Rekening 2021 jaarstukken 2021.pdf

Om de Zuid-Kennemer Agenda uit te voeren, is in 2021 het Werkplan Regionale Samenwerking ZuidKennemerland 2021-2023 vastgesteld. Daarin wordt voor het thema economie prioriteit gegeven aan twee projecten, te weten: - het aanscherpen van het economisch profiel van de regio; - het inzetten op versterking van de samenwerking met onderwijs en bedrijfsleven om de (duurzame) economische en toeristische potentie van onze regio optimaal te benutten. In het kader van de samenwerking van de regio met de provincie Noord-Holland wordt prioriteit gegeven aan economie bij ov-knooppunten en aan circulaire economie in relatie met gezondheid en vitaliteit. Voor de samenwerking in de MRA is in februari 2021 de Invest-MRA doorontwikkeld tot de Regionale Ontwikkelmaatschappij Maatschappij-MRA NHN (ROM). De gemeente Heemstede stelt een beslissing tot participatie in de ROM uit, totdat er meer zicht is op de financiële gevolgen van de nasleep van de coronacrisis en de financiële positie van Heemstede. Tot slot is Heemstede in de MRA medetrekker van de actie Afstemming evenementen, die erop gericht is dat Amsterdam de gevolgen van geluidsoverlast, de bereikbaarheid en de inzet van veiligheidsdiensten, afstemt met buurgemeenten. Ondersteunen circulaire economie We ondersteunen ondernemers in Heemstede bij het transformeren van een lineaire naar een circulaire economie.

Waar mogelijk sluiten wij aan bij regionale ontwikkelingen, bijvoorbeeld vanuit de MRA. De samenwerking met HeemSteeds Duurzamer zetten wij voort.

Rekening 2021

Programma 3

47

Actief contact met en verbinding tussen ondernemers Heemstede Heemstede stimuleert de lokale economie en de samenwerking tussen lokale ondernemers. Regelmatig zijn we in gesprek met ondernemers en we werken zo veel mogelijk samen met ondernemers uit Heemstede. We hebben met de Stichting BIZ reguliere overleggen gehad. Daarnaast hebben we dit jaar ook meerdere keren gesproken met de winkeliersvereniging Jan van Goyenstraat en met een vertegenwoordiging van de Zandvoortselaan, over corona en andere actuele zaken. Exploitatie van de haven Het college heeft met een verklaring van geen bedenkingen van de gemeenteraad een omgevingsvergunning verleend voor het plaatsen van een sanitaire voorziening in de haven. De benodigde vergunningen voor (elektrische) sloepenverhuur zijn voorbereid. De werkzaamheden aan de steigers zijn uitgevoerd en afgerond. De haven is open voor verkeer en voetgangers. De haven biedt ruimte aan zowel een exploitant voor de verhuur van (elektrische) sloepen als aan horeca. De haven kan zo bijdragen aan de plaatselijke economie door het aantrekken van passanten en dagjesmensen.

3. Wat hebben we gemeten? Verplichte beleidsindicatoren (laatste meting cijfers uit: waarstaatjegemeente.nl 09/02/2022) Indicator

Jaar

Meeteenheid

Waarde

meting Functiemenging Vestiging (van bedrijven)

Rekening 2021

% Aantal per 1.000 inwoners in de leeftijd van 15 t/m 64 jaar

Programma 3

Jaar

Waarde

meting

2019

40,9

2020

41,6

2019

179.7

2020

192,6

48

4. Wat heeft het programma gekost? (x € 1.000)

rekening

begroting

rekening

2020

2021

2021

Lasten Baten

206 54

285 46

430 172

Resultaat programma

-152

-239

-258

Lasten programma 3

Baten programma 3

€ 430.103

€ 172.024

Aandeel programma in totale rekening van €

87.024.392

Detailtabel programma 3 – Economie (x € 1.000) taakveld omschrijving taakveld Lasten, uitgesplitst per taakveld 3.1 Economische ontwikkeling 3.3 Bedrijfsloket en -regelingen Totale lasten van het programma Baten, uitgesplitst per taakveld 3.1 Economische ontwikkeling 3.3 Bedrijfsloket en -regelingen Totale baten van het programma Saldo programma

Rekening 2021

Programma 3

rekening 2020

begroting 2021

rekening 2021

154 52 206

225 60 285

373 57 430

19 35 54 -152

4 42 46 -239

129 43 172 -258

49

Toelichting op de financiële cijfers: Lasten Taakveld 3.1 Economische ontwikkeling Het nadeel op dit taakveld bedraagt € 148.000. De oorzaken hiervan zijn: • Inhuur: doorberekende salarislasten en inhuur ten laste van de vacaturepot. De inhuur ten laste van de vacaturepot wordt uitgelegd bij de salarisbegroting 2021 in programma 0. Het nadeel op dit taakveld bedraagt € 31.000; • Inhuur ten laste van de corona reserve: er is een coronacoördinator ingehuurd. De kosten worden betrokken bij de corona reserve. Op dit taakveld ontstaat een nadeel van € 37.000; • Inzet economie: hiervoor is € 37.000 geraamd. De warmtekussens om terrassen duurzamer te verwarmen (€ 18.000) die binnen dit budget zijn aangeschaft, konden pas in 2022 worden geleverd. In de resultaatbestemming wordt daarom voorgesteld dit bedrag mee te nemen naar 2022 en in 2022 ook te betrekken bij de reserve corona. Omdat er per saldo geen uitgaven in 2021 zijn gedaan, bedraagt het voordeel op dit taakveld € 37.000; • Herstelsubsidie winkelgebieden: aan herstelsubsidies is € 36.000 verstrekt. Dit wordt betrokken bij de corona reserve. Het restant van het budget valt vrij.

Het voordeel op dit taakveld bedraagt daarom € 14.000; • Controle coronatoegangspas: via de Veiligheidsregio Kennemerland (VRK) heeft de gemeente een subsidie ontvangen van het ministerie van Justitie en Veiligheid, voor controle van de coronatoegangspas. Deze subsidie is onder voorwaarden doorbetaald aan individuele ondernemers. De doorbetaling is niet begroot, maar wordt gecompenseerd onder de baten door de ontvangen subsidie. Het totaal aan betaalde subsidies is een nadeel van € 12.000; • Bedrijveninvesteringszone (BIZ): de kosten van het onderzoeksbureau voor de integrale aanpak van Raadhuisstraat-Binnenweg waren al geraamd in 2020, maar worden in 2021 afgerekend. Er is in 2021 geen bedrag begroot (wel staat er een subsidie tegenover onder de baten). Het nadeel bedraagt € 11.000; • BIZ-subsidie: de bedragen die worden geïnd door GBKZ (Gemeentebelastingen Kennemerland-Zuid), worden in de vorm van een subsidie doorbetaald. De inning (onder de baten) is gelijk aan de subsidie. De subsidie is niet begroot, zodat er een nadeel van € 108.000 ontstaat.

Baten Taakveld 3.1 Economische ontwikkeling Het voordeel op dit taakveld bedraagt € 125.000 en bestaat uit: • Controle coronatoegangspas: via de VRK heeft de gemeente een subsidie ontvangen van het ministerie van Justitie en Veiligheid voor controle van de coronatoegangspas. Deze subsidie is niet begroot. Het totaal aan ontvangen subsidies (dat tegenover de betaalde subsidie onder de lasten staat) is een voordeel van € 12.000; • Bedrijveninvesteringszone (BIZ): om een deel van de kosten te dekken van het onderzoeksbureau voor integrale aanpak Raadhuisstraat-Binnenweg heeft de gemeente een subsidie ontvangen. De subsidie is in 2021 afgerekend en leidt tot een voordeel van € 5.000; • BIZ-subsidie: de GBKZ int de vergoeding voor de BIZ, die in de vorm van een subsidie wordt doorbetaald. De inkomsten vanuit de inning zijn niet begroot (maar staan tegenover de doorbetaalde subsidie onder de lasten). Het voordeel bedraagt € 108.000.

Rekening 2021

Programma 3

50

Jaarrekening 2021

Programma 4

Onderwijs 1. Wat hebben we bereikt?

2. Wat hebben we ervoor gedaan?

3. Hoe hebben we dit gemeten?

4. Wat heeft het gekost?

Inhoud programma Het programma Onderwijs bestaat uit taken die voortvloeien uit de onderwijswetgeving en uit het lokale onderwijsbeleid. Hieronder vallen het onderwijshuisvestingsbeleid, het toezicht op naleving van de leerplicht, de schoolbegeleiding op de basisscholen, de instandhouding en verhuur van gemeentelijke gymnastiekaccommodaties, het zorgdragen voor leerlingenvervoer, het aanbieden van schoolzwemmen voor basisschoolleerlingen en voorschoolse voorzieningen voor peuters. Tot slot levert de gemeente een financiële bijdrage aan milieueducatie, schoonmaakonderhoud, vakleerkrachten gymnastiek en muziekonderwijs op de basisscholen.

1. Wat hebben we bereikt? Heemstede telt tien basisscholen en twee scholen voor voortgezet onderwijs. De gemiddelde afstand tot een basisschool is 0,7 km. De adviezen voor vervolgonderwijs na de basisschool steken gunstig af bij het landelijk gemiddelde: 81 procent van de Heemsteedse leerlingen krijgt een havoadvies of hoger (gemiddeld voor heel Nederland: 55 procent). Gemiddeld 4 procent van de leerlingen loopt risico op een onderwijsachterstand. Landelijk geldt dit voor 15 procent van de leerlingen. Voor Heemstede zijn onderwijsachterstanden als gevolg van de coronacrisis (sluiting scholen en digitaal onderwijs) in 2021 beperkt gebleven. Voor sommige leerlingen zijn de leerachterstanden wel groter geworden en dit is onwenselijk in het kader van kansengelijkheid. Alle scholen (basisonderwijs en voortgezet onderwijs) signaleren dat kinderen veel gemist hebben op sociaal-emotioneel gebied en op het sociaal leren. Het gesprek over de inzet van de gelden vanuit het Nationaal Programma Onderwijs is in het najaar van 2021 gestart. De sluiting van de scholen heeft gevolgen gehad voor de uitgaven aan leerlingenvervoer (minder vervoersbewegingen) en de inkomsten uit verhuur van de gymzalen (huurders zijn gecompenseerd). De aanmeldingen voor de peuteropvang zijn achtergebleven. Het lijkt erop dat minder ouders gebruikmaken van deze voorziening. Er zal moeten blijken of dit een trend is.

Relevante beleidsnota’s: ▪ • • • • •

Beleidsplan Sociaal Domein 2020-2023 Beleidsnotitie Peuteropvang 2018 Integraal Huisvestingsplan Primair Onderwijs Heemstede 2019-2039 Verordening voorzieningen huisvesting onderwijs 2015 Verordening materiële en financiële gelijkstelling onderwijs Verordening leerlingenvervoer

Rekening 2021

Programma 4

51

2. Wat hebben we ervoor gedaan? Het bieden van voldoende en adequate huisvesting voor het onderwijs Eind 2019 heeft de gemeenteraad het Integraal Huisvestingsplan (IHP) Primair Onderwijs Heemstede 20192039 vastgesteld. Vervolgens is gestart met de uitvoering van vijf projecten: De Evenaar, Nicolaas Beetsschool, Crayenesterschool, Overboslaan (voorheen Bronsteemavo) en de Kerklaan 61 (wissellocatie). De volgende drie projecten hebben in 2021 om inzet van tijd en geld gevraagd: 1. Beschikbaar stellen extra krediet voor uitbreiding De Evenaar In het IHP is een interne verbouwing van De Evenaar en De Ark opgenomen, zodat het ruimtetekort bij De Evenaar opgelost wordt. Bij de uitwerking van dit plan bleek deze oplossing niet mogelijk. Het schoolbestuur heeft als alternatief een dakopbouw voorgesteld. De gemeente heeft hiervoor € 250.000 beschikbaar gesteld. 2. Resultaat haalbaarheidsonderzoek voormalige Bronsteemavo De raad heeft in december 2019 aan het college gevraagd om een haalbaarheidsonderzoek naar de renovatie van de voormalige Bronsteemavo voor de huisvesting van de Jacobaschool (+gymzaal) en de huidige huurders Casca en Humankind. Dit onderzoek is in 2021 gedaan.

De commissie heeft in reactie op de uitkomst van het onderzoek aangegeven dat gekeken moet worden naar andere varianten (minder functies in het gebouw), waarbij het behoud van het pand nog steeds voorop staat, maar ook de onderwijsfunctionaliteit en de verduurzaming. 3. Gesprekken met SEIN over verhuizing Nicolaas Beetsschool naar Lorentz De Haas Laboratorium In het IHP is voor de Nicolaas Beetsschool vervangende nieuwbouw op de huidige locatie opgenomen. In de zoektocht naar een tweede tijdelijke locatie (het voormalige politiebureau aan de Kerklaan is te klein voor de hele Beetsschool) is een alternatieve optie in beeld gekomen. Bij deze optie verhuist de Nicolaas Beetsschool naar het Lorentz De Haas Laboratorium en kunnen de andere basisscholen gebruik gaan maken van het oude gebouw van de Beets. De commissie heeft ermee ingestemd deze optie nader uit te werken. In dat kader zijn er in 2020 en 2021 onderzoeken verricht en worden verkennende gesprekken gevoerd met SEIN over de voorwaarden waaronder een school zich kan vestigen op het terrein van SEIN in het Lorentz De Haas Laboratorium. Verbetering binnenklimaat (SUVIS) De landelijke overheid heeft voor de verbetering van het binnenklimaat (en daarmee de bestrijding van de verspreiding van het coronavirus) een subsidieregeling opengesteld: de Regeling specifieke uitkering ventilatie in scholen).

In 2021 hebben twee scholen uit Heemstede gebruikgemaakt van deze regeling: Atheneum College Hageveld en de Icarus. De subsidie is aangevraagd door de gemeente. Voor Hageveld bedraagt de subsidie € 800.000 en voor de Icarus € 47.000. De Icarus heeft naast deze subsidie ook een beroep gedaan op de subsidie van de gemeente van € 31.148 (Verordening materiële en financiële gelijkstelling onderwijs).

Betrokkenheid verbonden partijen De Stichting Openbaar Primair Onderwijs Zuid-Kennemerland (Stopoz) draagt zorg voor het openbaar onderwijs. De Gemeenschappelijke regeling schoolverzuim en voortijdig schoolverlaten regio WestKennemerland verzorgt de leerplichtadministratie, leerplichthandhaving en de RMC (regionale meld- en coördinatiefunctie voortijdig schoolverlaten).

Rekening 2021

Programma 4

52

3. Hoe hebben we dit gemeten? Verplichte beleidsindicatoren (laatste meting cijfers uit: waarstaatjegemeente.nl, 15/02/2022) Indicator

Jaar

Meeteenheid

Waarde

meting Leerlingen basisonderwijs Leerlingen voortgezet onderwijs Risico op onderwijsachterstanden Risico op onderwijsachterstanden Absoluut verzuim Relatief verzuim Voortijdig schoolverlaters zonder startkwalificatie

Jaar

Waarde

meting

Aantallen absoluut Aantallen absoluut

2019 2019

2.478 1.884

2020 2020

2.539 1.914

% peuters

2017

4

2017

4

% basisschoolleerlingen

2017

4

2017

4

Aantal per 1.000 leerlingen Aantal per 1.000 leerlingen % deelnemers van het voen mbo-onderwijs

2017 2018 2019

0,9 15 1,4

2017 2019 2020

0,9 18 1,1

Overige beleidsindicatoren Informatie over het schoolverzuim bieden we aan in het jaarlijkse leerplichtverslag. In dit verslag geven we kwantitatieve informatie en gaan we in op oorzaken en de aanpak van het verzuim.

Rekening 2021

Programma 4

53

4. Wat heeft het programma gekost? (x € 1.000)

rekening

begroting

rekening

2020

2021

2021

Lasten Baten

2.495 113

3.506 968

3.277 956

Resultaat programma

-2.382

-2.538

-2.321

Lasten programma 4

Baten programma 4

€ 3.277.119

€ 955.836

Aandeel programma in totale rekening van

€

87.024.392

Detailtabel programma 4 – Onderwijs (x € 1.000) taakveld omschrijving taakveld Lasten, uitgesplitst per taakveld 4.1 Openbaar basisonderwijs 4.2 Onderwijshuisvesting 4.3 Onderwijsbeleid en leerlingzaken Totale lasten van het programma Baten, uitgesplitst per taakveld 4.1 Openbaar basisonderwijs 4.2 Onderwijshuisvesting 4.3 Onderwijsbeleid en leerlingzaken Totale baten van het programma Saldo programma

Rekening 2021

Programma 4

rekening 2020

begroting 2021

rekening 2021

32 1.470 993 2.495

35 2.289 1.182 3.506

33 2.245 999 3.277

0 31 82 113 -2.382

0 822 146 968 -2.538

0 825 131 956 -2.321

54

Toelichting op de financiële cijfers: Lasten Taakveld 4.2 Onderwijshuisvesting Het voordeel op dit taakveld bedraagt € 44.000. Dit wordt veroorzaakt door; • In 2018 heeft schoolbestuur TWijs voor de plaatsing van noodlokalen bij de Nicolaas Beetsschool een budget ontvangen waaruit de plaatsingskosten en een deel van de jaarlijkse huur moesten worden betaald. In 2020 is aanvullend op dit budget een bedrag geraamd voor de huur in 2019 en 2020. Dit bedrag was al aan het schoolbestuur overgemaakt, maar moest nog verantwoord worden. Dit is in 2021 gebeurd, waarna bleek dat er nog een budget van € 40.000 resteerde; • Overige kleine afwijkingen van in totaal € 4.000.

Taakveld 4.3 Onderwijsbeleid en leerlingzaken Het voordeel op dit taakveld bedraagt € 183.000. De oorzaken hiervan zijn: • De uitvoering van de combinatiefuncties wordt voortgezet, met inzet van de rijkssubsidieregeling Brede regeling combinatiefuncties. Het Rijk en de VNG hebben een Nationaal Sportakkoord gesloten. Tussen het Rijk en de VNG zijn afspraken gemaakt over voortzetting van de Brede regeling combinatiefuncties binnen het Nationaal Sportakkoord, te weten verhoging van de rijksbijdrage en verbreding van de doelstellingen. De ambitie is de combinatiefunctionarissen verder te verbreden naar cultuur en leefstijl. Omdat hier structureel geld voor is geraamd in de begroting, kan het restant van het budget van € 121.000 vrijvallen in het rekeningresultaat; • Voor het tweede jaar op rij zijn de uitgaven voor de peuteropvang – dit jaar € 48.000 – lager dan begroot, doordat de vraag naar de opvang is gedaald. Met name de instroom van reguliere peuters (peuters zonder indicatie voor voorschoolse educatie) is lager dan voorheen. Mogelijk heeft dit twee oorzaken: door de coronacrisis zijn ouders terughoudend met het aanmelden van hun peuter en/of in meer gezinnen werken beide ouders waardoor zij niet onder de doelgroep van de gemeente vallen; • Overige kleine afwijkingen van in totaal € 14.000.

Rekening 2021

Programma 4

55

Jaarrekening 2021

Programma 5

Sport, cultuur en recreatie 1. Wat hebben we bereikt?

2. Wat hebben we ervoor gedaan?

3. Hoe hebben we dit gemeten?

4. Wat heeft het gekost?

Inhoud programma Het programma richt zich onder meer op het uitvoeren van de taken die voortvloeien uit het vastgestelde beleid op het gebied van cultuur, sport en recreatie en het aanleggen en onderhouden van het openbaar groen.

1. Wat hebben we bereikt? Heemstede heeft een bloeiend sport-, cultuur- en recreatieaanbod. In dit aanbod dragen ook de fraaie historische buitenplaatsen, het dorpse karakter en de monumenten bij aan het woongenot van onze inwoners. Bovendien werkt het cultuuraanbod verbindend, ook dankzij de inzet van veel vrijwilligers bij onder andere de diverse scoutingverenigingen die Heemstede rijk is. Het cultuurbeleid werd in 2021 verder vormgegeven met een nieuwe cultuurnota, waarin ook aandacht was voor de gevolgen van de coronacrisis voor de culturele sector. Verder zetten we ons in voor verbetering van de biodiversiteit en de ecologie en bevorderen we recreatieve verbindingen in de regio. We zetten mensen met een afstand tot de arbeidsmarkt in, werken samen met buurtbewoners en stimuleren wijkinitiatieven. We willen een algemeen cultuur-, sport- en recreatievoorzieningenniveau bieden, dat voldoet aan de behoeften van inwoners, bijdraagt aan hun gezondheid en sociale participatie en voor iedereen toegankelijk is. Daarom werken we aan een aantrekkelijke openbare ruimte, met voldoende ruimte voor buitenspelen en ontmoetingen, die bijdraagt aan het prettige leefklimaat van Heemstede. De gemeente zet zich in voor de historische buitenplaatsen. Die zijn niet alleen cultuurhistorisch, maar ook ecologisch, landschappelijk en economisch belangrijk.

We willen graag dat de inwoners en bezoekers van deze mooie omgeving kunnen genieten en deze omgeving waarderen. We zetten in op initiatieven die de (cultuur)historie op locatie zichtbaarder maken. We willen het groene karakter van Heemstede behouden en actief benutten voor duurzame (buiten)recreatie en buitensporten en zorgen voor goede voorzieningen en bereikbaarheid. Activiteiten in Heemstede worden volop gebruikt door inwoners, maar bieden ook kansen om bezoekers uit de regio te laten genieten. Park Meermond, het wandelbos Groenendaal en onze kinderboerderij zijn belangrijke groene locaties waar jong en oud elkaar ontmoeten. We stimuleren initiatieven op dit vlak in Heemstede, waarbij een bijdrage aan de economie en sociale cohesie wordt geleverd. We sluiten aan bij regionale initiatieven die recreatief wandelen en fietsen stimuleren. Ook wordt het bestaande sloepennetwerk benut voor waterrecreatie.

Relevante beleidsnota’s ▪ ▪ ▪ ▪ ▪ ▪ ▪

Beleidsplan Sociaal Domein 2020-2023 Cultuurnota 2022-2024 Nota subsidiebeleid/subsidiebeleidskader 2022 e.v. Lokaal sportakkoord 2021-2022 Groenbeleidsplan 2014 – 2023 Beheerplan Wandelbos Groenendaal 2015 – 2032 Nota Ecologie 2021

Rekening 2021

Programma 5

56

2. Wat hebben we ervoor gedaan? Sport & buitenspelen Lokaal sportakkoord In navolging van het Landelijk Sportakkoord heeft Heemstede een lokaal sportakkoord opgesteld, samen met sport- en beweegaanbieders en andere (potentiële) partners in Heemstede. De ambities uit het Nationaal Sportakkoord zijn hierbij het uitgangspunt, en worden ingevuld met Heemsteeds maatwerk. De uitvoering van het lokaal sportakkoord loopt tot en met 2022. Vervanging kunstgrasvoetbalvelden op sportpark Groenendaal In de zomer van 2021 zijn de kunstgrasvoetbalvelden op sportpark Groenendaal bij RCH en VEW/HFC vervangen. De kunstgrasvoetbalvelden hebben infill kurk gekregen van 100 procent natuurlijke oorsprong. De verwachting is dat beide kunstgrasvoetbalvelden tot en met 2031 up-to-date zijn. Blaashal In 2021 is een blaashal voor hockey gerealiseerd. De blaashal vergroot de zaalcapaciteit voor hockey in Heemstede. De blaashal wordt elk jaar in de wintermaanden opgezet. Zo’n 70 à 80 teams van MHC Alliance trainen en spelen wedstrijden in de blaashal. Investeringssubsidie NJV De Haven NJV De Haven is een vereniging die voornamelijk zeilactiviteiten organiseert voor jongeren, waarbij centraal staat dat jongeren leren samenwerken, contact onderhouden, hulp vragen en voor zichzelf opkomen. De zeilactiviteiten van deze vereniging helpen de jeugdleden weerbaarder te worden in de samenleving.

NJV De Haven biedt een veilige omgeving voor deze jeugd. Bij het zeilen wordt gebruikgemaakt van een historische vloot, die de jongeren met ambachtelijk werk zelf onderhouden. In verband met de maatschappelijk meerwaarde van de activiteiten van NJV De Haven en de slechte staat van de beschoeiing, die de voortgang van de activiteiten van NJV De Haven bedreigt, heeft NJV De Haven in 2021 een investeringssubsidie ontvangen van € 25.000 om de beschoeiing te vervangen. Buitenrecreatie en -sport en duurzaam recreëren Het CBS stelt dat 87 procent van de Nederlanders graag buiten sport en recreëert. We benutten het groene karakter van Heemstede actief voor duurzame recreatie en buitensport. Een goede infrastructuur is belangrijk, met name voor fietsers en wandelaars. We hebben een actieve rol in het wandel- en fietsnetwerk NoordHolland. In 2021 is een start gemaakt met het vormgeven van een sportroute in Heemstede. Spelen In april 2021 is het Actieplan Spelen 2021-2024 vastgesteld. Daarna is de voorbereiding van diverse herinrichtingstrajecten van start gegaan. Speellocatie Spaarnelicht was al voorbereid en is inmiddels uitgevoerd. De voorbereiding van de skatebaan C. Huijgenslaan-Korhoenlaan is afgerond. De uitvoering volgt spoedig. Het participatieproces van twee locaties aan de Provinciënlaan is ver gevorderd.

Naast de herinrichtingsprojecten zoals opgenomen in het Actieplan Spelen, is ook gewerkt aan diverse (speel)bewonersinitiatieven. Hiervan is de Johanna Westerdijklaan dit jaar uitgevoerd. Deze projecten worden betaald uit het actieplanbudget Wij maken Heemstede, of uit overige budgetten.

Cultuur Herijking cultuurbeleid In december 2021 was de nieuwe cultuurnota gereed en deze werd vastgesteld in de raad van januari 2022. De geactualiseerde nota gaat over cultuurbehoud, cultuurparticipatie en cultuureducatie. Ook het bibliotheekaanbod en de archeologische waardenkaart Heemstede zijn erin opgenomen. Inzet van het beleid is een zo breed mogelijk cultureel aanbod, dat voor iedereen toegankelijk is en bijdraagt aan de identiteit van Heemstede. Het is onze ambitie dit cultuuraanbod voort te zetten en te verbreden en te versterken door meer verbinding aan te brengen. Net als in 2020 werd ook 2021 sterk bepaald door de coronacrisis. De culturele sector werd hierdoor hard geraakt. Zo kampten verenigingen met teruglopende ledenaantallen en daarmee afnemende contributieinkomsten, konden voorstellingen niet doorgaan en moest de bibliotheek noodgedwongen een periode dicht. Om het culturele aanbod in deze moeilijke periode te steunen en in stand te houden, werden extra maatregelen getroffen, zoals de introductie van een laagdrempelige subsidie voor culturele activiteiten, naast de al bestaande

Rekening 2021

Programma 5

57

subsidiemogelijkheden. Er kwam ook een budget voor een jaarlijks terugkerend evenement: in september organiseerde Harmonie Sint Michael samen met diverse culturele organisaties het evenement ‘Heemstede 1909’. Een andere maatregel om de sector te ondersteunen is het digitale culturele platform Beleef Heemstede, dat eind 2021 online kwam. Dit platform biedt een podium voor de vele culturele (en andere) activiteiten in Heemstede en biedt daarnaast mogelijkheden om activiteiten live te streamen. Daarnaast ondersteunde de gemeente op cultuurgebied nog tal van activiteiten. Zo werd in oktober 2021 voor het eerst de maandelijkse regenboogborrel georganiseerd, als onderdeel van de Routekaart Heemstede Regenbooggemeente 2020-2023. Ook het opstellen van een kerkenvisie werd gefaciliteerd vanuit de gemeente. De bibliotheek van Heemstede maakt onderdeel uit van de partijen die vanuit Plein 1 een geïntegreerd voorzieningenaanbod leveren. In 2021 werd dit aanbod verder ontwikkeld, in samenwerking met de andere partijen. Gemeentelijke monumenten De monumenten in Heemstede vormen een belangrijk onderdeel van het Heemsteedse cultureel erfgoed. Naast rijksmonumenten en provinciale monumenten telt Heemstede zo’n 55 gemeentelijke monumenten die van lokaal belang zijn. De gemeente stimuleert het onderhoud en de restauratie van gemeentelijke monumenten met financiële ondersteuning.

Hiervoor is een subsidie beschikbaar van 50 procent van de subsidiabele kosten, tot een maximum van € 5.000 per jaar. Voor de restauratie van de kantine van voetbalvereniging RCH verleende de gemeente eind 2020 een voorschot. Daarnaast zamelde RCH geld in via een crowdfundingsactie. In 2021 werd de restauratie van het karakteristieke gebouw voltooid en ontving de voetbalvereniging het resterende subsidiebedrag. De erfgoedverenigingen Heemschut, het Cuypersgenootschap en de Historische Vereniging Heemstede Bennebroek hebben in oktober 2021 de gemeentelijke monumentenstatus aangevraagd voor het voormalige postkantoor op Binnenweg 160. Het verzoek is gedaan vanwege de monumentale waarden, die gaaf behouden zijn gebleven, en de hoge zeldzaamheidswaarde.

Sociale activiteiten faciliteren via het subsidiebeleid Harmonisatie subsidieverordeningen Mede met subsidies wordt het hoge voorzieningenniveau in Heemstede in stand gehouden. Tot de harmonisatie van de verschillende subsidieverordeningen is besloten in januari 2022.

Groen & recreatie Wandelnetwerk Zuid-Kennemerland Wandelen brengt mensen in beweging en ontsluit het landschap. Daarom realiseren we in Zuid-Kennemerland een wandelnetwerk. Hierin wordt samengewerkt met Haarlemmermeer, Haarlem, Velsen en Bloemendaal. In 2021 zijn de bestekken afgerond. In programma 3 Economie staan de overige activiteiten op het gebied van recreatie. Implementatie en start uitvoering Nota Ecologie In 2021 is de Nota Ecologie opgesteld voor Heemstede. De nota bevat een integrale manier van omgaan met ecologische waarden in onze groene buitenruimte. Bij deze nota is een schema van activiteiten verwerkt in een jaarplanning. Om deze activiteiten te kunnen uitvoeren, zijn onderzoeks- en uitvoeringsbudgetten beschikbaar gesteld. Sommige activiteiten (omvorming van bermen naar ecologisch beheer) zijn in 2021 al in gang gezet. Vervolg inhaalslag openbaar groen In 2021 is de renovatie van plantsoenen voortgezet. Er is rekening gehouden met andere projecten, participatie en met een koppeling met het programma wegen. Relevante activiteiten uit de Nota Ecologie zijn opgenomen. Zo is er onderzocht in welke gemeentelijke bermen mogelijkheden voor ander beheer ligt. Deze bermen zijn onder ecologisch beheer gebracht. Brede samenwerking in groenonderhoud In 2021 is het groenonderhoud en het schoonhouden van de openbare ruimte wijkgerichter en samen met inwoners opgepakt.

Daarmee wordt communicatief sneller geschakeld en beter ingehaakt op initiatieven van inwoners uit de directe woonomgeving. Zo is samen met inwoners nagedacht over alternatieve vormen van groen bij ruimtegebrek (zoals een plantenbak voor de deur).

Rekening 2021

Programma 5

58

Met bestaande partners zoals stichting MEERGroen, IVN, Meerlanden, De Hartekamp, Landschap NoordHolland en Paswerk, heeft de gemeente in 2021 gekeken hoe we met het beheer kunnen aansluiten bij de wijkgerichte aanpak. We hebben gezocht naar nieuwe oplossingen om voldoende capaciteit te kunnen blijven inzetten, zoals het inschakelen van mensen uit andere doelgroepen. Bouw Belvedère Wandelbos Groenendaal is al meer dan een eeuw dé locatie in de regio waar inwoners en bezoekers kunnen ontspannen, recreëren of sporten. Door de rijke geschiedenis van Groenendaal heeft het park een bijzondere afwisseling van strakke lanen en ecologisch beheerde bosvakken en weiden. Een particuliere gift maakt het mogelijk om op de plek van de voormalige Belvedère een nieuw herkenningspunt te realiseren. In 2021 is samen met de schenker het schetsontwerp uitgewerkt tot een definitief ontwerp. Daarnaast zijn de voorbereidingen getroffen voor het bestemmingsplan. Kinderboerderij Jongeren met extra begeleiding hebben in 2021 werkervaring opgedaan bij kinderboerderij ‘t Molentje. Daarvoor is samengewerkt met de Hartekamp Groep. Ook voor andere groepen mensen met een beperking en/of een grote afstand tot de arbeidsmarkt biedt de kinderboerderij mogelijkheden om actief te zijn in de maatschappij.

Natuur- en milieueducatie begint bij de allerkleinsten Samen met de Vrienden van de Kinderboerderij en andere partijen is de kinderboerderij steeds verder ontwikkeld om natuur- en milieueducatie te bieden in de bestaande situatie en omgeving van de kinderboerderij. Door de verplichte sluiting in grote delen van 2021, zijn de gescheiden afvalinzameling en activiteiten op het gebied van natuur- en milieueducatie beperkt uitgevoerd. Er is wel gekeken naar mogelijkheden om natuur- en milieueducatie in te passen in de bestaande situatie en omgeving van de kinderboerderij. Deze mogelijkheden zijn onder andere verwerkt in activiteiten in de jaarplanning van de Nota Ecologie (zoals zelf vogelhuisjes maken, een workshop voor de jeugd). Nationale boomspiegeldag en groenadoptie groot succes Voor de nationale boomspiegeldag is actief informatie verspreid over de mogelijkheden om groen te adopteren en de optie om een boomspiegel te adopteren. Zo is een filmpje opgenomen waarin dit is belicht. Naar aanleiding hiervan hebben inwoners vijftig extra boomspiegels geadopteerd. Bij verzoeken tot groenadoptie is samen met inwoners per situatie bekeken hoe het stuk groen kan worden ingevuld. Dit heeft inwoners veel betrokkener gemaakt bij het beheer en onderhoud van de openbare ruimte.

Betrokkenheid verbonden partijen Geen.

3. Hoe hebben we dit gemeten? Verplichte beleidsindicatoren (laatste meting cijfers uit: waarstaatjegemeente.nl, 15/02/2022) Indicator

Jaar

Meeteenheid

Waarde

meting Niet-sporters

Rekening 2021

%

2016

Programma 5

Jaar

Waarde

meting 31,8

2020

34,8

59

4. Wat heeft het programma gekost? (x € 1.000)

rekening

begroting

rekening

2020

2021

2021

Lasten Baten

5.050 522

6.138 1.234

7.088 2.512

Resultaat programma

-4.528

-4.904

-4.576

Lasten programma 5

Baten programma 5

€ 7.088.240

€ 2.512.555

Aandeel programma in totale rekening van €

87.024.392

taakveld omschrijving taakveld Lasten, uitgesplitst per taakveld 5.1 Sportbeleid en activering 5.2 Sportaccommodaties 5.3 Cultuurpresentatie, -productie en -participatie 5.4 Musea 5.5 Cultureel erfgoed 5.6 Media 5.7 Openbaar groen en (openlucht) recreatie Totale lasten van het programma Baten, uitgesplitst per taakveld 5.1 Sportbeleid en activering 5.2 Sportaccommodaties 5.3 Cultuurpresentatie, -productie en -participatie 5.4 Musea 5.5 Cultureel erfgoed 5.6 Media 5.7 Openbaar groen en (openlucht) recreatie Totale baten van het programma Saldo programma

Rekening 2021

Programma 5

rekening 2020

begroting 2021

rekening 2021

225 854 294 3 17 1.176 2.481 5.050

245 1.727 434 6 17 1.218 2.491 6.138

214 3.069 331 3 16 1.167 2.288 7.088

0 196 0 0 0 264 62 522 -4.528

0 887 0 0 0 286 61 1.234 -4.904

0 2.176 0 0 0 271 65 2.512 -4.576

60

Toelichting op de financiële cijfers Lasten Taakveld 5.1 Sportbeleid en activering Het taakveld sportbeleid en activering heeft een voordeel van € 31.000. Dit wordt veroorzaakt doordat er minder sportsubsidie is aangevraagd dan geraamd, zowel bij sportstimulering als bij het coronabudget. Daarnaast is bij een gymnastiekvereniging de subsidie lager toegekend dan gepland als gevolg van corona.

Taakveld 5.2 Gemeentelijke sportaccommodaties Het nadeel op dit taakveld bedraagt € 1.342.000. De oorzaken hiervan zijn: • De gemeente en Sportplaza Groenendaal Heemstede bv hebben overeenkomsten gesloten voor de huur, het beheer en de exploitatie van sportcentrum en sportpark Groenendaal. De gesloten huurovereenkomst dient met terugwerkende kracht te worden aangepast, doordat de verruiming sportvrijstelling is aangepast. Hierdoor is de gemeente verplicht een marktconforme huur door te berekenen aan Sportplaza Groenendaal Heemstede van € 741.000. Het gaat om een budgetneutrale correctie voor de jaren 2019 tot en met 2021, die zowel in de baten als in de lasten per saldo leidt tot een afwijking van € 1.367.000; • Doordat wij minder activiteiten hebben verricht die wij konden compenseren uit SPUK-gelden, is de dotatie in de voorziening eigenarenonderhoud sportparken lager dan geraamd, waardoor een voordeel ontstaat van € 26.000; • Overige verschillen: € 1.000 (nadeel).

Taakveld 5.3 Cultuurpresentatie, -productie en -participatie Het voordeel op dit taakveld bedraagt € 103.000, en bestaat uit: • Door vertraging van de ontwikkeling van het digitaal cultureel platform voor cultuur is het bij de coronabegroting geraamde bedrag van € 50.000 nog niet besteed; • Door corona is er € 24.000 minder uitgegeven aan feestdagen; • Een bedrag van € 22.000 ten laste van de 1%-regeling voor onderhoud beeldende kunst is niet uitgegeven, doordat dit volgens de gevormde plannen is doorgeschoven naar 2022. De onttrekking aan de reserve van 1% voor kunst wordt daarom ook pas in 2022 gerealiseerd (op programma 0 Bestuur en ondersteuning). Per saldo is dit budgetneutraal; • Overige verschillen: € 7.000 (voordeel).

Taakveld 5.6 Media Het voordeel van € 51.000 op dit taakveld komt voornamelijk door lagere lasten, doordat het multifunctioneel pand Julianaplein 1 en de bibliotheek minder open waren door corona.

Taakveld 5.7 Openbaar groen en (openlucht)recreatie Het voordeel op dit taakveld bedraagt € 203.000. Dit bestaat uit: • Salarislasten: er zijn minder salarislasten doorberekend op dit taakveld door vacatureruimte. Het voordeel is € 16.000; • Wandelplaatsen en plantsoenen: in 2021 gingen een aantal geplande werkzaamheden niet door vanwege de coronamaatregelen of omdat aannemers door drukke werkzaamheden pas in 2022 aan de uitvoering konden beginnen. Deze werkzaamheden, behalve de meting beeldkwaliteit groen, zijn opgenomen in de resultaatbestemming om het budget mee te nemen naar 2022. In dit jaar zullen de volgende resterende werkzaamheden uit 2021 uitgevoerd worden: - Vlindertuin Laan van Insulinde (€ 25.000); - Aanpak invasieve Japanse Duizendknoop op park Meermond (€ 80.000); - Meting van de beeldkwaliteit groen in de openbare buitenruimte (€ 30.000); - Schelpenpad Slottuin (€ 12.000). Dit onderdeel wordt betrokken bij de coronareserve als de uitvoering klaar is, omdat dit onderdeel uitmaakt van het herstel en veranderende functie van de buitenruimte. Omdat deze uitgaven niet in 2021 zijn gedaan, ontstaat een voordeel van € 147.000; • (Klein) onderhoud: er is minder uitgegeven aan (klein) onderhoud op de kinderboerderij (door sluitingen vanwege de coronamaatregelen) en aan het wandelbos Groenendaal.

Het voordeel bedraagt € 21.000; • Speelobjecten: de aannemer kon de opdracht uit 2021 voor onderhoud van het kunstgras op het speelveld Floradreef pas uitvoeren in 2022. Verantwoording in 2021 is daarom niet toegestaan. Het voordeel op dit taakveld in 2021 is € 10.000. De kosten zullen worden betaald uit het budget van 2022. • Minder uitgaven aan evenementen als gevolg van de coronacrisis: € 9.000 (nadeel).

Rekening 2021

Programma 5

61

Baten Taakveld 5.2 Gemeentelijke sportaccommodaties Het voordeel op dit taakveld bedraagt € 1.289.000. De oorzaken hiervan zijn: • Gemeente en Sportplaza Groenendaal Heemstede bv hebben overeenkomsten gesloten voor de huur, het beheer en de exploitatie van sportcentrum en sportpark Groenendaal. De huurovereenkomst dient met terugwerkende kracht te worden aangepast, doordat de verruiming sportvrijstelling is aangepast. Hierdoor is de gemeente verplicht een marktconforme huur door te berekenen aan Sportplaza Groenendaal Heemstede van € 741.000. Het gaat om een budgetneutrale correctie voor de jaren 2019 tot en met 2021, die zowel in de baten als in de lasten per saldo leidt tot een afwijking van € 1.367.000; • De ontvangsten uit SPUK-gelden van € 40.000 zijn op dit taakveld geraamd, maar worden verantwoord op taakveld 4.3 onderwijsbeleid en leerlingzaken (brede impuls combinatiefuncties); • Voor zowel tennispark HBC als tennispark Groenendaal zijn de huurovereenkomsten verlengd tot en met 1 juli 2024. Deze verlengingen hebben geleid tot een aanpassing van de huurprijzen. Deze huurprijzen zijn aangepast conform de normbedragen van de Koninklijke Nederlandse Lawn Tennis Bond (KNLTB), zoals deze gelden voor respectievelijk kunstgrasbanen en gravelbanen. Dit heeft geleid tot lagere huurprijzen voor beide tennisverenigingen.

Tennispark Groenendaal kreeg daarnaast een specifieke korting op de huurprijs voor de componenten vervanging toplaag en onderlaag. Dergelijke lasten draagt de gemeente momenteel namelijk niet voor tennispark Groenendaal, en daarom zijn deze componenten ook niet meegenomen in de huurprijs. Voor de gemeente leidt dit tot lagere huuropbrengsten van in totaal € 38.000.

Rekening 2021

Programma 5

62

Jaarrekening 2021

Programma 6

Sociaal domein 1. Wat hebben we bereikt?

2. Wat hebben we ervoor gedaan?

3. Hoe hebben we dit gemeten?

4. Wat heeft het gekost?

Inhoud programma Het programma Sociaal domein richt zich op taken op het gebied van hulp of ondersteuning en werk en inkomen. Dit betreft de Wet maatschappelijke ondersteuning (Wmo), de Jeugdwet en de Participatiewet. Daarnaast zijn ook de Wet sociale werkvoorziening (Wsw), de Wet gemeentelijke schuldhulpverlening (Wgs), Inkomensvoorziening voor Oudere en gedeeltelijk Arbeidsongeschikte Werknemers (IOAW), Inkomensvoorziening oudere en arbeidsongeschikte zelfstandigen (IOAZ) en Besluit bijstandsverlening zelfstandigen (Bbz) van toepassing.

1. Wat hebben we bereikt? We zetten ons in voor een inclusieve samenleving waarin iedereen, van jong tot oud en van arm tot rijk, meedoet en zich kan ontplooien binnen een stevige sociale basisinfrastructuur in Heemstede. Om inwoners hierbij te ondersteunen is een breed voorzieningenaanbod beschikbaar, variërend van preventieve tot (zeer) specialistische voorzieningen. We organiseren dit aanbod dicht bij de inwoner. De toegang geven we laagdrempelig en integraal vorm, waarbij de persoonlijke situatie van de inwoner het uitgangspunt is. We werken daar waar mogelijk volgens de principes van ‘de Nieuwe Route’. Een sterke sociale basisinfrastructuur zorgt voor preventie, vroegsignalering en dat inwoners zo zelfstandig mogelijk participeren in de samenleving. We ondersteunen kwetsbare inwoners die op eigen kracht of via hun sociale netwerk niet volledig kunnen participeren. Samen zoeken we dan een tijdsbesteding die hun structuur en zingeving biedt en die hun zelfredzaamheid vergroot. Bijvoorbeeld met groepsactiviteiten (steeds meer voor en door bewoners) die in sociale accommodaties worden aangeboden. Onze maatschappelijke partners, zorgaanbieders, inwoners en ondernemers hebben hierin een belangrijke rol. Ook zetten we sociale accommodaties zoals Plein 1 in voor de sociale basisinfrastructuur.

Kwetsbare inwoners die niet op eigen kracht of via hun sociale netwerk kunnen meedoen, bieden we hulp of ondersteuning. Dit doen we via een samenhangend en integraal aanbod, dat bestaat uit algemene en individuele (maatwerk)voorzieningen. We optimaliseren de ondersteuning aan inwoners door integraal te werken op de diverse taakgebieden (bijvoorbeeld zorg en veiligheid). Het fundament in Heemstede staat stevig. De inwoners ervaren en beoordelen de geboden ondersteuning en voorzieningen in Heemstede over het algemeen positief. Wel heeft de coronacrisis weer een grote impact gehad binnen het sociaal domein. Veel taken waren gericht op het omgaan met de coronabeperkingen en het ondersteunen van onze samenwerkingspartners hierin. Enerzijds ontstonden hierdoor nieuwe initiatieven om inwoners in deze situatie zo goed mogelijk te ondersteunen. Anderzijds zorgde de crisis ervoor dat we onze doelen voor 2021 opnieuw moesten aanpassen. Ook kwam het Rijk opnieuw met een steunpakket voor economisch getroffenen. Onze Intergemeentelijke Afdeling Sociale Zaken (IASZ) moest wederom een deel daarvan uitvoeren. Daarnaast nam ook het aantal mensen in de bijstand gemiddeld licht toe ten opzichte van 2020, hoewel er het laatste half jaar van 2021 weer een daling is ingezet. Toch is het ook gelukt om verschillende beleidsdoelen te bereiken.

Rekening 2021

Programma 6

63

Relevante beleidsnota’s ▪ ▪ ▪ ▪ ▪

Beleidsplan Sociaal Domein 2020-2023 Beleidsplan Schuldhulpverlening 2021-2024 Uitvoeringsprogramma Re-integratiebeleid 2021 Beleidsplan Minimabeleid 2020-2023 Notitie Mantelzorgondersteuning 2015

2. Wat hebben we ervoor gedaan? Versterken sociale basis en informele netwerk Welzijnswerk Om de stevige sociale basis te behouden en verder te ontwikkelen, hebben we (inhoudelijke en financiële) afspraken gemaakt voor de periode 2020-2023 met de Stichting WIJ Heemstede, conform de uitgangspunten van het nieuwe Beleidsplan Sociaal Domein. Uitbreiding preventieve aanbod jeugd Het preventieve aanbod jeugd is per 1 mei 2021 uitgebreid met het aanbod van buurtgezinnen.nl en het programma Home-Start van Humanitas. Dit aanbod is erop gericht Heemsteedse jeugdigen en gezinnen te ondersteunen. Dit preventieve aanbod kan er aan bijdragen dat de inzet van individuele voorzieningen op grond van de Jeugdwet worden voorkomen. Bij de toeleiding naar dit aanbod werken genoemde partijen samen met het Centrum Jeugd en Gezin Heemstede. Samen tegen eenzaamheid In juni 2021 is het plan van aanpak ‘Samen tegen eenzaamheid’ vastgesteld. Heemstede is inmiddels ook aangesloten bij het landelijke actieprogramma Een Tegen Eenzaamheid. Daarnaast is lokaal de sociale coalitie opgericht. Hierin komen ketenpartners, waar mogelijk aangevuld met ervaringsdeskundigen en vrijwilligers, maandelijks (digitaal) bijeen, om elkaar en elkaars aanbod te leren kennen en slimme verbindingen te leggen.

Deskundigheidsbevordering, netwerken en verbinden De coronamaatregelen vragen om innovatieve oplossingen om de kwetsbare inwoners te blijven bereiken. Dat heeft ook in 2021 geleid tot meer samenwerking en verbinding tussen de verschillende maatschappelijke partners, zorgaanbieders en informele netwerken in Heemstede. Plein 1 heeft hierin een belangrijke verbindende rol als locatie waar allerlei mensen samenkomen, als gebruiker van de voorzieningen, vrijwilliger of professional. De deskundigheidsbevordering blijft een uitdaging, omdat een fysieke bijeenkomst hiervoor vaak de voorkeur heeft boven een digitale. Toch is hier ook in 2021 in geïnvesteerd, bijvoorbeeld met een bijeenkomst over Infant Mental Health voor medewerkers van de kinderopvang of door een training in de top-3methodiek voor casuïstiek met huiselijk geweld en kindermishandeling. Toegankelijkheid We streven naar een inclusieve samenleving, waarbij iedereen, ongeacht zijn of haar beperking, meedoet in de maatschappij. In 2021 hebben we verder ingezet op samenwerking met de werkgroep Toegankelijkheid, waarbij inwoners met een beperking de gemeente ondersteunen om de toegankelijkheid van Heemstede te verbeteren.

Gezonde omgeving Gezondheidsbeleid In 2021 heeft de gemeente zowel de regionale nota Gezondheidsbeleid 2021-2028 Samen gezond in Kennemerland als het Lokaal Preventieakkoord 2022-2024 Samen Gewoon Gezond! vastgesteld. Samen gezond in Kennemerland beschrijft de ambities voor de komende periode op de volgende vijf thema’s: 1. Gezondheid in de fysieke en sociale leefomgeving 2. Gezondheidsachterstanden 3. Druk op het dagelijks leven bij jeugd en jongvolwassenen 4. Vitaal ouder worden 5. Leefstijlthema’s: overgewicht, alcohol en roken Met het lokaal preventieakkoord gaat de gemeente samen met twintig lokale partners op weg naar een gezonde generatie. Rode draad in het akkoord is gezond gedrag stimuleren en normaliseren, dus inzetten op gewoon

Rekening 2021

Programma 6

64

gezond leven. Dit betekent dat jongeren niet roken, onder de 18 jaar geen alcohol en drugs gebruiken, een gezond gewicht hebben en zich goed voelen over zichzelf.

Toeleiding en ondersteuning Spaarne Werkt (voorheen Paswerk) Begin 2021 is de raad akkoord gegaan met de vorming van een participatiebedrijf. Afgelopen jaar is het implementatieproces hiervoor succesvol doorlopen. De Gemeenschappelijke regeling Paswerk en onderdelen van de Werkpas Holding zijn samengevoegd. De aangepaste gr is vastgesteld en er ligt een gedragen organisatie-inrichtingsplan (OIP). De nieuwe naam is: Spaarne Werkt. Re-integratie Met behulp van re-integratiepartners worden uitkeringsgerechtigden zo efficiënt en vakkundig mogelijk begeleid naar werk. Bij arbeidsgehandicapten wordt gezorgd voor deskundige en onafhankelijke medische advisering. Ondanks de krappe arbeidsmarkt was het in 2021 lastig om uitkeringsgerechtigden naar werk te begeleiden. Dit komt enerzijds door de verschillende coronamaatregelen en lockdowns en anderzijds door de (zeer) grote afstand tot de arbeidsmarkt van ons klantenbestand. In regionaal verband staat deze ‘mismatch’ op de agenda. Toch zien we gelukkig het aantal uitkeringen afgelopen halfjaar weer dalen, hoewel we nog niet helemaal terug op het niveau zijn van voor de crisis. Minimabeleid Het jaar 2021 was het tweede jaar waarin het Beleidsplan Minimabeleid 2020-2023 werd uitgevoerd. Ondanks het feit dat meer mensen aangewezen waren op het sociaal minimum in 2021, lopen de uitgaven voor het minimabeleid niet heel erg uit de pas.

Dit kan mede komen door de lockdowns, waardoor bijvoorbeeld sportverenigingen hun deuren tijdelijk moesten sluiten. Eind 2021 is als extraatje opnieuw de kledingcadeaukaart uitgereikt. Dit jaar zijn bovendien energieboxen uitgedeeld, met daarin materialen om op energie te besparen. Schuldhulpverlening Conform het Beleidsplan Schuldhulpverlening 2021-2024 Samen tegen schulden is in 2021 de ‘vroegsignalering schulden’ succesvol geïmplementeerd. Ook is Heemstede aangesloten op de Nederlandse schuldhulproute en zijn er stappen gezet om de schuldhulpverlening sneller en effectiever te maken. Ondanks de coronacrisis is het aantal hulpvragen om professionele schuldhulpverlening stabiel gebleven in 2021. Inburgering statushouders De Wet inburgering is niet zoals verwacht op 1 juli 2021 in werking getreden, maar op 1 januari 2022. Het jaar 2021 is gebruikt voor de voorbereidingen op de nieuwe wet. Integrale werkwijze De medewerkers aan het Loket, het CJG Heemstede en de IASZ werken vanuit een integrale vraagverheldering (een werkwijze om duidelijk te krijgen wat iemands (werkelijke) zorg- of hulpvraag is, de vraag achter de vraag). In 2021 hebben we deze integrale werkwijze in de toegang verder ontwikkeld, zodat we inwoners nog beter (integraal) kunnen ondersteunen.

Hierbij is naar voren gekomen dat medewerkers van het loket te weinig tijd hebben voor een brede blik op wonen, zorg en welzijn. We willen hier nog meer op inzetten, ook op de samenwerking met het voorliggende veld. Daarom hebben we een omslag gerealiseerd door medewerkers die via gesubsidieerde zorgpartners in het loket werkten, in dienst te nemen bij de afdeling welzijn, domein samenleving. Aanbod Jeugdwet en Wmo De huidige contracten voor de individuele voorzieningen Jeugdwet en maatwerkvoorzieningen Wmo zijn verlengd tot en met 2022. Het jaar 2021 is gebruikt voor de verwerving van een nieuw aanbod per 2023. De Wmo-voorzieningen begeleiding ambulant en dagbesteding bieden we deels aan in de vorm van algemene voorzieningen, grotendeels vanuit Plein 1. Aansluitend op de driejarige budgetsubsidie voor deze aanbieders, werd voor 2021 een éénjarige subsidie verstrekt. In 2021 zijn nieuwe meerjarige afspraken gemaakt, die per 2022 ingaan. Het collectief (Wmo-) vervoer (bovenregionaal) wordt uitgevoerd door diverse vervoerders en de inzet van een vervoerscentrale (Conexxion). Per augustus 2019 is dit uitgebreid met het leerlingenvervoer. Deze contracten liepen in 2021 door. We monitoren de uitvoering hiervan. De contracten lopen 31 december 2023 af. In 2021

Rekening 2021

Programma 6

65

hebben we de wervingsstrategie opgesteld voor de nieuwe aanbesteding. Hierin zijn de aanbevelingen vanuit de klankbordgroep en de regionale bijeenkomst voor raadsleden meegenomen. Praktijkondersteuner huisartsen In 2020 is gestart met een pilot voor de inzet van een praktijkondersteuner Jeugd GGZ in drie huisartsenpraktijken. Op deze manier kan een jeugdige mogelijk direct kortdurend ondersteund worden en zo nodig gerichter verwezen worden naar gespecialiseerde jeugdhulp. De pilot is eind 2020 geëvalueerd. Op basis van deze evaluatie is besloten door te gaan met de inzet van praktijkondersteuners Jeugd GGZ en de inzet zo mogelijk uit te breiden naar andere huisartsen(praktijken). We zijn er in geslaagd deze inzet in 2021 uit te breiden met twee huisartsen(praktijken). Zorg en Veiligheid Zie de tekst onder programma 1 Veiligheid. Wet verplichte Geestelijke Gezondheidszorg Per 1 januari 2020 is de Wet verplichte geestelijke gezondheidszorg (WvGGZ) in werking getreden. Deze wet regelt dat mensen met psychische problematiek, passende zorg ontvangen wanneer verplichte zorg in de GGZ noodzakelijk is. De uitvoering is deels regionaal en deels lokaal geregeld. In 2021 is de uitvoering geëvalueerd en waar nodig aangepast. Daarnaast zijn regionaal aanbevelingen meegegeven voor de evaluatie en aanpassing van de Wet ten behoeve van een goede uitvoering.

Beschermd wonen en maatschappelijke opvang In 2021 is een aantal belangrijke stappen gezet in de voorbereiding op de decentralisatie van beschermd wonen per 2023. Er is in regionaal verband een gemeenschappelijk orgaan opgezet voor de organisatie van de door het Rijk verplicht gestelde regionale samenwerking, er is een verwerkingsstrategie opgesteld en er is het nodige voorbereidende werk verricht voor de afspraken over de financiën en de toegang. Bij deze voorbereidingen is beschermd wonen steeds in samenhang behandeld met maatschappelijke opvang, omdat er veel overlap is in cliënten en voorzieningen.

Betrokkenheid verbonden partijen • •

Gemeenschappelijke regeling werkvoorzieningsschap Zuid-Kennemerland (Paswerk): sociale werkvoorziening; Gemeenschappelijke regeling Veiligheidsregio Kennemerland (inclusief GGD).

Rekening 2021

Programma 6

66

3. Hoe hebben we dit gemeten? Verplichte beleidsindicatoren (laatste meting cijfers uit: waarstaatjegemeente.nl 7/2/22) Jaar meting

Waarde

Jaar laatste meting

Waarde

462

2020

481,5

2018

0

2019

0%

% kinderen tot 18 jaar

2018

2%

2020

2%

Netto arbeidsparticipatie

% van de werkzame beroepsbevolking t.o.v. de beroepsbevolking

2019

69,1

2020

68,5

Werkloze jongeren

%16 t/m 22 jarigen

2018

1%

2020

1%

Personen met een bijstandsuitkering

Aantal per 1.000 inwoners vanaf 18 jaar

2019*

14,9

2021

16,7

Lopende re-integratievoorzieningen

Aantal per 1.000 inwoners van 15 t/m 64 jaar

2018

28,5

2021***

7,5

Jongeren met jeugdhulp Jongeren met jeugdbescherming

% jongeren tot 18 jaar

2019*

7,4%

2020**

7,1%

2019:% jongeren tot 18 jaar 2020:%JBtrajecten t.o.v. totaal jeudghulptrajecten

2019*

0,4%

2020**

5,6%

Jongeren met jeugdreclassering

% jongeren 12 tot 23 jaar

2019

Niet bekend

2020

Niet bekend

Indicator

Meeteenheid

Banen

Aantal per 1.000 inwoners in de leeftijd van 15 t/m 64 jaar

Jongeren met een delict voor de rechter

% 12 t/m 21 jarigen

Kinderen in uitkeringsgezin

2019

*Dit betreft het tweede halfjaar van 2019. **Dit betreft het tweede halfjaar van 2020. ***Dit betreft het tweede kwartaal 2021.

Overige beleidsindicatoren In het Beleidsplan Sociaal Domein 2020-2023 zijn nieuwe beleidsindicatoren opgenomen, gekoppeld aan de drie kernthema’s van het beleidsplan. De gezondheidsmonitoren worden eens in de vier jaar uitgevoerd en daarom zitten er sprongen tussen de jaren. Versterken sociale basis en informeel netwerk Eenzaamheid (%)

2012

2016

2020

Heemstede Nederland

33,8 38,7

35,3 42,9

40,7 46,6

2013

2015

2019

36

32

29

Bron: waarstaatjegemeente.nl, 7-2-2022

Gezonde omgeving Recent alcoholgebruik scholieren (%)

Heemstede Bron: Jeugdmonitor Emovo GGD KL

Rekening 2021

Programma 6

67

Overgewicht (%)

2012

2016

2020

Heemstede Nederland

42 48,2

41,9 48,9

41,8 49,4

2018

2020

35

onbekend

Bron: waarstaatjegemeente.nl, 7-2-2022

Recent gepeste kinderen 4 -11 jaar (%)

Heemstede Bron: Kindermonitor GGD KL

Toeleiding en ondersteuning Aantal voorzieningen en kosten Jeugdwet en Wmo

2018

2019

2020

2021

Individuele voorzieningen Jeugdwet Aantal individuele voorzieningen Jeugdwet Lasten individuele voorzieningen Jeugdwet Gemiddelde uitgaven per individuele voorziening Jeugdwet

782 € 2.610.277 € 3.338

908 € 2.979.379 € 3.281

1033 € 3.193.482 € 3.091

1103 € 3.907.657 € 3.542

727 € 1.784.322 € 2.454

812 € 2.044.757 € 2.518

884 € 2.228.832 € 2.521

875 € 2.389.058 € 2.730

Maatwerkvoorzieningen Wmo (excl. collectief vervoer) Aantal maatwerkvoorzieningen Wmo Lasten maatwerkvoorzieningen Wmo Gemiddelde uitgaven per maatwerkvoorziening Wmo

Bron: administratie IASZ Beleidsindicator Wmo We monitoren de inzet en kwaliteit van de gecontracteerde of gesubsidieerde ondersteuning op het vlak van de Wmo via verantwoording en facturatie, de (aanvullende) periodieke rapportages van de aanbieders en, zo nodig, door gesprekken te voeren met aanbieders. Aanvullend hierop geeft het klanttevredenheidsonderzoek inzicht in de kwaliteit en de resultaten van het aanbod en in de ervaringen van cliënten met onze dienstverlening. Beleidsindicator Jeugdwet We monitoren de inzet en kwaliteit van de gecontracteerde of gesubsidieerde ondersteuning op het vlak van de Jeugdwet via verantwoording en facturatie, de (aanvullende) periodieke rapportages van de aanbieders en, zo nodig, door gesprekken te voeren met aanbieders. Beleidsindicator Participatiewet Aanvullend op de wettelijke beleidsindicatoren geeft het klanttevredenheidsonderzoek Participatiewet, dat eens in de drie jaar wordt uitgevoerd, inzicht in de kwaliteit en de resultaten van het aanbod en in de ervaringen van cliënten met onze dienstverlening. Eigen bijdrage Wmo Een aanvrager van een voorziening op grond van de WLZ en de WMO (zoals hulp in de huishouding, begeleiding, hulp- en vervoersmiddelen of beschermd wonen) is op grond van de Wmo een bijdrage verschuldigd.

De wetgever heeft bepaald dat de berekening, oplegging en incasso van deze eigen bijdrage wordt uitgevoerd door het CAK. De informatie van het CAK (om privacyredenen beperkt) is ontoereikend om als gemeente de juistheid op persoonsniveau en volledigheid van de eigen bijdragen als geheel te kunnen vaststellen. Door de systematiek te kiezen van het vaststellen van de eigen bijdragen door het CAK, heeft de wetgever in feite bepaald, dat de verantwoordelijkheid voor de juistheid en volledigheid van de eigen bijdragen op grond van de Wmo geen gemeentelijke verantwoordelijkheid is. Dit betekent dat door de gemeenten geen zekerheden omtrent omvang en hoogte van de eigen bijdragen kunnen worden verkregen.

Rekening 2021

Programma 6

68

4. Wat heeft het programma gekost? (x € 1.000)

rekening

begroting

rekening

2020

2021

2021

Lasten Baten

23.516 9.624

24.072 7.556

23.322 7.310

Resultaat programma

-13.892

-16.516

-16.012

Lasten programma 6

Baten programma 6 € 7.309.612

€€23.321.972 23.321.972

Aandeel programma in totale rekening van

€

€

87.024.392

Detailtabel programma 6 – Sociaal domein (x € 1.000) taakveld omschrijving taakveld

rekening 2020

begroting 2021

rekening 2021

Lasten, uitgesplitst per taakveld 6.1 Samenkracht en burgerparticipatie

2.402

2.716

2.510

6.2 6.3

Wijkteams Inkomensregelingen

416 9.238

390 7.890

412 7.458

6.4 6.5 6.6 6.71

Begeleide participatie Arbeidsparticipatie Maatwerkvoorzieningen Maatwerkdienstverlening 18+

1.448 388 1.573 4.528

1.408 723 1.570 5.199

1.466 576 1.757 4.804

6.72 Maatwerkdienstverlening 18Totale lasten van het programma

3.523 23.516

4.176 24.072

4.339 23.322

Rekening 2021

Programma 6

69

taakveld omschrijving taakveld Baten, uitgesplitst per taakveld 6.1 Samenkracht en burgerparticipatie

rekening 2020

begroting 2021

rekening 2021

430

481

451

0 6.026 21 128 260 623

0 5.879 20 122 264 607

17 7.556 -16.516

-33 7.310 -16.012

6.2 6.3

Wijkteams Inkomensregelingen

6.4 6.5 6.6 6.71

Begeleide participatie Arbeidsparticipatie Maatwerkvoorzieningen Maatwerkdienstverlening 18+

0 8.500 14 88 193 372

6.72 Maatwerkdienstverlening 18Totale baten van het programma Saldo programma

27 9.624 -13.892

Toelichting op de financiële cijfers Lasten Taakveld 6.1 Samenkracht en burgerparticipatie Taakveld 6.1 heeft een voordeel op de lasten van € 206.000. Dit bestaat uit: • Het bij de coronabegroting geraamde budget voor jeugd en jongeren van € 25.000 en een bedrag van € 73.600 voor lokale buurt- en dorpshuizen ter compensatie van de extra uitgaven als gevolg van de coronacrisis zijn in 2021 niet besteed. Beide budgetten zijn opgenomen als voorstel tot resultaatbestemming, om toe te voegen aan de coronareserve en te besteden in 2022.Totaal voordeel gesaldeerd met kleine nadelen bedraagt € 93.000; • De Heemstedeloop is in 2021 niet doorgegaan als gevolg van corona. Samen met de aanpassing van de uitbetalingssystematiek aan Sportservice leidt dit tot een voordeel van € 25.000; • Door corona zijn er minder aanvragen voor kleine subsidies gedaan: voor € 11.000. Daarnaast leidt de afwikkeling van de subsidie tot een voordeel van € 9.000; • Een voordeel op zorgondersteuning door afwikkelingsverschillen van subsidies van € 20.000; Niet-uitgegeven rijksgelden voor het verandertraject inburgering en de implementatie van de nieuwe wet inburgering. Het voordeel bedraagt € 110.000; • Meer lasten voor maatschappelijke begeleiding. Het nadeel bedraagt € 19.000. Het gaat hier om kosten die in verband met corona zijn gemaakt.

Ze worden op programma 0 uit de coronareserve gedekt; • We hebben eind 2020 van het Rijk een vergoeding ontvangen voor de compensatie van de kosten die gemaakt zijn voor noodopvang van kinderen van ouders met cruciale beroepen tijdens de sluiting van scholen en kindcentra ter bestrijding van corona. Dit geld is eind 2020 aan de coronareserve toegevoegd en begin 2021 uitgegeven. Deze uitgave veroorzaakt een nadeel op dit taakveld van € 45.000, maar tegenover deze lasten staat een onttrekking aan de coronareserve, die is verantwoord op programma 0 voor hetzelfde bedrag. Per saldo is dit dus budgetneutraal; • Overige verschillen: € 12.000 (nadeel).

Taakveld 6.3 Inkomensregelingen Het voordeel op dit taakveld bedraagt € 432.000. Dit bestaat uit: • Bijstandslasten PW, IOAW, IOAZ en Bbz levensonderhoud: € 166.000 (voordeel). Inclusief een verwachte stijging als gevolg van corona zijn bij de najaarsnota de bijstandslasten ingeschat op € 3.950.000. De werkelijke bijstandslasten bedragen € 3.784.000 en zijn daarmee € 166.000 lager uitgevallen; • Bijstandslasten Bbz kapitaalverstrekking en onderzoekskosten: € 36.000 (voordeel). In 2021 zijn geen kapitaalverstrekkingen Bbz verstrekt. Dit geeft t.o.v. de begroting een voordeel van € 25.000. Daarnaast vielen de onderzoekskosten € 11.000 lager uit dan de geraamde € 25.000; • Tijdelijke overbruggingsregeling zelfstandige ondernemers (Tozo): € 30.000 (nadeel); Op basis van de aanvragen tot en met juli zijn bij de najaarsnota de lasten levensonderhoud en kapitaalverstrekking van de Tozo ingeschat op € 1.080.000. De werkelijke lasten voor de Tozo-regelingen 1 tot en met 5 zijn € 1.110.000.

Rekening 2021

Programma 6

70

•

• • •

Tijdelijke Ondersteuning Noodzakelijke Kosten (TONK): € 93.000 (voordeel). Op basis van de aanvragen tot en met juli zijn bij de najaarsnota de lasten TONK ingeschat op € 130.000. De werkelijke lasten zijn € 140.000. Dit geeft een nadeel van € 10.000. Daarnaast is bij de septembercirculaire 2021 € 103.000 extra beschikbaar gesteld. Dit bedrag is geoormerkt en toegevoegd aan dit budget. Per saldo bedraagt het voordeel op de TONK-regeling € 93.000; Stelposten inkomensvoorzieningen: € 63.000 (voordeel). Dit zijn geoormerkte coronagelden die het Rijk bij de decembercirculaire 2020 en de meicirculaire 2021 beschikbaar stelde voor bijzondere bijstand, re-integratie en gemeentelijk schuldenbeleid; Lasten bijzonder bijstand, schuldhulp, minimabeleid en overige inkomensvoorzieningen: € 45.000 (nadeel); Minder doorberekende salarislasten en inhuur: € 149.000 (voordeel).