Getekend raadsvoorstel/besluit

Raadsvoorstel Zaaknummer: Behandelaar: E-mail:

581093 Erik Hoitink Erik.Hoitink@hardenberg.nl

College:

7 november 2023

Raad:

19 december 2023

Onderwerp: Wijziging gemeenschappelijke regelingen

WIJ STELLEN DE GEMEENTERAAD VOOR OM TE BESLUITEN: 1. Kennis te nemen van de voorgenomen wijziging van de volgende gemeenschappelijke regelingen: • GGD IJsselland; • Omgevingsdienst IJsselland; • Bedrijfsvoeringsorganisatie Regionaal Serviceteam Jeugd (RSJ) IJsselland; • Veiligheidsregio IJsselland. 2. Geen zienswijzen naar voren te brengen op de voorstellen van: • het algemeen bestuur van de GGD IJsselland tot wijziging van de Gemeenschappelijke regeling GGD IJsselland; • het algemeen bestuur van de Omgevingsdienst IJsselland tot wijziging van de Gemeenschappelijke Regeling Omgevingsdienst IJsselland; • het bestuur van RSJ IJsselland tot wijziging van de Gemeenschappelijke regeling Bedrijfsvoeringsorganisatie Regionaal Serviceteam Jeugd IJsselland; • het algemeen bestuur van de Veiligheidsregio IJsselland tot wijziging van de Gemeenschappelijke regeling Veiligheidsregio IJsselland. 3. Het college op te dragen om de besturen van de afzonderlijke gemeenschappelijke regelingen vóór 1 januari 2024 te informeren over dit besluit.

Inleiding Per 1 juli 2022 is de Wet gemeenschappelijke regelingen (Wgr) gewijzigd, met als doelstelling het versterken van de democratische legitimatie. Met deze wijziging zijn enkele nieuwe instrumenten in de Wgr geïntroduceerd om de gemeenteraden meer in positie te brengen. Het gaat dan om bijvoorbeeld (extra) zienswijzen, een gemeenschappelijke (raads)adviescommissie, evaluaties en een regionaal enquêterecht. Ook is een kapstok opgenomen voor participatie en inspraak op regionaal niveau. Alle gemeenschappelijke regelingen moeten vóór 1 juli 2024 zijn aangepast aan de gewijzigde Wgr. Ter voorbereiding daarop hebben de vier IJssellandse gemeenschappelijke regelingen (Veiligheidsregio, Omgevingsdienst, RSJ en GGD) afgesproken om een gezamenlijk proces te voeren om te komen tot de noodzakelijke wijzigingen. Daartoe heeft er op 21 april jl. een werkconferentie over dit onderwerp plaatsgevonden voor raads- en statenleden (specifiek voor de Omgevingsdienst, waar ook de provincie Overijssel aan deelneemt).De besturen van de vier gemeenschappelijke regelingen hebben zich bij de invulling van de wijzigingsvoorstellen mede laten leiden door de uitkomsten van deze werkconferentie. Tegelijkertijd hebben de afzonderlijke samenwerkingsverbanden in de noodzakelijke wijziging van de gemeenschappelijke regelingen ook aanleiding gezien om de regelingen - waar nodig - te actualiseren.

Recent hebben de vier gemeenschappelijke regelingen gezamenlijk hun wijzigingsvoorstellen aan de deelnemende gemeenten (en voor de Omgevingsdienst ook aan de provincie) toegezonden om

1

raden/staten in de gelegenheid te stellen om zienswijzen op de ontwerpregelingen naar voren te brengen. Doelen Voldoen aan artikel 1van de Wgr, waarin o.a. is bepaald dat de raden van de deelnemende gemeenten bij de colleges van burgemeester en wethouders van hun gemeente binnen acht weken na ontvangst van het ontwerp hun zienswijze over het ontwerp van de (gewijzigde) regeling naar voren kunnen brengen. Argumenten Algemeen Versterking betrokkenheid van gemeenteraden en -raadsleden Ruim 75% van de gemeenten vindt regionale bestuursvormen belangrijk voor onder meer het behalen van bepaalde doelstellingen, het vergroten van de bestuurlijke slagkracht en/of het uitvoeren van bedrijfsvoeringstaken. Dat bleek de afgelopen jaren uit verschillende onderzoeken. De keerzijde is dat de gemeenteraad als lokale volksvertegenwoordiging meer op afstand komt te staan. Volksvertegenwoordigers (gemeenteraden en raadsleden) ervaren vaak een te grote afstand tot gemeenschappelijke regelingen. Gevolg is dat de democratische grondslag van dergelijke regelingen onder druk komt te staan. Dit maakt het volgens de wetgever noodzakelijk om de betrokkenheid van gemeenteraden en raadsleden bij het bestuur van samenwerkingsverbanden te verbeteren.

Met name om hen in staat te stellen beter invulling te kunnen geven aan hun rol richting de colleges van de gemeenten en/of het bestuur van een gemeenschappelijke regeling. De wetgever nam een aantal mogelijkheden tot versterking op in de Wgr. Deze wetswijziging trad in werking op 1 juli 2022. Gemeenten en besturen van de gemeenschappelijke regelingen hebben 2 jaar de gelegenheid (vóór 1 juli 2024) om hun regeling aan te passen. Bij bepaalde onderwerpen koos de wetgever voor mogelijkheden die ruimte laten voor afwegingen per gemeenschappelijke regeling en daardoor voor maatwerk. Voor de invulling van de mogelijkheden hebben de besturen van de gemeenschappelijke regelingen zich laten leiden door de uitkomsten van de werkconferentie op 21 april 2023. Deze werkconferentie was een initiatief van de IJssellandse griffierskring en de directie-/bestuurssecretarissen van de vier IJssellandse gemeenschappelijke regelingen. De input van deze werkconferentie is verwerkt in de nu voorliggende wijzigingsvoorstellen. De volgende elementen komen daarbinnen aan de orde: • Gemeenschappelijke (raads-) adviescommissie. • Zienswijzeprocedure begroting. • Overige zienswijzen (m.u.v. RSJ IJsselland, nu hier sprake is van een bedrijfsvoeringsorganisatie). • Inspraak (participatie). • Evaluatie. • Actieve informatieplicht. • Uittreding.

Elk van deze elementen wordt in de bij dit raadsvoorstel behorende bijlagen per gemeenschappelijke regeling nader toegelicht. Overige actualisaties Naast de specifieke wijziging van de gemeenschappelijke regeling als gevolg van de wijziging van de Wgr per 1 juli 2022, hebben de vier gemeenschappelijke regelingen ook onderzocht in hoeverre er aanleiding is om hun regeling ook op andere onderdelen te actualiseren. Navolgend wordt daar per gemeenschappelijke regeling nader op ingegaan.

2

GGD IJsselland Naast de noodzakelijke aanpassingen in verband met de wijziging van de Wgr, bestond bij het bestuur van de GGD IJsselland de wens om de gemeenschappelijke regeling op enkele onderdelen in overeenstemming te brengen met de praktijk, te actualiseren of te verduidelijken, verwijzingen weer kloppend te maken en om werkprocessen te versoepelen. Ook deze aanpassingen zijn verwerkt. In de bijlagen behorend bij de wijzigingsvoorstellen van de GGD worden deze aanpassingen nader toegelicht. Omgevingsdienst IJsselland Bij de oprichting van Omgevingsdienst IJsselland in 2017 is bepaald dat het algemeen bestuur de gemeenschappelijke regeling evalueert. Deze evaluatie heeft inmiddels plaatsgevonden. Bij de evaluatie van de regeling stond de vraag centraal of, binnen de wettelijke kaders, verbeteringen konden worden aangebracht om te komen tot een meer praktische uitvoering vanuit het oogpunt van de deelnemende gemeente en de provincie Overijsel en vanuit het oogpunt van de Omgevingsdienst. De evaluatie leidt tot een aantal wijzigingsvoorstellen. Het betreft in overwegende mate wijzigingen van redactionele aard, wijzigingen die zien op het in overeenstemming brengen van de regeling met (gewijzigde) wettelijke kaders en het in overeenstemming brengen van de regeling met de dagelijkse praktijk.

In de bijlagen behorend bij de wijzigingsvoorstellen van de Omgevingsdienst worden deze aanpassingen nader toegelicht. RSJ IJsselland De wijzigingen in de gemeenschappelijke regeling van RSJ IJsselland die nu voorliggen, komen uitsluitend voort uit de wijziging van de Wgr per 1 juli 2022, zodat de regeling up-to-date is en voldoet aan de juridische eisen binnen de gestelde termijn van 1 juli 2024. Er worden nu géén andere wijzigingen voorgesteld. RSJ IJsselland is momenteel wel bezig met de doorontwikkeling van de eigen organisatie, waardoor er mogelijk op termijn opnieuw een wijziging aan u wordt voorgelegd. De doorontwikkeling van het RSJ, passend bij de opgaven binnen de jeugdzorg, vergt een zorgvuldig proces. Dat proces is nog lopende. Eventuele wijzigingen die uit dat proces voortvloeien liggen daarom nu niet voor en zullen worden voorgelegd wanneer het proces daaromtrent zorgvuldig is afgerond. Veiligheidsregio IJsselland De laatste wijziging van de gemeenschappelijke regeling Veiligheidsregio IJsselland dateert van 2017. De Veiligheidsregio heeft onderzocht welke andere wijzigingen nodig zijn om de gemeenschappelijke regeling up-to-date te maken en onderdeel te laten zijn van het aanpassingstraject. Daarbij is onderscheid gemaakt tussen inhoudelijke aanpassingen en technische en/of tekstuele wijzigingen.

De aanpassingen zijn overwegend ondergeschikt van aard of hebben tot doel om de gemeenschappelijke regeling in overeenstemming te brengen met de bestaande praktijk. In de bijlagen behorend bij de wijzigingsvoorstellen van de Veiligheidsregio worden deze actualisaties nader toegelicht. Risico's en kanttekeningen De wijziging van de Wgr is reeds op 1 juli 2022 in werking getreden. Dat betekent dat waar een gemeenschappelijke regeling eventueel in strijd is met de nieuwe wettelijke bepalingen, de Wgr voorgaat. Slechts voor enkele artikelen geldt dat niet. Daar geldt dat de gemeenschappelijke regeling binnen twee jaar (dus voor 1 juli 2024), moet zijn aangepast aan de gewijzigde Wgr. Hoewel dit niet expliciet in de Wijzigingswet wordt toegelicht, moet worden aangenomen dat - wanneer de gemeenschappelijke regeling binnen de overgangstermijn van 2 jaar nog niet is aangepast - ook voor de betreffende artikelen geldt dat ingeval van eventuele strijdigheid de Wgr voorgaat.

3

Hoewel het regionale en lokale proces er uitdrukkelijk op gericht is om de wijzigingen nog vóór 1 juli 2024 door te voeren in de gemeenschappelijke regelingen, wordt daar door de betrokken besturen wel een kanttekening bij geplaatst. Het complexe en omvangrijke afstemmings- en besluitvormingstraject maakt het namelijk op dit moment onzeker of het gaat lukken om het hele traject af te ronden en de gewijzigde gemeenschappelijke regelingen te publiceren vóór 1 juli 2024. De besturen zetten zich hier wel voor in. De vier besturen zijn van mening dat kwaliteit en zorgvuldigheid van het proces belangrijker zijn dan het halen van de tijdnorm. Werelddoelen van de Verenigde Naties (SDG) Dit voorstel draagt bij aan de volgende werelddoelen: - Vrede, justitie en publieke diensten - Partnerschap om doelstellingen te bereiken Toelichting werelddoelen VN Vrede, justitie en sterke publieke diensten Doeltreffende, verantwoordelijke en transparante instituties zijn essentieel voor het ontwikkelen en behouden van welvaart. Partnerschap om de doelen te bereiken Samenwerking is nodig om de capaciteit en middelen te versterken om de duurzame ontwikkelingsagenda uit te voeren. Het realiseren van de doelen vereist samenhangend beleid, een coöperatieve omgeving en het aangaan van nieuwe partnerschappen. Financiën Aan dit voorstel zijn geen financiële consequenties verbonden.

Verwerking persoonsgegevens Met dit voorstel worden geen persoonsgegevens verwerkt, anders dan de namen van voorzitters en secretarissen van de besturen van de vier gemeenschappelijke regelingen. Communicatie In het dictum van dit raadsvoorstel is opgenomen dat het college de besturen van de vier gemeenschappelijke regelingen vóór 1 januari 2024 informeert over het besluit van de raad om al dan niet zienswijzen naar voren te brengen. Wanneer de colleges van alle deelnemende gemeenten daarin slagen, is finale besluitvorming vóór 1 juli 2024 realistisch. Uitvoering • Op 16 oktober 2023 stuurden de vier IJssellandse gemeenschappelijke regelingen hun wijzigingsvoorstellen aan de deelnemende colleges. • Het college stelt met dit voorstel de gemeenteraad in de gelegenheid om een zienswijze op de ontwerp-wijzigingsvoorstellen naar voren te brengen. • Het college laat de vier gemeenschappelijke regelingen uiterlijk 1 januari 2024 weten of er zienswijzen zijn ontvangen van de raad. • In januari/februari 2024 bespreken de besturen van de vier gemeenschappelijke regelingen eventuele zienswijzen en leggen de - eventueel aangepaste - conceptregeling ter besluitvorming voor aan de deelnemende gemeenten. 4

• Het college neemt een voorgenomen besluit tot wijziging van de vier gemeenschappelijke regelingen en vraagt toestemming aan de raad, waarvoor een termijn van 13 weken geldt. • Na verkregen toestemming van de raad stelt het college de gewijzigde regelingen definitief vast en brengt de besturen van de gemeenschappelijke regelingen op de hoogte van haar besluit. • De besturen van de gemeenschappelijke regelingen gaan na of de vereiste meerderheid van de deelnemende colleges de regeling heeft vastgesteld; als dit het geval is, is de wijziging van de regeling tot stand gekomen. • De gewijzigde gemeenschappelijke regelingen worden bekendgemaakt in het kader van de Wet elektronische publicaties (Wep).

Burgemeester en wethouders van de gemeente Hardenberg, Secretaris,

Burgemeester,

I.A.A. Oostmeijer-Oosting

M.W. Offinga

Bijlagen 0. aanbiedingsbrief namens de vier IJssellandse gemeenschappelijke regelingen 1. stukken t.b.v. wijziging gemeenschappelijke regeling GGD IJsselland 2. stukken t.b.v. wijziging gemeenschappelijke regeling Omgevingsdienst IJsselland 3. stukken t.b.v. wijziging gemeenschappelijke regeling RSJ IJsselland 4. stukken t.b.v. wijziging gemeenschappelijke regeling Veiligheidsregio IJsselland

5

Raadsbesluit Zaaknummer:

581093

Onderwerp: Wijziging gemeenschappelijke regelingen

De raad van de gemeente Hardenberg; gelezen het voorstel van burgemeester en wethouders d.d. 7 november 2023; gelet op artikel 1 van de Wet gemeenschappelijke regelingen; gelet op de Gemeenschappelijke regeling GGD IJsselland; gelet op de Gemeenschappelijke Regeling Omgevingsdienst IJsselland; gelet op de Gemeenschappelijke regeling Bedrijfsvoeringsorganisatie Regionaal Serviceteam Jeugd IJsselland; gelet op de Gemeenschappelijke regeling Veiligheidsregio IJsselland;

Besluit:

1. Kennis te nemen van de voorgenomen wijziging van de volgende gemeenschappelijke regelingen: • GGD IJsselland; • Omgevingsdienst IJsselland; • Bedrijfsvoeringsorganisatie Regionaal Serviceteam Jeugd (RSJ) IJsselland; • Veiligheidsregio IJsselland. 2. Geen zienswijzen naar voren te brengen op de voorstellen van: • het algemeen bestuur van de GGD IJsselland tot wijziging van de Gemeenschappelijke regeling GGD IJsselland; • het algemeen bestuur van de Omgevingsdienst IJsselland tot wijziging van de Gemeenschappelijke Regeling Omgevingsdienst IJsselland; • het bestuur van RSJ IJsselland tot wijziging van de Gemeenschappelijke regeling Bedrijfsvoeringsorganisatie Regionaal Serviceteam Jeugd IJsselland; • het algemeen bestuur van de Veiligheidsregio IJsselland tot wijziging van de Gemeenschappelijke regeling Veiligheidsregio IJsselland.

6

3. Het college op te dragen om de besturen van de afzonderlijke gemeenschappelijke regelingen vóór 1 januari 2024 te informeren over dit besluit.

Aldus vastgesteld in de openbare vergadering van de raad van de gemeente Hardenberg van 19 december 2023.

De raad voornoemd, De griffier,

F.G.S. Droste

De voorzitter,

M.W. Offinga

7