Transitievisie warmte Hellendoorn 1.0

Aan de Raad Zaaknummer 2021-002383 Transitievisie warmte Hellendoorn 1.0 Samenvatting De TVW geeft aan hoe we (gemeente, inwoners en andere stakeholders) toewerken naar een aardgasvrije gemeente. Per wijk wordt het meest geschikte alternatief voor aardgas inzichtelijk gemaakt, evenals de meest logische plek(ken) om te starten met het uitfaseren van aardgas. Als gemeente vinden wij het van belang dat we een haalbaar en realistisch mogelijk proces doorlopen in het kader van de warmtetransitie. Op het moment van schrijven van deze visie zijn er nog enkele onduidelijkheden en nader uit te werken zaken. Nog nader uit te werken zaken zijn, (eindgebruikers)kosten van o.a. een lokaal warmtenet i.s.m. Reggewoon, investeringskosten van warmtenet uit aquathermie. Het is daardoor nog ongewenst om een tijdspad vast te stellen waarop we voor al onze wijken c.q. gebieden aangeven wanneer deze van het aardgas af te gaan. Wel maken we inzichtelijk welke wijken in aanmerking komen als startwijk (voor 2030-2032). De randvoorwaarden worden op zowel nationaal als regionaal niveau momenteel nader uitgewerkt in het kader van het Nationaal Klimaatakkoord. Binnen onze visie hanteren we de volgende uitgangspunten: Richting geven en starten met het proces. Integrale regisseur in een doorlopend proces. Alvast aan de slag met energiebesparing.

Op basis van de uitgangspunten zijn twee afwegingscriteria meegenomen in de afweging om te komen tot een beeld van de kansrijke warmteopties en aanpak. Dit zijn: Lokale initiatieven als eerste criteria. Lage maatschappelijke kosten. We willen niet overhaast in wijken aan de slag gaan. We kiezen daarom voor een zorgvuldig proces op basis van haalbaarheid en betaalbaarheid. In 2021 wordt het proces rondom communicatie & participatie opgestart. Daarbij wordt informatie verleend t.b.v. de ‘woninguitvoeringsaanpak’ en ingezoomd op de mogelijkheden rondom besparen & isoleren. Het streven is om in 2022 met het opstellen van twee WUP’s te starten o.b.v. de criteria zoals beschreven in het document ‘Transitievisie warmte gemeente Hellendoorn 1.0’. In het document “Transitievisie warmte gemeente Hellendoorn 1.0” wordt nader ingegaan op bovengenoemde aspecten. Voorstel Aanleiding

We gebruiken veel primaire grondstoffen, waaronder aardgas, om in onze huidige energie-, warmte- en transportbehoefte te voorzien. In het klimaatakkoord van Parijs is gesteld dat we in 2050 een CO2 reductie van 95% moeten hebben om de opwarming van de aarde te beperken tot 2 graden. De CO2 reductie kan door het beperken van broeikasgassen, die voor een groot deel ontstaan door gebruik van fossiele brandstoffen. In Nederland hebben we daarom als doel om in 2030 49% minder CO2 uit te stoten en aardgasvrij te zijn in 2050. Om dit mogelijk te maken is in het Nederlands klimaatakkoord vastgelegd dat uiterlijk eind 2021 elke gemeenteraad een transitievisie warmte vastgesteld moet hebben. De gemaakte afspraken in het klimaatakkoord van Parijs zijn één van de redenen om deze transitie nu in gang te zetten. De problematiek met de gasboringen in Groningen en afhankelijkheid van het buitenland zijn andere redenen om nu in actie te komen. De transitievisie warmte werkt toe naar het geleidelijk terugdringen van het aardgasgebruik in gebouwen met als einddoel aardgasvrij te zijn in 2050. Hierbij hebben we te maken met diverse, complexe uitdagingen. Bijvoorbeeld; als we al ons aardgas zouden vervangen door elektriciteit, zonder onze woningen te isoleren, betekent dit een enorme toename van elektraverbruik: 1 m3/j gas komt overeen met 10 kWh/j aan elektra.

Daarnaast is van het aardgas af gaan geen goedkope opgave en zorgt het voor grote veranderingen in onze (ondergrondse) infrastructuur én voor maatschappelijke kosten. Doelstelling Met de Transitievisie warmte Hellendoorn 1.0 geven we richting aan hoe de aardgasvrije gebouwde omgeving er in de toekomst uit gaat zien, geven we kaders voor het verminderen van onze warmtevraag, geven we inzicht in de toekomstige aanpak om per wijk c.q. gebied van het aardgas over te stappen naar duurzame bronnen, en leggen we de basis voor de maatschappelijke gesprekken t.b.v. de verdere uitwerking naar toekomstige Wijkuitvoeringsplannen (WUP’s) per wijk c.q. gebied. Als gemeente vinden wij het van belang dat we een haalbaar en realistisch mogelijk proces doorlopen in het kader van de warmtetransitie. Mogelijke oplossingen We zien de warmtetransitie als een doorlopend en dynamisch proces. Waarbij we stapsgewijs met de kennis van dat moment een zorgvuldig proces doorlopen. We gaan geen overhaast en experimenteel proces doorlopen. We vinden het belangrijk dat we op basis van lokale initiatieven in co-creatie met onze betrokken partners starten met het proces. Waarbij we oog hebben en houden voor de innovaties van de toekomst, haalbaarheid & betaalbaarheid van de transitie én maatschappelijke acceptatie van bepaalde keuzes.

Voorgestelde oplossing Als gemeente vinden wij het van belang dat we een haalbaar en realistisch mogelijk proces doorlopen in het kader van de warmtetransitie. De oplossing om dit te doen is door in 2021 in te zetten op communicatie, alloceren van de uitgangspunten en het aanwijzen van de definitieve Startwijken. En vanaf 2022 te starten met de uitwerking van Wijkuitvoeringsplannen (WUP’s). Op het moment van schrijven van deze visie zijn er nog enkele onduidelijkheden en nader uit te werken zaken. Nog nader uit te werken zaken zijn, (eindgebruikers)kosten van o.a. een lokaal warmtenet i.s.m. Reggewoon, investeringskosten van warmtenet uit aquathermie. Het is daardoor nog ongewenst om een tijdspad vast te stellen waarop we voor al onze wijken c.q. gebieden aangeven wanneer deze van het aardgas af te gaan. Wel maken we inzichtelijk welke wijken in aanmerking komen als startwijk (voor 2030). De randvoorwaarden worden op zowel nationaal als regionaal niveau momenteel nader uitgewerkt in het kader van het Nationaal Klimaatakkoord.

Pagina

2 van 4

Binnen onze visie hanteren we de volgende uitgangspunten: Richting geven en starten met het proces. Integrale regisseur in een doorlopend proces. Alvast aan de slag met energiebesparing. Op basis van de uitgangspunten zijn twee afwegingscriteria meegenomen in de afweging om te komen tot een beeld van de kansrijke warmteopties en aanpak. Dit zijn: Lokale initiatieven als eerste criteria. Lage maatschappelijke kosten. Burger- en overheidsparticipatie Als gemeente hebben we een belangrijke integrale regisserende rol in deze transitie. Waarbij we samen met onze partners en op basis van de beleidskaders vanuit het Rijk en de provincie tot een programmatische aanpak moeten komen om uitvoering te geven aan de warmtetransitie. Vanuit de integrale regisseursrol pakken we de warmtetransitie in samenhang met andere ruimtelijke- en sociaal – economische opgaven aan. Deze transitie kent een vergaande integrale samenhang der dingen. Hiertoe is voor het opstellen van deze visie integraal met een ambtelijke klankbordgroep gewerkt. Tevens zijn de partners zoals Reggewoon en waterschap Vechtstromen meegenomen bij de diverse analyses en onderzoeken. In oktober 2019 is een sprintsessie gehouden met alle partners en betrokkenen met input van Enexis, provincie, Stichting Platform Duurzaam Hellendoorn, wooncoaches en leden van de gemeenteraad van Hellendoorn.

Met name in de eerste fase (2021) gaan we voornamelijk samen met Reggewoon en de netbeheerder de beweging van het proces verder in gang gaan zetten. Deze partners hebben voor een groot deel de kennis en middelen in huis om de transitie in te vullen. Het voorstel is om het jaar 2021 te hanteren als communicatie & participatie jaar. Waarbij we de eigenaren van de gebouwen, onze inwoners en alle andere betrokkenen gaan informeren en raadplegen ten aanzien van de gezamenlijke opgave waar we voor staan. Communicatie De impact voor inwoners verschilt per alternatieve warmtebron en bijbehorende aanpak. Maar dat de warmtetransitie een grote impact heeft op onze inwoners en gebouweigenaren is duidelijk. Bij alle warmteoplossingen moeten aanpassingen aan gebouwen gedaan worden. De mate waarin dit moet gebeuren verschilt per oplossing en is sterk afhankelijk van de aanwezige isolatie. Ondanks goede isolatie blijft het gedrag van de gebruiker van invloed op het resultaat. Veel maatregelen met technieken die een alternatief zijn voor aardgas, brengen een stuk extra comfort in de woning. Bijvoorbeeld minder koude voeten, geen ‘trek’ meer in de kamer, minder geluidhinder van buiten. Ook is de klimaatbeheersing stabieler, wat veel mensen weer prettiger vinden. In sommige gevallen kunnen de technieken ook koude leveren, wat in steeds meer gevallen als een toegevoegde waarde wordt gezien.

Dit stuk comfortverbetering is een belangrijk effect. Communicatie met inwoners en participatie is een essentieel onderdeel voor het opstellen van de Wijkuitvoeringsplannen. Om de hele transitie goed in te bedden starten we in 2021 met een communicatietraject. Bij de communicatie met de inwoners en bedrijven in de gemeenten ligt het voortouw bij de gemeentelijke overheden. Effecten meten N.vt.

Pagina

3 van 4

Planning We willen niet overhaast in wijken aan de slag gaan. We kiezen daarom voor een zorgvuldig proces op basis van haalbaarheid en betaalbaarheid. In 2021 wordt het proces rondom communicatie & participatie opgestart. Daarbij wordt informatie verleend t.b.v. de ‘woninguitvoeringsaanpak’ en ingezoomd op de mogelijkheden rondom besparen & isoleren. Het streven is om in 2022 met het opstellen van twee WUP’s te starten o.b.v. de criteria zoals beschreven in het document ‘Transitievisie warmte gemeente Hellendoorn 1.0’. Nijverdal, 19 januari 2021 Burgemeester en Wethouders van Hellendoorn, De secretaris,

de burgemeester,

drs. R.J.P. Willemsen

mevr. A.H.Raven BA

Advies commissie(s): Concept besluit

Pagina

4 van 4