Voorstel Raadsvoorstel Eindrapport Rekenkamer 'Grip op grote Projecten' - Raadsvoorstel.pdf

1/3 Gemeenteraad GHG Raadsvoorstel Zaaknummer: 2026-0100659 Vergadering van 24 september 2026 Gemeente Hardinxveld-Giessendam - Griffie Auteur: Thomas Vink Raadsvoorstel Eindrapport Rekenkamer 'Grip op grote Projecten' Voorgesteld besluit 1. De aanbevelingen uit het eindrapport van het onderzoek van de rekenkamer naar ‘Grip op grote projecten’ te omarmen. 2. Het college opdracht te geven om: ▪Uitvoering te geven aan aanbeveling 1 “Actualisatie Handboek” (college) waarbij in aanvulling daarop wordt opgenomen nadat hierover gesprek is gevoerd met de gemeenteraad: - het besluitvormingsregime van de gemeenteraad - in het kader van betere financiële control het uitvoeren van een second opinion op investeringsramingen bij grote / risicovolle projecten ▪Aanbeveling 2 “Informatiehuishouding” (college) op te nemen in de huidige werkwijze en deze verder door te ontwikkelen. ▪Aanbeveling 3 “Evaluatie” (college) en aanbeveling 2 “Evaluatie” (raad) op te nemen in en te borgen via het Handboek Projectmatig Werken nadat hierover gesprek is gevoerd met de gemeenteraad. ▪Ten aanzien van aanbeveling 4 “”Strategische risico`s en kansen” (college) de gemeenteraad uiterlijk in Q1 2027 een nieuwe / geactualiseerde kadernota strategisch grondbeleid voor te leggen ter besluitvorming.

▪Aanbeveling 5 “Politieke keuzes” (college) mee te nemen in de werkwijze van aankomende voorstellen en hierop nadrukkelijk zichtbare kwaliteit verbeterende stappen te zetten. ▪Ten aanzien van aanbeveling 1 “Participatie” (raad) de gemeenteraad uiterlijk in Q2 2027 participatiebeleid en/of een participatieverordening voor te leggen ter besluitvorming waarbij de gemeenteraad nadrukkelijk wordt betrokken in de voorbereiding hiervan. Inhoud Inleiding Inleiding In februari van 2024 heeft de Rekenkamer in afstemming met de begeleidingscommissie een onderzoeksprogramma opgesteld. Het tweede onderzoek van dit programma richtte zich op het onderwerp ‘Grote Projecten’. Het onderzoek is in mei van 2025 van start gegaan en in juni 2026 afgerond. Het eindrapport is als bijlage toegevoegd aan dit raadsvoorstel. Voorliggend raadsvoorstel wordt u voorgelegd vanuit de begeleidingscommissie Rekenkamer.

De zeven aanbevelingen in het voorliggende eindrapport zijn: 1: Actualiseer het Handboek Projectmatig Werken (College) 2: Veranker de informatiehuishouding (College) 3: Maak evalueren onderdeel van een sluitende leercyclus (College) 1/3 2/3 4: Verken hoe strategische risico’s te verkleinen en of strategische kansen te vergroten bij ruimtelijke projecten (College) 5: Breng politieke keuzes helder voor het voetlicht (College) 6: Benut de meerwaarde van participatie door te werken vanuit een collectief kwaliteitsbeeld over participatie (Gemeenteraad) 7: Evalueer grote projecten (Gemeenteraad) Beoogd effect Invulling geven aan de opgave ten aanzien van grote projecten van de gemeente Hardinxveld Giessendam waarbij de gemeenteraad actief in positie is en de kaders stelt. Argumenten 1.1 De conclusies zijn helder, herkenbaar en onderbouwd Het rapport is door de onafhankelijke Rekenkamer opgesteld. De externe en deskundige blik is goed om het beeld te scherpen en verdere stappen te zetten. Het rapport is helder leesbaar en de aanbevelingen zijn duidelijk herkenbaar en navolgbaar. 1.2 De aanbevelingen zijn toepasbaar en helpend De aanbevelingen raken de kernrollen van de gemeenteraad zijnde de kaderstellende en controlerende taak. De aanbevelingen sluiten aan op de ambitie en ook noodzaak om als gemeenteraad meer in positie te komen en invulling te geven aan de twee kernrollen.

1.3 Het college kan zich op hoofdlijnen vinden in de conclusies en aanbevelingen Het college geeft in de integraal opgenomen bestuurlijke reactie aan dat de conclusies en aanbevelingen op hoofdlijnen kunnen worden onderschreven. 2.1 Het Handboek Projectmatig Werken is onvoldoende actueel en de positie van de gemeenteraad daarbij onvoldoende scherp Uit de conclusies en aanbevelingen van het eindrapport blijkt dat het Handboek Projectmatig Werken onvoldoende actueel is. Tevens is de positie van de gemeenteraad onvoldoende scherp. Het is dan ook van belang dat het handboek wordt geactualiseerd. Hierbij dient naast het informatie- en verantwoordingsregime ook het besluitvormingsregime richting de gemeenteraad nadrukkelijk opgenomen te worden. Opdracht hierbij is om voorafgaand aan de actualisatie van het handboek als college en raad gezamenlijk het gesprek te voeren over invulling van het informatie-, verantwoordings- en besluitvormingsregime richting de gemeenteraad zodat er een gezamenlijk en bedragen beeld en verwachting ontstaat. Hetzelfde geldt voor het punt van evaluatie. 2.2 Financiële control op grote projecten vraagt om versterking Uit casussen die de gemeenteraad in de afgelopen periode zijn gepasseerd (o.a. project Scholenbouw Pietersweer) is gebleken dat de financiële control versterkt kan worden.

Een waardevol middel hierbij is het uitvoeren van een second opinion op investeringsramingen bij grote en risicovolle projecten. Het wordt van belang geacht om dit te borgen via het te actualiseren handboek. 2.3 De informatiehuishouding vraagt om aanzienlijke verbeteringen Het aanstellen van projectsecretarissen, die volgens een vaste mappenstructuur informatie vastleggen, is een goede eerste stap richting een betere verankering van de informatiehuishouding. Echter er zijn hierop ook verdere stappen nodig om te kunnen komen tot een goede informatie- en verantwoordingsregime richting de gemeenteraad als ook een vloeiende overdracht bij personele wisselingen. De lange doorlooptijd van dit door de rekenkamer uitgevoerde onderzoek heeft met name als reden dat de informatiehuishouding onvoldoende was. 2.4 De kadernota strategisch grondbeleid staat al op de planning De huidige kadernota van de gemeente Hardinxveld-Giessendam heeft een doorlooptijd van 2023 tot en met 2026. Het is daarom, als ook om meerdere redenen zoals uitvoering geven aan het Volkshuisvestingsprogramma, toe aan een actualisatie waarmee tevens invulling gegeven kan worden aan 2/3 de aanbeveling zoals die nu voorligt als het gaat om de strategische risico’s te verkleinen en of strategische kansen te vergroten.

3/3 2.5 Proces voor kwaliteitsverbetering van raadsvoorstellen is reeds van start Onderdeel van het raads- en griffieplan 2026 is de kwaliteitsverbetering van raadsvoorstellen. Hierover hebben diverse gesprekken plaatsgevonden met de organisatie van waaruit verbeterstappen worden gezet. De aanbeveling uit het rapport om de bestuurlijke dilemma`s en keuzes scherpen in beeld te brengen in de raadsvoorstellen onderschrijft het belang van de ingezette kwaliteitsverbetering en maakt het mogelijk om dit punt hier integraal in mee te nemen. Merkbare en zichtbare kwaliteitsverbetering is van belang. 2.6 Participatiebeleid / verordening is een wettelijke verplichting Op grond van de Wet versterking participatie op decentraal niveau dienen gemeenten per 1 januari 2027 een participatieverordening te hebben. De gemeente Hardinxveld-Giessendam heeft deze nog niet. Tevens is het huidige participatiebeleid aan actualisatie toe. Deze omstandigheden bieden kans om de aanbeveling over participatie bij projecten hierin op te nemen. De gemeenteraad wenst bij de opstelling hiervan graag aan de voorkant meegenomen te worden om zo te komen tot een gedragen ambitie en werkwijze. Kanttekeningen 1.1.

Alternatief is om de aanbevelingen alleen voor kennisgeving aan te nemen Het alternatief is om de aanbevelingen uit het rapport niet te omarmen maar slechts voor kennisgeving aan te nemen en het college geen opdracht te geven voor verdere uitvoering. Ook is het mogelijk om het college de opdracht te geven de aanbevelingen uit te voeren zonder verdere accentuering. Vanuit de kaderstellende en controlerende rol van de gemeenteraad is het echter wenselijk om de aanbevelingen geaccentueerd te verwoorden in concrete punten waarbij sprake is van focus. 2.1 Met vaststelling van een volwaardige en beleidsmatig gedragen participatieverordening na 1 januari 2027 wordt formeel niet voldaan aan de wet Veel gemeenten in Nederland hebben nog géén participatiebeleid of een bijbehorende verordening ondanks de wettelijke termijn van 1 januari 2027. Het is onwaarschijnlijk dat het Rijk hierop zal handhaven. In het licht van het eindrapport en de daaruit voortvloeiende aanbeveling is het echter verstandig om wel te beginnen met de voorbereiding en vaststelling van participatiebeleid en verordening. Financiële informatie Voorliggend voorstel heeft geen financiële consequenties. Communicatie Over voorliggend voorstel / besluit zal niet specifiek intern of extern worden gecommuniceerd. Vervolg Het college krijgt de opdracht om de aanbevelingen verder uit te werken.

Het is een wettelijke verplichting van het college om jaarlijks aan de raad te rapporteren wat er met de aanbevelingen uit een rekenkamerrapport is gedaan. In Hardinxveld-Giessendam is intern afgesproken dat hierover gerapporteerd wordt in de jaarrekening. Openbaar Ja Bijlagen 1. Eindrapport Rekenkamer Grip op grote Projecten incl. bestuurlijke zienswijze