RV Perspectiefnota 2027

Raadsvoorstel

Perspectiefnota 2027 Zaaknummer:

1197357

College:

26 mei 2026

Portefeuillehouder:

Wethouder Ten Kate

Raad:

30 juni 2026

Wij stellen de gemeenteraad voor om te besluiten: 1. de vertaling van de uitgangspunten zoals opgenomen in deze perspectiefnota, tezamen met het coalitieakkoord, mee te nemen bij het opstellen van de begroting 2027;

2. het college opdracht te geven om een structureel sluitende begroting voor tenminste 2027 voor te bereiden.

Inleiding

Hierbij bieden wij u de perspectiefnota 2027 aan. In de perspectiefnota schetst het college een

voorlopig beeld van de financiële ruimte voor de begroting 2027–2030. Belangrijk aandachtspunt is dat deze perspectiefnota door het nieuwe college aan uw raad wordt aangeboden, maar

inhoudelijk is voorbereid in de voorgaande bestuursperiode. Hierdoor heeft de perspectiefnota

vooral een financieel-technisch en beleidsmatig voortzettend karakter, passend bij de overgang

naar een nieuwe bestuursperiode. In voorliggende perspectiefnota is geen verdere vertaling van

het coalitieakkoord 'Goed voor elkaar' opgenomen. De tijd tussen de benoeming van het nieuwe

college en de voorbereiding van deze perspectiefnota was heel kort. De vertaling van dit akkoord

wordt, tezamen met de uitgangspunten zoals opgenomen in deze perspectiefnota, meegenomen bij het opstellen van de begroting 2027. Financiële ontwikkelingen

In deze perspectiefnota wordt een toelichting gegeven op de belangrijkste ontwikkelingen,

bestaande uit autonome ontwikkelingen en noodzakelijke bijstellingen binnen het bestaande beleid. Zoals toegelicht zijn bewust geen mutaties voor nieuw beleid opgenomen.

Na verwerking van de ontwikkelingen uit deze perspectiefnota komt het financieel

meerjarenbeeld verder onder druk te staan. De gemeentelijke begroting laat in 2027 een tekort zien van afgerond € 6,9 miljoen, bestaande uit een incidenteel en structureel component. Het

structurele saldo bedraagt € 1,5 miljoen negatief in 2027 en loopt op naar € 6,1 miljoen negatief in 2030.

1 van 4

Geactualiseerde begroting Bedragen x €1.000; Omschrijving

2027

Begrotingssaldo na Meibrief

-3.831

2028

-3.092

2029

-5.227

2030

-4.749

Mutaties autonome ontwikkelingen

-1.375

-1.321

-1.462

-1.354

Mutaties knelpunten bestaand beleid

-1.698

-690

-410

-359

0

0

0

0

Saldo mutaties Perspectiefnota

-3.072

-2.011

-1.872

-1.713

Uitkomst begroting na vaststelling Perspectiefnota

-6.903

-5.102

-7.099

-6.462

Waarvan incidenteel

-5.354

-2.058

-1.137

-337

Waarvan structureel

-1.549

-3.045

-5.962

-6.125

Mutaties nieuw beleid

Richting de begroting 2027 moeten daarom keuzes worden gemaakt en prioriteiten worden

gesteld om tot een structureel financieel evenwicht te komen. Daarbij betrekken wij onder meer: • de financiële effecten van de meicirculaire 2026 van het Rijk. Deze zijn op het moment van

opstellen van deze perspectiefnota nog niet bekend. Deze kunnen mogelijk zorgen voor enige financiële verlichting in het meerjarenbeeld;

• het advies van de VNG en de provincie. Zij stellen jaarlijks elk een begrotingsadvies op, een

onderdeel hiervan is het mogen opnemen van een stelpost onderuitputting, dit vraagt nog om verdere uitwerking richting de begroting;

• het financiële kader zoals opgenomen in het coalitieakkoord. We benoemen daarin dat wij onze begroting meer in lijn willen brengen met wat we daadwerkelijk denken te realiseren

(reëel begroten). Daarbij hebben we ook specifiek oog voor de investeringen en overwegen we, waar nodig, geplande investeringen te temporiseren en te faseren;

• bij de ontwikkeling van nieuw beleid hanteren we het principe ‘nieuw voor oud’, we

beoordelen of bestaand beleid of taken kunnen worden geschrapt of verminderd, zodat

vernieuwing binnen de bestaande begroting wordt opgevangen. In uiterste geval kijken we kritisch naar bestaand beleid waarbij wettelijke en kerntaken hoger in de prioritering staan. Deze uitwerking moet daarbij realistisch en uitvoerbaar zijn waarbij zowel de beschikbare

uitvoeringskracht als externe factoren mede- bepalend zijn voor de mate waarin ambities kunnen worden gerealiseerd.

Doelen

Een duurzame balans tussen gemeentelijke taken en ambities enerzijds en de middelen (geld en uitvoeringskracht) om deze te realiseren.

2 van 4

Argumenten

1.1 De Perspectiefnota 2027, tezamen met het hoofdlijnenakkoord, als richtinggevend document voor de begroting 2027 te hanteren

De gemeenteraad bepaalt als hoogste orgaan in de gemeente de inhoudelijke en financiële kaders. Het college van burgemeester en wethouders zorgt ervoor dat de perspectiefnota

beleidsmatig en financieel wordt vertaald in de nog op te stellen beleidsbegroting 2027-2030. 2.1 Het college opdracht te geven om een structureel sluitende begroting voor tenminste 2027 voor te bereiden

In het huidige perspectief zijn wij beperkt in onze financiële middelen. Ondanks de sterke

reservepositie zijn de structurele uitgaven hoger dan de structurele inkomsten. De afnemende financiële middelen van het Rijk vragen van ons als gemeentebestuur om keuzes te maken,

rekening houdend met de externe ontwikkelingen, de uitvoeringskracht van de organisatie en externe partijen.

Risico's en kanttekeningen

1.1 In de toekomst hebben we meer financiële middelen nodig om de maatschappelijke opgaven te kunnen blijven uitvoeren

De gemeente Hardenberg beschikt over een relatief gezonde financiële positie, zeker in

vergelijking met veel andere gemeenten in Nederland. Hierdoor kunnen wij blijven investeren in onze maatschappelijke opgaven, voorzieningen en de ontwikkeling van onze gemeente. De

afgelopen jaren hebben wij steeds beter inzicht gekregen in de financiële middelen die nodig zijn om onze opgaven en ambities ook op langere termijn uit te voeren. Daarbij is het van belang dat

taken, uitvoeringskracht en beschikbare middelen met elkaar in balans blijven. Hiervoor zetten wij zowel de structurele financiële ruimte als de algemene reserve in. Tegelijkertijd blijft op landelijk niveau sprake van aanzienlijke financiële druk op gemeenten. Wanneer rijksbijdragen verder afnemen, zullen wij richting de begroting keuzes moeten maken door te prioriteren, te temporiseren en beleidsmatig richting te geven aan onze ambities en investeringen. 1.2 Voor de realisering van de plannen is uitvoeringskracht nodig

Het is niet vanzelfsprekend dat we opgaven en plannen realiseren door er simpelweg financiële

middelen aan te koppelen. In de huidige context spreken we over uitvoeringskracht: een gezonde balans tussen inzet van mens en organisatie om de complexe bestuurlijke ambities te realiseren.

Werelddoelen van de Verenigde Naties (SDG) Dit voorstel draagt bij aan de volgende werelddoelen: • Vrede, justitie en publieke diensten. Toelichting werelddoelen VN

Met de opgestelde perspectiefnota dragen wij (indirect) bij aan bijna alle global goals.

3 van 4

Financiën

Na vaststelling van de Meibrief 2026 wijzigt de begroting op basis van autonome ontwikkelingen en knelpunten van het bestaande beleid. Deze mutaties hebben wij inzichtelijk gemaakt en worden pas financieel verwerkt bij de opstelling van de begroting 2027.

De compensatie voor de stijging van het volume, lonen en prijzen worden bekend gemaakt door

het Rijk in de Meicirculaire 2026. De publicatie hiervan wordt verwacht begin juni. Een berekening van de effecten moet nog plaatsvinden en maakt geen deel uit van deze perspectiefnota. Wij

gaan u, via een raadsbrief, informeren over de uitkomsten van de Meicirculaire in relatie tot deze Perspectiefnota.

Verwerking persoonsgegevens Niet van toepassing.

Communicatie en participatie

In de oriënterende ronde van 16 juni 2026 wordt de perspectiefnota behandeld en op 30 juni 2026 vindt de besluitvorming in de raadsvergadering plaats.

Uitvoering

Niet van toepassing.

Burgemeester en wethouders van de gemeente Hardenberg, Secretaris,

Burgemeester,

B.M. de Vries

M.W. Offinga

Bijlagen

• Perspectiefnota

4 van 4