RV Begroting 2026 en meerjarenraming 2027-2029

Raadsvoorstel

Begroting 2026 en meerjarenraming 2027-2029 Zaaknummer:

1079549

College:

22 september 2025

Portefeuillehouder:

Wethouder Dorrestijn-Taal

Raad:

11 november 2025

Wij stellen de gemeenteraad voor om te besluiten: 1. de programmabegroting 2026 vast te stellen;

2. de uitgaven voor de investeringen (met startdatum 2026) zoals opgenomen in de paragraaf investeringen te autoriseren;

3. de 1e begrotingswijziging van de begroting 2026 vast te stellen, waarin de financiële gevolgen van dit besluit zijn verwerkt;

4. kennis te nemen van de meerjarenbegroting 2027-2029.

Inleiding

Ieder jaar biedt het college van burgemeester en wethouders op basis van de Gemeentewet, voor aanvang van het nieuwe begrotingsjaar, een ontwerp- (meerjaren) begroting aan ter vaststelling aan de gemeenteraad. De kaders voor de begroting 2026 zijn bepaald in de perspectiefnota

2026. De beleidsmatige en financiële effecten van deze perspectiefnota zijn verwerkt in deze begroting.

In de programmabegroting maken wij concreet wat wij in 2026 willen bereiken en wat we

daarvoor gaan doen en wat het mag kosten. Het college biedt een programmabegroting aan, als uitwerking van de gemaakte keuzes bij de integrale afweging van de perspectiefnota 2026, de

meicirculaire en de laatste ontwikkelingen.

De jaarschijf 2026 en 2027 zijn structureel sluitend, de jaren daarna niet. Dit komt mede door de onzekerheid over de structurele middelen voor belangrijke taken, zoals jeugdzorg.

Doelen

Door de begroting vast te stellen, stelt de gemeenteraad het beleidsinhoudelijke en financiële

kader voor 2026 vast, waarmee het college toestemming heeft om de middelen uit te geven aan de afgesproken activiteiten.

1 van 4

Argumenten

1.1 De gemeenteraad stelt de begroting vast o.b.v. artikel 191 Gemeentewet

De raad stelt de begroting vast in het jaar voorafgaande aan dat waarvoor zij dient. Het college zendt de door de raad vastgestelde begroting voor 15 november aan Gedeputeerde Staten. Wij hebben onze basis op orde en werken vanuit een solide financiële positie. Het

weerstandsvermogen is ruim voldoende, maar met een minimum ratio van 1,4 borgen wij

voldoende weerstandsvermogen. Daarmee kunnen wij risico’s opvangen en tegelijkertijd ruimte maken voor investeringen in onze ambities. Investeringen dekken wij waar mogelijk met

incidentele middelen en met inzet van onze algemene reserve. Zo houden wij ruimte om ook in de toekomst te kunnen investeren. Wij sorteren voor op een nieuw financieel instrument, in de

vorm van een strategische reserve. Hierbij bouwen wij aan majeure opgaven binnen de gemeente Hardenberg.

Dit instrument helpt om onze investeringsagenda te verbinden met een solide en

toekomstbestendig financieel beleid. De precieze invulling en werking van dit instrument zullen wij de komende periode verder uitwerken.

1.2 De gemeenteraad autoriseert de investeringen

Het vrijgeven van investeringen is een bevoegdheid van de raad. 1.3 De gemeenteraad is het kaderstellende orgaan

De gemeenteraad bepaalt als hoogste orgaan in de gemeente de inhoudelijke en financiële kaders van de begroting. Het college van burgemeester en wethouders voert de begroting binnen deze kaders uit.

1.4 De meerjarenraming wordt niet door de gemeenteraad geautoriseerd

Het college biedt jaarlijks, conform artikel 190 van de Gemeentewet, de raad een begroting aan en een meerjarenraming met toelichting voor ten minste drie op het begrotingsjaar volgende

jaren. De raad stelt de begroting vast in het jaar voorafgaande aan dat waarvoor zij dient (artikel

191 Gemeentewet). Dit betekent dat de raad in 2025 de begroting 2026 vaststelt en kennisneemt van de meerjarenraming 2027 t/m 2029.

Risico's en kanttekeningen

Actuele ontwikkelingen hebben grote invloed op ons beleid, bijvoorbeeld de krapte op de arbeidsmarkt, de geopolitieke ontwikkelingen. Dit vraagt om onze nodige aandacht.

Werelddoelen van de Verenigde Naties (SDG) Dit voorstel draagt bij aan de volgende werelddoelen: • Vrede, justitie en publieke diensten. Toelichting werelddoelen VN

Met de door ons voorgestelde opgaven en ambities in deze begroting dragen we (indirect) bij aan bijna alle global goals.

2 van 4

Het opstellen van een begroting is niet alleen een financieel instrument, maar ook een strategisch middel om maatschappelijke, ecologische en economische doelen in balans te brengen. Als de begroting bewust wordt gekoppeld aan de SDG’s, wordt het een krachtig hulpmiddel om

daadwerkelijk duurzame impact te realiseren. Door in de begroting middelen toe te wijzen aan

specifieke SDG-gerelateerde projecten (zoals onderwijs, gezondheid, duurzame energie), kan een gemeente concreet bijdragen aan het behalen van deze doelen.

Een duidelijke begroting maakt het makkelijker om te zien waar het geld naartoe gaat, wie

verantwoordelijk is en of het bijdraagt aan duurzame ontwikkeling. Dit draagt bij aan vrede, justitie en sterke publieke diensten.

Financiën

Algemeen beeld uitkomst begroting 2026 en meerjarenraming 2027-2029

In juni presenteerden wij de perspectiefnota. Bij de perspectiefnota gaf u het college de opdracht een sluitende begroting voor tenminste 2026 voor te bereiden. Dat is gelukt. Het

weerstandsvermogen voldoet ruim aan de norm. Zo zorgen we voor een gezonde financiële

basis. Daarmee kan de nieuwe raad straks verder bouwen aan de toekomst van Hardenberg. De afgelopen jaren hebben we veel bereikt. Vanuit het coalitieakkoord ‘Oog voor elkaar, blik op

de toekomst’ hebben we gebouwd, geïnvesteerd en samengewerkt. Altijd met hetzelfde doel: het goede doen voor Hardenberg.

Door reëel te begroten hebben we gewerkt aan een stevige basis. Voor nu én voor later. Door

een planmatige aanpak van de kansen- en investeringsagenda maken we bij het inzetten van de

middelen bewuste keuzes. Dit doen wij zorgvuldig met het oog voor wat Hardenberg nodig heeft.

Tegelijkertijd constateren wij dat de opgaven naar de toekomst groot zijn en wij minder middelen ontvangen van het Rijk. We krijgen te weinig compensatie voor de taken die we als gemeenten moeten uitvoeren. Dit geeft ons de verantwoordelijkheid om goed na te denken over wat dat betekent voor de toekomst.

We kiezen voor een goede balans. Tussen geld voor investeringen en genoeg reserve voor onverwachte tegenvallers. Zo blijven we weerbaar.

Voor inwoners en ondernemers houden we de belastingdruk zo stabiel mogelijk.

Verwerking persoonsgegevens

Er worden geen persoonsgegevens verwerkt.

Communicatie en participatie

De begroting is ook digitaal beschikbaar op de site van de gemeente Hardenberg https://hardenberg.begroting-2026.nl

3 van 4

Uitvoering

Vervolgproces begroting 2026:

• Verzending begroting naar de raad 25 september 2025; • Technische briefing raad 30 september 2025; • Oriënterende ronde 28 oktober 2025;

• Raadsbehandeling (debat en besluitvorming) 11 november 2025; • Verzending naar Provincie en CBS 13 november 2025.

Burgemeester en wethouders van de gemeente Hardenberg, Secretaris,

Burgemeester,

B.M. de Vries

M.W. Offinga

Bijlagen • Begroting 2026 en meerjarenraming 2027-2029

4 van 4