Raadsvoorstel Vaststellen Baggerplan Heemstede 2025-2034 Heemstede

Raadsbesluit Raadsvergadering: 25 juni 2026

Zaaknummer Team Portefeuillehouder Openbaarheid

: 1375673 : Infra en Projecten Heemstede : A.M.C.E. Stam : Actief openbaar

Onderwerp Vaststellen Baggerplan Heemstede 2025-2034

Kernboodschap Elke vijf jaar wordt het Baggerplan van de gemeente Heemstede vastgesteld. Hierin staat hoe de gemeente het onderhoud van de watergangen uitvoert. Door nieuwe wetgeving is het vanaf 2030 is het verplicht om emissieloos te gaan baggeren. Dit neemt hogere kosten met zich mee. Om op deze hogere kosten te anticiperen wordt de storting op de baggervoorziening verhoogd. Het college stemt in met het Baggerplan 2025–2034. De raad wordt daarom voorgesteld het Baggerplan 2025–2034 vast te stellen en het kwaliteitsniveau ‘basis’ te handhaven.

Besluit B&W 1. 2. 3. 4.

In te stemmen met het baggerplan Heemstede 2025-2034; De raad voor te stellen het baggerplan Heemstede 2025-2034 vast te stellen; De raad voor te stellen het onderhoudsniveau ‘basis’ te handhaven; Het voorstel voor te leggen aan de commissie Ruimte om advies te geven aan de raad.

Besluit raad De raad van de gemeente Heemstede; gelezen het voorstel van burgemeester en wethouders van 19 mei 2026

Besluit: 1. Het baggerplan Heemstede 2025-2034 vast te stellen; 2. Het onderhoudsniveau ‘basis’ te handhaven.

pagina 1 van 6

De raad voornoemd,

de griffier,

de voorzitter,

K. Millenaar

F. Binnendijk

pagina 2 van 6

Wettelijke grondslag Juridisch en beleidskader • • • •

Besluit begroting en verantwoording Gemeenten en Provincies (BBV); Legger Oppervlaktewateren van het Hoogheemraadschap van Rijnland; Overeenkomst tot overdracht van het beheer en/of onderhoud van regionale waterkeringen, primaire watergangen en een doorspoelgemaal in de gemeente Heemstede; Overeenkomst met nadere afspraken over het beheer en/of onderhoud van primaire watergangen en een doorspoelgemaal in de gemeente Heemstede.

Bevoegdheid De raad is bevoegd tot het nemen van dit besluit op grond van artikel 147-159 van de Gemeentewet Hoofdstuk IX.

Bestuurlijke achtergrond Het vorige baggerplan is vastgesteld in 2020 en is geldig voor de periode 2020-2029. Op grond van het Besluit begroting en verantwoording Gemeenten en Provincies (BBV) is het verplicht om elke 5 jaar het baggerplan te actualiseren. In 2018 hebben het Hoogheemraadschap van Rijnland en de gemeente een overeenkomst gesloten over het beheer en onderhoud van onder andere primaire watergangen (bijlage 2). Daarin is afgesproken dat Rijnland het beheer en onderhoud van de primaire watergangen overneemt van Heemstede, waaronder de Cruquiushaven. De gemeente beheert en onderhoud de overige watergangen. De verdeling tussen primaire en overige watergangen is vastgelegd in de legger Oppervlaktewateren. De overeenkomst uit 2018 is niet geheel eenduidig en voor meer interpretaties vatbaar. Er is bij beiden partijen de wens om de discrepantie tussen de tekst van de overeenkomst en de bijlage bij de overeenkomst weg te nemen. In 2022 zijn hier schriftelijke afspraken over gemaakt tussen de gemeente Heemstede en het Hoogheemraadschap van Rijnland (bijlage 5). Wegens bovenstaande reden is op 13 januari 2026 een aanvullende overeenkomst bestuurlijk ondertekend tussen het Hoogheemraadschap van Rijnland en de gemeente Heemstede.

De overeenkomst bevestigd dat Rijnland een éénmalig bijdrage levert aan Heemstede voor het baggeren van de Cruquiushaven, Bronsteevaart en Bronsteevijver (bijlage 6).

Motivering Argumenten Onderhoudsverplichting baggeren pagina 3 van 6

De gemeente Heemstede is verantwoordelijk voor een deel van het onderhoud van de watergangen in de gemeente. De gemeente voert zijn onderhoudsbaggerwerkzaamheden uit op basis van het baggerplan dat in 2019 is opgesteld. In de afgelopen 5 jaar zijn echter wijzigingen ontstaan in de onderhoudsverplichtingen, zijn de kosten voor de uitvoering van de werkzaamheden gestegen en is duurzaam beheer een rol gaan spelen binnen de gemeente. Hierdoor is het bestaande baggerplan toe aan een update waarmee deze voor de komende 5 jaar aansluit bij de actuele regelgeving, financiële kaders en ambities op het gebied van duurzaamheid. Er wordt gebaggerd volgens de legger van het Hoogheemraadschap van Rijnland, vastgesteld in de Waterschapsverordening 2025. Afstemming met Rijnland De primaire watergangen worden door het hoogheemraadschap van Rijnland gebaggerd. Voor die baggerspecie heeft de gemeente een ontvangstplicht. Wanneer er ruimte is en de kwaliteit voldoende is, ofwel verspreidbaar, wordt deze op de oever verspreid. Dit blijkt in de praktijk slechts beperkt mogelijk, waardoor deze baggerspecie moet worden afgevoerd en verwerkt. De kosten hiervan komen voor rekening van de gemeente. Rijnland is momenteel bezig met het opstellen van hun baggerprogramma. De kosten zijn gebaseerd op hun concept planning.

Europese Kaderrichtlijn Water (KRW) Het Europese waterbeleid is verwoord in de Kaderrichtlijn Water (KRW). De richtlijn is sinds eind 2000 van kracht voor het waterbeheer. Onder de KRW valt het totaal aan activiteiten die tot doel hebben om het grond- en oppervlaktewater zo goed mogelijk te beheren. Het initiatief voor het nemen van maatregelen in het kader van de KRW ligt bij de waterkwaliteitsbeheerder, in dit geval Hoogheemraadschap van Rijnland. De gemeente Heemstede is hoofdzakelijk verantwoordelijk voor kleinere watergangen buiten het kader van de KRW (‘overige watergangen’). Alleen de watergang langs de Leidsevaartweg (tussen huisnr 51 en de Manpadslaan) is in beheer bij de gemeente en is onderdeel van de KRW. PFAS in bagger De milieu hygiënische kwaliteit voor het uitvoeren van baggerwerkzaamheden (volgens de Regeling bodemkwaliteit en Handelingskader PFAS), wordt bepaald met een waterbodemonderzoek. Voor het opstellen van het baggerplan is een inschatting van de kwaliteit gedaan en als voldoende beschouwd. Invasieve Exoot: Grote waternavel Binnen de gemeente Heemstede komt grote waternavel voor, dit is een invasieve exoot in Nederland. Bestrijding van de grote waternavel wordt opgenomen in het Programma Water van de gemeente.

Voor de uitvoering van baggerwerkzaamheden in deze watergangen geldt dat voorafgaand aan het baggerwerk de waterplant zoveel mogelijk uit de watergang moet worden verwijderd. Kosten voor het verwijderen van de grote waternavel zijn niet opgenomen in dit plan.

Kanttekeningen, risico’s en beheersmaatregelen Voorziening en storting zijn niet toereikend De komende jaren gaan we een aantal grote baggerwerkzaamheden moeten uitvoeren, dit brengt ook hogere kosten met zich mee. Vanaf 2030 is het ook verplicht om emissieloos te gaan baggeren, het pagina 4 van 6

baggeren moet dan met elektrisch materiaal worden uitgevoerd. Emissieloos baggeren is 20- tot 30% duurder dan met fossiel materieel. Om deze redenen loopt de voorziening met huidige storting vanaf 2030 negatief. Een voorziening mag niet negatief zijn. Hierom wordt in de Voorjaarsnota 2026 de jaarlijkse storting verhoogd, zodat de voorziening toereikend is voor de baggerwerkzaamheden die gepland staan in dit baggerplan 2025-2034.

Duurzaamheid Het baggerplan sluit aan op drie thema’s van het MVOI-beleid van de gemeente: Circulaire economie De gemeente kijkt naar kansen om verspreidbare bagger die niet langs de oever verspreid mag worden aan lokale grondbewerkers te geven. Zo wordt deze kwalitatief goede bagger efficiënt gebruikt in plaats van het afvoeren ervan. Milieu en Biodiversiteit Op locaties waar bagger van goede kwaliteit wél langs de oever kan worden verspreid, draagt dit bij aan een betere bodemkwaliteit en een grotere biodiversiteit. Het onderhouden van de watergangen draagt bij aan een betere doorstroming van water en waterkwaliteit. Door onze ‘overige’ watergangen te onderhouden dragen we zo ook bij aan de KRW-eisen voor waterkwaliteit wat geldt voor de primaire watergangen. Klimaat: Vanaf 2030 is emissieloos baggeren verplicht. Vooruitlopend hierop passen we bij baggerwerkzaamheden nu al de routekaart Schoon en Emissieloos Bouwen (SEB) toe. De gemeente Heemstede heeft het SEB-convenant ondertekend en hanteert daarbij het basisambitieniveau.

Financiën Op dit moment wordt jaarlijks € 100.000 gestort in de voorziening Baggeren. Uit de financiële doorkijk die is gemaakt op basis van het Baggerplan 2025–2034 blijkt dat een structurele verhoging van € 50.000 per jaar noodzakelijk is om de geplande werkzaamheden uit te kunnen voeren. Door het onderhoudsniveau ‘basis’ te handhaven. Deze verhoging wordt verwerkt in de Voorjaarsnota 2026, zodat de hogere dotatie structureel in de begroting wordt opgenomen. De jaarlijkse storting in de voorziening Baggeren komt daarmee uit op € 150.000.

Samenwerking en communicatie Het hoogheemraadschap van Rijnland is betrokken geweest bij de opstelling van het voorliggende plan.

Planning/uitvoering 2026 Vaststelling door B&W pagina 5 van 6

Mei

Juni

Bespreking in commissie Ruimte Vaststelling door raad

Bijlage(n) 1. 2. 3. 4. 5.

Baggerplan Heemstede 2025-2034 Bijlage 2 Baggerplan Heemstede 2025-2034 bijlage 1a Totale kosten Baggerplan Heemstede 2025-2034 bijlage 1b Uitvoeringskosten (Niet Openbaar)* Kaarten Baggerplanning Heemstede 2025-2034 Overeenkomst tot overdracht van het beheer en/of onderhoud van regionale waterkeringen, primaire watergangen en een doorspoelgemaal in de gemeente Heemstede 6. Overeenkomst met nadere afspraken onderhoud primaire watergangen en doorspoelgemaal Heemstede en Rijnland 2026 *Bijlage 3: Baggerplan Heemstede 2025-2034 bijlage 1b Uitvoeringskosten, is niet openbaar wegens bescherming van de financiële en economische belangen van de gemeente.

pagina 6 van 6