25.A65 RM uitkomsten Meicirculaire 2025 en inpassen beleidswensen uit de kadernota 2026-2029

RAADSMEDEDELING

Onderwerp:

Raadsmededeling met de uitkomsten van de Meicirculaire 2025 en het inpassen van de beleidswensen uit de kadernota 2026-2029 24 juni 2025

Datum:

Samenvatting De meicirculaire 2025 bevat bijgewerkte informatie over het gemeentefonds, accres, jeugdzorgmiddelen en taakmutaties. Deze informatie is cruciaal voor de actualisatie van de financiële kaders in de Programmabegroting 2026-2029. Uw college stelt voor om de beleidswensen uit de Kadernota 2026 hierin op te nemen, nu blijkt dat er structurele ruimte is ontstaan. De raad wordt via deze mededeling geïnformeerd over de effecten van de circulaire en de wijze waarop de beleidswensen, en de dekking ervan, worden ingepast in de conceptbegroting. Uw college acht het van belang dat de raad deze ontwikkelingen meeweegt bij het beoordelen van de financiële ruimte en beleidswensen. Dit biedt de raad de mogelijkheid om goed voorbereid het gesprek te voeren over de financiële koers en prioriteiten. Toelichting De uitkomsten van de meicirculaire 2025 leiden tot een bijstelling van de financiële ruimte in de meerjarenbegroting. De structurele ruimte wordt benut om (gedeeltelijk) de beleidswensen uit de Kadernota 2026 in te passen. Tegelijkertijd vraagt het college aandacht voor aanhoudende onzekerheden in de financiering van gemeenten. Het ravijnjaar is verschoven van 2026 naar 2028 De financiële dip als gevolg van het vervallen van tijdelijke Rijksmiddelen is door eenmalige compensaties uitgesteld naar 2028.

Hoewel dit op korte termijn lucht biedt, blijft het structurele probleem van een ontoereikende financieringsbasis voor gemeenten bestaan. De onzekerheid over de Rijksbekostiging vanaf 2028 is daarmee slechts twee jaar uitgesteld en vraagt om blijvende alertheid en heroverweging van beleidsruimte op de lange termijn. Het risico op toekomstige bezuinigingen is reëel. Hoewel tot 2028 nog voldoende budget beschikbaar lijkt binnen de stelpost prijsontwikkelingen, wordt structureel op meerdere terreinen – zoals jeugdzorg, Wmo en onderhoud van de openbare ruimte– een opwaartse druk verwacht. De aanbestedingen in de markt laten aanzienlijke prijsstijgingen zien. Zonder indexering of herijking van deze stelpost, ontstaat er een reëel risico op budgetoverschrijdingen. De impact is potentieel fors en vraagt om tijdige mitigerende maatregelen. Het voorstel van het college is om de extra middelen die worden ontvangen in deze meicirculaire voor vooral jeugdzorg daarom structureel toe te voegen aan een nieuw te vormen bestemmingsreserve zodat toekomstige kostenstijgingen kunnen worden opgevangen.

Zaak Document

: :

271047 271082

Het financieel overzicht voor het opstellen van de Programmabegroting 2026 ziet er als volgt uit: Omschrijving (bedrag x € 1.000)

2025

2026

2027

2028

2029

Saldo voortgangsrapportage 2025/Eindstand kader-nota 2026-2029 Vrij besteedbare ruimte meicirculaire 2025 Beleidswensen Dekkingsmiddelen Eindstand kadernota inclusief meicirculaire 2025 en beleidswensen

-151

-89

-102

597

389

19 n.v.t. n.v.t. -132

174 -317 358 126

176 -317 200 -43

182 -329 200 650

251 -329 200 511

2025

2026

2027

2028

2029

178

385

364

357

405

-258

-198

-173

-160

-139

267

888

909

120

145

2

177 2 9

2 1

2 2

2 2

Inzicht in extra middelen meicirculaire 2025 Omschrijving (bedrag x € 1.000) Algemene mutaties (volume en loonprijsontwikkeling) Hoeveelheidsverschillen incl. WOZ korting waardestijging woningen en niet woningen Taakmutaties: Jeugdmiddelen incl. hervormingsagenda en middelen commissie van Ark Uitstel vervanging abonnementstarief Wmo Kinderopvang pleegouders Wmo hulpmiddelen/aanpassen dienstverlening aan huis IBO problematische schulden Basis registratie Personen Natuurbrandpreventie- en mitigatie Alleenverdienersproblematiek Overige correcties ( verrekenen met algemene mutaties) Participatie IU Totaal effecten meicirculaire 2025

12 -4 60 16 99

-4

-4

-4

-4

-13

-15

-15

-15

163 535

157 1.403

147 1.232

139 441

114 510

Toelichting op de taakmutaties: Alle taakmutaties in 2025 worden verwerkt op de begrotingsbudgetten waardoor kan worden voldaan aan gemaakte afspraken (Natuurbrandpreventie- en mitigatie) of er dekking ontstaat op plaatsen waar het knelt binnen de exploitatie. De jeugdmiddelen en de middelen vervanging abonnementstarief Wmo, waarvoor geen specifieke taak is, worden de komende jaren gereserveerd in bestemmingsreserves zodat ze ingezet kunnen worden voor de opvang van toekomstige kostenverhogingen als gevolg van tariefstijgingen (o.a. door

nieuwe aanbestedingen) en toename van aantallen cliënten. Daarnaast kunnen stelposten in de structurele begroting met deze middelen ongedaan worden gemaakt. De middelen voor de Participatie IU hebben betrekking op een integratie uitkering en worden eenop-een doorgezet. Beleidswensen uit de Kadernota 2026 Door de aanvullende rijksmiddelen vanuit de meicirculaire 2025 is er (gedeeltelijk) ruimte ontstaan in de concept Programmabegroting 2026 om de beleidswensen in te passen. Uw college stelt de raad voor om deze beleidswensen op te nemen in de Programmabegroting 2026 en ook in te stemmen met de dekking van de wensen. Uw raad kan via amendementen en moties richting geven aan de Programmabegroting 2026. In bijlage 3 van de Kadernota 2026 zijn de beleidswensen gepresenteerd. Het gaat om de volgende wensen: • Heronderzoeken participatiewet • Synthese versterken maatschappelijk werk • Omvormen van speeltoestellen • Realisatie van twee kunstgrasvelden • Doorontwikkeling en innovaties op AI en data-analyse • Aanvullende middelen voor het organiseren van gemeenteraadsverkiezingen Hierna volgt een toelichting op totstandkoming van de vrij besteedbare ruimte meicirculaire 2025: Omschrijving (bedrag x € 1.000) 2025 2026 2027 2028 2029 Algemene mutaties (volume en loon277 372 349 342 390 prijsontwikkeling) -258 -198 -173 -160 -139 Hoeveelheidsverschillen incl.

WOZ korting waardestijging woningen en niet woningen Vrij besteedbare ruimte mei circulaire 2025 19 174 176 182 251 Hierna volgt een toelichting op de totstandkoming van de dekkingsmiddelen: Omschrijving (bedrag x € 1.000) 2025 2026 2027 Beleidswens Synthese versterken n.v.t. 158 maatschappelijk werk starten vanaf 2027 OZB verhoging bovenop inflatie (Kadernota n.v.t. 200 200 2,74%) 5% Dekkingsmiddelen totaal n.v.t. 358 200

2028 -

2029 -

200

200

200

200

Toelichting op beleidswens Synthese versterken maatschappelijk werk starten vanaf 2027 is de volgende: het invullen van een maatschappelijk begeleider is op termijn wenselijk om als schakel in het vroegtijdig signaleren van problemen en het versterken van de eigen kracht van inwoners te fungeren. In 2026 zullen de voorbereidingen hierop starten.

Toelichting bij de OZB verhoging is de volgende. In de meicirculaire 2025 is opgenomen dat de structurele korting vanaf 2026 op de algemene uitkering € 376.000 bedraagt (zie ook de toelichting hiervoor in de bijlage). De waarderingskamer heeft voor 2026 gerekend met een geschatte waardestijging van 10,5% voor woningen en 2% voor niet-woningen. Omdat er een verband is te leggen met de hoeveelheidsverschillen zijn deze posten gesaldeerd zodat het bedrag dat minder in het kader van de OZB wordt ontvangen lager uitvalt. De relatief grote korting door de stijging van de waarde van de woningen kan niet helemaal worden opgevangen in algemene middelen zodat voorgesteld wordt om de ozb opbrengsten voor woningen met 5% te verhogen bovenop het inflatiepercentage. In het verleden bent u als raad al eerder geïnformeerd over het verhogen van de Ozb inkomsten. Tot en met 2024 is de OZB opbrengst voor woningen bevroren en vanaf 2025 is de opbrengst geïndexeerd. De reden voor indexatie van de OZB is dat hiermee wordt voorkomen dat er een greep uit de algemene middelen moet worden gedaan. In het verleden is de opbrengst niet geïndexeerd op basis van inflatiecijfers. Om de opbrengst gelijk te houden bij een toenemende WOZ-waarde is elk jaar het tarief verlaagd en daarmee gemiddeld de opbrengst van de OZB gelijk gebleven. De opbrengst voor niet-woningen wordt jaarlijks geïndexeerd.

De raad kan via de besluitvorming op 3 juli 2025 invloed uitoefenen op de definitieve invulling van de Programmabegroting 2026-2029. Deze mededeling stelt de raad in staat om dit gesprek goed geïnformeerd te voeren. 24 juni 2025 burgemeester en wethouders

mr. J. de Graaf Gemeentesecretaris

mr. J.W.M.S. Minses Burgemeester