Bijlage 1. Ontwerp begroting 2027-2030 GO BW.pdf
Tekst van het document
Gemeenschappelijk Orgaan Beschermd wonen kaders en uitgangspunten begroting 2027-2030
Gemeenschappelijk Orgaan Beschermd Wonen regio Zuid-Kennemerland, IJmond en Haarlemmermeer teamregionaleBWtaken@haarlem.nl
1
Inhoud 1.
Inleiding .................................................................................................................4
2.
Inhoudelijke kaders .................................................................................................4 Beleidskader Opvang, Wonen en Herstel ......................................................................4 Van Beschermd wonen (BW) naar Beschermd thuis (BT) ................................................5 Invulling geven aan partnerschap .................................................................................6
3.
Regiobegroting .......................................................................................................7 Regiobegroting 2027-2030...........................................................................................7 Uitgangspunten ..........................................................................................................7 Reële begroting .......................................................................................................7 Prijsstijgingen neutraal .............................................................................................8 Bijdrage gemeenten aan Gemeenschappelijk Orgaan Beschermd wonen ....................8 Financiële risico’s voor gemeenten ...........................................................................8 Toelichting Lasten .......................................................................................................8 (a.) Zorgkosten Cliënten ...........................................................................................8 (b) Tekorten Maatschappelijke Opvang en Vrouwenopvang .........................................9 (c.) Innovatiefonds Opvang, Wonen en Herstel......................................................... 10 (d) Frictie- en ontwikkelkosten ................................................................................
11 (e) Dagbesteding voor BW/BT-cliënten .................................................................... 11 (f) Personeelskosten .............................................................................................. 11 (h) Inhuurkosten .................................................................................................... 12 (h) Herstelacademie .............................................................................................. 12 (i) Advieskosten ..................................................................................................... 12 (j) Overige kosten ................................................................................................... 12 Domus plus ............................................................................................................. 12 Toelichting Baten ...................................................................................................... 13 (k) Bijdrage voor 100% gedekt door centrumgemeente Haarlem................................ 13 (l) Eigen bijdrage .................................................................................................... 13 Risico’s en weerstandsvermogen ...............................................................................
13 Regionale reserve Beschermd wonen ......................................................................... 14
Team Regionale Beschermd Wonen taken voor de regio Zuid-Kennemerland, IJmond en Haarlemmermeer teamregionaleBWtaken@haarlem.nl
2
Verwerking van zienswijzen gemeenteraden ............................................................... 15 Bijlage 1. Formatie Gemeenschappelijk Orgaan Beschermd Wonen en lokaal ............... 16 Bijlage 2. Exploitatietekort Maatschappelijke opvang (situatie begin-2026) ................... 17 Bijlage 3. Lokale uitvoeringskosten............................................................................. 18 Bijlage 4. De verdeelsleutel op basis van het (voorlopige) objectief verdeelmodel.......... 19 Bijlage 5 Ontwikkeling reserve Beschermd wonen na 2031 .......................................... 20
Team Regionale Beschermd Wonen taken voor de regio Zuid-Kennemerland, IJmond en Haarlemmermeer teamregionaleBWtaken@haarlem.nl
3
1. Inleiding Voor u liggen de kaders en de begroting van het Gemeenschappelijk Orgaan Beschermd wonen (GO BW) voor de periode 2027-2030. De regio Zuid-Kennemerland, IJmond en Haarlemmermeer werkt voor de uitvoering van de Wmo taak Beschermd wonen sinds 2024 samen in een Gemeenschappelijke Regeling. Vanuit een GO BW wordt gezamenlijk op de uitvoering gestuurd. De regio loopt met deze samenwerking vooruit op landelijke wetgeving (Wet Woonplaatsbeginsel) die de doordecentralisatie Beschermd wonen moet regelen. Gelijk met de invoering van het woonplaatsbeginsel zou een nieuw objectief verdeelmodel ingevoerd worden. Deze wetgeving - en het verdeelmodel - laat op zich wachten. In deze begroting gaan we er van uit dat het Rijk in de periode 2027-2030 de rijksbijdrage voor Beschermd wonen aan centrumgemeente Haarlem blijft overmaken. Haarlem zet vervolgens namens het GO BW deze bijdrage in voor alle in deze begroting opgenomen posten. Conform de Wet Gemeenschappelijke Regelingen hebben de raden van de deelnemende gemeenten de mogelijkheid om een zienswijze op een ontwerp van deze kadernota en begroting te geven. Na verwerking van deze zienswijzen stelt het GO BW de begroting vast. De raden worden over de wijze waarop de zienswijzen zijn verwerkt geïnformeerd.
2. Inhoudelijke kaders Beleidskader Opvang, Wonen en Herstel In het regionale beleidskader Opvang, Wonen en Herstel 2027-2029 zijn twee centrale ambities geformuleerd: ‘cliënt of gezin centraal’ en ondersteuning ‘zo thuis mogelijk’. Vanuit deze ambities zijn beleidsuitgangspunten vastgesteld waarin alle gemeenten zich committeren om:
Dakloosheid van onze inwoners te voorkomen.
Inwoners met een psychische kwetsbaarheid zo veel mogelijk thuis te ondersteunen.
Dit vertaalt zich in de volgende beleidsopgaven:
Preventie: zorgen dat mensen zo thuis mogelijk kunnen wonen en dakloosheid voorkomen wordt;
Ondersteuning op maat; zorgen dat mensen zo snel als mogelijk kunnen herstellen én zo thuis mogelijk kunnen (blijven) wonen;
Team Regionale Beschermd Wonen taken voor de regio Zuid-Kennemerland, IJmond en Haarlemmermeer teamregionaleBWtaken@haarlem.nl
4
Meer tijdelijke en structurele woonoplossingen, zodat er voldoende passend en betaalbaar woonaanbod is;
Realiseren van stabiele uitstroom door nazorg: continuïteit in ondersteuning bieden, zo lang als nodig is.
In alle gemeenten zijn maatregelen uitgewerkt in een uitvoeringsprogramma Opvang, Wonen en Herstel. Omdat meerdere beleidsopgaven regionaal moeten worden opgepakt is in deze uitvoeringsprogramma’s een ‘regionale paragraaf’ opgenomen met daarin de opgaven waar gezamenlijk uitvoering aan wordt gegeven.
Van Beschermd wonen (BW) naar Beschermd thuis (BT) De regionale samenwerking is gebaseerd op een gedeelde visie op Beschermd wonen, geïnspireerd op het advies van de Commissie Dannenberg (2016). De regio wil het mogelijk maken dat inwoners die zijn aangewezen op Beschermd wonen vaker thuis, of zo thuis mogelijk, kunnen blijven wonen en daar passende begeleiding ontvangen. Om dit mogelijk te maken is in de in 2024 afgeronde aanbesteding Beschermd wonen een nieuw product trajectbegeleiding opgenomen. Hiermee kunnen aanbieders intensieve thuisbegeleiding bieden in de vorm van Beschermd thuis. De trajectbegeleiding kan direct na het stellen van een indicatie worden ingezet en vervangt daarmee grotendeels de huidige wachtlijsten voor Beschermd wonen. Bij de inkoop is afgesproken dat de regio met partners aan een aantal ontwikkelopgaven werkt. Deze zijn:
Een transformatieplan voor bestaand BW-vastgoed gericht op betere spreiding in de regio, en meer gevarieerd aanbod aan woonvormen en minder Beschermd wonen buiten de regio.
Aanbieders Beschermd wonen nemen gezamenlijk verantwoordelijkheid om voor alle inwoners die dat nodig hebben een passende plek en passende begeleiding te vinden.
Het anders organiseren van de dagbesteding voor inwoners met een BW of BTindicatie. De dagbesteding is nog centraal belegd bij Buurts Haarlem. Om de toegang laagdrempeliger te maken, wordt onderzocht hoe dagbesteding lokaal kan worden georganiseerd.
Ontwikkelen Pauze B&B. Met de komst van Beschermd thuis is er behoefte aan preventieactiviteiten om terugval naar een intramurale voorziening of crisisopname te voorkomen. De Pauze B&B moet een plek worden waar personen met een BT-indicatie tijdelijk kunnen verblijven als het thuis niet meer gaat. Het streven is om in Q1 2026 te starten met een pilot. Als de pilot succesvol is, wordt de Pauze B&B als nieuw product opgenomen in de volgende aanbesteding.
Betere overgang van jeugdhulp naar BW, voor jongeren die op BW zijn aangewezen. Van groot belang is dat er duidelijkheid komt voor jongeren in jeugdhulp
Team Regionale Beschermd Wonen taken voor de regio Zuid-Kennemerland, IJmond en Haarlemmermeer teamregionaleBWtaken@haarlem.nl
5
die 18 worden en woon/zorgvraag hebben. Beschermd wonen is niet altijd aangewezen voor deze groep.
Inzet om de sociale acceptatie van mensen met een psychische kwetsbaarheid in de wijk makkelijker te maken. We doen dat door buurtgenoten handvatten te geven om met verward/onbegrepen gedrag om te gaan. We gebruiken kennis over wat er elders goed werkt naar onze regio en kijken wat ervan kunnen leren. Er wordt hiervoor een toolbox ontwikkeld.
De inzet van ervaringskennis en ervaringsdeskundigheid vergroten, zowel in de beleidsontwikkeling bij gemeenten als in de beleidsontwikkeling en uitvoering bij aanbieders. De cliënt en zijn/haar behoeften komen centraal te staan. In Q1 2026 wordt een regionale visie opgeleverd.
Invulling geven aan partnerschap Bij de regionale aanbesteding is gekozen voor een model van ‘horizontale sturing’, waarbij in partnerschap met aanbieders wordt samengewerkt aan de uitvoering. Om dit te ondersteunen is een overlegstructuur ingericht. Aan de in-, door- en uitstroomtafel (IDU-tafel) vindt gezamenlijke afstemming plaats over de best passende zorgoplossing bij complexe meldingen binnen BW en BT. In dit verband wordt ook de voortgang op de beleid- en ontwikkelopgaven besproken. Naast de IDU-tafel is een regulier regionaal bestuurlijk overleg met aanbieders BW en MO. Een selectie van BW-aanbieders is hier vertegenwoordigd.
Team Regionale Beschermd Wonen taken voor de regio Zuid-Kennemerland, IJmond en Haarlemmermeer teamregionaleBWtaken@haarlem.nl
6
3. Regiobegroting Regiobegroting 2027-2030 in duizenden euro's
2025
2026
2027
2028
2029
2030
Lasten
Zorgkosten oude clienten (ZIN en PGB) a. 37.205 Dekking tekort MO vanuit exploitatie 3.000 b. Dekking tekort MO vanuit reserve GO BW 4.706 Dekking tekort Vrouwenopvang vanuit reserve GO BW -0 Innovatiemiddelen vanuit reserve GO BW c. 411 Ontwikkeling- en frictiekosten d. 169 Gekantelde dagbesteding e. 1.159 Personeelskosten GO f. 1.310 Inhuur kosten g. Bijdrage GO aan lokale gemeenten h. 1.811 Subsidies (Herstelacademie) i. 240 Advieskosten j. 162 Overige kosten k. 109 Totale lasten (incl. mutaties reserves) 50.282
41.199 3.000 4.534 1.500 1.180 1.342 100 1.695 245 165 110 55.071
41.776 3.000 4.551 679 772 1.180 1.342 100 1.695 245 165 110 55.615
41.776 3.000 4.780 1.348 772 1.180 1.342 100 1.695 245 165 110 56.513
41.776 3.000 5.156 1.463 772 1.180 1.342 100 1.695 245 165 110 57.005
41.776 3.000 5.458 1.581 772 1.180 1.342 100 1.695 245 165 110 57.425
Baten
Gemeentelijke bijdrage GO Rijksbijdrage - historisch budget Eigen bijdrage - historische clienten Totale baten (incl. mutaties reserves)
-50.408 -830 -51.238
-51.295 -830 -52.125
-51.295 -830 -52.125
-51.295 -830 -52.125
-51.295 -830 -52.125
-51.295 -830 -52.125
-956 956 -
2.946 -2.946 -
3.490 -3.490 -
4.388 -4.388 -
4.879 -4.879 -
5.300 -5.300 -
l. m. n.
Saldo inclusief tekorten MO VO plus innovatiefonds dotatie (+)/onttrekkingen (-) aan reserves Resultaat
NB. Bedragen voor het jaar 2025 betreffen gerealiseerde uitgaven conform jaarrekening 2025
Uitgangspunten Reële begroting De zorgkosten zijn gebaseerd op een prognose van de verwachtte zorgkosten. In voorgaande begrotingen (2025-2028 en 2026-2029) hanteerden we nog het uitgangspunt ‘Rijksbudget is werkbudget’. Een reële prognose van de zorgkosten kon toen niet gemaakt. Er was te veel onzekerheid over de effecten van hogere tarieven die vanaf 2024 golden en van het effect van de decentrale toegang op het zorggebruik. Inmiddels is het ‘aanbestedingseffect’ duidelijk waardoor een prognose van de zorgkosten beter mogelijk is. Hieronder is onder kopje ‘toelichting lasten’ toegelicht hoe de prognose van zorgkosten gedaan is. In de zienswijze op de begroting 2025-2028 heeft de gemeenteraad van de gemeente Haarlemmermeer verzocht om de volgende begroting op basis van een inschatting van de
Team Regionale Beschermd Wonen taken voor de regio Zuid-Kennemerland, IJmond en Haarlemmermeer teamregionaleBWtaken@haarlem.nl
7
zorgkosten te maken in plaats van het hanteren van het principe rijksbudget is werkbudget. Daar wordt in deze begroting aan voldaan.
Prijsstijgingen neutraal Net als bij de begroting 2026-2029 worden prijsstijgingen vanaf 2026 gelijk verondersteld aan de te verwachten verhoging in de decentralisatie-uitkering Beschermd wonen. De contractuele tariefstijging in 2026 op de Beschermd thuis en Beschermd wonen producten bedragen respectievelijk 5,14% en 4,47% (mix van OVA en HCIP-indexatie).
Bijdrage gemeenten aan Gemeenschappelijk Orgaan Beschermd wonen Pas na de wettelijke doordecentralisatie van het Beschermd wonen ontvangen de gemeenten direct Rijksmiddelen voor de uitvoering van de taken Beschermd wonen en zullen de gemeenten aan het GO BW vanuit die middelen gaan bijdragen. Tot dat moment draagt de gemeente Haarlem de volledige Rijksbijdrage Beschermd wonen over aan het GO BW. Het GO BW is daarmee (financieel) verantwoordelijk geworden voor dit budget. Ook het financiële overschot op Beschermd wonen van 2025 zal door de gemeente Haarlem worden overgeheveld naar de reserve van het GO BW.
Financiële risico’s voor gemeenten De financiële risico’s voor individuele gemeenten zijn beperkt. Alleen als de reserve Beschermd wonen in het jaar t+4 (dus 2030) onder de € 5 miljoen zou komen, lopen gemeenten het risico de reserve te moeten aanvullen (in het jaar t+4), volgens daartoe in het Bijdragebesluit 2025 gemaakte afspraken. Dat is niet het geval. Wanneer de doordecentralisatie is ingevoerd zouden er wel risico’s op budgetoverschrijdingen voor gemeenten ontstaan. Beschermd wonen gaat om relatief kleine aantallen cliënten met sterk variërende zorgkosten. Het risico op overschrijdingen is daarmee relatief groter.
Toelichting Lasten (a.) Zorgkosten Cliënten Dit betreft kosten voor Zorg in Natura (ZIN) en kosten voor Pgb's. De prognose van ca. € 41,2 miljoen aan zorgkosten in 2026 is gebaseerd op de volgende aannames:
Startpunt is de kosten uit de jaarrekening 2025, gecorrigeerd voor incidentele voor- of nadelen. In deze zorgkosten is een transitorisch voordeel die betrekking heeft op het jaar 2024 niet meegenomen. De jaarkosten 2025 exclusief dit transitorisch voordeel zijn € 38.145. Deze zijn het startpunt voor de begroting.
Team Regionale Beschermd Wonen taken voor de regio Zuid-Kennemerland, IJmond en Haarlemmermeer teamregionaleBWtaken@haarlem.nl
8
Voor volumegroei in 2026 (met name bij Beschermd thuis zagen we een stijging) wordt uitgegaan van de groei over 2025 van 6,6%. Dit verhoudt zicht tot de volgende andere datapunten:
Basis Groei in # clienten in 2025 Groei in # clienten in H1'25 Groei in # clienten in H2'25 Autonome regionale groei volgens HHM Impliciete regionale groei volgens Rijk (circulaire)
% groei 6,6% 3,2% 10,0% 1,5% 0,8%
Gezien de 10% stijging in de tweede helft van 2025, lijkt een verwachte groei van 6,6% laag ingeschat. De reden om toch voor de 6,6% te kiezen is dat onderzoeksbureau HHM inschat dat de populatie kwetsbare inwoners (o.b.v. de Woonzorgwijzer) die mogelijk gebruik maakt van een Beschermd wonen of Beschermd thuis voorziening autonoom met ongeveer 1,5% zou toenemen. Daarnaast is bij de Septembercirculaire 2025 voor ca. 0,8% aan compensatie gekomen op de integratie-uitkering voor volumegroei in 2026. De 6,6% ligt ongeveer in het midden van deze datapunten. Voor het jaar 2027 gaan we in deze begroting uit van 1,4% volumegroei. Deze aanname is gebaseerd op de prognose van bureau HHM. Tevens wordt aangenomen dat de verwachte stijging van de lasten (geschat op € 577.000) gecompenseerd wordt via de septembercirculaire 2026. De expliciete aanname is dat alleen de volumegroei van de zorgkosten vergoed wordt. In de andere lastencomponenten van de begroting zit immers geen volumegroei. Voor de jaren 2028 en daarna wordt geen volumegroei meegenomen in de lastenprognose, Reden is dat er bij de Septembercirculaire 2027 (een nog onbekende) compensatie zal volgen voor de dan verwachte volumegroei 2028. De aanname is dat deze compensatie de volumestijging op de lasten volledig zal dekken.
Zoals hierboven aangegeven is bij de prognose van zorgkosten geen rekening gehouden met de contractuele tariefstijging op de Beschermd thuis en Beschermd wonen producten van respectievelijk 5,14% en 4,47%. Bij de Meicirculaire 2026 volgt nog compensatie voor de loonen prijsstijgingen in 2026. Het uitgangspunt is dat de verhoging in de decentralisatie uitkering Beschermd wonen voor centrumgemeente Haarlem de tariefstijging zal compenseren.
(b) Tekorten Maatschappelijke Opvang en Vrouwenopvang In het GO BW is afgesproken dat de tekorten MO en Vrouwenopvang (VO) tot en met 2030 vanuit het budget en de reserve Beschermd wonen worden gedekt, mist deze reserve toereikend is en er overeenstemming is over de governance op MO.
Team Regionale Beschermd Wonen taken voor de regio Zuid-Kennemerland, IJmond en Haarlemmermeer teamregionaleBWtaken@haarlem.nl
9
De basis voor het tekort 2026 is gebaseerd op de werkbegroting 2026 voor MO en VO. Voor MO is deze ambtelijk gepresenteerd aan de regio op 19 februari 2026 en voor VO op 12 maart 2026. De kosten voor MO stijgen minimaal, ondanks significante contractuele tariefstijgingen op de beschikbaarheidsfinancieringen en subsidies. Door besparingsmaatregelen en verschuivingen tussen het MO en BW budget worden de tariefstijgingen gecompenseerd. Anders dan Beschermd wonen zorgkosten worden de kosten voor MO en VO na 2026 wel jaarlijks geïndexeerd. De CPI prognose (volgens Macro Economische Verkenning 2026 van het CPB) van 2,3% per jaar is gebruikt. Voor Beschermd wonen verstrekt het Rijk een integratie-uitkering. Deze wordt jaarlijks geïndexeerd. Voor de Maatschappelijke opvang en vrouwenopvang verstrekt het Rijk een decentralisatieuitkering. Voor die uitkering geldt dat er wel indexatie plaatsvindt, maar dat deze door alle regiogemeenten wordt ontvangen via de jaarlijkse accres stijging in het gemeentefonds.
(c.) Innovatiefonds Opvang, Wonen en Herstel Het GO BW heeft in het bijdragebesluit een innovatiefonds afgesproken. Jaarlijks wordt bij de begroting vastgesteld welke middelen beschikbaar zullen zijn voor een innovatie. Regiogemeenten kunnen van dit fonds gebruik maken voor innovatieve activiteiten die de verbinding tussen Beschermd wonen (regionaal) en lokaal georganiseerde ondersteuning verbeteren, of voor de ontwikkeling van innovatieve woon-zorg oplossingen.
Begroting innovatiefonds Begroting Innovatiefonds (in duizenden euro's) Rijksbijdrage Gestelde omvang van rijksbijdrage Innovatiefonds uitname Stand uitgaven komende jaren stand eind 2026
2024
2025
2026
2027
2028
2029
2030
45.065 0,6% 251
50.408 5,0% 2.500
50.718 5,0% 2.500
-
-
-
-
-251
-411 4.589 772
772
772
772
1.500 3.089
In de Ontwerpbegroting GO BW 2026-2029 was ca. € 5,25 mln. gereserveerd voor het innovatiefonds. In 2024 is hiervan € 251.000 en in 2025 is € 411.000 uitgenut, Er zou dus nog € 4,59 mln. resteren. In deze begroting is ook voor het innovatiefonds een reële prognose opgenomen, op basis van al goedgekeurde voorstellen, Dat is ook een eis vanuit de BBV). Voor 2026 liggen er relatief “harde” plannen voor ca. € 1,6 mln. en € 400.000 aan ideeën. Tegelijkertijd kan het
Team Regionale Beschermd Wonen taken voor de regio Zuid-Kennemerland, IJmond en Haarlemmermeer teamregionaleBWtaken@haarlem.nl
10
verleden met lage uitgaven van € 251.000 en € 411.000 niet genegeerd worden en is gekozen voor een niveau van € 1,5 mln. Het resterende bedrag in het innovatiefonds is evenredig verdeeld over de jaren daarna (€ 772.000 per jaar tussen 2026 en 2030). Mochten meer financiële middelen nodig zijn voor de innovatie in 2026, dan worden deze automatisch onttrokken uit de reserve GO BW, tot een maximum van € 4,59 mln. Dit betreft een principebesluit. Het innovatiefonds is in voorgaande jaren onderbenut gebleven. Gemeenten hebben de ambitie bevestigd om actief te investeren in innovatie.
(d) Frictie- en ontwikkelkosten Vanaf 2026 worden er geen frictie- en ontwikkelkosten verwacht (en op nul begroot).
(e) Dagbesteding voor BW/BT-cliënten De (gekantelde) dagbesteding voor mensen in de regio Zuid-Kennemerland, IJmond en Haarlemmermeer die in een Beschermd wonen voorziening verblijven of een Beschermd thuis indicatie hebben wordt door Buurts Haarlem verzorgd. Dat was voor 2024 ook al zo. Buurts zet zo nodig onderaannemers in, om dagbesteding dichtbij waar iemand woont of verblijft mogelijk te maken, Bij de beweging van Beschermd wonen naar Beschermd thuis past dat de dagbesteding zoveel mogelijk in de eigen gemeente of subregio wordt georganiseerd. In 2026 wordt verkend hoe dit het best kan worden gedaan. In 2027 zal Buurts Haarlem de opdracht behouden voor alle BW-cliënten dagbesteding. Mocht de dagbesteding vanaf 2028 decentraal worden georganiseerd, dan zal het regionale budget worden verdeeld. Het budget voor dagbesteding in de regionale begroting van het Gemeenschappelijk Orgaan Beschermd wonen wordt daarom vooralsnog gehandhaafd voor de periode 2027-2030.
(f) Personeelskosten Ten opzichte van de Ontwerpbegroting 2026-2029 is de formatie nauwelijks aangepast en is die formatie doorberekend met de huidige normbedragen per schaal. Ten opzichte van de begroting 2026-2029 zijn dit de aanpassingen:
De formatie van 0,2 fte voor de financiële ondersteuning is op nul gezet en het bijbehorende budget is verschoven naar het inhuurbudget (zie onder g).
Er heeft een verschuiving plaatsgevonden binnen de formatie van beleidscapaciteit naar beleid- en contractmanagement omdat dit beter aansluit bij de werkelijkheid.
Jaarlijks wordt geëvalueerd hoe de formatie zich verhoudt tot de werklast. Op basis hiervan wordt de personele inzet jaarlijks herzien. Daarnaast wordt momenteel geëvalueerd of de bijdrage aan lokale gemeenten dekkend is voor de uitvoeringskosten die gemaakt worden. In afwachting van de uitkomsten van dat
Team Regionale Beschermd Wonen taken voor de regio Zuid-Kennemerland, IJmond en Haarlemmermeer teamregionaleBWtaken@haarlem.nl
11
onderzoek wordt in deze ontwerpbegroting uitgegaan van de formatie volgens de Ontwerpbegroting 2026-2029.
(g) Inhuurkosten Vanuit het uitvoeringsorgaan van het GO BW bestaat de behoefte om een begroting te reserveren voor een flexibele schil om pieken in de uitvoering te kunnen opvangen. Onderdeel daarvan is de budget neutrale schuif van ca. € 22.000 in de formatie naar dit budget voor de financiële ondersteuning.
(h) Herstelacademie Voorzien is dat de subsidie in de jaren 2026 en 2027 gecontinueerd wordt. Er wordt onderzocht of het aanbod van de herstelacademie duurzaam ingebed kan worden binnen de ontwikkeling van de laagdrempelige steunpunten GGZ. Mocht het aanbod van de herstelacademie vanaf 2028 decentraal worden georganiseerd, dan zal het regionale budget worden verdeeld. In afwachting van een besluit hierover worden de kosten voor 2028 t/m 2030 nog wel begroot.
(i) Advieskosten Over de afgelopen jaren zijn er diverse onderzoeken en projecten gedaan waarvoor kosten gemaakt zijn. Denk daarbij aan onderzoeken naar reële tariefstelling, advies betreffende aanbestedingen, begeleiding van de doordecentralisatie en extern juridisch advies. In de begroting is hiervoor € 165.000 opgenomen.
(j) Overige kosten Op basis van ervaring over de afgelopen jaren worden er jaarlijks verschillende overige kosten gemaakt. Dit was circa € 109.000 in 2025 en betreft kleinere onvoorziene kosten. Als zodanig wordt voor 2026 en verder eveneens € 110.000 in de begroting opgenomen.
Domus plus Domus Plus is een beschermde woonvorm bedoeld voor volwassenen (18+) met een complexe combinatie van verslaving, psychiatrische en psychosociale problematiek, vaak in combinatie met een (licht) verstandelijke beperking. Deze doelgroep is vaak dak- of thuisloos of woont in een beschermde woonvorm en heeft intensieve begeleiding, toezicht en een veilige woonomgeving nodig. Een Domus-plus voorziening is aanvullend op het regionale aanbod BW en MO voorzieningen en is nodig om de druk op die voorzieningen te verminderen. De voorziening wordt voornamelijk WLZ gefinancierd, en in een enkel geval WMO gefinancierd. Er is sprake van een tekort in de exploitatiebegroting van de voorziening. De opbrengsten vanuit de WLZ/ WMO financiering zijn niet dekkend voor de lasten van de voorziening. Met het zorgkantoor wordt er gesproken over het sluitend krijgen van de
Team Regionale Beschermd Wonen taken voor de regio Zuid-Kennemerland, IJmond en Haarlemmermeer teamregionaleBWtaken@haarlem.nl
12
exploitatie van Domus Plus. De uitkomst van dit gesprek kan leiden tot een bijstelling van de begroting, als een regionale bijdrage aan de huur onvermijdelijk blijkt. In dat geval moet vanaf opening van de Domus Plus (voorzien medio 2027) rekening worden gehouden met jaarlijks €300.000. De kans dat dit zal gebeuren is aanzienlijk. Tegelijkertijd is het realiseren van een passende woonvorm van de doelgroep van belang gezien de verlichting welke het zal geven op met name de MO keten, met de daarbij behorende mogelijkheid om de kosten terug te dringen.
Toelichting Baten (k) Bijdrage voor 100% gedekt door centrumgemeente Haarlem Dit betreft de hoogte van de decentralisatie uitkering Beschermd Wonen (stand septembercirculaire 2025).
(l) Eigen bijdrage De eigen bijdrage is begroot op het niveau van de realisatie in 2025.
Risico’s en weerstandsvermogen Op regionaal niveau zijn de volgende risico's geïden ficeerd voor 2026 en verder:
Tariefstijging als gevolg van de aanbesteding Beschermd Wonen (BW) en MO en toekomstige CAO stijgingen (risico vanaf 2026)
Verlaging in integratie-uitkering BW vanwege een lagere vaststelling van het objectief verdeelmodel en/of een te hoge instroom in de wet langdurige zorg (risico vanaf 2026)
Uitbreiding van specifieke voorzieningen voor specifieke doelgroepen met als gevolg een toename van cliënten in zorg en hogere zorgkosten (risico vanaf 2026)
Onverwachtse toename in het aantal cliënten BW (risico vanaf 2026 )
Beleidsmatig gewenste krimp van Beschermd Wonen naar Begeleiding Thuis wordt niet gerealiseerd (risico vanaf 2026)
De extra middelen voor loon- en prijscompensatie uit de Meicirculaire 2026 zijn onvoldoende om de tariefstijgingen volledig te compenseren,
De compensatie uit de Septembercirculaire 2026 voor volumestijging 2027 is lager dan de werkelijke volumestijging in 2027.
Op het niveau van het GO BW resulteert dit in een risico van ca. € 4,5 miljoen voor 2026.. Gegeven het feit dat de regionale reserve voor het GO BW per einde jaar ongeveer € 27,8 miljoen bedraagt is deze voldoende om alle risico's op te vangen. Het risico wordt daarom ingeschat op 0%.
Team Regionale Beschermd Wonen taken voor de regio Zuid-Kennemerland, IJmond en Haarlemmermeer teamregionaleBWtaken@haarlem.nl
13
Regionale reserve Beschermd wonen Het Gemeenschappelijk Orgaan Beschermd Wonen beschikt in 2026 over een eigen reserve om regionale financiële risico’s op te vangen. De reserve wordt gevoed uit de overschotten Beschermd wonen van het Gemeenschappelijk Orgaan Beschermd Wonen per 31 december 2025 en uit het eventuele overschot op de uitvoeringskosten van het Gemeenschappelijk Orgaan Beschermd Wonen. De reserve wordt in 2027 ingezet voor de dekking van de volgende (mogelijke) tekorten:
een tekort op de Rijksmiddelen voor Beschermd wonen die centrumgemeente Haarlem ontvangt voor de hele regio;
Een tekort op het tekort voor de exploitatie voor de vrouwenopvang.
een tekort op Maatschappelijke opvang voor drie jaar na de ingangsdatum van de Wet woonplaatsbeginsel en het objectief verdeelmodel (wettelijke doordecentralisatie), mits deze ingangsdatum niet later is dan 1 januari 2026 (zie ook toelichting bij ‘lasten’).
incidentele kosten en eventuele frictiekosten die voor rekening van regio komen.
In het bijdragebesluit is opgenomen dat als de reserve van het Gemeenschappelijk Orgaan Beschermd Wonen in het jaar t+4 (2030) onder de € 5 miljoen komt, alle gemeenten de reserve in datzelfde jaar naar rato aanvullen. De verdeelsleutel is gebaseerd op een eerdere weergave van het objectief verdeelmodel (zie bijlage 5). Wanneer de reserve in het jaar t+4 (2030) hoger is dan de afgesproken bovengrens van € 7 miljoen, wordt het overschot uitgekeerd aan de deelnemende gemeenten, eveneens in dat jaar. Zo wordt voorkomen dat in het Gemeenschappelijk Orgaan Beschermd Wonen te veel middelen gereserveerd zijn, waar gemeenten niet zelf over kunnen beschikken.
Ontwikkeling reserve Gemeenschappelijk Orgaan Beschermd Wonen Ontwikkeling Reserve GO BW
2025
2026
2027
2028
2029
2030
€ €
27.786 € 3.089 €
24.841 € 2.512 €
21.351 € 2.512 €
16.963 € 2.512 €
12.083 2.512
€ € € €
-4.534 -1.500 24.841
-679 -4.551 -772 21.351
-1.348 -4.780 -772 16.963
-1.463 -5.156 -772 12.083
-1.581 -5.458 -772 6.783
(in duizenden €) Begin Dotatie lagere zorg- en overige kosten BW Dotatie extra circulaire middelen Ontrekking tekort vrouwenopvang Onttrekking Resterend exploitatietekort MO Onttrekking BW Innovatie
Ultimo
€ € € € € € €
26.830 3.533 2.541 0 -4.706 -411 27.786
€ € € €
€ € € €
€ € € €
€ € € €
Het beschikbare saldo begin 2026 is circa € 27,8 miljoen. Door de oplopende tekorten die zich voortdoen op het exploitatietekort MO en de vrouwenopvang, daalt het saldo van de reserve. Dit wordt nog enigszins gecompenseerd door een overschot op lagere zorg- en overige kosten BW ten opzichte van de rijksuitkering. Dit voorkomt echter niet dat de stand van de
Team Regionale Beschermd Wonen taken voor de regio Zuid-Kennemerland, IJmond en Haarlemmermeer teamregionaleBWtaken@haarlem.nl
14
reserve in 2030 onder de € 7 miljoen komt. Conform het bijdragebesluit worden er in dat jaar geen middelen uitgekeerd. Doordat de lasten voor MO en de vrouwenopvang worden geïndexeerd, daalt de reserve ook naar de toekomst toe. Het blijven dekken van de tekorten VO en MO zou ertoe leiden dat de gemeenten na 2030 de tekorten zouden moeten compenseren. Zie hiervoor bijlage 5.
Verwerking van zienswijzen gemeenteraden (zienswijzen op de ontwerp begroting – en de wijze waarop deze zijn verwerkt – wordt hier beschreven)
Team Regionale Beschermd Wonen taken voor de regio Zuid-Kennemerland, IJmond en Haarlemmermeer teamregionaleBWtaken@haarlem.nl
15
Bijlage 1. Formatie Gemeenschappelijk Orgaan Beschermd Wonen en lokaal
Formatie 2026-2030 2026-2030 GO Formatiev e Kosten FTE Loonsom Overhea (inc. FTE per FTE d toeslag Overhead)
2026-2030 Totaal van alle gemeenten Formatieve Kosten FTE Loonsom Overhea (inc. FTE per FTE d toeslag Overhead)
Netwerkregisseur BW-beleid (gemeente) BW beleid-contractmanagement Contractmanager (GO/gemeente)
1,00 0,50 1,00 1,00
126.176 56.159 112.319 112.319
39.000 19.500 39.000 39.000
165.176 75.659 151.319 151.319
5,20
584.057
202.800
786.857
0,60
67.391
23.400
90.791
Casemanager (GO/gemeente)
3,15
280.546
122.850
403.396
6,30
571.409
245.700
817.109
Regionaal Expertise Team (RET)
1,30
127.974
50.700
178.674
-
-
-
-
Administratieve ondersteuning
1,83
145.209
71.370
216.579
-
-
-
-
Financiele ondersteuning
-
-
-
-
-
-
-
-
9,78
960.701
381.420
1.342.121
12,10
1.222.858
Team Regionale Beschermd Wonen taken voor de regio Zuid-Kennemerland, IJmond en Haarlemmermeer teamregionaleBWtaken@haarlem.nl
16
471.900
1.694.758
Bijlage 2. Exploitatietekort Maatschappelijke opvang (situatie begin-2026)
Maatschappelijke Opvang in duizenden euro’s)
Team Regionale Beschermd Wonen taken voor de regio Zuid-Kennemerland, IJmond en Haarlemmermeer teamregionaleBWtaken@haarlem.nl
17
Bijlage 3. Lokale uitvoeringskosten Totale Personeelskosten GO en buiten GO
Team Regionale Beschermd Wonen taken voor de regio Zuid-Kennemerland, IJmond en Haarlemmermeer teamregionaleBWtaken@haarlem.nl
18
Bijlage 4. De verdeelsleutel op basis van het (voorlopige) objectief verdeelmodel
Bijdrage per gemeente aan overige kosten GO Beverwijk Bloemendaal Haarlemmermeer Heemskerk Heemstede Velsen Zandvoort Haarlem Totaal
Verdeling cf AEF 8,4% 4,9% 23,4% 6,9% 4,2% 12,9% 3,3% 36,0% 100,0%
Team Regionale Beschermd Wonen taken voor de regio Zuid-Kennemerland, IJmond en Haarlemmermeer teamregionaleBWtaken@haarlem.nl
19
Bijlage 5 Ontwikkeling reserve Beschermd wonen na 2031
Ontwikkeling Reserve GO BW
2025
2026
2027
2028
2029
2030
2031
2032
2033
2034
2035
€ €
27.786 € 3.089 €
24.841 € 2.512 €
21.351 € 2.512 €
16.963 € 2.512 €
12.083 € 2.512 €
6.783 € 2.512 €
1.801 € 2.512 €
-3.646 € 2.512 €
-9.568 € 2.512 €
-15.977 2.512
€ € € €
-4.534 -1.500 24.841
-679 -4.551 -772 21.351
-1.348 -4.780 -772 16.963
-1.463 -5.156 -772 12.083
-1.581 € -5.458 € -772 6.783 €
-1.618 € -5.876 €
-1.655 € -6.304 €
-1.693 € -6.741 €
-1.732 € -7.189 €
-1.772 -7.646
1.801 €
-3.646 €
-9.568 €
-15.977 €
-22.883
(in duizenden €) Begin Dotatie lagere zorg- en overige kosten BW Dotatie extra circulaire middelen Ontrekking tekort vrouwenopvang Onttrekking Resterend exploitatietekort MO Onttrekking BW Innovatie
Ultimo
€ € € € € € €
26.830 3.533 2.541 0 -4.706 -411 27.786
€ € € €
€ € € €
€ € € €
€ € € €
Op basis van de huidige uitgangspunten daalt het saldo van de beschermd wonen vanaf 2031 met minimaal €5 miljoen. Hierdoor zou de reserve in 2031 al onder de ondergrens van € 5 miljoen geraken. Op basis van het bijdragebesluiten zouden de gemeenten dan genoodzaakt zijn om financieel, conform de verdeelsleutel bij te dragen om de reserve weer op peil te brengen.
Team Regionale Beschermd Wonen taken voor de regio Zuid-Kennemerland, IJmond en Haarlemmermeer teamregionaleBWtaken@haarlem.nl
20