B55 Bijlage I Kwartaalrapportage Veilig Thuis jan-mrt 2021
Tekst van het document
KWARTAALRAPPORTAGE VEILIG THUIS GELDERLAND-ZUID JANUARI T/M MAART 2021
Veilig Thuis Gelderland-Zuid 6 mei 2021
1
2
INHOUDSOPGAVE
1.
INLEIDING .......................................................................................................................................... 6
2.
ALGEMENE ONTWIKKELINGEN BIJ VEILIG THUIS .............................................................. 7
2.1 3. 3.1 3.2 3.3 4. 4.1 4.2 4.3 4.4 4.5 4.6 4.7 4.8 4.9 5. 5.1 5.2 6. 6.1 6.2 6.3 6.4 6.5 6.6 7. 7.1 7.2 7.3 7.4 7.5 8. 8.1 8.2 8.3 8.4 8.5
Landelijke CBS cijfers: jaar 2020 ....................................................................................................... 10 ADVIEZEN ......................................................................................................................................... 13 Definitie advies ................................................................................................................................. 13 Aantal adviezen ................................................................................................................................ 13 Conclusie ........................................................................................................................................... 14 MELDINGEN...................................................................................................................................... 15 Definitie melding .............................................................................................................................. 15 Definitie anonieme melding ............................................................................................................. 15 Definitie veiligheidsbeoordeling (VHB) .............................................................................................
15 Aantal meldingen: ontwikkelingen vanaf 2019 ................................................................................ 16 Aantal meldingen VHB ...................................................................................................................... 16 Wettelijke termijn en werkvoorraad ................................................................................................ 17 Verhouding politiemeldingen – overige meldingen ......................................................................... 19 Type melder ...................................................................................................................................... 19 Conclusie ........................................................................................................................................... 20 OVERDRACHTEN............................................................................................................................. 21 Definitie overdracht .......................................................................................................................... 21 Aantal overdrachten ......................................................................................................................... 22 VOORWAARDEN EN VERVOLG ..................................................................................................
23 Definitie Voorwaarden & Vervolg (V&V) .......................................................................................... 23 Aantal diensten V&V......................................................................................................................... 23 Wettelijke termijn en werkvoorraad ................................................................................................ 24 Aandeel monitoring .......................................................................................................................... 25 Verhouding en totaal: Onderzoek – Voorwaarden & Vervolg.......................................................... 26 Conclusie ........................................................................................................................................... 27 ONDERZOEK .................................................................................................................................... 28 Definitie onderzoek .......................................................................................................................... 28 Aantal onderzoeken.......................................................................................................................... 28 Wettelijke termijn en werkvoorraad ................................................................................................
29 Aandeel monitoring .......................................................................................................................... 29 Conclusie ........................................................................................................................................... 30 TIJDELIJK HUISVERBOD ............................................................................................................. 31 Definitie Tijdelijk Huisverbod............................................................................................................ 31 Overgang van Bijzondere Zorg naar Veilig Thuis .............................................................................. 31 Aantal THV’s...................................................................................................................................... 32 Screening versus uitgevoerde THV’s ................................................................................................ 33 Conclusie ........................................................................................................................................... 33 3
9. 9.1 9.2 9.3
BIJLAGEN .......................................................................................................................................... 34 Veilig Thuis en Corona ...................................................................................................................... 34 Werkproces Veilig Thuis (Handelingsprotocol pagina 16) ................................................................ 36 Tabellen met totale aantallen diensten VT op gemeenteniveau ....................................................... 1
4
5
1. INLEIDING Ieder mens heeft recht op een veilig thuis, om in veiligheid te kunnen leven en opgroeien. Vanuit respect naar de ander, en met normen en waarden die daaraan ondersteunend zijn, wordt dit huis gebouwd. Veilig Thuis acteert in die situaties waarbij mogelijk sprake is van een bedreiging van de fundamenten van dat huis 1. We zijn er voor iedereen – kinderen, jongeren, volwassenen en ouderen – die te maken heeft met huiselijk geweld of kindermishandeling. Veilig Thuis geeft advies en biedt ondersteuning, zowel aan slachtoffers, omstanders als professionals. En doorbreekt onveilige situaties, zorgt voor afstemming tussen samenwerkingspartners en zet mensen in beweging. Veilig Thuis biedt perspectief op een betere situatie waardoor mensen weer toekomst hebben. De oprichting en instandhouding van Veilig Thuis is een wettelijke verplichting voor alle gemeenten in Nederland. Deze verplichting is opgenomen in de Wet maatschappelijke ondersteuning (Wmo) met een verwijzing naar de Jeugdwet. De regio Gelderland-Zuid bestaat uit het Rijk van Nijmegen en Rivierenland. Veilig Thuis Gelderland–Zuid levert ook diensten aan Mook en Middelaar.
De gemeenten in de regio Gelderland-Zuid2 (hierna: gemeenten) en Veilig Thuis Gelderland-Zuid (hierna: Veilig Thuis) hebben de wens te werken aan de verbetering van de kwaliteit van Veilig Thuis en van de inbedding in de keten van zorg en veiligheid. Daarnaast willen de gemeenten goed zicht hebben op de uitvoering van de wettelijke taken van Veilig Thuis en de samenwerking in de keten van zorg en veiligheid. Om te kunnen sturen is inzicht in de werkwijze en processen vereist. Deze rapportage betreft de periode januari tot en met maart 2021. Bron is ons cliëntregistratiesysteem Myneva.34 Naast cijfermatige weergaven in tabellen en grafieken zullen we ook aangeven wat de belangrijkste ontwikkelingen zijn, en wat we kunnen verwachten in de komende periode. Ook zal een paragraaf gewijd worden aan de jaarcijfers van het CBS van 2020 die eind april 2021 verschenen zijn. In de daarop volgende hoofdstukken zullen we inzoomen op de kwartaalcijfers. In ieder hoofdstuk wordt een dienst van Veilig Thuis onder de loep genomen In de bijlage treft u alle tabellen aan met daarin de aantallen per gemeente per maand januari t/m maart 2021.
1
Missie Veilig Thuis (Jaarplan Veilig Thuis 2020-2021)
2
Gemeenten die binnen de regio Gelderland-Zuid vallen: Beuningen, Berg en Dal, Buren, Culemborg, Druten, Heumen, Maasdriel, Mook en Middelaar, Neder-Betuwe, Nijmegen, Tiel, West Betuwe, West Maas en Waal, Wijchen en Zaltbommel. 3
Myneva is de nieuwe naam voor REGAS.
4
Het kan voorkomen dat de aantallen in deze rapportage iets afwijken van de aantallen zoals deze eerder zijn gepubliceerd in de voorgaande kwartaalrapportage(s). Dit heeft te maken met correcties in Myneva. Het gaat slechts om geringe verschillen.
6
2. ALGEMENE ONTWIKKELINGEN BIJ VEILIG THUIS
Speerpunten in 2021 Veilig Thuis heeft de volgende vijf speerpunten voor 2021 vastgesteld: • • • • •
Verbinding tussen medewerkers / welzijn medewerkers Beter anticiperen en directe + structurele veiligheid creëren Doorontwikkeling van onze kwaliteit Betere informatievoorziening Zelfstandige professionals
Deze speerpunten worden momenteel door een interne werkgroep uitgewerkt en SMART geformuleerd. Meer hierover in de volgende kwartaalrapportage. Reële begroting en normuren Gemeenten hebben ons gevraagd een reële begroting voor te leggen. In dat kader hebben wij opnieuw naar de normuren per dienst gekeken. Op basis van onze eigen tijdschrijfgegevens, productiecijfers en de bandbreedtes m.b.t. de diensten van (landelijk) Veilig Thuis, die we van Q Consult hebben ontvangen, hebben we de normuren aangepast. Deze bandbreedtes zijn tot stand gekomen, doordat Q Consult bij meerdere Veilig Thuis-organisaties tijdschrijfonderzoek heeft verricht vanaf 2018 5. De begrotingswijziging Veilig Thuis voor 2021 en de GGD begroting voor 2022 liggen momenteel voor bij de gemeenteraden. Corona De maatregelen die Veilig Thuis per 15 maart 2020 heeft genomen gelden op dit moment nog steeds. De medewerkers van Veilig Thuis werken zoveel mogelijk vanuit huis en alle fysieke bijeenkomsten, trainingen en vergaderingen zijn afgezegd. Vanaf 23 januari 2021 is de avondklok van start gegaan 6. Vanaf maandag 25 januari 2021 is de chatfunctie daarom uitgebreid naar ’s avonds 22.00 uur (dus doordeweeks van 9.00 tot 22.00 uur), om zodoende tijdens de periode van de avondklok beter bereikbaar te zijn 7. Het onderzoek van NSCR/ZonMw naar de impact van Corona op huiselijk geweld is nog niet afgerond.
Alle Veilig Thuizen nemen deel aan dit onderzoek. De resultaten zullen zodra deze bekend zijn zo snel als mogelijk gedeeld worden, naar verwachting zal dit in de loop van 2021 zijn. Voor een uitgebreid overzicht verwijzen we naar bijlage 1. Inzet TOC Resultants TOC Resultants is een bureau wat gespecialiseerd is in doorstroomverbetering bij dienstverlenende organisaties. Een gebrek aan doorstroom uit zich in werkvoorraden. In 2020 heeft TOC Resultants bij Veilig Thuis Twente succesvol een project afgerond om wachtlijstvrij te werken en om de wettelijke termijnen te behalen. Gezien het feit dat ook
5
Zie GGD Gelderland-Zuid Programmabegroting 2022.
6
Van 21.00 – 4.30 uur en vanaf 31 maart 2021 van 22.00 – 4.30 uur.
7
Inmiddels is de avondklok weer komen te vervallen per 28 april 2021. De tijden van de chatfunctie zijn daarmee weer teruggezet naar de oorspronkelijke situatie: van 9.00 – 17.00 uur op doordeweekse dagen.
7
wij te maken hebben met wachtlijsten en het onvoldoende behalen van de wettelijke termijnen hebben ook wij TOC Resultants in huis gehaald. Op 25 maart was de kick off van het project ‘Kwaliteit op Tijd’ en vanaf 30 maart zijn we van start gegaan. De doelstelling van dit project is dat Veilig Thuis Gelderland-Zuid op of vóór 31 december 2021 wachtlijst vrij is en de wettelijke termijnen behaalt; met goede kwaliteit en een acceptabele werkdruk. Veiligheid van de medewerkers bij hoge risico zaken Helaas hebben onze collega’s te maken met cliënten die (verbaal) agressief zijn, of waarbij we risico lopen dat dit gebeurt. Voor deze situaties heeft Veilig Thuis een document opgesteld waarin omschreven staat wat we afspreken om elkaars veiligheid te waarborgen. Er staat omschreven wat we verstaan onder risicovolle zaken, wat medewerkers kunnen doen en welke afspraken er gemaakt zijn om ervoor te zorgen dat zij hun werk zo veilig mogelijk uit kunnen voeren. Het is bijvoorbeeld belangrijk dat medewerkers in dit soort situaties nooit alleen op pad gaan. Start uitvoering Tijdelijke Huisverboden (THV) Per 1 januari 2021 is het THV team van Veilig Thuis van start gegaan met de uitvoering van de THV’s (voorheen deed de afdeling Bijzondere Zorg van de GGD dit). Het gaat om zowel frontoffice als backoffice medewerkers die naast hun reguliere taken ook THV’s uitvoeren.
Verder hebben we een tijdelijk medewerker aangenomen met veel THV ervaring bij een andere Veilig Thuis om op die manier het nieuwe THV team te ondersteunen met de ontwikkeling en uitvoering van deze nieuwe taak. Ook is er overleg geweest met de veiligheidsambtenaren en de Hulpofficieren van Justitie (HOvJ’s) om het proces verder te finetunen. Het team moest gelijk vol aan de bak; in het eerste kwartaal van 2021 zijn 11 THV’s uitgevoerd. Dit is een flink stuk hoger dan in dezelfde periode vorig jaar (7 uitgevoerde THV’s). Zie ook hoofdstuk 8. Overige zorgmeldingen Een klein gedeelte van de politiemeldingen die Veilig Thuis ontvangt betreft ‘overige zorgmeldingen’. Hierbij is geen sprake is van kindermishandeling of huiselijk geweld. Het gaat bijvoorbeeld om een diefstal door een minderjarige of een burenruzie. Met ingang van 1 april 2021 zal Veilig Thuis deze meldingen alleen nog intern verrijken, en na een check bij de direct betrokkenen doorzetten naar het betreffende wijkteam. Ook de politie wordt op de hoogte gesteld. Veilig Thuis voert dus geen veiligheidsbeoordeling uit en zal ook geen dossier aanmaken. Wel wordt de overige zorgmelding vastgelegd als advies (bewaartermijn 2 jaar). Het is aan het betreffende wijkteam of zij contact opnemen naar aanleiding van de melding. Afgesproken is dat we deze nieuwe werkwijze zullen evalueren.
Actieoverleg en routekaart stalking In 2021 gaat Veilig Thuis door met het zogenaamde actieoverleg, waar we samen met Politie en Openbaar Ministerie (OM) complexe casuïstiek afstemmen. Het actieoverleg is een overleg waar OM, politie en Veilig Thuis fysiek bij elkaar aanwezig zijn om de zaken waarbij forse veiligheidsrisico’s spelen te bespreken. Veiligheid voor de professional en andere betrokkenen staat centraal. In dit overleg vindt er informatiedeling plaats om de eerste interventies zo snel, adequaat en veilig mogelijk te laten verlopen. Afhankelijk van de melding zijn betrokkenen wel of niet geïnformeerd over het feit dat er informatiedeling plaatsvindt met OM, politie en Veilig Thuis alvorens er tot actie wordt overgegaan. Het actieoverleg vloeit voort uit het landelijke programma ‘Ontwikkelagenda
8
Veiligheid Voorop’, onderdeel van ‘Geweld Hoort Nergens Thuis’. Afgelopen jaar heeft de Werkgroep Zorg en Straf in de regio Oost-Nederland hard gewerkt aan een regionale routekaart ter verduidelijking van het proces van stalking. Het gaat om een routekaart voor de aanpak van (ex-partner) stalking door de keten (Politie - Veilig Thuis Reclassering - OM). Ook heeft de werkgroep een regionale contactenkaart ontwikkeld.
Expertiseteams ouderenmishandeling en eergerelateerd geweld De gemeente Nijmegen heeft Veilig Thuis gevraagd om haar expertise op twee specifieke thema’s verder te ontwikkelen: ouderenmishandeling en eergerelateerd geweld. Doel voor beide thema’s is het versterken van de ketenaanpak en het bevorderen van deskundigheid in de regio. Eind 2020 is het regionale project ‘Ouderen in Veilige Handen’ afgerond, dat sinds de start in 2013 als doel had: het ontwikkelen van een preventieaanpak voor ouderenmishandeling. Veilig Thuis heeft de opdracht om met ingang van 2021 expertise op dit specifieke thema te blijven ontwikkelen, en daarbij ondersteuning te bieden aan alle wijkteams en professionals in de regio Gelderland-Zuid. Vanaf januari 2021 is Veilig Thuis ook gestart met het project ‘Eergerelateerd geweld’. Doel van dit project is om een regionale ketenaanpak te ontwikkelen, waarmee de deskundigheid op het gebied van eergerelateerd geweld in de regio vergroot wordt. Professionals uit de regio kunnen bij het expertiseteam van Veilig Thuis terecht voor advies en casusondersteuning op dit thema. Beide thema’s zijn ook onderdeel van de Regioaanpak (zie hieronder). Regioaanpak Huiselijk Geweld en Kindermishandeling (HGKM) Gelderland Zuid Onder de titel Samen voor een Thuis zonder Geweld is de zogenaamde regioaanpak HGKM opgesteld.
Deze aanpak is/wordt door alle colleges van B&W van de regio vastgesteld. Hierin staan de ambities, doelen en regionale en lokale acties in de aanpak van onveiligheid in afhankelijkheidsrelaties. In 2020 is een review uitgevoerd door RebelGroup over de regioaanpak 2017 t/m 2020. Dit is de basis voor het vervolg in de regionale samenwerking en de lokale aanpak voor de jaren 2021 tot en met 2025. In de regiovisie wordt ook de link gelegd met de Gelderse Verbeteragenda en het Toekomstscenario kind- en gezinsbescherming. Toekomstscenario kind- en gezinsbescherming In opdracht van de VNG, de ministeries van Justitie en Veiligheid en Volksgezondheid, Welzijn en Sport is een toekomstscenario van een nieuwe inrichting voor de Nederlandse jeugd en gezinsbescherming ontwikkeld. Op 30 maart 2021 is dit verschenen. De uitgangspunten en realisatie van dit scenario heeft grote organisatorische consequenties voor de lokale teams, Raad voor de Kinderbescherming, Gecertificeerde Instellingen en ook Veilig Thuis. De basisprincipes van het scenario zijn gezinsgericht, rechtsbeschermend en transparant, eenvoudig en lerend. Belangrijk uitgangspunt is dat er voor kind en gezin één vast gezicht is. Rondom het kind is er een Lokaal Team met een vast contactpersoon.
Deze werkt nauw samen met een Regionaal Veiligheidsteam waarin functies van de Gecertificeerde Instellingen, Veilig Thuis en de Raad voor de Kinderbescherming zijn samengebracht 8. Het Landelijk Netwerk Veilig Thuis heeft een
8
https://www.rijksoverheid.nl/documenten/rapporten/2021/03/30/tk-bijlage-toekomstscenario-kind-engezinsbescherming.
9
Position Paper uitgebracht als reactie op dit toekomstscenario. Met daarin een cruciale aanscherping en verrijking op het scenario. Gelderse Verbeteragenda Jeugdbescherming De organisaties die met veiligheid en bescherming te maken (alle gecertificeerde instellingen, de Veilig Thuizen en de Raad voor de Kinderbescherming) en alle jeugdhulpregio’s in Gelderland hebben met elkaar een agenda opgesteld met concrete actiepunten, om de bescherming van jeugdigen te verbeteren: de Gelderse Verbeteragenda Jeugdbescherming. Deze agenda is opgesteld langs twee lijnen: Contracteren en basisafspraken, en Samenwerken en kennisdelen. In de loop van 2021 worden de resultaten gepresenteerd. Een van de afspraken is om te gaan werken met een Toekomsttuin waarbij ervaring wordt opgedaan met het werken volgens het toekomstscenario.
2.1
Landelijke CBS cijfers: jaar 2020
Op 30 april 2021 is de tweede impactmonitor van het CBS uitgebracht met daarin de jaarcijfers van 2020. De ‘Impactmonitor Aanpak Huiselijk geweld en kindermishandeling 2020’9 laat op structurele basis zien hoe het er in Nederland voor staat met de aanpak van huiselijk geweld en kindermishandeling en wat de impact is van deze aanpak op de levens van de betreffende mensen. De monitoring van de aanpak van huiselijk geweld en kindermishandeling heeft als doel bij te dragen aan het zichtbaar maken van lokale, regionale en landelijke resultaten. Hierbij gaat het zowel om uitvoering als beleid. De monitor is ontwikkeld vanuit het programma 'Geweld hoort nergens thuis' van het ministerie van VWS, JenV en de VNG. Het rapport begint met onderstaande inschatting van het aantal slachtoffers van huiselijk geweld in 2020.
Uit de bijbehorende cijfers10, die openbaar te raadplegen zijn, is ook een regionaal beeld te destilleren. Vanuit het programma Onderzoek, Informatie en Advies (OIA) van de GGD Gelderland-Zuid worden wij ondersteund in het beschikbaar krijgen en presenteren van deze cijfers.
9
https://www.cbs.nl/nl-nl/publicatie/2020/52/monitor-huiselijk-geweld-en-kindermishandeling-2020
10
https://dashboards.cbs.nl/v2/dashboardimpactmonitor_hgkm/
10
Hier volgen enkele resultaten, het gaat om de adviezen en meldingen op gemeenteniveau. De eerste kolom laat steeds het landelijke beeld zien (van alle Veilig Thuizen), gevolgd door de afzonderlijke gemeenten in Gelderland-Zuid.
CBS: Adviezen jaar 202011
11
Bij de procentuele cijfers staat het percentage niet vermeld bij de categorieën van 6 procent of minder, omdat dit lay-out technisch niet in het figuur past.
11
CBS: Meldingen jaar 2020
Beroep(sgroep) melder
Bron: CBS Statline
12
3. ADVIEZEN
3.1
Definitie advies
In het Handelingsprotocol Veilig Thuis 2019 12 (pagina 19 en 22) wordt het advies door Veilig Thuis als volgt beschreven: De advies- en ondersteuningstaak van Veilig Thuis heeft ten eerste betrekking op advisering en ondersteuning van directbetrokkenen bij huiselijk geweld en kindermishandeling. Dit zijn personen die zelf huiselijk geweld en/of kindermishandeling begaan of ondergaan, hun huisgenoten of gezinsleden. De adviesen ondersteuningstaak kan ook betrekking hebben op contacten met omstanders en met professionals die advies of ondersteuning vragen. Zie ook het algemene werkproces van Veilig Thuis (bijlage 2).
3.2
Aantal adviezen
In onderstaande grafiek en tabel is te zien hoe het aantal adviezen zich in de afgelopen maanden heeft ontwikkeld. Ook zien we hoe deze ontwikkeling eruitzag in de jaren 2017 t/m 2020.
jan
Aantal adviezen in 2021 Aantal adviezen in 2020 Aantal adviezen in 2019 Aantal adviezen in 2018 Aantal adviezen in 2017
12
jun
Gem p. Gem. 1e maand kwartaal
feb
mrt
apr
mei
jul aug sep
okt
nov
dec
Totaal
569 502 424 528
581 604
526
498 571 564 524 499
512
675 528
1.652 6.453
551 538
551 519
319 357 246 267 276 234
400 337 278
374 286 229
358 378 376 335 384 364 379 404 368 372 275 271 244 242 281
384 332 275
418 354 375 330 379 315
4.437 4.060 3.299
370 338 275
359 283 263
Https://vng.nl/publicaties/handelingsprotocol-veilig-thuis-2019
13
In januari 2021 zien we nog een flinke stijging van het aantal adviezen, maar in februari en maart 2021 is sprake van een lichte daling ten opzichte van vorig jaar. Als we naar het gehele eerste kwartaal van 2021 kijken is er sprake van een lichte groei van 6 procent. Onderdeel van de adviezen zijn de chatadviezen. Per 1 juni 2020 is de landelijke chatfunctie bij Veilig Thuis van start gegaan. Alle chats worden weggeschreven als chatadvies, zo is landelijk afgesproken. In het eerste kwartaal van 2021 ging het om 155 chatadviezen, oftewel 9,3 procent van het totaal aantal adviezen. Dit is vergelijkbaar met de aantallen in het afgelopen half jaar13.
3.3
Conclusie
We zagen in de loop der jaren een gestage stijging van het aantal adviezen. In het jaar 2020 was het een hele forse stijging. Ons beleid om alle gegeven adviezen goed te registreren in Myneva (o.a. aan de wijkteams, het veiligheidshuis, artsen en bij de beschermtafel) wierp zijn vruchten af. In het eerste kwartaal van 2021 zien we dat deze groei is afgevlakt en nu uitkomt op 6 procent. In de begroting(swijziging) van 2021 wordt uitgegaan van een groei van 11 procent.
13
De chat adviezen van Veilig Thuis nemen we mee in deze aantallen terwijl we hier afzonderlijk voor gefinancierd worden vanuit de centrum gemeente Nijmegen. Deze subsidie moeten we afzonderlijk verantwoorden.
14
4. MELDINGEN
4.1
Definitie melding
In het Handelingsprotocol Veilig Thuis 2019 (pagina 26-30) staat de definitie van de melding bij Veilig Thuis als volgt beschreven: Veilig Thuis honoreert altijd de wens van burgers en professionals om een melding te doen, en legt deze altijd vast in MYNEVA. Op voorwaarde dat de melding betrekking heeft op (een vermoeden van) huiselijk geweld of kindermishandeling, en dat de melder zichzelf en zijn contactgegevens kenbaar maakt aan Veilig Thuis. Met als doel dat de verantwoordelijkheid voor het zicht op de veiligheid van de directbetrokkenen is overgedragen van de melder naar Veilig Thuis. En dat Veilig Thuis in de positie komt om signalen uit verschillende bronnen te verbinden met de melding, om zodoende een inschatting te kunnen maken van de actuele en structurele onveiligheid. Zie ook het algemene werkproces van Veilig Thuis (bijlage 2). Het is van belang dat Veilig Thuis signalen van verschillende melders kan combineren, ook over een langere periode van tijd. Het is daarom van belang dat signalen en vermoedens van (ernstig) huiselijk geweld en kindermishandeling altijd worden gemeld, zodat ze ‘op de radar komen’ bij Veilig Thuis. Dit wordt ook wel de radarfunctie van Veilig Thuis genoemd.14
4.2
Definitie anonieme melding
Uitgangspunt is dat Veilig Thuis de identiteit van de melder bekend maakt aan de directbetrokkenen. Op deze regel zijn twee uitzonderingen: Omstanders De omstander die een melding doet dient zijn/haar persoonsgegevens (naam, adres, woonplaats en telefoonnummer of e-mailadres) kenbaar te maken aan Veilig Thuis. De identiteit wordt enkel aan het gezin bekend gemaakt met zijn/haar uitdrukkelijke toestemming. Professionals Uitgangspunt is dat de professional overeenkomstig de Wet Meldcode zelf aan directbetrokkenen kenbaar maakt dat hij/zij voornemens is een melding te gaan doen. De professional die een melding doet kan verzoeken de identiteit niet kenbaar te maken aan directbetrokkenen in het geval dat het bekend maken van de identiteit: • • •
4.3
een bedreiging vormt of kan vormen voor de directbetrokkenen; een bedreiging vormt of kan vormen voor de melder of voor medewerkers van de melder; leidt of kan leiden tot een verstoring van de vertrouwensrelatie met de directbetrokkenen.
Definitie veiligheidsbeoordeling (VHB)
Voor alle meldingen die bij Veilig Thuis binnenkomen wordt een veiligheidsbeoordeling uitgevoerd. Het doel van de veiligheidsbeoordeling is dat Veilig Thuis zicht krijgt op de veiligheid in het gezin of huishouden, en tot het besluit komt bij welke instelling of
14
Zie https://www.rijksoverheid.nl/documenten/rapporten/2017/10/17/radarfunctie-veilig-thuis
15
professional de verantwoordelijkheid wordt belegd voor het nemen van de vervolgstappen waar de melding aanleiding toe geeft. Veilig Thuis baseert deze besluiten op de inhoud van de melding en op de beschikbare informatie uit eigen systemen en op eventuele verkregen informatie vanuit andere bronnen. Veilig Thuis neemt binnen 5 werkdagen na binnenkomst van de melding een besluit bij welke instelling of professional de verantwoordelijkheid wordt belegd voor het nemen van de vervolgstappen waar de melding aanleiding toe geeft.
4.4
Aantal meldingen: ontwikkelingen vanaf 2019
Het routeeroverleg is gestopt per 1 juli 201915. In de eerste helft van 2019 werden zowel routeermeldingen als overige meldingen geteld. Een gedeelte van de routeermeldingen ging door als VT melding16. Dan hebben we ook nog te maken met de meldingen van verwarde personen. In de eerste helft van 2019 zijn deze meegeteld in de 1383 routeermeldingen. Vanaf de tweede helft van 2019 worden deze niet meer meegeteld bij Veilig Thuis, maar gelijk doorgezet naar Bijzondere Zorg. Vanaf 2020 hebben we in principe nog maar één soort melding (melding waarover een veiligheidsbeoordeling gedaan wordt), namelijk de VT meldingen. De meldingen van verwarde personen worden dus niet meer meegeteld, en er zijn geen routeermeldingen meer. Daarmee wordt een vergelijking van het aantal meldingen in 2020 en de jaren daarna met het aantal meldingen in 2019 (ten tijde van het routeeroverleg) ‘appels met peren vergelijken’. Een vergelijking van het aantal meldingen waarover de veiligheidsbeoordeling is uitgevoerd is wel zuiver. Zie volgende paragraaf 4.5. Zoals al in hoofdstuk 2 staat vermeld worden de zogenaamde ‘overige zorgmeldingen’, ofwel meldingen waarbij geen sprake is van kindermishandeling of huiselijk geweld, vanaf 1 april 2021 alleen nog intern verrijkt. Veilig Thuis voert geen veiligheidsbeoordeling uit maar legt de overige zorgmelding vast als advies (bewaartermijn 2 jaar).
Het is aan het betreffende wijkteam of zij contact opnemen naar aanleiding van de melding.
4.5
Aantal meldingen VHB
In de volgende grafiek en tabel is te zien hoe het aantal meldingen waarbij de veiligheidsbeoordeling is uitgevoerd (voorheen werden dit de getrieerde meldingen genoemd) zich in de afgelopen maanden heeft ontwikkeld. Ook is te zien hoe deze ontwikkeling eruitzag in de afgelopen jaren 2017 t/m 2020.
15
Zie Notities Veilig Thuis Gelderland-Zuid: ‘De landelijke doorontwikkeling bij Veilig Thuis en de consequenties voor het Routeeroverleg’ (april 2019) en ‘Pilot politiemeldingen Veilig Thuis: Conclusies en advies aan het AB’ (juni 2019). 16
Deze meldingen komen dus zowel langs de routeertafel (als routeermelding) en gaan daarna door als VT melding. Het gaat om ruim 400 meldingen (=overlap / worden beoordeeld in het routeeroverleg en aansluitend getrieerd bij VT).
16
Aantal meldingen VHB 2021 Aantal meldingen VHB 2020 Aantal meldingen VHB 2019 Aantal meldingen VHB 2018 Aantal meldingen VHB 2017
jan
feb mrt
apr mei
jun
jul aug sep
okt
nov dec
Totaal
226 236 122 121 73
204 252 212 243 171 137 101 89 81 80
234 219 168 204 93 98 83 87
263 241 81 109
260 229 209 298 237 229 111 129 87 96 90 104
241 229 118 108
267 172 124 115
682 2.839 2.376 1.280 1.137
226 168 128 111
Gem p. Gem. 1e maand kwartaal 227 227 237 230 198 143 107 104 95 78
Na de flinke groei van het aantal meldingen VHB in 2020 (19 procent) zien we in het eerste kwartaal dat de groei tot stilstand is gekomen. Over het gehele kwartaal genomen komt het aantal meldingen 1 procent lager uit.
4.6
Wettelijke termijn en werkvoorraad
In het Handelingsprotocol Veilig Thuis 2019 (pagina 30) staat omschreven wat de wettelijke termijn is die gehanteerd wordt bij de meldingen. Veilig Thuis voert binnen 5 werkdagen na binnenkomst van de melding de veiligheidsbeoordeling uit, en neemt vervolgens een besluit bij welke instelling of professional de verantwoordelijkheid wordt belegd voor het nemen van de vervolgstappen waar de melding aanleiding toe geeft. Veilig Thuis baseert dit besluit op de inhoud van de melding en op de beschikbare informatie uit eigen systemen en eventuele verkregen informatie vanuit andere bronnen. Binnen termijn betekent dat de wettelijke termijn van vijf werkdagen niet wordt overschreden. Buiten termijn betekent dat deze termijn wel wordt overschreden.
17
Meldingen veiligheidsbeoordeling binnen wettelijke termijn Okt-20
48%
Nov-20
51%
Dec-20
52%
Jan-21
65%
Feb-21
64%
Mrt-21
61%
1e kwartaal 2020
55%
2e kwartaal 2020
51%
3e kwartaal 2020
57%
4e kwartaal 2020
50%
1e kwartaal 2021
63%
Het aandeel meldingen waarbij de wettelijke termijn wordt behaald herstelt zich in het eerste kwartaal van 2021. Eind vorig jaar was dit 50 procent. In het eerste kwartaal van 2021 komen we uit op 63 procent. Op de werkvoorraad van de frontoffice staan meldingen waarbij nog geen veiligheidsbeoordeling is uitgevoerd. Belangrijk hierbij te vermelden is dat we voor alle zaken met prioriteit ‘hoog’ de veiligheidsbeoordeling wel uitvoeren binnen vijf dagen. En meldingen waarbij sprake is van een crisissituatie17 worden altijd diezelfde dag nog opgepakt door onze SIT-dienst (het Snelle Interventie Team, voorheen de piketdienst). Dus deze meldingen komen nooit op de werkvoorraad; het gaat enkel en alleen om meldingen met de prioriteit ‘laag’ of ‘midden’. In het volgende figuur is te zien hoe de werkvoorraad van de frontoffice zich heeft ontwikkeld vanaf 202018 19. Ook hier zien we een positieve ontwikkeling. Op 1 januari van dit jaar bedroeg deze 106 casussen; en aan het eind van het eerste kwartaal op 31 maart waren er dat slechts 16. We kunnen hier dus concluderen dat het niveau van de werkvoorraad van de frontoffice weer behoorlijk op orde is.
17
De situatie van directbetrokkenen is dermate onveilig dat direct handelen vereist is door Veilig Thuis.
18
De werkvoorraad wordt hier aangegeven voor totaal Veilig Thuis en is niet uitgesplitst per gemeente. Deze informatie kunnen we namelijk niet goed uit Myneva halen. Bovendien gaan we er vanuit dat we in de loop van dit jaar wachtlijstvrij kunnen werken. Idem dito bij paragraaf 6.3. 19
De werkvoorraad wordt bijgehouden vanaf 2e kwartaal 2020.
18
Werkvoorraad Frontoffice 160 140 120 100 80 60 40 20 0 13-mrt 13-apr 13-mei 13-jun
13-jul
13-aug 13-sep 13-okt 13-nov 13-dec 13-jan
13-feb 13-mrt
FO
4.7
Verhouding politiemeldingen – overige meldingen
Meldingen kunnen op verschillende manieren binnenkomen bij Veilig Thuis; schriftelijk, telefonisch, via mail, face-to-face of via de politie. Laatstgenoemde meldingen zijn de zogenaamde zorgmeldingen die via het CORV-systeem binnenkomen. Verreweg de meeste meldingen komen binnen via de politie (66%), gevolgd door digitale meldingen (via website of email: 22%) of meldingen via de telefoon (12%). Deze verhouding wijkt nauwelijks af van die in 2020. In onderstaande tabel is het aandeel van de politiemeldingen te zien. Het verschil met de voorgaande kwartalen is gering. Het aandeel van politiemeldingen in het laatste kwartaal van 2020 komt uit op 66%. Aandeel politiemeldingenmeldingen binnen totaal aantal meldingen Okt-20
71%
Nov-20
68%
Dec-20
68%
Jan-21
65%
Feb-21
68%
Mrt-21
65%
1e kwartaal 2020
67%
2 kwartaal 2020
65%
3 kwartaal 2020
66%
4 kwartaal 2020
69%
1e kwartaal 2021
66%
e e e
4.8
Type melder
Hier is te zien wat de verdeling is tussen de verschillende typen/hoedanigheden van de melder. We zien dat de meest voorkomende categorie ‘justitie en veiligheid’ is, wat ook logisch is, want de politie valt onder deze categorie. Het enige opvallende verschil met het vorige kwartaal is het aandeel van de categorie ‘Niet-beroepsmatig’ (dit zijn bijvoorbeeld buurtbewoners, direct betrokkenen, familieleden van direct betrokkenen, of
19
het sociale netwerk). Dit is gestegen van 5 procent eind 2020 naar 11 procent in het eerste kwartaal van 2021. Type melder jan-maart 2021 Justitie en veiligheid
68%
(Geestelijke) gezondheidszorg en jeugdzorg
7%
Kinderopvang / onderwijs
4%
Niet-beroepsmatig
11%
Anders
10%
Totaal
100%
4.9
Conclusie
De groei van het aantal meldingen is in het eerste kwartaal van 2021 tot stilstand gekomen. Met als positief gevolg dat de frontoffice in deze periode in staat was om de werkvoorraad voor een heel groot gedeelte weg te werken. In de begroting van 2021 wordt uitgegaan van een lichte groei van 2 procent. Bovendien is ook het aandeel meldingen dat binnen de wettelijke termijn behandeld wordt gestegen naar 63 procent. Het aandeel politiemeldingen blijft onverminderd hoog (68 procent).
20
5. OVERDRACHTEN
5.1
Definitie overdracht
In het Handelingsprotocol Veilig Thuis 2019 (pagina 45) staat de definitie van overdracht bij Veilig Thuis als volgt beschreven: Veilig Thuis kan bij de uitvoering van meerdere diensten het besluit nemen tot overdracht. Dat kan na afronding van de veiligheidsbeoordeling, na Voorwaarden & Vervolg (V&V) en na Onderzoek. Overdracht is mogelijk aan een of meerdere professionals, diensten of instellingen, òf aan de directbetrokkenen zelf. De verantwoordelijkheid voor het bewerkstelligen van directe en stabiele veiligheid is overgedragen aan een andere partij, bijvoorbeeld een hulpverlener of een sociaal wijkteam. We maken vanaf 2021 onderscheid in drie typen overdrachten20 (zie ook bijlage 2 Werkproces Veilig Thuis). Dit kan zijn direct na de veiligheidsbeoordeling (A), als besloten wordt dat vervolgdienst V&V of onderzoek toch niet nodig is en kan worden overgedragen naar hulpverlening (B) of na de uitvoering van de diensten V&V of onderzoek (C). A. Overdracht direct na veiligheidsbeoordeling. Hier gaat het om overdrachten direct na de veiligheidsbeoordeling. Verdere bemoeienis van Veilig Thuis (V&V of onderzoek) is hier dus niet nodig.
Wanneer er sprake is van directe overdracht dan wordt de overdracht schriftelijk of digitaal gedaan, tenzij Veilig Thuis van mening is dat het noodzakelijk/wenselijk is dat een overdrachtsgesprek plaatsvindt in aanwezigheid van de directbetrokkenen (een zogenaamde warme overdracht). Na directe overdracht volgt het afsluiten van de bemoeienis van Veilig Thuis. B. Overdracht na keuze vervolgstappen Wanneer in de veiligheidsbeoordeling het besluit is genomen dat Veilig Thuis verder gaat met de casus maar nog niet duidelijk is welke dienst het meest passend is (V&V of onderzoek), dan kan Veilig Thuis een eerste contact leggen met de directbetrokkenen ter ondersteuning van deze keuze. In dit geval kan het voorkomen dat alsnog wordt overgedragen aan lopende hulpverlening, en dat dus niet gekozen hoeft te worden voor V&V of onderzoek (zie hoofdstuk 6 en 7). C. Overdracht na uitvoering van de diensten V&V of onderzoek Na uitvoering van deze diensten draagt Veilig Thuis bij voorkeur over in een overdrachtsgesprek waarbij de directbetrokkene aanwezig is (warme overdracht). Veilig Thuis draagt daarbij alle relevante informatie over (melding, veiligheidsvoorwaarden) en maakt afspraken over het opstellen van een veiligheidsplan.
Verder wordt ook afgesproken hoe Veilig Thuis zal monitoren en wat de consequenties zijn wanneer er geen of onvoldoende herstel is van de directe en stabiele veiligheid.
20
Overdracht type C (dat is overdracht NA Voorwaarden & Vervolg of onderzoek) werd tot 2021 niet apart weergegeven in de begrotingen, maar verrekend binnen de diensten Voorwaarden & Vervolg en onderzoek. Vanaf 2021 wordt deze overdrachten wel apart berekend, want hier zijn ook uren mee gemoeid. De cijfers van de 3 typen overdracht komen rechtstreeks uit het bronbestand van Myneva.
21
5.2
Aantal overdrachten
In de volgende grafiek en tabel is te zien hoe het aantal overdrachten zich in het afgelopen kwartaal heeft ontwikkeld. Het gaat om de optelling van de directe overdrachten (A), de overdrachten na keuze vervolgstappen (B) en de overdrachten na V&V of onderzoek. Ook is te zien hoe deze ontwikkeling eruitzag in de afgelopen jaren21.
Aantal overdrachten totaal in 2021 Aantal overdrachten totaal in 2020 Aantal overdrachten totaal in 2019
jan 175 165 24
feb 174 169 26
mrt 199 196 71
apr
mei
jun
jul
aug
sep
okt
nov
dec
202 94
141 126
153 115
203 181
115 125
135 166
138 190
152 164
162 171
totaal 2020 548 1.931 1.453
Gem p. Gem 1e maand kwartaal 183 183 161 177 121 40
Vooral aan het begin van vorig jaar 2020 was nog sprake van een flinke groei. In het eerste kwartaal van 2021 zien we dat het aantal overdrachten iets hoger uitkomt dan vorig jaar (3 procent). Ook bij deze dienst van Veilig Thuis zien we dus amper of geen groei. In de begroting van 2021 wordt uitgegaan van een groei van 2 procent.
21
Het aantal overdrachten wordt gerapporteerd vanaf 1 januari 2019. Er is dus geen vergelijk mogelijk met de jaren daarvoor.
22
6. VOORWAARDEN EN VERVOLG
6.1
Definitie Voorwaarden & Vervolg (V&V)
Per 1 januari 2019 is de nieuwe dienst Voorwaarden & Vervolg van start gegaan. Als na de veiligheidsbeoordeling wordt gekozen voor actieve betrokkenheid van Veilig Thuis dan kan er vanaf dat moment worden gekozen tussen de dienst Onderzoek of de dienst Voorwaarden & Vervolg. In het Handelingsprotocol Veilig Thuis 2019 (pagina 33 en 37) staat de definitie van Voorwaarden & Vervolg door Veilig Thuis als volgt beschreven: Veilig Thuis kiest voor het inzetten van de dienst voorwaarden & vervolg in het geval dat: 1. Er aanwijzingen zijn voor acute en/of structurele onveiligheid en/of Multi problematische leefsituatie, 2. Het niet noodzakelijk of wenselijk is een vermoeden van kindermishandeling en/of huiselijk geweld te bevestigen of te weerleggen, en 3. De directbetrokkene(n) voldoende bereid en in staat is (zijn) om samen te werken aan het herstel van de veiligheid en zo nodig hierbij hulp te accepteren. De doelen van deze dienst zijn: directe veiligheid organiseren voor alle directbetrokkenen en inzetten van vervolghulp gericht op stabiele veiligheid en herstel van door de directbetrokkenen opgelopen schade. Het verschil met de dienst onderzoek (zie hoofdstuk 7) is dat bij voorwaarden & vervolg de directbetrokkenen wèl in staat en bereid zijn te werken aan herstel van veiligheid, en dat ze zo nodig hierbij hulp accepteren.
Bovendien is het bij deze meldingen niet noodzakelijk of wenselijk om het vermoeden van kindermishandeling en/of huiselijk geweld te bevestigen of te weerleggen. Zie ook het algemene werkproces van Veilig Thuis (bijlage 2).
6.2
Aantal diensten V&V
In de volgende grafiek en tabel is te zien hoe het aantal diensten Voorwaarden & Vervolg zich in het afgelopen kwartaal heeft ontwikkeld. Ook is te zien hoe deze ontwikkeling eruitzag in de voorgaande jaren.
23
Aantal afgeronde V&V in 2021 Aantal afgeronde V&V in 2020 Aantal afgeronde V&V in 2019
jan 38 40
feb 39 47 5
mrt 40 49 21
apr
mei
jun
jul aug
sep
okt nov dec
49 31
46 33
54 28
48 25
36 46
32 42
34 22
36 31
34 30
Totaal 117 505 314
Gem p. maand 39 42 29
Gem. 1e kwartaal 39 45 13
Het aantal diensten Voorwaarden & Vervolg komt in het eerste kwartaal van 2021 lager uit dan vorig jaar; het gaat om een daling van 14 procent.
6.3
Wettelijke termijn en werkvoorraad
Zoals ook bij de dienst onderzoek geldt hier een wettelijke termijn van tien weken, na afronding van de veiligheidsbeoordeling (Handelingsprotocol pagina 37). Binnen termijn wil zeggen dat de wettelijke termijn van 10 weken na afronding van de veiligheidsbeoordeling niet wordt overschreden. Buiten termijn wil zeggen dat de wettelijke termijn van 10 weken na afronding van de veiligheidsbeoordeling wel wordt overschreden. Dienst V&V binnen wettelijke termijn Okt-20
59%
Nov-20
42%
Dec-20
56%
Jan-21
47%
Feb-21
49%
Mrt-21
38%
1 kwartaal 2020
51%
2e kwartaal 2020
47%
3e kwartaal 2020
58%
4e kwartaal 2020
52%
1 kwartaal 2021
44%
e
e
Ondanks dat het aantal diensten V&V is gedaald in het eerste kwartaal van 2021 zien we geen herstel bij het behalen van de wettelijke termijn. We hebben hier last van de werkvoorraad bij de backoffice; op het moment dat een zaak langer heeft moeten wachten op de werkvoorraadlijst (vooral de zaken zonder hoge prioriteit of crisis, want deze kunnen minder snel worden opgepakt) is het in veel gevallen niet meer mogelijk om de wettelijke termijn nog te halen. Zoals beschreven hebben we TOC in huis gehaald om beter te sturen op het afronden van casussen. In het volgende figuur is te zien hoe de werkvoorraad van de backoffice zich heeft ontwikkeld vanaf het tweede kwartaal van 202022. Het gaat hierbij om de werkvoorraad voor alle casussen bij de Backoffice; het betreft dus zowel onderzoeken als diensten Voorwaarden & Vervolg.
22
De werkvoorraad wordt pas op deze manier gemeten vanaf maart 2020.
24
We zien dat de werkvoorraad bij de backoffice vanaf juni 2020 flink is opgelopen naar ruim 120. Vanaf januari 2021 loopt de werkvoorraad terug naar ruim honderd casussen. Eind maart 2021 staat de werkvoorraad nog steeds op ruim 100 casussen.
6.4
Aandeel monitoring
Na afronding van de dienst V&V (hetzelfde geldt voor onderzoek) wordt de casus overgedragen. Dat wil zeggen dat de verantwoordelijkheid voor het bewerkstelligen van directe en stabiele veiligheid is overgedragen aan een andere partij (Handelingsprotocol pagina 45). In de meeste gevallen zal Veilig Thuis vervolgens monitoren, gedurende een periode van gemiddeld anderhalf jaar. In overleg met de direct betrokkenen en de overdrachtspartij zal worden afgesproken hoe vaak, met wie, wanneer en op welke wijze contacten worden gelegd. De doelen van monitoren zijn directe veiligheid en later stabiele veiligheid voor alle directbetrokkenen (Handelingsprotocol pagina 50). Bovendien verkrijgt Veilig Thuis door middel van monitoring inzicht in de stappen die zijn gezet tot herstel van de opgelopen schade als gevolg van het huiselijk geweld of de kindermishandeling. Veilig Thuis gaat in de fase van monitoring na of: 1. Aan de veiligheidsvoorwaarden is voldaan; 2. Of deze hebben geleid tot directe veiligheid en later stabiele veiligheid; 3. Of er aandacht is voor het werken aan herstel van opgelopen schade.
25
Aandeel monitoring binnen dienst V&V Okt-20
81%
Nov-20
86%
Dec-20
79%
Jan-21
71%
Feb-21
74%
Mrt-21
70%
1 kwartaal 2020
84%
2e kwartaal 2020
89%
3e kwartaal 2020
79%
4e kwartaal 2020
82%
1 kwartaal 2021
72%
e
e
Het aandeel diensten V&V waarbij na afsluiting monitoring wordt ingezet komt in het eerste kwartaal van 2021 uit op 72 procent. De keuze voor al dan niet monitoring na de dienst onderzoek wordt altijd multidisciplinair genomen. Vanaf begin 2021 is een nieuwe afspraak met de gecertificeerde instellingen ingegaan. Dit houdt in dat Veilig Thuis niet monitort na de dienst onderzoek of V&V in het geval dat zij overdragen aan een gecertificeerde instelling23. Dit percentage ligt lager dan in 2020 en het is ook lager dan in de begroting van 2021 wordt aangegeven (90 procent).
6.5
Verhouding en totaal: Onderzoek – Voorwaarden & Vervolg
Vanaf 1 januari 2019 is de dienst Voorwaarden & Vervolg toegevoegd aan het algemene werkproces van Veilig Thuis. Het uitgangspunt bij de backoffice is dat de werker kiest voor de dienst Voorwaarden & Vervolg, tenzij er goede redenen zijn dat er onderzoek nodig is, volgens de regels van het Handelingsprotocol (zie paragraaf 7.1). Dit wordt altijd multidisciplinair bepaald. We zien deze werkwijze ook terug in de cijfers; het aandeel V&V ten opzichte van onderzoek is flink gestegen in vergelijking met de start in 2019. In 2019 lag de verhouding onderzoek – V&V op 57-43%. In 2020 is deze verhouding veranderd naar 31-69%. In het eerste kwartaal van 2021 constateren we weer een verschuiving naar relatief meer onderzoeken en minder diensten V&V; de verhouding is nu 38% onderzoeken - 62% V&V. In de begroting van 2021 wordt uitgegaan van een verhouding van 30-70%.
23
De gecertificeerde instellingen (GI) houden namelijk vanaf de overdracht van Veilig Thuis naar de GI nauwgezet vinger aan de pols, en let daarbij ook op de veiligheid in het systeem.
26
Verhouding onderzoek versus V&V in 2019 en 2020
Als we het aantal diensten V&V optellen bij het aantal diensten onderzoek krijgen we een beeld van het totale aantal van ‘actieve betrokkenheid Veilig Thuis’. In het laatste kwartaal van 2020 kwam dit aantal uit op 162 casussen. In de eerste periode van 2021 gaat het om 188 casussen; dit is een stijging van 16 procent.
6.6
Conclusie
De ingezette daling van het aantal diensten V&V vorig kwartaal zet zich door in dit jaar. Daarmee is het aandeel van V&V ten opzichte van onderzoek weer wat gedaald. Bij V&V blijft het behalen van de wettelijke termijn een belangrijk aandachtspunt. Deze herstelt zich niet, ondanks het dalend aantal diensten V&V. Inmiddels is het project ‘Kwaliteit op tijd’ van TOC Resultants van start gegaan. Dit project zet vol in op herstel van de wettelijke termijnen en wegwerken van de wachtlijsten bij zowel de frontoffice als de backoffice. De doelstelling van dit project is dat Veilig Thuis Gelderland-Zuid op of vóór 31 december 2021 wachtlijst vrij is en de wettelijke termijnen behaalt; met goede kwaliteit en een acceptabele werkdruk.
27
7. ONDERZOEK
7.1
Definitie onderzoek
In het Handelingsprotocol Veilig Thuis 2019 (pagina 33 en 40) staat de definitie van onderzoek door Veilig Thuis als volgt beschreven: Veilig Thuis kiest voor het doen van onderzoek in het geval dat: 1. Er aanwijzingen zijn voor acute en/of structurele onveiligheid en/of een multi problematische leefsituatie én; 2. Directbetrokkenen onvoldoende meewerken of onvoldoende bereid zijn hulp te accepteren én/of; 3. Het voor het zetten van vervolgstappen noodzakelijk is de gemelde vermoedens van huiselijk geweld en/of kindermishandeling te bevestigen of te weerleggen. De doelen van het onderzoek zijn het bevestigen of weerleggen van de gemelde vermoedens van huiselijk geweld en/of kindermishandeling, het zo nodig vaststellen van veiligheidsvoorwaarden, en het inzetten van vervolghulp gericht op directe en stabiele veiligheid en herstel van door directbetrokkenen opgelopen schade. Veilig Thuis voert het onderzoek zo spoedig mogelijk uit. Uiterlijk binnen een termijn van tien weken na afronding van de veiligheidsbeoordeling (voorheen triage) wordt het onderzoek afgerond. Zie ook het algemene werkproces van Veilig Thuis (bijlage 2).
7.2
Aantal onderzoeken
In de volgende grafiek en tabel is te zien hoe het aantal onderzoeken zich in het afgelopen kwartaal heeft ontwikkeld. Ook is te zien hoe deze ontwikkeling eruitzag in de afgelopen jaren 2017 t/m 2020.
Aantal afgeronde onderzoeken in 2021 Aantal afgeronde onderzoeken in 2020 Aantal afgeronde onderzoeken in 2019 Aantal afgeronde onderzoeken in 2018 Aantal afgeronde onderzoeken in 2017
jan 20 11 59 45 42
feb 26 14 61 35 60
mrt 25 19 59 57 59
apr
mei
jun
jul aug
sep
okt nov
dec
22 56 34 43
18 37 42 41
23 29 53 62
22 27 33 39
16 23 45 58
21 25 46 34
26 20 37 40
15 11 53 64
16 11 62 42
Totaal 71 223 418 542 584
Gem p. maand 24 19 35 45 49
Gem. 1e kwartaal 24 15 60 46 54
Vanaf 2019 nieuwe dienst V&V
28
In het eerste kwartaal van 2021 komt het aantal onderzoeken een stuk hoger uit dan in dezelfde periode vorig jaar, namelijk 61 procent Deze trend werd in het laatste kwartaal van 2020 ingezet en zet nu dus verder door. Het beleid bij Veilig Thuis is om te kiezen voor V&V, tenzij aan de criteria van onderzoek wordt voldaan zoals deze in het Handelingsprotocol beschreven staan. We constateren wel dat bij ongeveer 20 procent van de V&V casussen uiteindelijk toch wordt gekozen voor onderzoek, omdat blijkt dat de betrokkenen toch niet mee willen werken of dat het bij nader inzien niet duidelijk is of er sprake is van kindermishandeling of huiselijk geweld.
7.3
Wettelijke termijn en werkvoorraad
Zoals ook bij de dienst Voorwaarden & Vervolg geldt hier een wettelijke termijn van tien weken, na afronding van de veiligheidsbeoordeling (Handelingsprotocol pagina 40). Binnen termijn wil zeggen dat de wettelijke termijn van 10 weken na afronding van de veiligheidsbeoordeling niet wordt overschreden. Buiten termijn wil zeggen dat de wettelijke termijn van 10 weken na afronding van de veiligheidsbeoordeling wel wordt overschreden. Dienst onderzoek binnen wettelijke termijn Okt-20
19%
Nov-20
25%
Dec-20
19%
Jan-21
35%
Feb-21
36%
Mrt-21
40%
1e kwartaal 2020
30%
2e kwartaal 2020
46%
3e kwartaal 2020
37%
4e kwartaal 2020
20%
1 kwartaal 2021
37%
e
Het aandeel onderzoeken waarbij de wettelijke termijn wordt gehaald heeft zich weer iets hersteld in het eerste kwartaal van 2021. Het percentage komt nu uit op 37 procent, maar daarmee zijn we er nog niet. Bij de onderzoeken constateren we dat het relatief vaak gaat om complexe casussen die in verhouding veel tijd kosten, bijvoorbeeld eer gerelateerd geweld zaken. En zoals we ook al bij Voorwaarden & Vervolg constateerden hebben we last van de werkvoorraad bij de backoffice; op het moment dat een zaak langer heeft moeten wachten op de werkvoorraadlijst (vooral de zaken zonder hoge prioriteit of crisis, want deze kunnen minder snel worden opgepakt) is het in veel gevallen niet meer mogelijk om de wettelijke termijn nog te halen.
7.4
Aandeel monitoring
De aanleiding en doelen van monitoren zoals deze omschreven staan in hoofdstuk 6 Voorwaarden & Vervolg zijn gelijk aan die bij de dienst Onderzoek.
29
Ook bij onderzoek wordt de keuze voor al dan niet monitoring na onderzoek altijd multidisciplinair genomen. In het eerste kwartaal van 2021 wordt bij 59% van alle gevallen wordt na afsluiting van de dienst onderzoek gekozen voor monitoring. In de begroting van 2021 wordt uitgegaan van 70 procent. Monitoring wordt nooit ingezet als het vermoeden van kindermishandeling of huiselijk geweld wordt weerlegd. In dat geval wordt het dossier direct gesloten. En we monitoren sinds begin 2021 niet meer bij alle casussen die we overdragen aan een gecertificeerde instelling (zie ook paragraaf 6.4). Aandeel monitoring binnen dienst onderzoek Okt-20
71%
Nov-20
94%
Dec-20
70%
Jan-21
60%
Feb-21
65%
Mrt-21
52%
1 kwartaal 2020
67%
2e kwartaal 2020
76%
3e kwartaal 2020
63%
4e kwartaal 2020
77%
1 kwartaal 2021
59%
e
e
7.5 Conclusie De trend van het stijgend aantal onderzoeken in het laatste kwartaal van 2020 zet zich door in dit jaar. In de begroting van 2021 wordt uitgegaan van een stijging van 5 procent. Verder is ook bij onderzoeken de wettelijke termijn een belangrijk aandachtspunt, deze wordt in 37 procent van alle gevallen gehaald. Dit is een stuk hoger dan in het vorige kwartaal maar nog te laag. Ook hier verwijzen we naar het project ‘Kwaliteit op tijd’ van TOC Resultants. Dit project zet vol in op herstel van de wettelijke termijnen en wegwerken van de wachtlijsten bij zowel de frontoffice als de backoffice. De doelstelling van dit project is dat Veilig Thuis Gelderland-Zuid op of vóór 31 december 2021 wachtlijst vrij is en de wettelijke termijnen behaalt; met goede kwaliteit en een acceptabele werkdruk (Zie ook hoofdstuk 2).
30
8. TIJDELIJK HUISVERBOD
8.1
Definitie Tijdelijk Huisverbod
De Wet Tijdelijk Huisverbod is ingegaan per 9 oktober 2008 en heeft betrekking op het opleggen van een Tijdelijk Huisverbod (THV) aan personen van wie een ernstige dreiging van huiselijk geweld uitgaat. De Wet Tijdelijk huisverbod geeft de burgemeester de bevoegdheid om een persoon van wie een ernstige dreiging van huiselijk geweld uitgaat tijdelijk (in beginsel 10 dagen) de toegang tot zijn woning te ontzeggen 24. Het Tijdelijk Huisverbod houdt in dat de pleger van huiselijk geweld in beginsel tien dagen zijn of haar woning niet meer in mag en in die periode ook geen contact mag opnemen met de partner of de kinderen: • • •
Last tot het onmiddellijk verlaten van de woning Verbod tot het betreden van, zich ophouden bij of aanwezig zijn in de woning en Verbod om contact te nemen met de personen met wie de persoon tot wie de beschikking is gericht, het huishouden deelt.
Ook geldt een contactverbod in voor de uithuisgeplaatste. Deze mag gedurende het huisverbod op geen enkele wijze contact opnemen met de partner, de kinderen of andere personen die in de woning waarvoor het huisverbod geldt wonen of die daar ‘anders dan incidenteel verblijven’. De maatregel biedt de mogelijkheid om in een noodsituatie te voorzien in een afkoelingsperiode waarbinnen de nodige hulpverlening op gang kan worden gebracht en escalatie kan worden voorkomen. Het huisverbod kan ook worden opgelegd bij kindermishandeling of een ernstig vermoeden daarvan. Het huisverbod wordt in de vorm van een beschikking uitgereikt door de burgemeester of door de politie indien zij daartoe wordt gemandateerd. De burgemeester kan afhankelijk van de situatie het huisverbod verlengen tot maximaal vier weken. Een uithuisgeplaatste die zich niet aan het huisverbod houdt, kan maximaal twee jaar gevangenisstraf krijgen of een taakstraf. De uithuisgeplaatste heeft de mogelijkheid om tegen het huisverbod in beroep te gaan bij de bestuursrechter Bij het uitvaardigen van een huisverbod krijgt Veilig Thuis de opdracht om trajectregie te voeren. Veilig Thuis spreekt alle betrokkenen, betrekt de hulpverlening en maakt bindende afspraken. Het uitgangspunt is om binnen 10 dagen, of zoveel langer als nodig, een veilige(re) situatie te creëren met perspectief voor de toekomst.
De aanpak bij een huisverbod vindt plaats in twee fases: • •
8.2
De crisisinterventie direct na het opleggen van het huisverbod. Het maken van bindende afspraken en inschakelen van de reguliere hulpverlening25.
Overgang van Bijzondere Zorg naar Veilig Thuis
Het uitvoeren van het Tijdelijk Huisverbod is bij de invoering van de Wet Tijdelijk Huisverbod in 2009 bij het Meldpunt Bijzondere Zorg (afdeling van de GGD Gelderland-
24
https://www.huiselijkgeweld.nl/dossiers/huisverbod/wet-en-regelgeving-huisverbod
25
Factsheet van Justitie: Het Tijdelijk Huisverbod, een korte kennismaking. Ministerie van Justitie, 2008
31
Zuid) belegd. Dit was een logische keuze omdat het meldpunt toentertijd fungeerde als steunpunt huiselijk geweld. In 2015 is het steunpunt huiselijk geweld ondergebracht bij Veilig Thuis. In opdracht van Veilig Thuis bleef het Meldpunt Bijzondere Zorg de huisverboden tijdelijk uitvoeren. Vanaf 1 januari 2021 is Veilig Thuis deze taak zelf gaan uitvoeren. Het laatste kwartaal van 2020 stond in het teken van de voorbereiding van dit proces. Er is een nieuw werkproces opgesteld, en ook Myneva is ingericht om de THV’s te kunnen registreren. We hebben daarbij gebruik gemaakt van de kennis bij Bijzondere Zorg, maar ook van de Veilig Thuizen in Gelderland Noord-Oost en Midden die al jarenlang THV’s uitvoeren. De bestaande samenwerkingsafspraken zijn zoveel mogelijk overgenomen. Ten slotte hebben we een tijdelijk medewerker aangenomen met veel THV ervaring bij een andere Veilig Thuis om op die manier het nieuwe THV team te ondersteunen met de uitvoering van deze nieuwe taak. Aan het eind van 2020 is ook een mailing uitgestuurd naar alle betrokken ketenpartners om hen op de hoogte te stellen van deze verandering en met daarin alle nieuwe contactgegevens.
8.3
Aantal THV’s
In onderstaande grafiek en tabel is te zien hoe het aantal THV’s zich in de afgelopen maanden heeft ontwikkeld. Ook zien we hoe deze ontwikkeling eruitzag in de voorgaande jaren 2017 t/m 2020 26 27.
26
In 2019 was sprake van een tekort aan HOvJ’s (Hulpofficieren van Justitie). Dit verklaart het lage aantal opgelegde THV’s in dit jaar (Bron: Bijzondere Zorg). 27
2017 t/m 2020 Bron: Clientensysteem Bijzondere Zorg. Vanaf 2021 Bron: Myneva.
32
jan
feb
mrt
apr
mei
jun
jul
aug
sep
okt
nov
dec
5 2 3 2 6
4 2 1 2 3
2 3 3 3 6
7 4 6 7
9 2 6 4
11 1 7 4
1 2 3 5
9 1 2 5
5 1 3 2
1 3 5 3
1 1 1 2
3 0 5 6
Aantal THV in 2021 Aantal THV in 2020 Aantal THV in 2019 Aantal THV in 2018 Aantal THV in 2017
Gem p. Totaal maand 11 54 22 45 53
Gem. 1e kwartaal
4 5 2 4 4
4 2 2 2 5
Te zien is dat de verdeling van het aantal THV’s over de maanden heel wisselend is. In het eerste kwartaal van 2021 zijn 11 THV’s uitgevoerd. Dit is een flink stuk hoger dan in dezelfde periode vorig jaar (7 uitgevoerde THV’s).
8.4
Screening versus uitgevoerde THV’s
Voordat de feitelijke uitvoering van de THV plaatsvindt, wordt eerst een zogenaamde screening uitgevoerd. Niet elke screening leidt tot een uitvoering van een THV. De screening houdt in dat de THV medewerker van Veilig Thuis en de dienstdoende Hulpofficier van Justitie overleg hebben nadat er een melding THV is binnengekomen. Ze spreken af op politiebureau, gaan in gesprek met de (vermoedelijke) pleger, en vullen daarna het zogenaamde Risicotaxatieformulier Huiselijk Geweld in. Op basis hiervan wordt besloten of een THV geadviseerd moet worden. Dan zijn er twee mogelijkheden: • •
Het THV wordt uitgevoerd volgens het werkproces THV. Het is niet nodig dat er een THV wordt uitgevoerd; de betreffende melding wordt verder opgepakt volgens het reguliere proces van Veilig Thuis.
In het eerste kwartaal van 2021 is de verhouding screeningen versus uitvoeringen THV 17 versus 11 casussen. Bij 6 casussen leidde de screening dus niet tot een daadwerkelijke uitvoering van het THV 28. 8.5
Conclusie
Veilig Thuis is per 1 januari 2021 van start gegaan met de screening en uitvoering van de THV’s. Het was gelijk een relatief drukke start; er waren 11 THV’s uit te voeren versus 7 THV’s in dezelfde periode vorig jaar. In de begroting van 2021 wordt uitgegaan van 55 THV’s per jaar.
28
Bij Bijzondere Zorg werd het aantal screeningen niet vastgelegd, dus we kunnen geen vergelijking met de voorgaande jaren.
33
9. BIJLAGEN
9.1
Veilig Thuis en Corona
Sinds begin 2020 is Nederland in de greep van het corona virus, met de daarbij behorende maatregelen en beperkingen. Veilig Thuis heeft vanaf 15 maart 2020 een aangepaste werkwijze ingevoerd, die op dit moment nog steeds ook geldt. De medewerkers van Veilig Thuis werken zoveel mogelijk vanuit huis en alle fysieke bijeenkomsten, trainingen en vergaderingen zijn afgezegd. Ons primaire proces blijft van kracht. Het uitgangspunt van Veilig Thuis blijft dat wij ook in deze periode werken aan een veilig thuis voor kinderen en volwassenen als er zorgen zijn over emotionele en fysieke veiligheid. We werken dagelijks volgens een rooster met minimale bezetting; dit betekent dat er iedere werkdag ongeveer 10 personen aanwezig zijn, de andere collega’s werken thuis. Ons primaire werkproces en ook onze wettelijke taken en verplichtingen blijven hiermee van kracht. En we blijven ook op de reguliere wijze 24/7 bereikbaar (buiten kantoortijden in geval van spoed) voor inwoners en professionals. Bij uitzonderingen en/of bijzondere situaties is de afspraak dat de medewerkers altijd overleggen met het managementteam van Veilig Thuis. Bij situaties van spoed of crisis zullen wij uiteraard ook in de nieuwe situatie iemand te woord staan en/of terugbellen, en vervolgens afstemmen wat er moet gebeuren.