23.A66 Raadsmededeling PlanMER RES Groene Metropoolregio Arnhem Nijmegen

RAADSMEDEDELING

Onderwerp: Datum:

PlanMER RES Groene Metropoolregio Arnhem Nijmegen 13 juli 2023

Samenvatting Er is dit jaar een planMER uitgevoerd voor de Regionale Energiestrategie (RES) 1.0 van de Groene Metropoolregio. De RES is vastgesteld op 3 juni 2021. Daarna moesten de afspraken uit de RES worden gerealiseerd en ook moet de RES worden vertaald naar omgevingsbeleid. Hiervoor was verder onderzoek nodig: de planMER. De planMER laat zien welke milieueffecten plaatsvinden wanneer de beoogde duurzame opwek uit RES 1.0 wordt gerealiseerd. Het resultaat van het onderzoek komt in een rapport, de planMER. Met deze raadsmededeling informeren wij u over de aanleiding van de planMER, de doelstelling, status, en het vervolg. Toelichting In Groene Metropoolregio Arnhem-Nijmegen werken 16 gemeenten, de provincie, 3 waterschappen en netbeheerder Liander samen aan duurzame energie met een Regionale Energie Strategie (RES). In de RES staat hoe we in onze regio van fossiele energie overschakelen op duurzame elektriciteit en duurzame warmte. Ook staat in de RES welke infrastructuur en opslag daarvoor nodig zijn. In de RES 1.0 hebben we afgesproken om in 2030 1,62 TWh duurzame elektriciteit op te wekken. De volgende stap is het realiseren van de afspraken uit de RES 1.0 en het vertalen van de RES naar omgevingsbeleid. Hiervoor is verder onderzoek nodig: een Milieueffectrapportage (planMER).

De planMER laat zien welke milieueffecten plaatsvinden wanneer de beoogde duurzame opwek uit het RES 1.0 wordt gerealiseerd. Zo kan zorgvuldig beargumenteerd worden waarom locaties voor duurzame energie opwek geschikt, geschikt te maken of ongeschikt zijn. Het startpunt van dit onderzoek is de RES 1.0. Het resultaat van het onderzoek komt in een rapport, de planMER. Dit rapport is toegevoegd als bijlage. Doelstelling en status Een planMER is geen beleidsvoorstel of besluit. Het geeft objectief milieu-effecten weer. Het is aan de bestuurders, van colleges en gemeenteraden, om af te wegen wat zij met de uitkomsten van dit onderzoek gaan doen in de besluiten die zij nemen. Met de uitkomsten van het onderzoek kunnen zij de RES 1.0 aanscherpen en verrijken. Op dit moment ligt de planMER bij de Commissie m.e.r. ter beoordeling. Het gaat om een verplichte kwaliteitstoets, waarbij de commissie mogelijk vraagt om het rapport – middels een addendum - nog op punten aan te vullen. De planMER is nu echter al op te vragen met een WOO verzoek. Om die reden willen wij u als raad nu al informeren. Communicatie We communiceren over de planMER via Gemeentenieuws. Door nu actief te communiceren over de planMER houden we de regie over de communicatie. Zo voorkomen we dat een dergelijk onderzoek een eigen leven gaat leiden.

Vervolg In de RES 1.0 is een afwegingskader vastgesteld om zorgvuldig te besluiten over de opwek van energie binnen de regio. Op basis van het milieueffectonderzoek is inzicht verkregen in Zaak Document

: :

177275 177534

belemmerende milieufactoren. De consequenties van de planMER worden per gemeente met een maatwerkproces in beeld gebracht en doorgevoerd in de RES 2.0. Betekenis plan MER voor gemeente Heumen De planMER heeft als uitgangspunt bod RES 1.0. De RES 1.0 is vastgesteld met daarin de zoekgebieden voor de realisatie van windturbines en zonnevelden. Daarnaast zijn er nog enkele aanvullende verkenningsgebieden voor windturbines vastgelegd, om zo meer mogelijkheden voor windenergie in beeld te brengen. Dat is onder andere het A73-gebied in gemeente Heumen. Deze verkenningsgebieden tellen niet mee in het bod van 1,62 TWh van de RES 1.0, maar wil de regio in het RES 2.0 proces nader onderzoeken. Zowel zoekgebieden als verkenningsgebieden zijn daarom meegenomen in de planMER. De milieueffectrapportage is daarbij van toepassing op het gehele grondgebied van de deelnemende gemeenten. Dit was een van de zienswijzen die uw raad op 15 december 2022 heeft besloten mee te geven in de Notitie Reikwijdte en Detailniveau (NRD), waarin de kaders voor de planMER worden bepaald. Uit de planMER blijkt dat er naast mogelijkheden voor de opwek van zonne-energie, ook een aantal gebieden in gemeente Heumen geschikt of geschikt te maken zijn voor het opwekken van windenergie. Voor windturbines met een ashoogte van 120 m (tiphoogte 178,5 m):

Het gebied langs de A73, tussen Nederasselt en Overasselt langs de Maas en Neder- en Overasseltse Broek wordt in de kaart aangemerkt als negatief. Dat wekt de suggestie dat er geen mogelijkheden

zijn voor de opwekking van windenergie, maar in het rapport valt te lezen dat ‘negatief’ betekent dat negatieve effecten zijn te mitigeren (verminderen) of compenseren. De gebieden bieden dus wel degelijk mogelijkheden. Er zijn ook nog andere vlekken, maar die zijn aanzienlijk kleiner, of er is sprake van een sterk negatief effect. De negatieve effecten zijn dan vrij moeilijk te compenseren. Voor windturbines met een ashoogte van 166 m (tiphoogte 246 m):

Ook hier zijn er mogelijkheden voor windenergie in het gebied langs de A73, tussen Nederasselt en Overasselt langs de Maas en Neder- en Overasseltse Broek, zij het beperkter dan bij de lagere windturbines. In het gesprek over de RES 2.0 dat in de komende maanden in de GMR wordt gevoerd, zal het mede gaan over het opnemen van aanvullende zoekgebieden voor windenergie. Dit omdat er met het oog op de netcongestie een betere balans moet komen tussen de potentiële opwek van zonne- en windenergie (nu resp. 89 en 11%). Daarvoor zal onder andere naar gemeente Heumen worden gekeken. Uit de planMER blijkt namelijk dat er in onze gemeente potentiële aanvullende zoekgebieden voor de opwek van windenergie zijn. Daarnaast wordt de planMER RES GMR integraal ingevoegd in de planMER die de provincie Gelderland voor haar windbeleid heeft laten uitvoeren. De druk op gemeente Heumen om in de RES 2.0 zoekgebieden voor de opwek van windenergie in onze gemeente te laten opnemen, wordt hiermee alleen maar groter, net zoals de kans dat een initiatiefnemer voor een windproject zich bij ons gaat melden.

We willen ons hier niet door laten overvallen. Het is belangrijk om na te denken of en zo ja, welke gebieden we als aanvullende zoekgebieden in de RES 2.0 willen laten meenemen. Het lijkt ons daarom goed om de concept-windstudie die we eerder hebben laten uitvoeren (en waarvan u bij de behandeling van de herijkte energie-opgave gemeente Heumen al kennis hebt kunnen nemen) verder te laten uitwerken aan de hand van de resultaten van de planMER RES, en de door u aangenomen motie, en die aan u voor te leggen en met u het gesprek over te voeren. Een volgende stap kan dan het opstellen van windbeleid zijn, waarin we kaders vastleggen waar initiatiefnemers voor mogelijke windprojecten zich aan dienen te houden. 11 juli 2023 burgemeester en wethouders

mr. J. de Graaf Gemeentesecretaris

Bijlagen: • Rapport planMER • Samenvatting planMER • Lijst met veelgestelde vragen

mr. J.W.M.S. Minses Burgemeester