GRD - Jaarstukken 2020 GRD .pdf
Tekst van het document
2020) zijn gebleven. In de lasten is een bedrag van circa € 1,5 miljoen opgenomen aan continuïteit van financiering, de zogenaamde 'coulanceregeling'. Door vraaguitval of verminderde inzetbaarheid van personeel wijkt de omvang van de zorgaanbieders feitelijk af van de normale situatie. Gemeenten zijn door het Rijk opgeroepen om de omzet onverminderd (100%) door te betalen. Het doel daarvan was acute liquiditeitsproblemen bij zorginstellingen te voorkomen en te zorgen voor behoud van werkgelegenheid. Voor de duidelijkheid, het gaat hier niet om extra of aanvullende lasten, maar om de reguliere kosten van zorg die onder normale omstandigheden zonder corona ook zouden zijn betaald. De generieke afspraak gold tot 1 juli. Na 1 juli is de oproep gedaan om waar noodzakelijk maatwerk te bieden. Momenteel lopen er een aantal gesprekken met zorgaanbieders van specifieke Wmo-onderdelen, om te kijken wat mogelijk noodzakelijk is. Naast de lasten ingevolge de coulanceregeling is een bedrag van € 0,1 miljoen opgenomen aan meerkosten corona. De Drechtstedengemeenten zijn hiervoor door het Rijk met circa € 0,5 miljoen gecompenseerd in de algemene uitkering. Daarmee is de ontvangen compensatie weliswaar nog niet volledig besteed, wel moet rekening worden gehouden dat in 2021 nog declaraties meerkosten van de zorgaanbieders kunnen nakomen.
Een kanttekening waarmee (vooralsnog) rekening moet worden gehouden is dat de (prognose) opbrengst eigen bijdrage CAK is gebaseerd op de realisatiecijfers periode 12-2019. Door de overgang naar het abonnementstarief heeft het CAK een achterstand met het opleggen van de eigen bijdragen aan de klant. Tot op heden heeft het CAK nog geen informatie beschikbaar gesteld over de opgelegde eigen bijdrage in 2020. De juistheid van de gemaakte inschatting van de opbrengst eigen bijdrage CAK is daarmee onzeker (deze tekst wordt eind maart geactualiseerd!). Update 29-01-2021: Afgelopen maandag eerste managementinfo CAK ontvangen. Opgelegde eigen bijdrage 2020 sluit precies aan met begroting, verwachte opbrengst van € 1,4 miljoen. Het is mogelijk dat hierop met terugwerkende kracht mutaties (stopberichten) worden doorgevoerd. Huishoudelijke ondersteuning In 2019 zagen de Drechtsteden duidelijk de gevolgen terug van de invoering van het abonnementstarief eigen bijdragen, de lasten stegen dat jaar explosief met circa 18,5%. Ondanks de coronacrisis stijgen de lasten in 2020 opnieuw, weliswaar minder hard dan in 2019, maar nog steeds fors met 11,3%. De effecten van corona zijn op de huishoudelijke ondersteuning beperkt gebleven. Het algehele beeld is dat de productie vanaf medio maart gedurende de eerste lockdown niet onder de 85% is gekomen en vanaf augustus is genormaliseerd.
Gedurende de periode medio maart tot en met juni hebben de zorgaanbieders gebruik kunnen maken van de coulanceregeling waarbij de vergoeding werd gecontinueerd, ook als de dienstverlening niet (volledig) in overeenstemming was met hetgeen contractueel is overeengekomen. Op basis van de coulanceregeling is in totaal bijna € 0,4 miljoen vergoed aan huishoudelijke ondersteuning. Hiermee rekening houdend bedraagt het resultaat 2020 op het onderdeel huishoudelijke ondersteuning € 0,1 miljoen positief. Hulpmiddelen (woonvoorzieningen en rolstoelen) In 2020 zijn de uitgaven van de hulpmiddelen circa 13% gestegen in vergelijking met 2019, toen bedroeg de stijging 19,6%. Ondanks de stijging van de lasten sluit het jaar 2020 positief af met een resultaat van € 0,1 miljoen op de hulpmiddelen. Vervoer (Drechthopper en individueel vervoer) Het onderdeel Vervoer sluit het jaar 2020 af met een negatief resultaat van iets meer dan € 0,1 miljoen Ondanks dat het personenvervoer door de coronacrisis een aantal maanden volledig heeft stilgelegen en de vervoerscapaciteit werd beperkt door de anderhalvemetermaatregel, zijn de lasten grotendeels ongewijzigd doorgelopen. Dit hangt samen met het gegeven dat met de aanbieders van vervoer contractafspraken zijn gemaakt over het volume dat minimaal wordt afgenomen en daarmee niet meer per feitelijk gereden rit wordt afgerekend.
Ook konden de vervoerders in 2020 aanspraak maken op een voorlopige tegemoetkoming in de kosten van 80% voor taxidiensturen die als gevolg van coronamaatregelen zijn uitgevallen. Op grond van deze regeling zijn de vervoerders voor een bedrag van circa € 0,3 miljoen gecompenseerd. Begeleiding Bij de 2e bestuursrapportage hebben de Drechtsteden de begroting van het onderdeel Begeleiding met € 1,9 miljoen verlaagd ten gunste van de andere onderdelen van het programma Zorgen voor Ondersteuning. Bij deze jaarrekening sluit het onderdeel Begeleiding 2020 af met een kleine
38
overschrijding van de (bijgestelde) begroting van bijna € 50K. Dit bedrag komt nagenoeg geheel voor rekening van de meerkosten corona. Vooral de aanbieders van dagbesteding hebben door het sluiten de locaties waar dagbesteding wordt gegeven een beroep gedaan op de coulanceregeling. Over de periode van medio maart tot en met juni is een bedrag van circa € 1,1 miljoen uitgekeerd. Bij individuele begeleiding was dit bedrag beduidend lager, ongeveer € 25K, omdat de zorg, al dan niet in andere vorm (digitaal op afstand), toch doorgang vond.
2.2.4.
Bedrijfsvoering SDD
Wat heeft het gekost? (bedragen x € 1.000)
Opgaven
Begroting actueel
Rekening
Afwijking
lasten baten saldo
lasten baten saldo
lasten baten saldo
Overhead Apparaat Overhead
19.515
-28 19.487 19.728
-336 19.392
-213
308
95
Totaal
19.515
-28 19.487 19.728
-336 19.392
-213
308
95
Voor de opgave Overhead geldt een voordeel van € 0,1 miljoen. Voor de apparaatskosten over alle opgaven geldt een nadelig resultaat van € 82.000. Hierbij dient te worden opgemerkt dat er ten tijde van de 2e bestuursrapportage 2020 reeds een bedrag aan gemeenten is teruggegeven. Het resultaat van € 82.000 komt overeen met 0,1% van de totale apparaatsbegroting, waarmee het resultaat over 2020 in juli met een nauwkeurigheid van 99,9% is geprognosticeerd. Coronacrisis Doordat inwoners als gevolg van de lockdown op onderdelen (Participatiebudget en minimaregelingen) minder gebruik maakten van onze dienstverlening, is er onderbenutting van capaciteit en middelen ontstaan. Deze onderbenutting zorgt soms tot voordelen, maar soms zijn deze door compensatie- en coulanceregelingen teniet gedaan. Daarnaast financiert het Rijk aanvullende dienstverlening die inwoners en bedrijven helpt om deze crisis te kunnen doorstaan, wat (een positieve) invloed heeft op de baten. Door de coronacrisis is tijdelijk gebruik gemaakt van extra externe capaciteit. De kosten voor deze capaciteit is binnen de hiervoor extra beschikbare Rijksvergoeding gebleven.
De Drechtsteden hebben daarnaast in verband met de coronacrisis extra kosten moeten maken voor de aanschaf van beschermingsmiddelen, aanpassing van de werkomgeving zowel in het kantoor als thuis voor wat betreft de werkplekken, communicatie en overige zaken om de uitvoering van de reguliere werkzaamheden, conform de anderhalvemetermaatregel, mogelijk te maken.
39
2.3.
Bedrijfsvoering
2.3.1.
Ingenieursbureau Drechtsteden
Wat hebben we bereikt en gedaan? Het IBD verzorgt voor de deelnemers het ontwerp, aanbesteding en realisatie van de openbare ruimte in de Drechtsteden. Met de technische ingenieursexpertise en lokale/regionale gebiedskennis biedt het IBD versterkt en verlengd opdrachtgeverschap voor gemeenten richting marktpartijen. Het IBD is een publieke organisatie en komt op voor de publieke belangen van de eigenaren.
In 2017 is in samenspraak met de eigenaren het Ondernemingsplan 2018-2020 opgesteld. Dit ondernemingsplan beschrijft de ontwikkelrichting van het IBD voor de komende jaren. De eigenaren hebben aangegeven dat de bestuurlijke uitgangspunten nog steeds van toepassing zijn en geen wijziging behoeven. Daarom is het ondernemingsplan ook in 2021 van toepassing. Het werken bij een publiek ingenieursbureau is continu aan verandering onderhevig. Tekeningen samenstellen, ontwerpen in twee, drie (of vier) dimensies en modelleren samen met burgers en stakeholders zijn ontwikkelingen die de komende jaren een grote vlucht zullen nemen. Grote sociale en technologische veranderingen zullen het ingenieurswerk sterk veranderen. Zowel de impact van nieuwe technologie, als de snelheid waarmee deze zich ontwikkelt, zal niet aan het IBD voorbij gaan. Belangrijke ontwikkelingen voor het IBD zijn: Omgang met burgers o Nieuwe plannen en initiatieven worden in vroeg stadium besproken met bewoners. Soms komen de ideeën van de bewoners. Door bewoners actief te betrekken, te participeren, heeft een plan een grote kans van slagen. Tijdens de aanleg worden bewoners actief geïnformeerd. Circulaire economie en klimaatadaptatie o Omdat bouwstoffen schaars wordt bekeken of vrijkomende materialen geschikt zijn voor hergebruik, of tot bouwstof kunnen worden afgebroken.
In onze projecten wordt hieraan veel aandacht gegeven. Klimaat veranderingen zijn ook in onze regio merkbaar; hitte en hevige regenbuien komen steeds vaker voor. In de (her)inrichting van onze woonomgeving houden we hiermee rekening, zodat het woongenot ook in de toekomst kan worden aangeboden. Drie-dimensionaal ontwerpen, tekenen en modelleren o Door nieuwe technieken zijn we in staat ontwerpen virtueel na te maken. Je kijkt of 'loopt' in de 40
nieuwe straat. Hiermee creëren we de nieuwe situatie die je begrijpt. Een bijkomend voordeel is dat je ziet of een ontwerp ook maakbaar is. Automatisering, ICT, opendata en sensor netwerken o Data gedreven werken is het werken van de toekomst. De hoeveelheid dagelijks gecreëerde data, mate van toegankelijkheid hiervan en beschikbaarheid van data analysesoftware, creëren nieuwe mogelijkheden om data in te zetten. Data is een strategisch middel geworden. Indien optimaal ingezet, draagt dit bij aan een effectievere organisatie en betere dienstverlening. Daarom zijn we bij het IBD MS Power BI aan het implementeren binnen onze organisatie. Personeel: van externe naar interne flexibiliteit o De belangrijkste basis van ons bureau zijn onze medewerkers. We vinden het belangrijk dat hun kennis en vaardigheid optimaal kan worden ingezet. Door opleiden en coachen bieden we kans voor ontwikkeling. Door deze aandacht groeit de betrokkenheid en bevlogenheid. Duurzame inzetbaarheid medewerkers o Persoonlijk Ontwikkel Plan-gesprekken, Werk-Energie Analyse Wat wilden we bereiken? Voor dit jaar blijven de vier thema's (ontwikkelopgaven), welke eveneens spelen bij de eigenaren, centraal staan in de ontwikkeling van het IBD.
Te weten; Bouw Informatie Model (BIM); 3D ontwerpen en modelleren; Klimaatadaptatie en klimaatbestendig ontwerpen; Circulair ontwerpen en materiaalgebruik; Data gestuurd werken. Het IBD sluit aan bij de regionale ontwikkelopgaven en levert expertise bij de uitwerking van de thema's. Hierbij wordt gebruik gemaakt van het kennisnetwerk van marktpartijen en verbonden ingenieursbureaus. Het IBD is een wendbare organisatie met betrokken, betrouwbare en bevlogen medewerkers. Samen met onze partners ontwikkelen, realiseren en onderhouden wij de omgeving van morgen. De missie van het IBD, met nadruk op de publieke rol van het IBD, blijft van toepassing: Het IBD is een publiek ingenieursbureau dat staat voor het publieke belang op de complexe markt van civiele techniek. Wat hebben we daarvoor gedaan? Als primaire taak voert het IBD per jaar ongeveer 250 projecten uit in de openbare ruimte voor onze opdrachtgevers. Wij ontzorgen onze opdrachtgevers en realiseren projecten binnen de gestelde kaders, waarbij wij de schakel vormen tussen de publieke opdrachtgevers en de marktpartijen. Het IBD schakelt tussen verschillende vormen van opdrachten en adviesvragen, in alle fasen van een project. Wij combineren opgaven in de openbare ruimte, die bij verschillende organisaties bestaan.
Door het bevorderen van de samenwerking zijn wij in staat om binnen de daarvoor gestelde eisen qua geld, tijd en kwaliteit onze projecten te realiseren. Borgen van kwaliteit Het ISO 9001-2015 gecertificeerde kwaliteitsmanagementsysteem leidt tot een continue kwaliteitsverbetering volgens de Plan Do Check Act (PDCA) cyclus. In 2020 heeft een extern bureau ons (remote) geauditeerd. Hierbij zijn geen unconformities gevonden. Hoe hebben we dit gemeten? Het IBD stelt maandelijks een managementrapportage op, die gebruikt wordt als sturingsinstrument. In de rapportage beschrijven we de reguliere bedrijfsvoeringindicatoren; omzet, kosten, resultaat, productiviteit, orderportefeuille, ziekteverzuim. Daarnaast rapporteren we ook over kwaliteit, klantbeleving van onze dienstverlening en de voortgang van de realisatie van het jaarplan. Iedere maand wordt het managementdashboard gedeeld met de eigenaren, de medewerkers en de medezeggenschapskamer van het IBD.
41
COVID-19 Ook het IBD heeft in 2020 de effecten van het coronavirus ondervonden. Nog voorafgaand aan de afkondiging van de maatregelen van de overheid heeft het IBD zich al voorbereid op deze maatregelen. Het was zodoende snel schakelen toen werd gesteld dat er thuis gewerkt moest worden. Groepsapps werden aangemaakt om binnen teamverband de communicatie te stroomlijnen, met MS Teams zijn de belangrijkste overlegstructuren in tact gebleven, zij het op afstand. De projectregisseurs en projectleiders sturen de teams aan en zorgen voor ondersteuning van het team bij het werk. Tevens was aandacht voor een goede werkverdeling en continuïteit aan productiviteit van de teamleden. Uiteraard zorgt deze wijze van werken voor wat inefficiënties. De dienstverlening kon in 2020 door blijven gaan. De extra gemaakte kosten zijn gering en betreffen alleen de herinrichting van de 1,5 meter-kantooromgeving en de aanschaf van hygiëne middelen. Juist in deze periode was extra aandacht voor ons immateriële kapitaal erg belangrijk. Onze collega's missen de sociale contacten. Hier was, vanuit het MT en binnen de teams, aandacht voor. Een blijk van waardering en aandacht heeft het MT geuit in het achterliggende jaar. Het IBD heeft onder het personeel een peiling gehouden rond de 1,5 meter-kantooromgeving en thuiswerken.
Vragen als 'wat is de belangrijkste reden om weer naar kantoor terug te willen keren' en welke verbeterpunten zijn nodig om optimaal thuis te kunnen werken' stonden hierin centraal. Met een respons van 80% hebben we een goed beeld kunnen vormen over wat er leeft onder het personeel. Deze feedback van de medewerkers is inzet voor het ontwikkelen van IBD-maatwerk oplossingen om met de corona periode om te kunnen gaan. Ondanks dat op dit moment iedereen vanuit huis werkt, zijn er in de kantooromgeving aanvullende maatregelen genomen zodat er veilig kan worden gewerkt op het moment dat we geleidelijk weer terug naar kantoor kunnen. We hebben de uitgevoerde maatregelen, als onderdeel van de aanvullende coronamodule van de risico-inventarisatie en -evaluatie (opgesteld door A&O fonds Gemeenten samen met de VNG), laten toetsten door Bol advies. De uitgevoerde maatregelen werden als zeer adequaat beschouwd. Wat heeft het gekost? (bedragen x € 1.000) Actuele begroting 2020 Saldo van baten en lasten Mutaties reserve Resultaat
Realisatie 2020
Lasten
Baten
Saldo
Lasten
Baten
8.750
8.750
-
9.454
9.454
8.750
8.750
-
9.454
9.454
Afwijking Saldo
Lasten
Baten
Saldo
-
704
704
-
-
704
704
-
Resultaatanalyse (bedragen x € 1.000) Toelichting Omschrijving afwijking Lasten A.
I/S
Voordeel
I
-
704
-704
-
704
-704
704
-
704
Subtotaal
704
-
704
Saldo van baten en lasten Mutaties reserve Resultaat
704 704
704 704
-
Hogere projectkosten Subtotaal
Nadeel
Saldo
Gemeente Dordrecht/ Zwijndrecht/ Hardinxveld-Giessendam
Baten B.
Hogere projectopbrengsten
I
Dordrecht/ Zwijndrecht/ Hardinxveld-Giessendam
42
Toelichting: A. Hogere projectkosten Samenhangend met de grotere productievraag (dan begroot) is extra personele capaciteit ingezet en zijn de directe projectkosten hoger uitgevallen. Deze kosten zijn financieel geheel vanuit de projectopbrengsten gedekt (zie ook B.). B. Hogere projectopbrengsten Bij de 1e bestuursrapportage 2020 is de verwachte omzet positief bijgesteld voor geheel 2020 van € 8,0 miljoen naar € 8,75 miljoen. Bij de 2e bestuursrapportage 2020 was er op dat moment geen reden om de omzet bij te stellen. Als gevolg van een in omvang toegenomen orderportefeuille en hogere gerealiseerde productie bedraagt de werkelijke omzet uiteindelijk € 9,45 miljoen. Tegenover deze extra omzet staan extra capaciteit(inhuur)kosten en directe projectkosten (zie ook A).
2.3.2.
Servicecentrum Drechtsteden
Het SCD draagt zorg voor professionele bedrijfsvoering, zodat onze partners hun maatschappelijke opgaven kunnen waarmaken. Het SCD ontzorgt, zodat onze partners beter kunnen werken. Op basis van het vastgestelde Koersdocument Bedrijfsvoering Drechtsteden, werken we samen met MT-Middelen en ONS-D aan de realisatie; Het SCD heeft de ambitie om meer vraaggericht, innovatief en klantgericht te werken. We focussen op vijf thema's: Optimaliseringsplan SCD, Procesoptimalisatie, Leren & Ontwikkelen, ICT Verandert! en de HR Agenda; De opgelegde taakstellingen CIO-office (€ 100.000), de efficiencymaatregelen (€ 100.000), de taakstelling van basisdienstverlening naar aanvullende dienstverlening (€ 300.000) zijn gerealiseerd; De financiële doorrekening van de I-Organisatie geeft inzicht dat realisatie van de taakstelling € 717.000 in het project ICT Verandert! na de implementatiefase gerealiseerd wordt. De (bestuurlijke) bespreking en besluitvorming wordt in begin 2021 verwacht; Het project KZA is afgesloten op 31 december 2020. Per 31 december is het nieuwe P-systeem AFAS actief; Transitie naar servicegemeente. Op de conferentie van 27 oktober 2020 hebben de colleges van de Drechtsteden de beslissing genomen om de regionale samenwerking op een andere manier voort te zetten. Het SCD gaat in transitie naar de servicegemeente en heeft de voorbereidingen ter hand genomen.
Wat hebben wij bereikt? We werken we samen met MT-Middelen en ONS-D aan de realisatie van het Koersdocument Bedrijfsvoering Drechtsteden; Het SCD heeft de ambitie om meer vraaggericht, innovatief en klantgericht te werken. We focussen op vijf pijlers: Optimaliseringsplan SCD, Procesoptimalisatie, Leren & Ontwikkelen, ICT Verandert! en de HR Agenda; Het SCD draagt zorg voor de bedrijfsvoering, zodat onze partners hun maatschappelijke opgaven waar kunnen maken. Wij ontzorgen, zodat de partners beter kunnen werken. In de paragraaf 'Interne ontwikkelingen SCD gaan we hier verder op in. Hieronder ziet u onze meerwaarde bij de going-concern-zaken kort samengevat.
43
Wat hebben wij daarvoor gedaan? Naast de going-concerntaken hebben wij ons in 2020 gefocust op de volgende onderwerpen: Transitie naar servicegemeente Op de collegeconferentie van 27 oktober 2020 hebben de colleges van de Drechtsteden de beslissing genomen om de regionale samenwerking op een andere manier voort te zetten. De afspraak van het principebesluit betreft op hoofdlijnen dat (i) in het kader van gedeeld eigenaarschap de huidige Gemeenschappelijke regeling (GR) wordt omgebouwd naar een klassieke GR voor de sociale dienst en (ii) voor de overige dochters van de Gemeenschappelijke regeling Drechtsteden (GRD) in principe wordt gekozen voor een service-gemeente vanuit Dordrecht met zakelijke dienstverleningsovereenkomsten. In 2020 zijn de voorbereidingen ter hand genomen om in 2021 te nemen (raads-)besluiten te effecturen. Koersdocument 'Bedrijfsvoering Drechtsteden' Het ONS-D, het Netwerk MT Middelen en MT SCD hebben gesproken over de optimalisering van de bedrijfsvoering, gekoppeld aan de doorontwikkeling van de bedrijfsvoeringsstrategie. De uitkomsten zijn vastgelegd in het Koersdocument 'Bedrijfsvoering Drechtsteden; Samenwerken aan moderne en slimme organisaties'. Er zijn drie inhoudelijke ambities geformuleerd waarop gezamenlijk focus ligt in de versterking van de organisaties.
De gezamenlijke ambities zijn: De juiste medewerker op het juiste moment op de juiste plek; De goede randvoorwaarden voor informatie gedreven organisaties; Omgeving en organisatie zijn altijd in beweging: basis op orde en ruimte voor flexibiliteit. Het Netwerk MT Middelen en het SCD werken gezamenlijk aan de prioritering en de realisatie. Interne ontwikkelingen SCD Het SCD heeft de ambitie om meer vraaggericht, innovatief en klantgericht te werken. We focussen op de thema's: Optimaliseringsplan SCD, Procesoptimalisatie, Leren & Ontwikkelen, ICT Verandert! en de HR Agenda (voorheen P&O in actie).
44
Optimaliseringsplan SCD Het optimaliseringsplan gaat over de inhoudelijke opgaven en de onderlinge samenwerking. Het doel is het bereiken van gezamenlijke verantwoordelijkheid op de bedrijfsvoering door het SCD en de klantorganisatie. In 2020 hebben we met het N-MTM stappen gezet om verder vorm te geven aan partnerschap. Procesoptimalisatie Een onderdeel van de SCD+ koers de optimalisatie van processen, met als doelstelling: Het laten aansluiten van onze processen op wat de klant wenst in producten en diensten die door het SCD in een vloeiende beweging geleverd worden. ICT Verandert! Het Drechtstedenbestuur heeft in december 2018 het Transitieplan ICT Verandert! vastgesteld. In dit transitieplan wordt de nieuwe werkwijze voor het inrichten en uitvoeren van onze informatisering- en automatiseringsopgaven beschreven. De realisatie wordt gedaan op basis van jaarplannen die jaarlijks door het Drechtstedenbestuur worden getoetst aan de kaders die zijn vastgesteld in het transitieplan. Het jaarplan 2020 was de volgende stap in deze meerjarige transitie. In deze periode is er onder andere veel werk verzet om het SCD verder voor te bereiden op het voeren van regie op leveranciers middels de I-organisatie SCD. In het kader van ketenregie is de afstemming daarover met de andere partijen in het netwerk opgestart (gemeenten, GRD-dochters).
Daarnaast zijn de eerste SaaS migraties en implementaties uitgevoerd onder andere naar het Microsoft platform (Microsoft Mail Online en Teams). Met Centric is intensief gewerkt aan de plannen en uitwerking van de SaaS transitie van Centric kernapplicaties. 45
Het overgrote deel (90%) van de geplande resultaten is in 2020 is gerealiseerd. Een beperkt aantal activiteiten is nog onderhanden en wordt begin 2021 afgerond. Dit past binnen de kaders van de tweejarige transitie en is geen belemmering in het behalen van de overall doelstellingen.
Vanuit het programma ICT Verandert zijn er afspraken gemaakt over de inzet van financiële middelen. Doordat de kapitaalinvesteringen op het rekencentrum worden uitgesteld, worden de vrijkomende exploitatielasten van € 2,1 miljoen hiervoor ingezet. HR Agenda Door middel van de HR Agenda sluit de dienstverlening van afdeling P&O aan bij de verschillende behoeften en vragen van de verschillende organisaties. Daarnaast wordt op een integraal werkende P&O afdeling die de totale P&O keten overziet, waar medewerkers zich kunnen blijven ontwikkelen en waar het prettig werken is. Leren & Ontwikkelen Elk team is integraal verantwoordelijk voor hun product of dienst en de afstemming met de klant. Medewerkers dragen meer dan voorheen proactief het eigenaarschap over hun vak en de verantwoordelijkheden die daarbij horen. Teamleiders hebben de ruimte en verantwoordelijkheid om de dienstverlening van hun teams, in samenhang met de andere teams, zelf te organiseren. Het SCD heeft leidende principes geformuleerd; een set van concrete vuistregels die richting geven aan het dagelijks handelen, die helpen 'het goede te doen' of dat te doen wat de bedoeling is. De leidende principes – onze kernwaarden - vormen het kompas in het handelen en samenspel. Onze kernwaarden zijn: Professioneel, Empathisch, Eigenaarschap en Lef.
Klant-, Zaak- en Archiefsysteem De stuurgroep KZA heeft een harde deadline gesteld voor afronding project per 31 december 2020. De gemeenten zijn maximaal betrokken bij het project KZA (via COT-overleg, IMO-D, MT-middelen, stuurgroep KZA en de implementatiemanagers) en de afronding van dit project.
46
COVID-19 De coronacrisis heeft een grote invloed op het werk, zo ook bij het Servicecentrum Drechtsteden. Voor de kritische bedrijfsprocessen is een impactanalyse opgesteld die inzicht geeft in de risico's en de daarbij behorende acties om de kans op het risico te verkleinen. De maatregelen die genomen zijn hebben met name te maken met de voortzetting van de dienstverlening aan de klantorganisaties, die voor de bedrijfsvoering afhankelijk zijn van het functioneren van het SCD. In 2020 zijn de volgende kosten gemaakt voor onze klantorganisaties. Onderdeel
Kosten
Korte omschrijving
T.l.v. klantorganisaties
T.l.v. SCD
ICT
€ 198.401
Extra ICT kosten om werken op afstand te ondersteunen.
€
71.519
€ 126.882
ICT
€
Vervangen wifinetwerken en uitrol MS Teams. Deze stonden al gepland binnen het project ICT-Verandert, maar zijn versneld uitgevoerd.
€
-
€
-
JKC&I
€ 83.163
Extra inzet veiligheidsregio, is op verzoek van VR maandelijks gefactureerd.
€
83.163
€
-
-
Niet alle corona uren zijn in rekening gebracht bij de klant omdat een deel van deze uren geboekt is onder reguliere trekkingsuren. Ter ondersteuning van de Veiligheidsregio is voor de periode van maart tot en met september extra inzet georganiseerd. Deze inzet is volledig betaald door de VR.
Communicatie
€ 266.571
P&O
€ 25.000
Lagere omzet trainingscentrum, waardoor niet alle P-lasten gedekt zijn.
Centraal
€
Operationeel maken RPA (robotisering)
FZ
€ 20.705
De facturen voor de kosten voor de 1,5 meter aanpassingen zijn rechtstreeks naar de GRD (BDR) gegaan.
€
SCD
€
Indirecte kosten door herprioritering van de werkzaamheden of het later in moeten lopen van achterstanden.
€
Totaal
€ 601.340
7.500
-
€ 266.571
€ 76.765
€
€ 54.666
-
€
7.500
20.705
€
-
-
€
-
€ 441.958
€ 265.813
Wat heeft het gekost? (bedragen x € 1.000)
Reguliere exploitatie Mutaties reserve Resultaat
Actuele begroting 2020 Lasten Baten Saldo 52.779 52.779 52.779 52.779 -
Realisatie 2020 Lasten Baten Saldo 54.633 54.756 54.633 54.756 -
Lasten 1.854 1.854
Afwijking Baten 1.854 1.854
Saldo -
47
Resultaatanalyse (bedragen x € 1.000) Toelichting Omschrijving afwijking Lasten A. Extra dienstverlening: personeel Doorberekende middelen: B. materieel C. Lagere kosten bedrijfsvoering D. Vaste activa Subtotaal
A. B. E. F.
Baten Extra dienstverlening: personeel Doorberekende middelen: materieel Vrijval voorziening frictiekosten Saldo resultaatbepaling/ lagere bijdrage gemeenten Subtotaal Saldo van baten en lasten Mutaties reserve Resultaat
I/S
Voordeel
Nadeel
Saldo
Gemeente
I
-
1.347
-1.347
Ja
I
-
644
-644
Ja
I I
179 179
41 2.032
179 -41 -1.854
Ja Ja
I
1.333
-
1.333
Ja
I
644
-
644
Ja
I
163
-
163
Ja
I
-
286
-286
Ja
2.140
286
1.854
2.319 2.319
2.319 2.319
-
Toelichting: A. Extra Dienstverlening: personeel In 2020 zijn extra personeelslasten gemaakt om met name aan de vraag voor aanvullende dienstverlening te kunnen voldoen. Tegenover deze extra lasten staan dan ook extra baten. B. Extra Dienstverlening: materieel De aanschaf van vooral ICT-gerelateerde producten (laptops, telefoons) door klanten leiden tot hogere lasten. Deze lasten worden doorberekend aan de afnemers van de producten. Deze lasten worden dan ook volledig gedekt door extra baten. C. Lagere kosten bedrijfsvoering In dit bijzondere (corona) jaar ontstaan er op de materiele bedrijfsvoeringsbudgetten uitschieters. Per saldo resulteert dit in lagere uitgaven. D. Vaste activa Conform regelgeving is door het in gebruik nemen van het nieuwe personeel systeem noodzakelijk om de huidige buitengebruik gestelde systeem af te waarderen. E. Vrijval voorzieningen frictiekosten De hoogte van de twee voorzieningen voor bovenformatief personeel is opnieuw vastgesteld bij de jaarrekening. Bij beide voorzieningen valt een deel vrij. Eén en ander is conform bestendige gedragslijn. E. Saldo resultaatbepaling Het saldo resultaatbepaling ter grootte van € 286.000 wordt afgerekend met de zeven gemeenten.
48
2.3.3.
Gemeentebelastingen en Basisinformatie Drechtsteden
Algemeen Zoals in de samenvatting is beschreven heeft de COVID-19 uitbraak binnen GBD/OCD vooral aanmerkelijke effecten op de uitvoering van de belastingtaken. Wij hebben een speciale belastingmonitor gemaakt die gemeentebestuurders maandelijks op de hoogte hield van de kerncijfers rondom de belastingopbrengsten. Voor de bedrijfsvoering hadden wij in de risicoparagraaf van de 2e bestuursrapportage 2020 alleen risico's opgenomen die voor de bedrijfsvoering van belang zijn. Het totaal aan risico's voor GBD/OCD bedroeg € 740.000 (WOZ-bezwaarschriften via no cure, no paybureaus: € 500.000 en COVID-19: € 240.000). Hiervan is € 140.000 manifest geworden. In samenwerking met de Erasmusuniversiteit is bezien in hoeverre de gemeenten ondernemers tijdens de coronacrisis kunnen ondersteunen door maatregelen op het gebied van lokale heffingen te nemen. GBD zelf heeft via betalingsregelingen en uitstel van betaling trachten de lastendruk op specifieke ondernemers/ ondernemingen voor 2020 te verminderen zonder de zeker nu noodzakelijke opbrengsten te veel geweld aan te doen. Dit geschiedt vanzelfsprekend in zeer nauwe samenwerking met de gemeenten. De tweede ontwikkeling die majeure gevolgen had voor de bedrijfsvoering is de toename van de WOZbezwaarschriften.
De wijze waarop deze bureaus opereren en het feit dat het aantal van deze bureaus toeneemt, kan een voorbode zijn voor wederom een aanzienlijke stijging in 2021. Inmiddels is er bijna een verdubbeling van het aantal WOZ-bezwaarschriften te melden (in vergelijking met de primaire begroting). GBD/OCD heeft de budgettaire gevolgen van de behandeling van de WOZ-bezwaarschriften zoveel mogelijk te beperken door overleg met de no cure, no pay-bureaus en het verhogen van een doelmatige en doeltreffende afhandeling. Met deze activiteiten is aan het nog open staande risico ad € 500.000 grotendeels ontkomen. Het Smart Data Center heeft, hoewel vertraagd door de gevolgen van de COVID-crisis, stappen gezet in het ontwikkelen van een model om kostendekkend te zijn. Dat gebeurt op twee manieren. In de eerste plaats door betaalde projecten van opdrachtgevers, zowel binnen de GRD als bij de Drechtstedengemeenten. Ook bevinden gesprekken over samenwerkingsovereenkomsten met externe gemeenten en GR’en zich in een gevorderd stadium, zonder dat daarbij de dienstverlening aan de Drechtstedengemeenten belemmerd wordt. Voor onze GEO-activiteiten melden wij in 2020 het tot stand komen van nieuwe samenwerkingsovereenkomsten met Dordrecht en Zwijndrecht. Op onze landmeetkundige activiteiten hebben wij een positief saldo te melden van € 97.000.
COVID-19 De COVID-19 uitbraak herbergde vooral aanmerkelijke risico's voor de belastingopbrengsten van de deelnemende gemeenten. Gemeenten zijn hier gedurende het jaar steeds volledig over ingelicht. Voor de bedrijfsvoering hebben wij in de risicoparagraaf alleen risico's opgenomen die voor de bedrijfsvoering van belang zijn. Het totaal aan risico's voor GBD/OCD bedroeg € 240.000. Het betreft hier met name mogelijke extra invorderingskosten, vermindering inkomsten van dwanginvordering en opdrachtvermindering OCD. In samenwerking met de Erasmusuniversiteit werd bezien in hoeverre de gemeenten ondernemers kunnen ondersteunen door maatregelen op het gebied van lokale heffingen te nemen. GBD zelf zal via betalingsregelingen en uitstel van betaling trachten de lastendruk op specifieke ondernemers/ ondernemingen voor 2020 te verminderen zonder de zeker nu noodzakelijke opbrengsten te veel geweld aan te doen. Dit geschiedt vanzelfsprekend in zeer nauwe samenwerking met de gemeenten. Uit de resultaten blijkt dat het gemelde COVID-19-risico voor de belastinguitvoering ad € 90.000 inmiddels onontkoombaar is gebleken. Voor de onderzoeksactiviteiten van de GBD/OCD was een risico van € 150.000. Dit risico is beperkt voor € 13.000 manifest geworden, dankzij het goed vullen van de orderportefeuilles.
49
Wat hebben we bereikt? Heffing Invordering en Dienstverlening Uitgangspunt hier is een eerlijk en transparant heffen en innen van lokale belastingen, conform de regelgeving van de deelnemende gemeenten. Dit onderdeel van GBD/OCD is verantwoordelijk voor het realiseren van lokale belastingopbrengsten in overeenstemming met de gemeentelijke begrotingen. De inrichting van een digitale balie is stapsgewijs ingevoerd. Kerncijfers 2020 Productie Totale te verwachten opbrengst 2021 Totaal aantal gecombineerde aanslagen Aantal aanmaningen Aantal dwangbevelen Maandelijkse automatische incasso's Verzoeken kwijtschelding Aanslagen Naheffing Parkeren
Bedrag/aantal € 125 miljoen 135.000 15.000 9.000 840.000 10.500 14.500
Afnemers 5 gemeenten idem Idem idem Idem idem idem
In de begroting wordt door de GBD/OCD rekening gehouden met extra inkomsten vanwege de aanmaningen en dwangbevelen in 2020. Wij hebben in de 2e bestuursrapportage reeds opgenomen dat de inkomsten, vanwege door de gemeenten gevraagde coulance bij dwanginvordering lager zouden uitvallen. In het laatste kwartaal is hier nog enige positieve correctie te melden. Het verschil met voorgaande jaren is in de grafiek weergegeven.
Bezwaar en Beroep Bezwaar en beroep heroverweegt beslissingen die zijn genomen op het gebied van de lokale heffingen en de WOZ-waarden. Primair staat het waarborgen van rechtsgelijkheid van inwoners, ondernemers en instellingen. Hier worden ook signalen afgegeven voor het verbeteren van de primaire besluiten en de aanpassing van procedures. Kerncijfers prognose (basisprognose 2020) Type bezwaar Heffingsbezwaren Waardebezwaren Bezwaren Parkeerheffingen
Aantal 750 1.500 1.800
Afnemers 5 gemeenten idem Idem
Het werkelijk aantal bezwaren (5.044) oversteeg de bovenstaande prognose (4.050). Dit is vooral te wijten aan een bijna verdubbeling van het aantal waardebezwaren (no cure, no pay-bureaus).
50
Hier hebben wij een hoog risico van € 500.000 gemeld vanwege de activiteiten van de zogenaamde no cure, no pay-bureaus. Bij het opmaken van de jaarrekening is gebleken dat door slimme afhandeling en directe contacten met deze bureaus dit risico aanmerkelijk is beperkt. Het WODC (Wetenschappelijk Onderzoek- en Documentatiecentrum van het ministerie J&V) heeft een onderzoek uitgevoerd naar deze praktijken. Het WODC is niet met voorstellen gekomen die de risico's indammen. De impact van deze bureaus op onze proceskosten is in de onderstaande grafiek weergegeven.
Onderzoekcentrum Drechtsteden/ Smart data Center Het OCD/SDC is onderdeel van deze deelbegroting. Om het onafhankelijk karakter van dit onderdeel te onderstrepen wordt de naam en de logovoering van het OCD naar buiten toe gehandhaafd. Het OCD/SDC is een echte kennispartner binnen het netwerk. Zij werkt ondernemend en vraag- gestuurd aan het geven van inzicht op relevante vraagstukken binnen de Drechtsteden. Het OCD kan snel inspelen op uiteenlopende beleidsonderwerpen en heeft een proactieve werkwijze en een signaalfunctie voor maatschappelijke ontwikkelingen. Met de inzet van kwalitatieve en kwantitatieve onderzoeksmethoden geven wij inzicht in de effecten van beleid. Wij doen dit in de eerste plaats via de basisdienstverlening. Dit zijn onderzoeken en producten die wij periodiek voor alle zeven gemeenten uitvoeren. Denk bijvoorbeeld aan Monitor Economie, de Banenmonitor, de Veiligheidsmonitor en de Monitor Sociaal. Ook beheren wij voor de gemeenten de bewonerspanels waar vragen aan kunnen worden voorgelegd. Daarnaast voeren wij voor de gemeenten in de regio Drechtsteden en af en toe daarbuiten aanvullende onderzoeksopdrachten uit binnen de verschillende beleidsdomeinen. Opvallend is de coronamonitor die door het OCD voor de gemeenten in de regio Zuid-Holland-Zuid is ontwikkeld,.
Deze monitor is een bruikbaar instrument geworden voor het lokaal, bestuurlijk inzicht in de gevolgen van de crisis. Het OCD is ook beheerder van het Smart Data Center. Het gewicht dat de activiteiten van dit bedrijfsonderdeel heeft voor de overige GRD-organisaties en de gemeenten neemt snel toe. Uit het RPP zou € 200.000 vrijgemaakt worden voor verdere ontwikkeling (ook in relatie tot de monitor van de gevolgen van de COVID-19 uitbraak). Inmiddels is gebleken dat het RPP hiervoor helaas niet over het benodigde budget beschikt. Dit leidt tot een aanvullende gemeentelijke bijdrage. Kerncijfers 2020 Activiteiten Basisdienstverlening Opbrengst extra opdrachten (minimum) Smart Data Center (gemeenten) Smart Data Center (GRD)
Waardevolume € 775.000 € 200.000 € 120.000 € 200.000
Afnemers 7 Drechtsteden Idem Idem GRD 51
Het Smart Data Center heeft, hoewel vertraagd door de gevolgen van de COVID-19 crisis, stappen gezet in het ontwikkelen van een model om kostendekkend te zijn. Dat gebeurt op twee manieren. In de eerste plaats door betaalde projecten van opdrachtgevers, zowel binnen de GRD als bij de Drechtstedengemeenten. Ook bevinden gesprekken over samenwerkingsovereenkomsten met externe gemeenten en GR’en zich in een gevorderd stadium. Zodanig vormgegeven dat de dienstverlening aan de Drechtstedengemeenten niet belemmerd wordt. Basisregistraties, Ruimtelijke informatie en Waardebepaling (BRIW) Dit bedrijfsonderdeel kent drie basistaken: objectenbeheer (wettelijke basisregistraties), GEO-producten en diensten (Drechtmaps, landmeetkunde, themakaarten) en het waarderen van onroerende zaken (uitvoeren Wet WOZ). Uitgangspunt daarbij is zoveel mogelijk eenmalig data verzamelen voor meervoudig gebruik in de verschillende registraties. Kerngegevens 2020 Activiteiten BAG-mutaties Raadplegingen Drechtmaps WOZ-waarden
Aantal 10.500 98.000 133.000
Afnemers Dordrecht, HIA, Zwijndrecht Alle 7 gemeenten 5 gemeenten
Hat aantal BAG-mutaties was in 2020 86.226. Dit was een veelvoud van het aantal in de kerngegevens. De prognose was derhalve veel te laag ingeschat. Dit onderdeel van de GBD/OCD verzorgt ook landmeetkundige activiteiten. Hier is € 97.000 aan extra voordeel te melden. De Waarderingskamer heeft ons werk voor de uitvoering van de Wet WOZ gewaardeerd met een extra ster. Het toekennen van sterren is een oordeelmethode van de Waarderingskamer. Procesondersteuning en Control Bij Procesondersteuning en Control is de brede control op de bedrijfsvoering belegd. Ook de verschillende voorgeschreven administraties, de procesbeschrijvingen en het contractbeheer is hierin begrepen. Daarnaast is deze unit verantwoordelijk voor het op orde houden van de verschillende geautomatiseerde systemen en draait zij producties ten behoeve van de aanslagoplegging. Kerncijfers 2020 Activiteiten Werkplekkenbeheer GBD/OCD Voorgeschreven P&C-producties Toetsing verordeningen Aanslagregels
Aantal 70 33 35 520.000
7 gemeenten idem Idem 5 gemeenten 5 gemeenten
Wat hebben wij gedaan? Bij de ontwikkeling van de strategische visies zijn ook succes-indicatoren benoemd die tot de voornoemde productiecijfers moeten leiden. Deze indicatoren worden periodiek in het MT van de GBD/OCD besproken en vormen de basis van de resultaatverantwoording in de twee bestuursrapportages en het jaarverslag.
52
Succesfactor
Indicator
waarde 2020 Maximaal oninbaar 1% (excl. parkeren 3,5%), voorgestelde verhoging voor gebruikersheffingen vanwege COVID19 5%
Belastingopbrengsten realiseren
Percentage oninbaar
WOZ-beschikkingen verzenden
Percentage beschikkingen
Aanslagen verzenden
Aantal verzonden aanslagen
100% binnen 6 maanden na ontstaan belastingschuld
Basisregistraties op orde
Voldoen wettelijke normering
100%
Kwijtscheldingsverzoeken
Termijn afdoening
100% binnen 90 dagen
Bezwaarschriften
Termijn afdoening
25% binnen 3 maanden
100% totale voorraad
100% binnen wettelijke termijn Actualiteit Drechtmaps
Beschikbaarheid/tijdige verwerking
100% beschikbaar op alle werkdagen, actueel maximaal 3 maanden na signalering
Beschikbaarheid en actualiteit Basisinformatie OCD
Beschikbaar op werkdagen
Inzicht trend en ontwikkelingen monitoren
Rapportagemomenten Tevredenheid
Tenminste 80% tevredenheid
Dashboards
Aantal
Minimaal 1 per themagebied
Geen klachten
Minimaal 1 monitor per themagebied
Tenminste 80% tevredenheid Kennisateliers
Aantal
Minimaal 3 met externe experts Opkomst 60% van de genodigden Tevredenheid tenminste 75%
Infographics
Percentage tevredenheid
Bewonerspanels
Aantal
Tenminste 75% tevredenheid Minimaal 2 per gemeente
Tevredenheid
Tenminste 80% tevredenheid
Wat heeft het gekost? (bedragen x € 1.000) Actuele begroting 2020 Lasten Baten Saldo Saldo van baten en lasten Mutaties reserve Resultaat
Lasten
Realisatie 2020 Baten Saldo
Lasten
Afwijking Baten
Saldo
8.547
8.547
-
9.482
9.482
-
935
935
-
8.547
8.547
-
9.482
9.482
-
935
935
-
53
Resultaatanalyse (bedragen x € 1.000) Toelichting Omschrijving afwijking Lasten A. GEO-activiteiten (m.n. landmeten) Hogere uitvoeringskosten bel./ B. WOZ C. OCD/ Smart Data Center Subtotaal
A. D. C. E. F.
Baten GEO-activiteiten (m.n. landmeten) Extra inkomsten invordering OCD/ Smart Data Center Saldo resultaatbepaling GBD/ hogere bijdrage gemeenten Saldo resultaatbepaling OCD/ hogere bijdrage gemeenten Subtotaal
I/S
Voordeel
Nadeel
Saldo
Gemeente
I
-
287
-287
Alle deelnemers
I
-
309
-422
5 deelnemers*
I
-
339 935
-226 -935
Alle deelnemers
I I I
384 93 126
-
384 93 126
Alle deelnemers Deelnemers belastingen Alle deelnemers
I
119
-
119
Deelnemers belastingen
I
213
-
213
Alle deelnemers
935
-
935
Saldo van baten en lasten 935 935 Mutaties reserve Resultaat 935 935 *) Deelnemers belastingen zijn: Dordrecht, Hendrik-Ido-Ambacht, Papendrecht, Sliedrecht en Zwijndrecht.
Toelichting: A. GEO-activiteiten (landmeten) In het GEO-domein is vooral vanwege de landmeetkundige activiteiten een voordeel gehaald van € 97.000. B. Hogere uitvoeringskosten bel./ WOZ Het betreft hier vooral kosten voor de digitale balie en de uitvoering van de WOZ (NCNP, dataopwerking). Normaliter zou de GBD/OCD dit voor een deel uit de eigen begroting kunnen bekostigen. De extra aandacht voor belastingplichtigen in de COVID-19-crisis belemmerde dit. Het gemelde risico ad € 500.000 voor de extra WOZ-bezwaarschriften is door slimme afhandeling en zakelijk contact met de no cure, no pay-bureaus zeer beperkt gehouden. C. OCD/ Smart Data Center Het verwachtte omzetverlies van het OCD/SDC door COVID-19, ad € 150.000 is door doortastende en succesvolle acquisitie tot een minimum beperkt (€ 13.000). Door het niet kunnen beschikken over een bijdrage uit het RPP, worden de begrote lasten via de resultaatbepaling gedekt. D. Extra inkomsten invordering Belastingen heeft € 250.000 begroot aan inkomsten uit aanmaningen en dwangbevelen. In 2020 is dit € 343.000. E. Saldo resultaatbepaling GBD Het saldo van de resultaatbepaling ter grootte van in totaal € 119.000 wordt afgerekend met de gemeenten. F. Saldo resultaatbepaling OCD Het saldo van de resultaatbepaling ter grootte van in totaal € 213.000 wordt afgerekend met de gemeenten.
54
2.4.
Algemene dekkingsmiddelen
(bedragen x € 1.000) Actuele begroting 2020 Lasten Baten Saldo Saldo van baten en lasten Mutaties reserve Resultaat
Lasten
Realisatie 2020 Baten Saldo
Afwijking Baten
Lasten
Saldo
-215
-215
-
-155
-155
-
60
60
-
-215
-215
-
-155
-155
-
60
60
-
Resultaatanalyse (bedragen x € 1.000) Toelichting Omschrijving afwijking Lasten A. Bedrijfsvoering Subtotaal A.
Saldo resultaatbepaling/ hogere bijdragen gemeenten Subtotaal
I/S
Voordeel
I
-
60 60
-60 -60
Alle zeven
I
60
-
60
Alle zeven
60
-
60
60 60
60 60
-
Saldo van baten en lasten Mutaties reserve Resultaat
Nadeel
Saldo
Gemeente
Toelichting: A. Bedrijfsvoering Op diverse bedrijfsvoeringsbudgetten is op de lastenkant per saldo een nadeel ontstaan van € 60.000. Dit is het gevolg van diverse kleinere posten. Als gevolg van dit tekort wordt aanvullend via resultaatbepaling € 60.000 in rekening gebracht bij de gemeenten.
2.5.
Overhead
Op basis van het BBV wordt in de financiële begroting de post overhead afzonderlijk opgenomen. De opbouw per begrotingsprogramma is als volgt: Begrotingsprogramma Beleid en bestuur Regiogriffie
Actuele begroting 2020 Lasten Baten Saldo 1.955 -1.955
Realisatie 2020 Lasten Baten Saldo 2.038 -2.038
Lasten 83
Afwijking Baten -
Saldo -83
-
-
-
-
-
-
-
-
-
19.514
28
-19.486
19.728
241
-19.487
214
213
-1
Ingenieursbureau
1.900
-
-1.900
1.950
136
-1.814
50
136
86
Servicecentrum
52.779
52.779
-
54.633
54.633
-
1.854
1.854
-
Gemeentebelastingen
2.212
250
-1.862
2.212
-
-2.212
-
-250
-250
Subtotaal bedrijfsvoering
56.891
53.029
-3.762
58.795
54.769
-4.026
1.904
1.740
-164
Totaal
78.360
53.057
-25.203
80.561
55.010
-25.551
2.201
1.953
-248
Sociale Dienst
Bedrijfsvoering:
2.6.
Bedrag heffing vennootschapsbelasting
In samenwerking met onze fiscalist zijn we tot de aangiftes vennootschapsbelasting voor 2016, 2017 en 2018 gekomen. We verwachten geen vennootschapsbelasting te hoeven betalen over de jaren 2019 en 2020. De definitieve aanslag vennootschapsbelasting kan afwijken van het nu ingeschatte bedrag.
55
3.
Verplichte paragrafen
3.1.
Weerstandsvermogen en risicobeheersing
Het weerstandsvermogen geeft de relatie aan tussen de risico’s waar geen maatregelen voor zijn getroffen en de capaciteit die de GRD heeft om deze niet-begrote kosten te kunnen dekken. Het weerstandsvermogen kan worden omschreven als de mate waarin de GRD in staat is om materiële tegenvallers op te kunnen vangen binnen de eigen begroting zonder dat het beleid behoeft te worden aangepast. De weerstandscapaciteit dient dus de continuïteit van de GRD te waarborgen. Reguliere risico’s maken geen deel uit van de risico’s die zijn opgenomen in deze paragraaf. Dit omdat hiervoor verzekeringen kunnen worden afgesloten dan wel door middel van het treffen van een voorziening ondervangen kunnen worden. Uitgangspunt is echter dat het weerstandsvermogen voor de risico's bij de GRD wordt georganiseerd bij de deelnemende gemeenten. De GRD beschikt daarbij zelf niet over weerstandsvermogen in de vorm van reserves. De drie belangrijkste redenen hiervoor zijn: 1. Gemeenten zijn verantwoordelijk voor de financiering van de gemeentelijke taken, ook voor de taken die aan de GRD zijn overgedragen. Gemeenten zijn dan ook beter in staat het benodigde weerstandsvermogen integraal en efficiënt te bepalen en daarbij in te passen in het lokale beleid daarvoor. Hierbij wordt tevens onnodige reservevorming en daarmee onnodig beslag van financiële middelen voorkomen; 2.
De keuze weerstandsvermogen op één plaats, bij de gemeenten, te organiseren geeft duidelijkheid. Indien bij de GRD ook reserves worden aangehouden blijft onzeker of die reserves wel nodig zijn, of ze groot genoeg zijn en/of wanneer gemeenten toch aangesproken gaan worden wanneer risico's zich voordoen; 3. Besluitvorming is eenvoudiger. Door de keuze bij de GRD geen reserves aan te houden voor het organiseren van weerstandsvermogen, zullen bij positieve exploitatieresultaten de overblijvende middelen terugvloeien naar de gemeenten. Bij negatieve exploitatieresultaten volgt een aanvullende gemeentelijke bijdrage. In bijzondere situaties blijft de mogelijkheid van reservevorming bestaan, maar dan niet als onderdeel van het organiseren van weerstandsvermogen. Voorbeelden hiervan zijn fondsvorming, budgetoverheveling, tijdelijke negatieve reserves. De Drechtraad beslist op individuele basis over het vormen van zo'n bestemmingsreserve en over de omvang, opbouw en aanwending. (bedragen x € 1.000) 2016
2017
2018
2019
2020
Algemene reserve
481
-700
-294
-269
-269
Exploitatiereserves
1.042
164
-
-
-
Bureau Drechtsteden
194
-
-
-
-
Regiogriffie
10
-
-
-
-
Sociale Dienst Drechtsteden
250
-
-
-
-
Servicecentrum Drechtsteden
331
-
-
-
-
Gemeentebelastingen en Basisinformatie Drechtsteden
257
164
-
-
-
56
Bestemmingsreserves
2.155
596
964
587
1.156
Bestemmingreserve BWS subsidie.
465
-
-
-
-
Innovatiereserve BDS
187
-
-
-
-
Reserve Groeiagenda
-
110
400
200
-
Innovatiereserve SDD
221
209
209
209
209
Innovatiereserve Leertuinen SDD
299
246
208
178
178
Programmareserve minimabeleid
186
-
-
-
-
Frictiereserve IBD
-
-366
-
-
-
Frictiereserve SCD
797
397
147
-
769
Totaal reserves
3.678
60
670
318
887
In onderstaande tabel zijn de risico's opgenomen die van materiële betekenis kunnen zijn in relatie tot de financiële positie. In de derde kolom is de kans waarop een risico zich kan voordoen weergegeven. Indien de kans zeer groot is, dan is de kans dat een risico zich voordoet 90%, 80% bij een grote kans, 50% bij een gemiddelde kans, 30% bij een kleine kans en 10% bij een zeer kleine kans. (bedragen x € 1.000.000) Dochter Omschrijving
Kans
Impact
GRD
Vennootschapsbelasting
Klein
0,0
SDD
Rechtmatigheidsrisico Tozo-regeling
Groot
3,4
SDD
Wmo dagbesteding
Middel
0,3
SDD
Meerkosten Wmo Corona
Middel
0,1
Opmerking en sturing De Vpb voor overheidsondernemingen is ingevoerd per 2016. Over 2016, 2017 en 2018 is inmiddels aangifte gedaan. Over deze jaren was geen Vpb verschuldigd. Risico is dat over latere jaren belasting moet worden betaald. Impact 30% * € 100.000. De Tozo-regeling wordt onder bepaalde voorwaarden verstrekt aan ondernemers. Bij de start van de Tozo-regeling is door het Rijk mondeling aangegeven dat er alleen een beperkte toetsing zou plaatsvinden. Op basis hiervan zijn gemeenten gestart met de uitvoering. Pas in de loop van de uitvoering, is de wet vastgesteld en er wordt nog gewerkt aan het controleprotocol waarmee de uitkering wordt gecontroleerd (rechtmatigheidscontrole). Door later aanvullende voorwaarden aan de betaalde uitkering toe te voegen bestaat de kans dat een deel (aanname 10%) van het uitbetaalde bedrage van € 38,0 mln. door het Rijk zal worden teruggevorderd. Ondanks intensieve lobby richting het Rijk is een regeling vastgesteld waarbij alle (mogelijke) foutieve uitbetaalde vergoedingen moeten worden terugbetaald. Om het risico te beperken is er een grote herstelactie gestart om alle dossiers van uitbetaalde klanten achteraf te controleren en waar mogelijk te herstellen. Impact: 90% * € 3,8 mln.
Het stoppen van de coulanceregeling per 1 juli zorgt met name bij aanbieders van dagbesteding tot een forse omzetdaling als gevolg van de kleinere groepsgrootte en het (landelijke) uitgangspunt dat vanaf 1 juli alleen nog de feitelijk geleverde zorg gedeclareerd kan worden. Dit uitgangspunt lijkt vooral gebaseerd op de veronderstelling dat de dienstverlening na versoepeling van de richtlijnen op het op oude niveau gebracht zou kunnen worden maar dit blijkt in de praktijk verre van haalbaar. Daarnaast heeft de eerste golf maar ook het huidige testbeleid een fors effect op de bezetting bij zorgaanbieders. Aanbieders worden op dit moment geconfronteerd met ziekteverzuimpercentages van 20 tot 25% en stijgende personeelslasten (a.g.v. aanvullende inhuur). Aanbieders binnen de Drechtsteden hebben inmiddels aandacht gevraagd voor het exploitatieprobleem waar zij a.g.v. van bovenstaande mee worden geconfronteerd en zij zullen dit via de branchevereniging ook landelijk doen. Mogelijk dat dit op onderdelen of voor specifieke aanbieders toch aanleiding is voor het hervatten van een coulanceregeling. Impact: 50% * € 500.000. Naast de continuïteit van financiering hebben de zorgaanbieders te maken met meerkosten om de zorg te continueren gedurende de coronacrisis. De Drechtstedengemeenten zijn hiervoor door het Rijk met circa € 0,5 mln. gecompenseerd in de algemene uitkering.
In deze jaarrekening is een bedrag van € 0,1 mln. verwerkt aan meerkosten. Daarmee is de ontvangen compensatie weliswaar nog niet volledig besteed, rekening moet worden gehouden dat in 2021 nog declaraties meerkosten over 2020 van de zorgaanbieders kunnen nakomen. Voor 2021 heeft de VNG met het Rijk de
57
principeafspraak gemaakt dat gemeenten reëel worden gecompenseerd voor de kosten die zij maken als gevolg van de coronamaatregelen. Impact: 50% * € 250.000. € 3,8
Totaal
Openstaande positieve risico's (kansen) (bedragen x € 1.000.000) Dochter
Omschrijving
Kans
Impact
Opmerking en sturing Er is een openstaande vordering naar aanleiding van de rechtszaak van € 500.000.
SCD
Openstaande vordering fraudezaak
Klein
€ 0,1
Bij vonnis van de Rechtbank Rotterdam, en daarna in hoger beroep, bij arrest van het Gerechtshof Den Haag is betrokkene veroordeeld tot betaling van ruim € 500.000 aan Drechtsteden. De termijn om in cassatie te gaan bij de Hoge Raad is - ongebruikt verstreken, zodat de uitspraak daarmee definitief is. Naar verwachting wordt slechts een fractie van het bedrag uitgekeerd na gelegd beslag (< € 5.000). De fraudeverzekering van Drechtsteden keert vooralsnog niet uit, omdat zij de strafzaak wil afwachten. Pas als sprake is van een vaststaand strafbaar feit, zou er reden zijn om uit te keren. De strafzaak is echter nog steeds aanhangig, mede vanwege het feit dat betrokkene er alles aan doet om deze zaak te traineren.
€ 0,1
Totaal
Afgeronde en vervallen risico’s (bedragen x € 1.000.000) Dochter Omschrijving
Kans
Impact
GRD
Huisvesting
Middel
0,3
BDR
Het niet rondkomen van de Uitwerkingsovereenkomst samenwerking op het gebied van ruimtelijke economie tussen de zeven gemeenten
Klein
1,0
SDD
Wijkhopper
Zeer klein
0,1
SDD
Wmo constante prijzen voor dienstverlening
Groot
1,4
SDD
Wmo huishoudelijke ondersteuning
Middel
1,0
Opmerking en sturing Het dienstengebouw en de Hellingen zijn gehuurd tot en met 2022. Investeringen zijn nodig om de functionaliteit van de panden op orde te houden, maar worden beperkt tot het strikt noodzakelijke. Verder wordt kritisch gekeken naar onderhoudsverplichtingen. Daarnaast zullen kosten moeten worden gemaakt voor de voorbereiding op de huisvesting na 2022. Risico is dat de extra kosten niet binnen de bestaande budgetten kunnen worden opgevangen. Inmiddels is dit risico vervallen. De overeenkomst is rondgekomen en de begrotingen van de GRD en de gemeente Dordrecht zijn gewijzigd. In de business case van de Wijkhopper is het financiële voordeel begroot op € 0,2 mln. in 2020, oplopend naar € 0,5 mln. in 2021. Het voordeel zal niet in zijn volledigheid worden gerealiseerd wanneer:- De doelgroep geen of in mindere mate beroep zou doen op de Wijkhopper.- Als er minder chauffeurs kunnen worden ingezet via Baanbrekend Drechtsteden.- Wanneer er concurrentie van andere vervoerders gaat ontstaan. Het risico is afgevoerd omdat het zich niet heeft voorgedaan in 2020. Impact: € 500.000 * 10%. In de meerjarenbegroting 2021-2023 is rekening gehouden met constante prijzen, ten opzichte van 2020, van zorg die klanten afnemen. Er is een aanzienlijke kans dat de werkelijke prijzen meerjarig hoger zijn.
Reden is dat complexere zorg wordt gevraagd als gevolg van vergrijzing en mensen die met zorg langer thuis wonen. Deze prijsstijging is nu niet in de begroting verwerkt. Maximale omvang loopt op van € 1,6 mln. in 2021 naar € 5,5 mln. in 2024. Het risico is afgevoerd omdat de begroting 2020 van de Wmo niet is overschreden. Impact: 90% * € 1,6 mln. Bij de Wmo huishoudelijke ondersteuning speelt een aantal zaken waarvan we verwachten dat hierdoor de uitgaven voor gemeenten zullen toenemen. Een van die dingen is de invoering van het abonnementstarief voor eigen bijdragen. Het kabinet heeft met ingang van 2019 een uniform tarief van € 17,50 per vier weken voor de eigen bijdrage aan Wmo-voorzieningen in te voeren. Door een combinatie van de vergrijzing, de beweging naar langer zelfstandig thuis wonen en de invoering van het abonnementstarief voor de eigen bijdrage zal het beroep op de huishoudelijke ondersteuning
58
SDD
Wmo begeleiding
Middel
-0,5
SDD
Apparaatskosten
Groot
0,8
SDD
Bedrijfsvoering
Middel
0,1
SDD
Samenwerking met gemeenten o.b.v. regionale Zeer klein visie sociaal domein
0,0
SDD
Effect corona-crisis
p.m.
SCD
Realisatie taakstelling ICT
Middel
0,3
SCD
Effect coronacrisis
Groot
0,3
komende jaren verder toenemen. In 2019 is mede als gevolg van de aanzuigende werking het klantenbestand met 22% gestegen. In de begroting 2020 is rekening gehouden met een verwachte stijging van het aantal indicaties met slechts 8%. De verwachting is dat hierdoor de uitgaven huishoudelijke ondersteuning in 2020 sterker zullen stijgen dan nu begroot. Over de eerste 8 maanden van het jaar is het aantal indicaties met 7,3% gestegen. Bij een gelijk aanhoudende trend loopt het aantal nieuwe indicaties verder op naar 11%. Dat is hoger dan waarmee in de begroting is rekening gehouden. Mogelijk zal de groei gaan versnellen als gevolg van de stapsgewijze verruimingen van de bewegingsvrijheid vanaf juni na de lockdown. Het risico is afgevoerd, de begroting Huishoudelijke ondersteuning 2020 niet is overschreden. Impact: 50% * € 2,0 mln. Het groeipercentage van het aantal indicaties Individuele Begeleiding en Dagbesteding in 2020 is gebaseerd op een verwachte stijging van 15% en respectievelijk 5% in 2019 (t.o.v. 2018). Uitgaande van de ontwikkeling van het aantal indicaties over de eerste 8 maanden van 2020, dan zien we dat Individuele Begeleiding met 2,5% is gestegen (omgerekend is dat 3,8% op jaarbasis) en Dagbesteding gedaald met -/- 6,1% (-/- 9,2% op jaarbasis).
Onduidelijk of deze ontwikkeling daadwerkelijk doorzet nu na de lockdown, met de stapsgewijze verruimingen van de bewegingsvrijheid vanaf juni, geleidelijk herstel is ingetreden. Toch wordt deze ontwikkeling gezien als een positief risico (kans) dat de uitgaven in 2020 minder hard groeien dan waarmee in de begroting rekening is gehouden. Risico is afgevoerd, bij de 2e bestuursrapportage is de begroting neerwaarts bijgesteld. Impact: 50% * -/- € 1.000.000. Er is alleen maar rekening gehouden met prijsstijging bij het apparaat, terwijl bij diverse onderdelen dienstverlening met meer dan 5-10% groeit. De aanname is dat er geen groei van het apparaat nodig is, als meer activiteiten beter geautomatiseerd worden ondersteund. De afgelopen jaren is veel ICT-innovatie echter vertraagd of nog niet uitgevoerd. Het risico is binnen het budget van formatie en externe inhuur opgevangen. Impact: 75% * € 1.000.000. De bedrijfsvoering moet aan steeds meer regels voldoen. Bijvoorbeeld de Algemene verordening gegevensbescherming (AVG) en informatiebeveiliging, maar ook de steeds meer opkomende landelijke standaardisering. Daarnaast moet de informatisering aan steeds grotere eisen voldoen. We zien dat we als overheid minder snel van deze ontwikkelingen gebruik maken.
De mogelijkheden die door de markt worden aangeboden en dat wat door onze inwoners wordt gebruikt, wijkt in toenemende mate van elkaar af. Systemen en hun onderlinge relatie/uitwisseling worden complexer en dat vraagt om heroverweging. Ook de sterke afhankelijkheid van de IT-systemen en daarmee onze kwetsbaarheid blijft een risico. De grote(re) incidenten die we hebben afgelopen jaar hebben ervaren onderstrepen dit. Risico heeft zich niet voorgedaan. Impact: 50% * € 200.000. In 2019 is een regionale visie Sociaal Domein opgesteld. samen met gemeenten wordt invulling gegeven aan deze visie. Voor de implementatie zijn geen extra middelen beschikbaar gesteld, terwijl wel vorm gegeven wordt aan de samenwerking. De SDD probeert nu deze kosten te vangen door te schuiven met bestaande middelen. Opgevangen binnen bestaande middelen. Impact: 10% * € 300.000. Door de corona-maatregelen worden alle activiteiten van de SDD geraakt. De omvang van het risico is op dit moment nog niet goed te schatten. Dit hangt namelijk samen met de duur van de coronamaatregelen en economische schade die deze maatregelen veroorzaken. Om dit risico en de mogelijke maatregelen beter te kunnen inschatten worden aan de hand van de CPB scenario's een impactanalyse gemaakt. Alle maatregelen zijn uitgevoerd.
Het gekwantificeerde bedrag is met name ICT gerelateerd: de totale taakstelling op ICT (2% korting en extra besparingspotentieel ICT verandert!) komt in 2020 op € 0,7 miljoen. Op basis van de huidige inzichten verwacht het SCD de taakstelling van € 717.000 in het programma ICT Verandert! na de implementatiefase te realiseren. Het risico dat de taakstelling in de jaren daarvoor niet geheel wordt gerealiseerd, is gekwantificeerd op 50%. Impact: 50% * € 617.000. De coronacrisis heeft grote invloed op het werk. Het risico is dat er extra kosten moeten worden gemaakt en/of dat baten achterblijven ten opzichte van de begroting.
59
GBD
GBD
Effect coronacrisis
Effect coronacrisis
Groot
Groot
Totaal
0,2
De coronacrisis heeft grote invloed op het werk. Het risico is dat er extra kosten moeten worden gemaakt en/of dat baten achterblijven ten opzichte van de begroting.
0,5
Extra op de voorstellen in de exploitatie. De huidige wet- en regelgeving blijft aanleiding voor dienstverleners (NCNP) burgers en bedrijven op te roepen tot het indienen van bezwaren. De proceskosten die wij hiervoor moeten betalen en de druk op de personele capaciteit zijn een grote zorg.
€ 5,5
Financiële kengetallen Het Besluit Begroting en Verantwoording (BBV) bepaalt dat gemeenten en gemeenschappelijke regelingen voortaan een basis set van vijf financiële kengetallen moeten opnemen in de begroting en de jaarrekening. Het betreft hier schuldquota leningen, solvabiliteitsratio, grondexploitatie, structurele exploitatieruimte en belastingcapaciteit. Gezien het feit dat de GRD geen grondexploitatie heeft en gemeentelijke belastingen heft, zijn deze kengetallen niet opgenomen. Naast de door de BBV voorgeschreven kengetallen, is tevens de weerstandsratio toegevoegd. Realisatie 2019