelet ook op het Didam-arrest, zodanig in de markt worden gezet dat belangstellende partijen daarop kunnen inschrijven. Relatie met de programma’s van de begroting De grondexploitatie is een onderdeel van programma 2 Fysieke leefomgeving van de programmabegroting. Zoals hiervoor aangegeven heeft de gemeenteraad op 21 september 2023 ingestemd met de beleidsnotitie Woonbeleid gemeente Heumen 2024-2030. In deze beleidsnotitie is als uitgangspunt opgenomen dat alle kernen van de gemeente kunnen groeien, dat de gemeente inzet op flexibel programmeren, dat de gemeente uitgaat van een percentage van de totale opgave verdeeld over de kernen en dat daarbij de in de Woondeal 2.0 afgesproken differentiatie wordt gehanteerd.
Ingevolge de Woondeal 2.0 heeft de gemeente Heumen een opgave om in de periode 2025 - 2034 bruto 980 woningen aan de voorraad toe te voegen. De raad heeft bij gelegenheid van de vaststelling van het woonbeleid ingestemd met continuering of start planvorming voor de plancapaciteit van 1.210 woningen.
Gemeente Heumen
98
Programmarekening 2025
In 2025 zijn in de gemeente 46 woningen opgeleverd en 2 gesloopt. In het kader van het voornoemde programma zijn in het kader van de grondexploitatie door de gemeente zelf in ieder geval de volgende locaties in voorbereiding of ontwikkeling genomen, met daarbij een indicatieve vermelding de (nog resterende) aantallen: - Malden, Kanaalzone (614) - Malden, schoollocatie De Schoren (Vuurvogel 2) (32) - Malden, schoollocatie Veldsingel (Vuurvogel 1) (aantal nog onbekend) - Malden, noordzijde Kerkplein (15) - Overasselt, Zilverbergweg/Kruisbergsestraat (118) Strategische visie ten aanzien van het grondbeleid van de gemeente Daar waar de situatie daar om vraagt, zoals bij de ontwikkeling van het woningbouwplan Zilverbergweg/Kruisbergsestraat, verwerven wij de voor de planontwikkeling benodigde grond actief. Na afronding van het Werklandschap Overasselt is de ontwikkeling van nieuw bedrijventerrein feitelijk niet meer aan de orde. De gronden in exploitatie zullen –in beginsel- worden afgewerkt binnen de vastgestelde uitgangspunten en het vastgestelde uitgiftetempo. BOUWGRONDEN IN EXPLOITATIE (BIE) Gronden zitten in het transformatieproces vanaf het moment dat de gemeenteraad de grondexploitatiebegroting heeft vastgesteld.
Grondexploitaties zijn gronden die zich in het transformatieproces bevinden waarbij in bezit zijnde grond en (eventueel) aanwezige opstallen worden omgevormd naar bouwrijpe grond, met als oogmerk (opnieuw) te worden bebouwd. Er is dus sprake van actief grondbeleid. De gemaakte kosten en behaalde opbrengsten worden aan de bouwgrondexploitatie toebedeeld. De waarde van de bouwgronden in exploitatie wijzigt daardoor tijdens het jaar. In deze paragraaf staat de stand per einde 2024 genoemd. Dat heet de boekwaarde. De gemeente Heumen heeft per ultimo 2025 twee
Overzicht actuele boekwaarden per 31 december 2024 (bedragen x € 1.000) BW 1-12025
Mutaties 2025
Afsluiten grondexploitatie
BW 3112-2025
Kanaalzone, Malden
24.001
1.3511
N.v.t.
25.352
Zilverberg Overasselt
0
3.045
N.v.t.
3.045
Bouwgrond in exploitatie
Resultaat 2025 Op grond van interne beheersmaatregelen en de aangescherpte eisen worden de kostprijscalculaties van de diverse grondexploitaties, naast de jaarlijkse update ten behoeve van de begroting, eveneens per ultimo van het verslagjaar geactualiseerd. De bouwgronden in exploitatie zijn geactualiseerd op basis van de beste inschatting per 31-12-2025 Het verwachte eindresultaat nadat de grondexploitatie is voltooid wordt vergeleken met het verwachte eindresultaat bij de vorige actualisatie. Financieel gezien is het verwacht eindresultaat positiever geworden. De grondexploitaties Zilverberg is geopend in 2025 waardoor er geen verwachte eindresultaat staat per 31-12-2024.
Resultaat bouwgrondexploitaties (bedragen x € 1.000) Project
31-12-2024
31-12-2025
Verschil
Kanaalzone, Malden
-777
-424
333
Zilverberg, Overasselt
N.v.t.
1.706
N.v.t.
Gemeente Heumen
99
Programmarekening 2025
Kanaalzone
De gemeente Heumen heeft het voornemen om de locatie van de betonfabriek in Malden te herontwikkelen tot een aantrekkelijk woon- en verblijfsgebied met veel ruimte voor groen en een verbinding met het kanaal. Voor de herontwikkeling van de Kanaalzone heeft de gemeente een subsidie ontvangen uit de Woningbouwimpuls (WBI) voor de versnelling van betaalbare woningbouw. Deze rijksregeling ondersteunt gemeenten bij woningbouwprojecten met een publiek financieel tekort, met als doel de versnelling van met name betaalbare woningbouw. Daarnaast ontvangt de gemeente een provinciale bijdrage van € 1.000 per te realiseren woning ter ondersteuning van de zogenoemde ‘onrendabele top’ van het project. Gemeenten krijgen bij woningbouwprojecten steeds vaker te maken met hogere eisen op het gebied van duurzaamheid (zoals klimaatadaptatie en energieprestaties), bereikbaarheid (zoals infrastructuur en ontsluiting) en het realiseren van betaalbare woningen. Dit zijn maatschappelijke doelen die financieel niet altijd rendabel zijn vanuit de exploitatie, maar wel van groot belang zijn voor de leefbaarheid en inclusiviteit van nieuwe wijken. De provinciale bijdrage ondersteunt gemeenten daarom specifiek bij deze extra kosten.
Beide bijdragen verbeteren de financiële haalbaarheid van de ontwikkeling, maar kunnen volgens de geldende BBVrichtlijnen niet vooraf als directe opbrengst in de grondexploitatie (GREX) worden verwerkt. Hierdoor blijft het negatieve eindresultaat van de GREX formeel € 423.886, ondanks dat circa € 2,8 miljoen aan WBI-middelen en de provinciale bijdrage beschikbaar zijn. De ontvangen middelen zijn daarom op de balans opgenomen onder de overlopende passiva. De gunningsprocedure voor de selectie van een marktpartij die de woningbouw in de Kanaalzone verder zal ontwikkelen, is momenteel in volle gang. Drie partijen werken hun plannen uit binnen de door de raad vastgestelde ruimtelijke kaders. Volgens de huidige planning wordt eind dit jaar een definitieve keuze gemaakt voor één van deze partijen. Parallel hieraan start eind deze maand de planologische procedure om het terrein te herbestemmen naar woningbouw. De uitvoering van de aanleg van kunstgrasveld verloopt voorspoedig. Alle werkzaamheden worden in goed overleg met Juliana uitgevoerd, zodat de sportactiviteiten onverminderd kunnen doorgaan. De bouw van de accommodatie staat gepland voor 2027. De aanbestedingsfase voor het gebouw start in het derde kwartaal van dit jaar, met als doel om eind 2026 een uitvoerende partij te selecteren. Naar verwachting zal het volledige sportpark eind 2028 gereed zijn.
Uitsplitsing kosten en opbrengsten t/m 2025 (bedragen x € 1.000) Uitsplitsing kosten Kanaalzone Kanaalzone Totaal t/m t/m 2024 2025 2025
Omschrijving Grondverwervingen Plankosten en voorbereidingen toezicht op de uitvoering Onderzoekskosten Overige kosten Fiscale kosten Rentekosten Mutatie boekwaarde
22.328 929 236 3 28 477 24.001
174 650 6 5 32 484 1.351
22.502 1.579 242 8 60 961 25.352
Financiële verschillenverklaring Kanaalzone
Het verwachte eindresultaat van de grondexploitatie Kanaalzone is ten opzichte van de actualisatie bij de jaarstukken 2024 verbeterd met circa € 350.000. Hieronder een uiteenzetting van de belangrijkste verschillen:
Financiële voordelen ten opzichte van de actualisatie jaarstukken 2024
De verbetering wordt voornamelijk veroorzaakt door een actualisatie van de verwachte grondopbrengsten door indexatie en als gevolg van een andere samenstelling van het woningbouwprogramma met minder appartementen en meer grondgebonden woningen binnen het plan. Daarnaast zijn er lagere geraamde onderzoekskosten.
Financiële nadelen ten opzichte van de actualisatie jaarstukken 2024
Tegenover deze voordelen staan hogere geraamde kosten als gevolg van indexering met 3,8% voor het bouwrijpen woonrijpmaken (op basis van prijspeil 1-1-2026). Verder wordt rekening gehouden met een lagere verwachte kostenbesparing op civieltechnische werkzaamheden (25% in plaats van 50%), mede als gevolg van de aanhoudende onzekerheden in de markt.
Gemeente Heumen
100
Programmarekening 2025