Meerjaren Perspectief Grondexploitaties 2026-2035.pdf
Tekst van het document
Meerjaren Perspectief Grondexploitaties (MPG) 2026 - 2035
Pagina 2 van 26
INHOUDSOPGAVE
1.
INLEIDING
4
2.
UITGANGSPUNTEN EN FINANCIËLE GRONDSLAGEN
5
2.1
Woningbouwlokaties
5
2.2
Bedrijventerrein
5
2.3
Waardering en toerekening vervaardigingskosten
5
2.4
Financiële uitgangspunten
5
2.5
Reserve financiële bijdrage
5
2.6
Rente
6
2.7
Doorberekeningen van ambtelijke kosten vanuit de Algemene Dienst
6
2.8
Strategische aankopen/Ontwikkelingen
6
3.
VOORTGANG EN RESULTATEN PER PROJECT
7
4.
RESULTATEN MEERJAREN PERSPECTIEF GRONDEXPLOITATIES
19
4.1
Ontwikkeling Financiële positie grondbedrijf
19
4.2
De ontwikkeling van de reservepositie van het grondbedrijf
19
4.3
Het verloop van de totale boekwaarde van de complexen binnen het grondbedrijf.
19
4.4
Reserve financiële bijdrage
19
4.5
Geraamd saldo complexen op contante waarde
20
4.6
Relatie Zomernota 2026 en Meerjaren Perspectief Grondexploitaties 2026 – 2035
20
5.
GRONDEXPLOITATIE RISICO’S, KANSEN EN BEDREIGINGEN
21
5.1
Specifieke risico’s
21
5.2
Algemene risico’s
21
6.
EINDCONCLUSIES
23
BIJLAGE 1: BALANSVERLOOP EN WINST EN VERLIESREKENING GRONDBEDRIJF
24
BIJLAGE 2: OVERZICHT VERLOOP BOEKWAARDE COMPLEXEN
25
BIJLAGE 3: OVERZICHT VERLOOP RESERVE FINANCIËLE BIJDRAGE
26
Pagina 3 van 26
1. Inleiding Voor u ligt het Meerjaren Perspectief Grondexploitaties 2026-2035 (MPG) zoals dat op grond van de ‘nota grondbeleid 2020’ is opgesteld. De basis van dit MPG zijn de bij de jaarrekening 2025 geactualiseerde exploitatieberekeningen. Op basis van de lopende projecten, de gecalculeerde risico’s, de inschatting van de baten en de lasten van de projecten en de prognoses over de vastgoedmarkt, geeft dit MPG een doorkijk vanuit het verleden naar de toekomst van de in beheer en ontwikkeling zijnde complexen, vallend onder het taakveld grondbedrijf. Een dergelijke berekening vormt altijd een momentopname. Tal van gebeurtenissen hebben invloed op het exploitatieresultaat. Het is dan ook van groot belang om de berekening regelmatig te actualiseren. In dit MPG zijn de financiële consequenties van alle grondbedrijf-activiteiten vertaalt in een meerjarige staat van reserves en voorzieningen grondexploitaties. De beginstand van deze staat is altijd 1 januari van het redactiejaar, in dit geval 2026. Bovendien is er aansluiting tussen de exploitatieberekeningen en de zogeheten staten P die in de jaarrekening worden vermeld. Om meer inzicht te geven in de grondbedrijf projecten is in dit MPG in hoofdstuk 3 een globale beschrijving per project gegeven evenals het, per project, te verwachte financiële resultaat.
Exploitatieberekeningen geven meerjarig inzicht in de verwachte kosten en opbrengsten van een activiteit. Optelling van alle activiteiten binnen het taakveld grondbedrijf per jaarschijf zijn de basis voor de begroting voor het taakveld grondbedrijf. Het MPG en alle onderliggende berekeningen bieden hiervoor het meest actuele kader. Het meerjarenperspectief grondexploitaties geeft antwoord op vragen als: □ Is het grondbedrijf financieel in staat de geplande ontwikkelingen uit te voeren? □ Is het vermogen van het grondbedrijf toereikend om de risico’s in de grondexploitatie op te kunnen vangen? □ Is er voldoende vermogen om de continuïteit van het grondbedrijf op langere termijn te waarborgen? □ Is de personele capaciteit van het grondbedrijf toereikend om de gewenste projecten in de gewenste tijd uit te kunnen voeren? □ Is er ruimte om eventuele nieuwe (verliesgevende) inbreidingslocaties te ontwikkelen? □ Is er eventueel ruimte om vanuit het grondbedrijf overschotten in te zetten om de exploitatie van de algemene dienst te ontlasten ? □ Is er ruimte om vanuit de algemene reserve van het grondbedrijf bij te dragen in de aanleg van belangrijke (hoofd)infrastructurele voorzieningen en/of de realisatie van accommodaties in de welzijns-sfeer ? In de vastgestelde nota grondbeleid 2020 is vastgelegd hoe de werkwijze van de gemeente is om de ruimtelijke doelstellingen binnen de
gemeente te realiseren en op welke wijze de daartoe beschikbare grondbeleid instrumenten (kunnen) worden ingezet. De financiële vertaling hiervan met betrekking tot alle binnen het grondbedrijf opgenomen projecten blijkt uit het voorliggende MJP 2026-2035.
Pagina 4 van 26
2.
Uitgangspunten en Financiële grondslagen
2.1
Woningbouwlokaties
Op basis van de verwachte ontwikkelingen binnen het woningbouwprogramma zijn alle grondexploitatie-berekeningen geactualiseerd en zijn waarderingen van grondposities bijgesteld. Deze actualisatie en waardering van de grondpositie is ook verwerkt in de jaarrekening 2025. 2.2
Bedrijventerrein
Op dit moment heeft de gemeente geen uitgeefbare bedrijfskavels meer in zijn bezit. 2.3
Waardering en toerekening vervaardigingskosten
Op basis van hetgeen toegestaan is volgens de notitie ‘Grondgrondexploitaties 2023’ van het BBV is bepaald welke bedragen reëel zijn om toe te rekenen aan de verschillende projecten binnen de grondexploitaties. Deze toerekening is limitatief. Het gaat hierbij alleen om vervaardigingskosten in relatie tot het transformeren van ruwe grond naar bouwrijpe grond van projecten welke gecategoriseerd mogen worden als Bouwgronden in Exploitatie (BIE). Volgens het BBV bestaan de vervaardigingskosten uit de verkrijgingsprijs van de grond en alle bijkomende kosten die rechtstreeks kunnen worden toegerekend aan de vervaardiging van de grondexploitatie. Alle andere werkzaamheden die nodig zijn om bouwgronden in exploitatie te brengen (zoals een totale visie voor een gebied of voorbereidende werkzaamheden hiervoor) mogen niet meer worden toegerekend aan projecten binnen de grondexploitatie. Voor de berekening van de ambtelijke kosten welke aan het project toegerekend kunnen worden hanteren we de plankostenscan van de VNG. 2.4
Financiële uitgangspunten
In de grondexploitatieberekeningen die als basis hebben gediend voor het voorliggend MPG zijn de volgende financiële uitgangspunten gehanteerd: • In de grondexploitatieberekeningen is, indien de grondprijs voor een project is vastgesteld, met deze vastgestelde grondprijs gerekend, anders is er een gemiddelde verkoopprijs (rekenprijs) gehanteerd van € 360 per m2. • Voor de indexering op de kosten is vanaf 2026 het rentepercentage gesteld op 3%. • De rente is vastgesteld op 1,5%, conform het uitgangspunt in de Zomernota. • Het disconteringspercentage is voor alle projecten gesteld op 2%. • De indexering op de verkoopprijs is voorzichtigheidshalve gesteld op 0%. • De fasering van het nieuwe totaal nog te bouwen woningen is gebaseerd op het actuele woningbouwprogramma. • Kosten bouw- en woonrijp zijn gebaseerd op reële bedragen • De toerekening van ambtelijke kosten wordt berekend op basis van de plankostenscan van de VNG. • De financiële bijdrage van de projecten is gebaseerd op het programma kostenverhaal en financiële bijdrage zoals dat in 2024 is vastgesteld en per 1 januari 2025 in werking is getreden. • Binnen het MPG zijn alleen door de gemeenteraad vastgestelde grondexploitatieontwikkelingen opgenomen. 2.5
Reserve financiële bijdrage
Voor de stortingen in de reserve financiële bijdrage zijn de volgende uitgangspunten gehanteerd: □ een bedrag van € 2.335,- per toe te voegen woning aan de woningvoorraad □ een bedrag van € 5,37 per m2 uitbreiding BVO voor niet woningen. Voor wat betreft onttrekkingen aan de reserve financiële bijdrage is aansluiting gezocht met het programma kostenverhaal en financiële bijdrage. Om leegstand en verpaupering van gebouwen en lokaties te voorkomen en om nieuwe woningbouwinitiatieven te stimuleren is op de bepaling van de bijdrage een verrekening mogelijk. Het verrekenbedrag wordt bepaald op € 5,37- per m2 bvo van de getransformeerde/gesloopte én wegbestemde opstallen. Het te verrekenen bedrag kan nooit meer bedragen dan het op basis van het aantal toe te voegen woningen verschuldigde bedrag aan financiële bijdrage. Pagina 5 van 26
In de berekening is bij exploitaties waar storting in de reserve tot een verlies zou leiden het bedrag wat in de reserve wordt gestort aangepast zodat een saldo in de buurt van 0 wordt bereikt. In plannen die ook zonder bijdragen aan de reserve bovenwijkse voorzieningen al op een verlies uitkomen is geen storting opgenomen. 2.6
Rente
Uitgangspunt is dat op alle complexen die geadministreerd worden binnen de grondexploitaties rente wordt bijgeschreven. Als rentepercentage is voor 2026 en latere jaren vooralsnog uitgegaan van 1,5%, het rentepercentage dat ook voor de gemeentebegroting wordt gehanteerd. Het definitieve rentepercentage zal afhangen van de verdeling tussen het vreemd vermogen en het eigen vermogen dat in de grondexploitaties is geïnvesteerd. Bij de jaarrekening 2026 zal het definitieve percentage worden toegerekend. 2.7
Doorberekeningen van ambtelijke kosten vanuit de Algemene Dienst
Op basis van hetgeen toegestaan is volgens de notitie ‘grondexploitaties 2023’ van het BBV bepaald welke bedragen reëel zijn om toe te rekenen aan de verschillende projecten binnen de grondexploitaties. Deze toerekening is limitatief. Het gaat hierbij alleen om vervaardigingskosten in relatie tot het transformeren van ruwe grond naar bouwrijpe grond van projecten welke gecategoriseerd mogen worden als Bouwgronden in Exploitatie (BIE). Alle andere werkzaamheden die nodig zijn om bouwgronden in exploitatie te brengen (zoals een totale visie voor een gebied of voorbereidende werkzaamheden hiervoor) mogen niet meer worden toegerekend aan projecten binnen de grondexploitatie. Op basis van bovenstaande is in onderstaand staatje aangegeven welke ambtelijke kosten in de komende jaren aan de grondexploitatie-projecten worden toegerekend.
Totaal toe te rekenen ambtelijke kosten
2026
2027
2028
2029
234
234
185
131
De structurele financiële effecten van de bovengenoemde toerekening zijn meegenomen in de zomernota 2026. 2.8
Strategische aankopen/Ontwikkelingen
Uitgangspunt is dat ook op langere termijn het grondbedrijf wordt voortgezet en dat in het kader hiervan aankopen en andere investeringen zullen plaatsvinden met het oog op exploitatie na deze periode. Het college heeft hierbij het uitgangspunt dat per plan tijdig een ontwikkelingsstrategie door het college word opgesteld. De keuze voor de beste aanpak en bijvoorbeeld de best passende samenwerkingsvorm voor een specifieke gebiedsontwikkeling wordt bepaald door een groot aantal factoren. Daarbij moet worden gedacht aan het grondbezit, de te realiseren (ruimtelijke) opgave, de looptijd, etc. Voorts zijn er velerlei financiële, organisatorische, juridische, technische en procesmatige factoren. Op basis van de ontwikkelingsstrategie kan worden nagedacht of en hoe samengewerkt gaat worden met welke marktpartij.
Pagina 6 van 26
3.
Voortgang en resultaten per project Pagnevaart 106 complex in exploitatie (BIE) totaal gebied ca. 81.000 m2 voor realisering van ca. 110 woningen
Projectnr: Status Programma
startjaar eindjaar
2015 2027
Projectomschrijving De locatie Pagnevaart is in eigendom van de gemeente Halderberge. Het stedenbouwkundig plan en beeldkwaliteitsplan is op 22 april 2021 door de gemeenteraad vastgesteld en op 25 mei 2022 is het bestemmingsplan vastgesteld en dit is inmiddels onherroepelijk. De verkoop van de projectmatige woningbouw is afgerond en de laatste fase van de verkoop is begin 2026 afgerond en via notariële akte geleverd. De projectontwikkelaar heeft de bouw van de woningen van d 1e en 2e fase afgerond en start in de loop van 2026 met de 3e en laatste fase. Ook de verkoop van de particuliere kavels gaat voorspoedig. Op dit moment zijn alle kavels verkocht of in optie en van de in totaal 29 particuliere kavels behoeven er nog slechts 4 notarieel te worden overgedragen. De verwachting is dat in 2026 de laatste kavels zullen worden overgedragen. Het bouwrijp maken is inmiddels afgerond. Het woonrijpmaken staat gepland voor 2026 en 2027 en afsluiting van het project is voorzien in 2027. Financieel overzicht Boekwaarde per 31-12-2025
-1.457.340
5.000.000
Nog te realiseren uitgaven
2.818.611
4.000.000
Nog te realiseren inkomsten uitgaven gepland in
3.805.584
2026
Resultaat: op eindwaarde per 2027 Contante waarde 1-1-2026
3.000.000 2.000.000
463.412 positief positief
getroffen voorziening
1.000.000
2.444.312
0
2.349.396
-1.000.000
0
-2.000.000
Boekwaarde per 31-12-2025
Nog te realiseren uitgaven Nog te realiseren inkomsten
Risico’s Naast de algemene risico zoals opgenomen onder hoofdstuk 5 van dit MPG zijn er geen specifieke risico’s aanwezig binnen dit project. Verschillenanalyse Resultaat NCW MPG 2025 Contante waarde 1-1-2025 MPG 2024 Contante waarde 1-1-2024 Verschil
2.349.396 2.349.061 336
Pagina 7 van 26
PLAN :
Groene Vaart
Realisatie t/m Raming
bedragen x € 1.000,-
Grondverwerving/Boekwaarde Sloop en sanering Bouwrijp maken Woonrijpmaken Planstructurele voorzieningen Civiel techn voorbereiding en toezicht
Realisatie
0
Raming volgende jaren
2025
2026
2026
2027
2028
2029
2030
2031
2032
2033
2034
2035
2035 TOTAAL
-1.457.340
0
0
0
0
0
200.000
200.000
200.000
-1.457.340
1.952.300
1.952.300
0
0
26.897
53.794
26.897
26.897
Planvoorbereiding
24.850
24.850
Planschaderisico
0
0
70.500
70.500
Overig kosten (w.o. plankosten)
147.485
147.485
22.485
169.971
Omslagkosten Onvoorzien
56.040
56.040
30.000
30.000
292.845
0
24.850
56.040 0
322.845
Rente
1,50%
-21.860
-21.860
-71.993
0
0
0
0
0
0
0
0
0
-93.853
Prijsstijging
3,00%
0
0
62.165
0
0
0
0
0
0
0
0
0
62.165
463.412
463.412
2.355.199
0
0
0
0
0
0
0
0
0
1.361.271
0
0
0
0
0
0
0
0
0
2.702.064
2.702.064
2.702.064
1.103.520
1.103.520
1.103.520
0
0
0
Totaal kosten
-1.457.340
sociale huur (app sociale woningbouw) Koop (zelfbouw - Tiny Houses) Koop (CPO-starters) vrije sector koop (projectmatige bouw) vrije sector koop (zelfbouw) Opbrengststijging
0,00%
0
0
0
0
0
0
0
0
0
0
Subsidies Externe bijdragen Interne bijdragen Totaal opbrengsten Saldo dienstjaar Boekwaarde per 31-12 Exploitatiesaldo Contante waarde 1-1-2026
0
0 0 0
3.805.584
3.805.584
0
0
0
0
0
0
0
0
0
0
3.805.584
1.457.340
3.342.171
3.342.171
-2.355.199
0
0
0
0
0
0
0
0
0
2.444.312
1.457.340
4.799.512
4.799.512
0
0
0
0
0
0
0
0
0
0
2.444.312
2.444.312
2.349.396
Pagina 8 van 26
Bornhemweg RvR 143 complex in exploitatie (BIE) ca. 15.000 m2 woningbouw voor realisering 18 woningen
Projectnr: Status Programma
startjaar eindjaar
2019 2025
Projectomschrijving Aan de Bornhemweg in Oudenbosch heeft de gemeente een locatie met landbouwgronden in eigendom. Deze gronden liggen in het buitengebied waardoor een reguliere ontwikkeling met woningbouw door de gemeente niet mogelijk is. Op 12 december 2019 is door de gemeenteraad besloten om deze locatie deels te verkopen aan Ruimte voor Ruimte Beheer BV voor de realisatie van maximaal 18 Ruimte voor Ruimtekavels. Op het gedeelte van het perceel dat niet verkocht wordt is inmiddels een waterberging gerealiseerd die gebruikt wordt voor de opvang van schoonwater dat vanaf gebieden uit Oudenbosch Noord word afgevoerd. De woningbouwlocatie en de waterberging zijn als een geheel ontworpen waarbij de waterberging geïntegreerd is in het landschap. De gemeenteraad heeft in december 2021 het bestemmingsplan vastgesteld. In verband met ingediende bezwaren is het bestemmingsplan nog niet onherroepelijk. In februari 2024 heeft de Raad van State uitspraak gedaan op de ingestelde beroepen en hierbij is het bestemmingsplan vernietigd. Momenteel vinden onderzoeken plaats naar de mogelijkheden om dit project tot uitvoering te brengen. Financieel overzicht Boekwaarde per 31-12-2025
637.346
Nog te realiseren uitgaven
45.090
Nog te realiseren inkomsten
686.755
uitgaven gepland in
600.000
Boekwaarde per 31-12-2025
45.090
400.000
Nog te realiseren uitgaven
positief
4.319
200.000
positief
4.234
Nog te realiseren inkomsten
2026
Resultaat: op eindwaarde per 2025 Contante waarde 1-1-2026 getroffen voorziening
800.000
0
0
Risico’s Naast de algemene risico zoals opgenomen onder hoofdstuk 5 van dit MPG is het belangrijkste risico de momenteel lopende onderzoeken. Verschillenanalyse Resultaat NCW MPG 2025 Contante waarde 1-1-2025 MPG 2024 Contante waarde 1-1-2024 Verschil
4.234 8.216 -3.981
Pagina 9 van 26
PLAN :
Bornhemweg
Realisatie t/m Raming
bedragen x € 1.000,-
2025
Realisatie
Raming volgende jaren
2026
2026
0
0
0
Bouw- en woonrijp maken
0
0
0
Civiel techn voorbereiding en toezicht
0
0
0
Planvoorbereiding (plankostescan)
0
0
0
Administratie en beheer
0
0
0
Overig
0
0
0
30.530
30.530
30.530
5.000
5.000
5.000
Grondverwerving/Boekwaarde Sloop en sanering en RO-procedure
2027
2028
2029
2030
2031
2032
2033
2034
2035
2036 TOTAAL
637.346
637.346
0
Fondsen Onvoorzien Rente
1,50%
9.560
9.560
0
0
0
0
0
0
0
0
0
0
9.560
Prijsstijging
3,00%
0
0
0
0
0
0
0
0
0
0
0
0
0
45.090
45.090
0
0
0
0
0
0
0
0
0
0
682.436
Totaal kosten
637.346
Opbrengsten soc. Huurwoningen Opbrengsten overige woningbouw Opbrengsten bedrijven Opbrengsten kantoren en voorzieningen Overige verkopen Opbrengststijging
0 0
0 0 640.755
Saldo dienstjaar Boekwaarde per 31-12 Exploitatiesaldo Contante waarde 1-1-2026
640.755
0,00%
640.755 0
Subsidies Externe bijdragen Interne bijdragen Totaal opbrengsten
0
46.000
0
0
0
0
0
0
0
0
0
46.000
0
46.000 0
0
686.755
686.755
0
0
0
0
0
0
0
0
0
0
686.755
-637.346
641.665
641.665
0
0
0
0
0
0
0
0
0
0
4.319
-637.346
4.319
0
0
0
0
0
0
0
0
0
0
4.319
4.319
4.234
Pagina 10 van 26
Havendijk / Kom Noord 144 complex in exploitatie (BIE) ca. 34.000 m2 woningbouw voor realisering 52 woningen
Projectnr: Status Programma
startjaar eindjaar
2021 2027
Projectomschrijving Het voornemen is om het plangebied Havendijk Kom Noord Oudenbosch te herontwikkelen naar een duurzaam samenhangend gebied met een balans tussen bestaande bedrijven, nieuwe woningbouw, groen en herstructurering van de begraafplaats. Hiervoor is een gebiedsvisie opgesteld waarin is beschreven hoe we van de verschillende deelgebieden een samenhangend (woon)gebied willen maken. Het eigendom van het gebied is verdeeld over meerdere eigenaren en afhankelijk van de wensen van deze eigenaren kan het gebied ontwikkeld worden. Op 16 december 2021 heeft de gemeenteraad de Gebiedsvisie Havendijk Kom Noord Oudenbosch en de hierbij behorende grondexploitatie vastgesteld. Op basis van deze visie verandert het gebied in een aantrekkelijk gemengd gebied. Het rommelige bedrijventerrein verdwijnt waarbij wonen hand in hand samengaat met kleinschalige bedrijfsobjecten zoals een opslagloods, sportschool en een cafetaria. Ook komt er een representatieve entree van de begraafplaats en er is in het plan veel ruimte voor groen. In totaal zijn er circa 56 koopwoningen gepland, verdeeld over vrijstaande woningen, 2 kappers en rijen met segmentatie, goedkoop, middelduur en duur. Het bestemmingsplan is vastgesteld en inmiddels onherroepelijk geworden. Een deel is al ontwikkeld en een andere ontwikkelaar ontwikkeld momenteel twee andere delen van het plan.
Het gemeentelijke deel is ook bouwrijp gemaakt en de verkoop van 10 vrije kavels en 3 kavels voor tiny houses loopt op dit moment. De eerste koopovereenkomsten hiervoor zijn getekend en op enkele andere kavels zijn opties genomen. Financieel overzicht Boekwaarde per 31-12-2025
976.219
3.000.000
Nog te realiseren uitgaven
872.076
2.500.000
Nog te realiseren inkomsten
2.468.627
2.000.000
192.098
1.500.000
620.332
1.000.000
584.553
500.000
0
0
uitgaven gepland in
2026
Resultaat: op eindwaarde per 2027 Contante waarde 1-1-2026
positief positief
getroffen voorziening
Boekwaarde per 31-12-2025
Nog te realiseren uitgaven Nog te realiseren inkomsten
Risico’s Naast de algemene risico zoals opgenomen onder hoofdstuk 5 van dit MPG zijn de belangrijkste risico’s binnen dit project de afzet van de gronden. Verschillenanalyse Resultaat NCW MPG 2025 Contante waarde 1-1-2025 MPG 2024 Contante waarde 1-1-2024 Verschil
584.553 410.161 174.392
Pagina 11 van 26
PLAN :
Havendijk Kom Noord
Realisatie t/m Raming
bedragen x € 1.000,-
2025
Grondverwerving/Boekwaarde Sloop en sanering Bouwrijp maken Woonrijpmaken Planstructurele voorzieningen Overige werkzaamheden
Realisatie
2026
976.219
Raming volgende jaren
2026
2027
2028
2029
2030
2031
2032
2033
2034
2035
2035 TOTAAL
0
0
0
0
0
0
0
976.219
16.000
16.000
0
0
0
251.250
83.750
0
0
0
0
0
55.333
55.333
55.333
55.333
166.000
0
0
0
50.000
50.000
20.422
136.266
0 16.000 335.000
0
Planvoorbereiding (bestemmingsplan)
0
0
0
0
Planschaderisico
0
0
95.422
95.422
0
0
Overig (plankostenscan !)
0 20.422
0
Omslagkosten Onvoorzien
0
0
0
77.055
77.055
10.700
10.700
45.988
20.863
-10.247
-12.760
0
0
0
0
0
0
0
0
-8.364
77.550
0
0
Rente
1,50%
14.643
Prijsstijging
3,00%
0
0
9.810
12.759
0
0
0
0
0
0
0
0
22.569
192.098
192.098
449.611
230.367
0
0
0
0
0
0
0
0
1.848.295
0
14.643 0
Totaal kosten
976.219
Opbrengsten soc. Huurwoningen Opbrengsten overige woningbouw Opbrengsten bedrijven Opbrengsten kantoren en voorzieningen Overige verkopen
0
0
0
0
1.851.470
1.851.470
617.157
0
0
0
0
0
0 0
0
0
0
0
0 2.468.627 0 0 0
0
Opbrengststijging
opbr.stijging vanaf 2024
0
0
0 0
0
0
0
0
0
0
0
Subsidies Externe bijdragen Interne bijdragen Totaal opbrengsten Saldo dienstjaar Boekwaarde per 31-12 Exploitatiesaldo Contante waarde 1-1-2026
0 0
0
0
0
0
0
0
0
0
0
0
0
0
0
0
0
0
1.851.470
1.851.470
617.157
0
0
0
0
0
0
0
0
0
2.468.627
-976.219
1.659.372
1.659.372
167.546
-230.367
0
0
0
0
0
0
0
0
620.332
-976.219
683.153
683.153
850.699
0
0
0
0
0
0
0
0
0
620.332 584.553
Pagina 12 van 26
620.332
Linde - Joannes 217 complex in exploitatie (BIE) ca. 6.600 m2 woningbouw voor realisering ca 30 woningen
Projectnr: Status Programma
startjaar eindjaar
2024 2028
Projectomschrijving Het project Linde – Joannes betreft de ontwikkeling van de vrijgekomen locatie van de voormalige basisschool van de Linde en de St.Joannesschool in Oud Gastel tot een woningbouwlokatie. In het woningbouwprogramma staat deze locatie aangemerkt voor een herontwikkeling van 30 woningen. Eind 2022 is er een informatie/participatiebijeenkomst georganiseerd. Met de opgedane resultaten en de gesprekken is er een Nota van Uitgangspunten voor deze woningbouwontwikkeling opgesteld. Deze Nota van Uitgangspunten wordt als ruimtelijk en programmatisch kader gebruikt voor de selectie- en biedingsprocedure voor de bouw van de geplande 26 appartementen. Daarnaast is het de bedoeling dat de overige vier woningen als Collectief Particulier Opdrachtgeverschap (CPO) worden ontwikkeld. Op 12 december 2024 heeft de gemeenteraad o.a. de nota van uitgangspunten en de grondexploitatie voor deze ontwikkeling vastgesteld. Voor de 26 woningen (combinatie van sociale huur en betaalbare koop) is in het 2e kwartaal 2025 via een selectie en biedingsprocedure een ontwikkelaar geselecteerd die voor eigen rekening en risico dit deel van het plan zal ontwikkelen. De anterieure overeenkomst en de Koopovereenkomst hiervoor is op 15 oktober 2025 ondertekend. De eerste stappen binnen het ruimtelijk ordeningsproces zijn gezet.
Voor vier levensloopbestendige woningen is gekozen voor een Collectief Particulier Opdrachtgeverschap (CPO). Deze kavels zijn op 26 juni 2025 via loting toegewezen en inmiddels is de opgerichte CPO-vereniging het plan verder aan het uitwerken en is ook voor dit deel het ruimtelijk ordeningsproces gestart.
Financieel overzicht Boekwaarde per 31-12-2025
166.374
Nog te realiseren uitgaven
514.698
Nog te realiseren inkomsten
1.503.025
uitgaven gepland in
2026
Resultaat: op eindwaarde per 2028 Contante waarde 1-1-2026
2.000.000
220.089 positief
821.954
positief
774.546
1.500.000
Boekwaarde per 31-12-2025
1.000.000
Nog te realiseren uitgaven
500.000
Nog te realiseren inkomsten
0
getroffen voorziening
Risico’s Naast de algemene risico zoals opgenomen onder hoofdstuk 5 van dit MPG zijn er geen specifieke risico’s aanwezig binnen dit project. Verschillenanalyse Resultaat NCW MPG 2025 Contante waarde 1-1-2025 MPG 2024 Contante waarde 1-1-2024 Verschil
774.546 441.547 332.998
Pagina 13 van 26
PLAN :
Linde-Joannes
Realisatie t/m Raming
bedragen x € 1.000,-
Realisatie
Raming volgende jaren
2025
2026
2026
166.374
0
0
166.374
0
0
0
Bouw- en woonrijpmaken Planstructurele voorzieningen Aansluiting bestaande structuur
92.300
92.300
0
0
0
25.000
25.000
25.000
Planvoorbereiding en onderzoekskosten RO
50.000
50.000
0
0
Overig (wo plankosten-scan)
32.698
32.698
32.698
Omslagkosten Onvoorzien
0
70.050
17.595
17.595
0
7.455
0
0
Grondverwerving/Boekwaarde Sloop en sanering
2027
2028
2029
2030
2031
2032
2033
2034
2035
2035 TOTAAL
0
Planschaderisico
49.700
142.000
50.000
100.000 50.000
50.000
32.698
98.093 70.050 25.050 0
Rente
1,50%
2.496
2.496
5.797
-14.333
0
0
0
0
0
0
0
0
-6.040
Prijsstijging
3,00%
0
0
2.481
8.063
0
0
0
0
0
0
0
0
10.544
220.089
220.089
161.026
133.583
0
0
0
0
0
0
0
0
681.071
0
Totaal kosten
166.374
Koop (projectmatige bouw appartementen) Koop (CPO) Koop overig
1.202.025
1.202.025
301.000
301.000 0 0
0
Opbrengststijging
0,00%
0 0
0
0 0
0
0
0
0
0
0
0
Subsidies Externe bijdragen Interne bijdragen Totaal opbrengsten Saldo dienstjaar Boekwaarde per 31-12 Exploitatiesaldo Contante waarde 1-1-2026
0
0 0 0
0
0
1.503.025
0
0
0
0
0
0
0
0
0
1.503.025
-166.374
-220.089
-220.089
1.341.999
-133.583
0
0
0
0
0
0
0
0
821.954
-166.374
-386.462
-386.462
955.537
0
0
0
0
0
0
-2.752.594
821.954
774.546
Pagina 14 van 26
-1.930.640
Hoeven Oost cluster Lindenlommer 315 complex in exploitatie (BIE) ca. 11.605 m2 woningbouw voor realisering ca. 36 woningen
Projectnr: Status Programma
startjaar eindjaar
2019 2029
Projectomschrijving Op 23 mei 2019 is de denkrichting over het raamwerk Centrum-Oost goedgekeurd en op 6 februari 2020 is dit raamwerk vastgesteld door de gemeenteraad. De locatie Lindenlommer maakt onderdeel uit van het dit raamwerk maar is een op zichzelf staand project. Voor de Lindenlommerlocatie is op 27 juni 2019 een grondexploitatie vastgesteld. In 2025 heeft de biedingsprocedure plaatsgevonden en zijn de koopovereenkomst en de anterieure overeenkomst gesloten. De levering van de locatie zal uiterlijk plaatsvinden op 1 december 2026 waarna de ontwikkelaar in de loop van 2027 verwacht te starten met de bouw van de ca. 36 woningen. Met dit plan wordt de locatie van de voormalige school de Lindenlommer, de Bibliotheek en het dorpshuis het Kompas met de omliggende gronden getransformeerd tot een aantrekkelijke woonlokatie in het centrum van Hoeven . Financieel overzicht Boekwaarde per 31-12-2025
1.336.432
Nog te realiseren uitgaven
522.408
Nog te realiseren inkomsten
1.997.319
uitgaven gepland in
2028
Resultaat op eindwaarde per 2026 Contante waarde 1-1-2026
2.500.000 2.000.000 1.500.000
334.861 positief
138.479
positief
127.933
getroffen voorziening
1.000.000
500.000
Boekwaarde per 3112-2025
Nog te realiseren uitgaven Nog te realiseren inkomsten
0
509.622
Risico’s Naast de algemene risico’s zoals opgenomen onder hoofdstuk 5 van dit MPG zijn de belangrijkste risico’s binnen dit project de bestemmingsplanprocedure en eventuele planschadeclaims. Ook de sanering van de ondergrond is een belangrijk risico voor de voortgang van dit project. De kosten van deze onderdelen zijn voor rekening en risico van de ontwikkelaar. Verschillenanalyse Resultaat NCW MPG 2025 Contante waarde 1-1-2025 MPG 2024 Contante waarde 1-1-2024 Verschil
127.933 -509.622 637.555
Pagina 15 van 26
PLAN :
Lindenlommer
Realisatie t/m Raming
bedragen x € 1.000,-
2025
Grondverwerving/Boekwaarde Sloop en sanering
Realisatie
2026
1.336.432
Raming volgende jaren
2026
2027
2028
2029
2030
2031
2032
2033
2034
2035
2036 TOTAAL
0
1.336.432
0
0
0
0 24.000
0 0
Bouw- en woonrijp maken
0 0
Civiel techn voorbereiding en toezicht
24.000
24.000 0
0
Planvoorbereiding en uitwerking
75.000
75.000
75.000
24.000
24.000
0
0
0
0
0
0
0
Administratie en beheer
96.000
0
0
0
0
0
0
0
0 0
Overig
115.800
115.800
Fondsen Onvoorzien
86.395
86.395
13.620
13.620
1.875
1.875
1.875
0
0
0
0
0
0
0
19.245
37.500
37.500
37.500
228.300 0 86.395 0
Rente
1,50%
20.046
20.046
-4.890
-3.985
-3.038
0
0
0
0
0
0
0
8.133
Prijsstijging
3,00%
0
0
1.845
3.745
3.745
0
0
0
0
0
0
0
9.335
334.861
334.861
60.330
63.135
64.082
0
0
0
0
0
0
0
1.858.840
0
Totaal kosten
1.336.432
Opbrengsten Huur gebouwen Opbrengsten overige woningbouw Opbrengsten bedrijven Opbrengsten kantoren en voorzieningen Overige verkopen Opbrengststijging
Saldo dienstjaar Boekwaarde per 31-12 Exploitatiesaldo Contante waarde 1-1-2026
0
0
0 0 0
1.919.019
1.919.019
0,00%
1.919.019 0
Subsidies Externe bijdragen Interne bijdragen Totaal opbrengsten
0
78.300
0
0
0
0
0
0
0
0
0
78.300
0
78.300 0
0
1.997.319
1.997.319
-1.336.432
1.662.458
1.662.458
-1.336.432
326.026
326.026
0
0
0
0
0
0
0
0
0
0
1.997.319
-60.330
-63.135
-64.082
0
0
0
0
0
0
0
138.479
265.696
202.561
0
0
0
0
0
138.479 127.933
Pagina 16 van 26
138.479
Bosvenne 317 complex in exploitatie (BIE) ca. 159.000 m2 woningbouw voor realisering ca. 324 won.
Projectnr: Status Programma
startjaar eindjaar
2024 2030
Projectomschrijving In 2020 en 2021 heeft de gemeente, samen met twee marktpartijen, onderhandelingen gevoerd voor de aankoop van een aantal percelen landbouwgrond in Hoeven. Op grond hiervan heeft de gemeente eind 2021 ca. 16 ha. grond aangekocht met het doel om op deze locatie een woningbouwlokatie te kunnen ontwikkelen. Op 17 oktober 2024 heeft de gemeenteraad het bestemmingsplan samen met het beeldkwaliteitsplan en de grondexploitatie vastgesteld. Op basis van de terinzagelegging is er beroep tegen het bestemmingsplan ingesteld en zijn we in afwachting van een zittingsdatum van de Raad van Staten waardoor het bestemmingsplan nog niet onherroepelijk is. Ondanks het beroep is er (nog) geen stagnatie in de planning. De werkzaamheden die kunnen worden uitgevoerd zonder onherroepelijk bestemmingsplan gaan door. De uitvoering van het bouwrijpmaken is inmiddels zichtbaar in het veld. Naast grondverzet en tijdelijke infrastructuur starten binnenkort diverse nutspartijen met voorbereidende werkzaamheden binnen en rondom het plangebied. Het is de bedoeling om op deze locatie 324 woningen te realiseren waarbij een gevarieerd programma zal worden ontwikkeld. De ontwikkeling zal door de twee marktpartijen en de gemeente worden vorm gegeven. De verwachting is dat het project afgerond kan worden in 2030. Financieel overzicht Boekwaarde per 31-12-2025
3.985.074
30.000.000
Nog te realiseren uitgaven
17.385.093
25.000.000
Nog te realiseren inkomsten
24.100.016
20.000.000
uitgaven gepland in
10.234.975
15.000.000
positief
2.729.848
10.000.000
positief
2.472.507
5.000.000
2026
Resultaat: op eindwaarde per 2030 Contante waarde 1-1-2026 getroffen voorziening
Boekwaarde per 31-12-2025
Nog te realiseren uitgaven Nog te realiseren inkomsten
0
0
Risico’s Naast de algemene risico’s zoals opgenomen onder hoofdstuk 5 van dit MPG is op dit moment het belangrijkste risico’s binnen dit project de RO-procedure en het ingestelde beroep hiertegen. Verschillenanalyse Resultaat NCW MPG 2025 Contante waarde 1-1-2025 MPG 2024 Contante waarde 1-1-2024 Verschil
2.472.507 1.390.024 1.082.483
Pagina 17 van 26
PLAN :
Bosvenne - 317
Realisatie t/m Raming
bedragen x € 1.000,-
Grondverwerving/Boekwaarde Sloop en sanering Bouwrijp maken Woonrijpmaken Planstructurele voorzieningen V + T (onderdeel overig / plankosten)
Realisatie
Raming volgende jaren
2025
2026
2026
2027
2028
2029
2030
2031
2032
2033
2034
2035
2036 TOTAAL
3.985.074
4.813.359
4.813.359
0
0
0
3.420.056
3.420.056
3.420.056
8.798.433
150.000
150.000
187.855
187.855
1.447.363
1.447.363
187.855
187.855
2.894.726 300.000
187.855
187.855
Planvoorbereiding
100.000
100.000
Planschaderisico
0
0
125.000
125.000
125.000
125.000
500.000
480.031
480.031
306.347
306.347
306.347
306.347
1.705.418
107.494
107.494
107.494
107.494
107.494
107.494
537.472
553.395
553.395
51.370
51.370
51.370
51.370
758.875
513.008
513.008
22.500
22.500
217.104
217.104
992.217
Overig kosten Overig (plankostenscan) Omslagkosten Onvoorzien
939.277 100.000
0
Rente
1,50%
59.776
59.776
19.220
-7.880
-35.172
-38.468
0
0
0
0
0
0
-2.524
Prijsstijging
3,00%
0
0
13.886
28.188
163.220
220.923
0
0
0
0
0
0
426.217
10.234.975 10.234.975
983.673
970.875 2.570.582
2.624.989
0
0
0
0
0
0 21.370.168
2.790.324
2.790.324 2.790.324
2.790.324
0
Totaal kosten
3.985.074
Opbrengsten soc. Huurwoningen Opbrengsten overige woningbouw Opbrengsten bedrijven Opbrengsten kantoren en voorzieningen Overige verkopen Opbrengststijging
0 12.938.720 12.938.720
0,00%
0
0
0
0
0
24.100.016
0
0
0
0
0
0
Subsidies Externe bijdragen Interne bijdragen Totaal opbrengsten Saldo dienstjaar Boekwaarde per 31-12 Exploitatiesaldo Contante waarde 1-1-2026
0
0 0 0
12.938.720 12.938.720
2.790.324
2.790.324 2.790.324
2.790.324
0
0
0
0
0
0 24.100.016
-3.985.074
2.703.745
2.703.745
1.806.651
1.819.449
-3.985.074
-1.281.330
-1.281.330
525.322
219.742
165.335
0
0
0
0
0
0
2.344.771 2.564.513
0
0
0
0
2.729.848 2.472.507
Pagina 18 van 26
2.729.848 2.729.848
4.
Resultaten meerjaren perspectief grondexploitaties
4.1 Ontwikkeling Financiële positie grondbedrijf Een belangrijke graadmeter om de financiële situatie van het grondbedrijf te beoordelen is het volgen van de ontwikkeling van de reservepositie. Daarnaast is de ontwikkeling van de totale boekwaarde van de complexen binnen het grondbedrijf een goede indicatie. Op basis van deze gegevens is in de volgende grafiek weergegeven hoe de financiële positie van het grondbedrijf zich naar verwachting zal gaan ontwikkelen. Aangegeven is: • de ontwikkeling van de algemene reserve van het grondbedrijf • de ontwikkeling van de boekwaarde van alle complexen
Uit de grafiek blijkt dat de boekwaarde van de complexen in de periode 20265–2035 zal afnemen van ca. € 5,6 miljoen naar € 0,- en zal de algemene reserve van het grondbedrijf op 31-12-2035 ca. € 12,8 miljoen bedragen. Risico’s liggen er vooral in het mogelijke tempo of in sommige gevallen het al of niet door kunnen gaan van ontwikkelingen. 4.2 De ontwikkeling van de reservepositie van het grondbedrijf De uitgangspunten van het actuele woningbouwprogramma zijn verwerkt in de geactualiseerde grondexploitatieberekeningen. Indien de projecten conform deze uitgangspunten worden uitgevoerd zal de algemene reserve van het grondbedrijf groeien van € 6,0 miljoen per 1-1-2026 naar ca. € 12,8 miljoen op 31-12-2031. 4.3 Het verloop van de totale boekwaarde van de complexen binnen het grondbedrijf. De boekwaarde van de complexen welke binnen grondbedrijf worden geadministreerd wordt enerzijds beïnvloed door de vervaardigingskosten die gemaakt moeten worden om ruwe gronden naar woonrijpe gronden te transformeren en anderzijds door de opbrengsten die deze woonrijpe gronden kunnen genereren. Op basis van het vastgestelde woningbouwprogramma zal de boekwaarde in de periode 2026-2035 afnemen van ca. € 5,6 miljoen naar € 0,-. 4.4 Reserve financiële bijdrage In onderstaande tabel is de ontwikkeling weergegeven van de reserve financiële bijdrage als de huidige planningen gehaald zullen worden.
Pagina 19 van 26
Voor wat betreft de onttrekkingen uit de reserve financiële bijdrage is gerekend met een uitname zoals die is opgenomen in het programma kostenverhaal en financiële bijdrage. De voeding van deze reserve is gebaseerd op de aantallen woningen zoals deze zijn geprognosticeerd in het actuele woningbouwprogrammaning. Op basis van bovenstaand gegevens blijkt er in de periode 2026-2035 nog een toevoeging aan de reserve wordt verwacht van ca. € 1,9 mln en zijn de gepande onttrekkingen in deze periode begroot op ca. € 1,0 mln. 4.5 Geraamd saldo complexen op contante waarde Naast de boekwaarden zijn ook de nog te verwachten kosten en opbrengsten in beeld gebracht voor de projecten die in exploitatie zijn. Op basis hiervan zijn onderstaand de projecten weergegeven met een verwacht financieel resultaat (winstgevend of verliesgevend) op basis van de nominale waarde en de contante waarde per 1-1-2026. Pr.nr. Naam project 106 Sppk Pagnevaart 143 Bornhemweg 144 Havendijk / Kom Noord 217 Linde - Joannes 315 Lindelommer 317 Bosvenne Totalen
resultaat nom.waarde
financieel resultaat CW
2.444.312 4.319 620.332 821.954 138.479 2.729.848
2.349.396 4.234 584.553 774.546 127.933 2.472.507
6.759.244
6.313.169
De projecten die positief sluiten geven een resultaat op contante waarde van ca. € 6,3 mln. 4.6 Relatie Zomernota 2026 en Meerjaren Perspectief Grondexploitaties 2026 – 2035 Het totaal meerjarig effect van de geactualiseerde grondexploitaties is meegenomen in de zomernota 2026. Hierbij wordt ook het Meerjaren Perspectief Grondexploitaties 2026– 2035 (MPG) aan u voorgelegd, waarin een financiële doorkijk wordt gegeven van de resultaten van de grondexploitaties voor het jaar 2026 en de komende jaren.
Pagina 20 van 26
5. Grondexploitatie risico’s, kansen en bedreigingen In het kader van het risicomanagement zijn binnen de grondexploitaties een groot aantal risico aanwezig. In dit hoofdstuk worden de belangrijkste genoemd. 5.1 Specifieke risico’s Doordat in de jaarrekening 2025 de voorzieningen voor de verliesgevende projecten wederom zijn geactualiseerd is het grootste deel van het risico binnen de grondexploitaties ondervangen. Echter aanvullende verliesvoorzieningen en afwaarderingen kunnen nog nodig zijn op basis van onderstaande risico’s. • De verkoopprijs binnen de diverse projecten zijn vastgesteld op een bedrag van € 360 per m2. Doordat de werkelijke uitgifteprijs anders kan worden kan dit leiden tot andere opbrengsten dan waar nu in de exploitatieberekeningen is uitgegaan. Ook de ontwikkelingen in de markt, zoals fluctuatie van de huizenprijzen, kunnen van invloed zijn op de grondprijs. • Er is gekozen voor een gespreide fasering op basis van het vastgestelde reële woningbouwprogramma. Door een stagnatie in de bouw van woningen zou deze fasering in werkelijkheid anders kunnen worden. Hierdoor zullen de rentelasten over het geïnvesteerd vermogen toenemen. • Het algemene rentepercentage dat gebruikt wordt binnen de grondexploitaties is 1,5%. Door (voornamelijk) externe factoren kan dit percentage hoger of lager uitvallen waardoor de resultaten van de berekeningen af gaan wijken.
• Indien projecten door wet- en regelgeving niet langer uitgevoerd kunnen worden op de manier zoals die gepland waren kunnen hierdoor financiële verliezen ontstaan, hierdoor kunnen naast de financiële verliezen ook wijzigingen optreden in het aantal te realiseren woningen, wat weer gevolgen heeft voor het saldo van de reserve financiële bijdrage. Op basis van de bovenstaande risico’s is het totale risicobedrag voor de grondexploitaties bepaald op € 2,3 mln. Dit bedrag is opgenomen in de berekening van het totale weerstandsvermogen van de gemeente Halderberge. 5.2 Algemene risico’s Politieke besluitvorming Zowel Europese, landelijke, provinciale als gemeentelijke besluitvorming kan tot extra kosten en/of langere looptijden leiden. Wetgeving kan veranderd worden waardoor normen strenger worden en procedures langer. Door gewijzigde inzichten en veranderende omstandigheden, waardoor lokaties anders ingevuld dienen te worden, kan het nodig zijn om de procedures over te doen. Het omgekeerde van langere procedures en extra kosten is in principe ook mogelijk maar komt in de praktijk toch minder voor. Daarnaast kunnen door, externe factoren, beoogde bouwlokaties uiteindelijk niet gerealiseerd worden. Indien door de gemeente voor deze beoogde lokatie kosten zijn gemaakt zal dit afgewaardeerd worden en zal dit ten laste komen van de algemene reserve van het grondbedrijf.
Dit kan aanzienlijke financiële gevolgen hebben. Conjunctuur en renterisico’s Afhankelijk van economische vooruitzichten en de rentestand kan de vraag naar bouwgrond toe- of afnemen wat gevolgen heeft voor de looptijd. Het risico is vooral groot bij plannen waarvoor al veel investeringen zijn gedaan en waarvan de meeste opbrengsten nog binnen moeten komen. Op dit moment zijn de vooruitzichten voor de woningmarkt gunstig en ook de huidige hypotheekrentestand geeft een positief effect op de afzet van woningen. Consumenten zijn in de afgelopen periode wel kieskeuriger geworden en zij stellen meer eisen aan woningtype en locatie. Het wordt steeds belangrijker om de juiste woningen op de juiste plaats te bouwen. Verandering in woon- en werkvoorkeuren en behoeftes Omdat een grondexploitatie over vele jaren loopt en er een aanzienlijke tijd met de voorbereiding is gemoeid kan het zijn dat de markt tussen het tot stand komen van het plan en het moment van aanbieden van de bouwgrond sterk veranderd. Getracht moet worden om zoveel mogelijk flexibiliteit in plannen in te bouwen. Pagina 21 van 26
Grondverwerving Bij locaties waarbij de gronden nog niet verworven zijn kan deze grondverwerving een belangrijke risicopost vormen. Hierbij moet een onderscheid gemaakt worden naar inbreidingslokaties en uitbreidingslokaties. Bij inbreidingslocaties is verwerving meestal duurder omdat niet alleen grond gekocht moet worden maar ook opstallen. Daarbij moeten soms bedrijven verplaatst worden en moet niet zelden de grond gesaneerd worden. Verder zijn de procedures om te komen tot een gebiedsontwikkeling in binnenstedelijke ruimtes vaak langer door bezwaren van omwonende. Voor uitbreidingslokaties zijn de risico’s beperkter doordat de aankoopprijzen veelal lager zijn en er meestal minder bewerkingen aan de gronden behoeven te worden uitgevoerd (betreft veelal landbouwgronden). Milieurisico’s Gedacht moet worden aan bodemverontreiniging en hinder. Ondanks het uitvoeren van bodemonderzoeken blijken saneringskosten moeilijk in te schatten. Dit kan zowel tot mee- als tegenvallers leiden. De hindersituatie wordt vooraf onderzocht. Risico’s kunnen er zijn als normen veranderen ten tijde van de planontwikkeling. Planschade Steeds vaker worden gemeenten geconfronteerd met eisen tot vergoeding van planschade. Vooraf wordt inzicht verkregen in de mogelijke kosten door het uitvoeren van een planschaderisicoscan. Bij eigen grondexploitaties wordt planschade bestreden uit de exploitatieopzet.
Bij private exploitaties wordt met de initiatiefnemer een overeenkomst gesloten zodat deze het risico loopt. Toereikendheid kostenramingen Om goed zicht te hebben op de risico’s is het van belang om gemaakte kostenramingen regelmatig te actualiseren. Minimaal gebeurt dit 1x per jaar. Per februari 2026 heeft een nieuwe actualisatie plaatsgevonden. Prijs/Opbrengststijgingen Prijzen en Opbrengsten kunnen sneller of langzamer stijgen dan waarmee in de berekeningen rekening is gehouden. Archeologie Voor alle locaties heeft en/of wordt archeologisch onderzoek verricht. Archeologische vondsten kunnen leiden tot aanzienlijke vertraging of zelfs het geheel moeten afblazen van een plan. Het risico kan in eerste instantie worden beoordeeld met behulp van de gemeentelijke archeologische verwachtingskaart. Subsidies Indien nog subsidies kunnen worden binnengehaald zijn dit meevallers. Indien reserveringen niet tot daadwerkelijke subsidietoekenning leiden vormt dit een risico.
Pagina 22 van 26
6.
Eindconclusies 1. De boekwaarde van alle binnen de grondexploitaties geadministreerde complexen bedraagt per 1-1-2026 ca. € 5,6 miljoen en loopt af naar € 0,- per 1-1-2035. 2. Rekening houdend met bovenstaande, en zonder tussentijdse uitnamen, kan de algemene reserve van het grondbedrijf zich ontwikkelen tot een bedrag van ca. € 12,8 miljoen per 1-12035. 3. De resultaten van het MPG 2026-2035 geven aan dat op basis van de huidige stortingen en onttrekkingen in de reserve financiële bijdrage deze reserve een positief verloop heeft. 4. De projecten die positief sluiten geven een resultaat van ruim € 6,3 mln. 5. Op eindwaarde is het grondbedrijf in principe financieel in staat de voorgenomen ontwikkelingen uit te voeren en in het kader van de continuïteit is er voldoende ruimte voor de ontwikkeling van nieuwe projecten. 6. De doorbelasting van personele lasten aan het grondbedrijf wordt gedaan op een raming van een reëel bedrag per jaar gebaseerd op de plankostenscan.
Pagina 23 van 26
Bijlage 1: Balansverloop en winst en verliesrekening grondbedrijf BALANSVERLOOP GRONDBEDRIJF ACTIVA Gronden in exploitatie Totaal voorraden
1-1-2026 1-1-2027 1-1-2028 1-1-2029 1-1-2030 1-1-2031 1-1-2032 1-1-2033 1-1-2034 1-1-2035 1-1-2036 -5.644.105 4.140.899 2.597.254 2.547.332 2.564.513 0 0 0 0 0 0 -5.644.105 4.140.899 2.597.254 2.547.332 2.564.513 0 0 0 0 0 0
RESERVES Alg. reserve GB
6.040.902
6.045.221
8.489.533
9.931.819 10.070.298 12.800.146 12.800.146 12.800.146 12.800.146 12.800.146 12.800.146
subtotaal alg reserve
6.040.902
6.045.221
8.489.533
9.931.819 10.070.298 12.800.146 12.800.146 12.800.146 12.800.146 12.800.146 12.800.146
Reserve financiele bijdrage Totaal reserves
78.532 6.119.434
943.549 6.988.770
1.112.024 1.133.394 1.154.764 1.176.134 1.146.134 1.116.134 1.086.134 1.056.134 1.026.134 9.601.557 11.065.213 11.225.062 13.976.280 13.946.280 13.916.280 13.886.280 13.856.280 13.826.280
0 0
0 0
6.119.434
6.988.770
VOORZIENINGEN verwachte verliezen Totaal voorzieningen Financieringsmiddelen Financieringoverschot
0 0
0 0
0 0
0 0
0 0
0 0
0 0
0 0
0 0
9.601.557 11.065.213 11.225.062 13.976.280 13.946.280 13.916.280 13.886.280 13.856.280 13.826.280
475.329 11.129.669 12.198.811 13.612.545 13.789.575 13.976.280 13.946.280 13.916.280 13.886.280 13.856.280 13.826.280
RESULTAATSVERWACHTING GRONDBEDRIJF 2026 Rentevergoeding reserves / voorzieningen
2027
2028
2029
2030
2031
2032
2033
2034
2035
0
0
0
0
0
0
0
0
0
0
Afwikkeling complexen Interne uren plan- en verkoopkosten
4.319 183.099
2.444.312 183.099
1.442.286 160.614
138.479 107.494
2.729.848 107.494
0 107.494
0 0
0 0
0 0
0 0
Civiel technisch voorbereiding en toez. Totaal doorberekend vanuit AD Extra ten laste van grondbedrijf
50.897 -233.996 0
50.897 -233.996 0
24.000 -184.614 0
24.000 -131.494 0
0 -107.494 0
0 -107.494 0
0 0 0
0 0 0
0 0 0
0 0 0
4.319
2.444.312
1.442.286
138.479
2.729.848
0
0
0
0
0
Mutatie alg. reserve
Bijlage 2: Overzicht verloop boekwaarde complexen Complex
106 Sppk Pagnevaart 143 Bornhemweg 144 Havendijk / Kom Noord 217 Linde - Joannes 315 Lindelommer 317 Bosvenne
Totaal boekwaarde BIE
Boekwaarde Boekwaarde Boekwaarde Boekwaarde Boekwaarde BoekwaardeBoekwaardeBoekwaardeBoekwaardeBoekwaardeBoekwaarde 1-1-2026 1-1-2027 1-1-2028 1-1-2029 1-1-2030 1-1-2031 1-1-2032 1-1-2033 1-1-2034 1-1-2035 1-1-2036 e e e e e e
1.457.340 -637.346 -976.219 -166.374 -1.336.432 -3.985.074
4.799.512 0 683.153 -386.462 326.026 -1.281.330
850.699 955.537 265.696 525.322
0 0 202.561 2.344.771
0 2.564.513
0
-5.644.105
4.140.899
2.597.254
2.547.332
2.564.513
0
0
Pagina 25 van 26
0
0
0
0
0
Bijlage 3: Overzicht verloop reserve financiële bijdrage Storting 2026 Stortingen in Reserve Financiele Bijdrage stortingen lopende projecten zonder grex Woningbouwprojecten grex Woningbouwprojecten facilitair (gem ca. 30 woningen) Totaal
0
Onttrekkingen aan Reserve Financiele Bijdrage Ontrekkingen Totaal Saldo per 31-12
78.532
Storting 2027
Storting 2028
Storting 2029
Storting 2030
Storting 2031
Storting 2032
Storting 2033
Storting 2034
Storting 2035
168.657 726.360 70.000
198.475 70.000
51.370 70.000
51.370 70.000
51.370 70.000
0 70.000
0 70.000
0 70.000
0 70.000
0 70.000
965.017
268.475
121.370
121.370
121.370
70.000
70.000
70.000
70.000
70.000
100.000 100.000
100.000 100.000
100.000 100.000
100.000 100.000
100.000 100.000
100.000 100.000
100.000 100.000
100.000 100.000
100.000 100.000
100.000 100.000
943.549
1.112.024
1.133.394
1.154.764
1.176.134
1.146.134
1.116.134
1.086.134
1.056.134
1.026.134
Pagina 26 van 26