Vaststellen Uitvoeringsprogramma Opvang, Wonen en Herstel 2023-2027

Collegebesluit

Onderwerp Vaststellen Uitvoeringsprogramma Opvang, Wonen en Herstel 2023-2027 Nummer Portefeuillehouder Programma/beleidsveld Afdeling Auteur Telefoonnummer Email Kernboodschap

2023/485433 Loenen, D. van 2.3 Opvang, wonen en herstel MO Ottenheym, J.H.J. 023-5113518 jottenheym@haarlem.nl Het beleid voor de taken Beschermd Wonen (BW), Maatschappelijke Opvang (MO) en Vrouwenopvang (VO) is beschreven in het regionale beleidskader Opvang, Wonen en Herstel 2022-2027. Het kader vormt de basis voor het lokale beleid en uitvoering in gemeenten. Het Uitvoeringsprogramma Opvang Wonen en Herstel 2023-2027 (bijlage 1) is de lokale invulling van het regionale kader. Het programma bevat vier doelen: 1. Versterken van de preventie 2. Verbeteren van ondersteuning op maat 3. Vergroten van tijdelijke- en structurele woonoplossingen en 4. Realiseren van stabiele uitstroom Aan de doelen zijn acties verbonden om deze te behalen. Met het Uitvoeringsprogramma Opvang Wonen en Herstel 2023-2027 (Uitvoeringsprogramma OWH) worden stappen gezet om de ambitie van het Rijk om dakloosheid in Nederland fors en structureel terug te dringen, waarmee aangesloten wordt bij de Verklaring van Lissabon1 om dakloosheid in 2030 te beëindigen.

1

Behandelvoorstel voor commissie

Het college stuurt dit besluit ter bespreking naar de commissie Samenleving.

Relevante eerdere besluiten

Regionaal Kader Opvang wonen en herstel 2022 tot en met 2027, december 2021 20210593411

https://ec.europa.eu/commission/presscorner/detail/en/IP_21_3044

Kenmerk: 2023/485433

1/5

Besluit College d.d. 21 april 2023

Opinienota reikwijdte bepalen toegang tot de maatschappelijke opvang besproken in commissie Samenleving d.d. 23 maart 2023, 202221809853 Het college van burgemeester en wethouders Besluit: 1. Het Uitvoeringsprogramma Opvang, Wonen en Herstel 2023-2027 vast te stellen. 2. In te stemmen met de reactie op het advies van de Participatieraad en deze vast te stellen. de secretaris,

de burgemeester,

1. Inleiding Met het Uitvoeringsprogramma Opvang, Wonen en Herstel 2023-2027 wordt de lokale uitvoering van het regionaal kader Opvang Wonen en Herstel 2022-2027 en de inbreng van de bespreking van de opinienota in de commissie van 23 maart 2023 geregeld. 2. Besluitpunten college Het college van burgemeester en wethouders besluit: 1. Het Uitvoeringsprogramma Opvang, Wonen en Herstel 2023-2027 vast te stellen. 2. In te stemmen met de reactie op het advies van de Participatieraad en deze vast te stellen. 3. Beoogd resultaat Het Uitvoeringsprogramma OWH beoogt met de gestelde doelen en bijbehorende acties de ambities ‘de inwoner centraal’ en ‘zo thuis mogelijk’ uit het regionale kader Opvang, Wonen en Herstel 20222027 op de terreinen Beschermd Wonen, Maatschappelijke Opvang en Vrouwenopvang te verwezenlijken. De begeleiding op grond van de Wmo (voor BW, MO en VO) die geboden wordt is kwalitatief goed, past bij de situatie en stimuleert de zelfredzaamheid. Voor specifiek de maatschappelijke opvang is een beoogd resultaat om van de opvang weer een tijdelijke voorziening te maken waar personen werken aan herstel. Voor de opvang en begeleiding voor doelgroepen die niet onder de Wmo vallen, is een actie opgenomen om een apart beleidskader te ontwikkelen.

Kenmerk: 2023/485433

2/5

4. Argumenten 1. Het regionaal beleidskader OWH 2023-2027 sluit aan op de ambities en doelstellingen van het Rijk (Nationaal actieplan dakloosheid, advies Commissie Toekomst Beschermd Wonen) In het Uitvoeringsprogramma OWH heeft het college acties geformuleerd die aansluiten bij de doelstellingen van het Rijk en het regionale beleidskader Opvang, Wonen en Herstel. Deze acties zijn gekoppeld aan de onderstaande doelen: 1. Versterken van de preventie 2. Verbeteren van ondersteuning op maat 3. Vergroten van tijdelijke- en structurele woonoplossingen en 4. Realiseren van stabiele uitstroom Met deze acties wordt gestreefd naar het zoveel mogelijk in de thuissituatie ondersteunen van inwoners die gebruik maken van beschermd wonen en de maatschappelijke opvang. Het voorkomen en bestrijden van dakloosheid is daarbij een belangrijk onderdeel. 2.Het Uitvoeringsprogramma OWH 2023-2027 bevat acties die de druk op de maatschappelijke opvang verminderen. In de commissie Samenleving van 23 maart 2023 is de opinienota “Reikwijdte bepalen toegang tot maatschappelijk ondersteuning” besproken. In de opinienota zijn vier scenario’s opgenomen om de druk op de maatschappelijke opvang te verminderen. Op basis van het gesprek in de commissie wordt een juridisch kader ontwikkeld.

3.Het Uitvoeringsprogramma OWH draagt bij aan verbetering van de kwaliteit van de ondersteuning Om de kwaliteit van de ondersteuning te verbeteren zijn acties opgenomen zoals het verkorten en verbeteren van processen, het vereenvoudigen van de eigen bijdrage voor MO en VO en het mogelijk actualiseren van de Winternoodopvangregeling. 4.Het Uitvoeringsprogramma OWH maakt monitoren en sturen op resultaten mogelijk Onderdeel van het Uitvoeringsprogramma is om een monitoring- en sturingsplan te ontwikkelen op basis van bestaande – en mogelijk nieuwe indicatoren. Doel is om de doelstellingen hiermee beter meetbaar te maken. Resultaten hiervan worden opgenomen in de jaarlijkse rapportage aan de raad over de voortgang van het Uitvoeringsprogramma. 5.Adviezen van de Participatieraad zijn verwerkt in het Uitvoeringsprogramma OWH De Participatieraad is voorafgaand aan het opstellen van het Uitvoeringsprogramma OWH geïnformeerd via een presentatie. Tijdens deze presentatie hebben zij ook input gegeven voor de uitwerking van het Uitvoeringsprogramma OWH. Ook heeft zij een advies (Bijlage 2) gegeven op een conceptversie van het Uitvoeringsprogramma OWH. Deze adviezen zijn overgenomen en verwerkt in de brief aan de Participatieraad (Bijlage 3). Ook bij de uitvoering van het Uitvoeringsprogramma OWH zal de Participatieraad op verschillende manieren betrokken worden. Bij een aantal acties,

Kenmerk: 2023/485433

3/5

zoals diverse evaluaties en het opstellen van een juridisch kader voor doelgroepen die niet tot de doelgroep van de Wmo 2015 behoren, zal formeel advies worden gevraagd. 7. Strategisch partnerschap als sturingsmodel creëert draagvlak bij samenwerkingspartners (o.a. regiogemeenten en ketenpartners) Door te werken aan een strategisch partnerschap binnen de uitvoeringspraktijk wordt gezorgd voor draagvlak van het Uitvoeringsprogramma OWH en de uitvoering van de acties. Er wordt nadrukkelijk samenwerking gezocht met inwoners, hun familie, regiogemeenten, de partners (waaronder zorgaanbieders, welzijnsorganisaties, woningcorporaties, politie) en zorgverzekeraars/zorgkantoor. Alleen vanuit een gezamenlijke aanpak kunnen de ambities behaald worden. 8. De uitvoering van het Uitvoeringsprogramma OWH past binnen de financiële kaders De uitvoering van het programma wordt grotendeels binnen de reguliere personeelscapaciteit van de afdeling Maatschappelijke Ondersteuning uitgevoerd. Voor de actie ‘het opstellen en uitvoeren van Housing First’ is in de periode 2023-2027 apart budget beschikbaar gesteld door de raad. Dit betreft € 100.000 per jaar. In het actieplan Housing First, dat in juni 2023 wordt gedeeld met de commissie Samenleving, is een plan voor de besteding van deze middelen opgenomen. 5.

Risico’s en kanttekeningen 1.De regiogemeenten zijn niet bereid om het tekort op de Maatschappelijke Opvang te dekken vanuit een eventueel overschot Beschermd Wonen Het Beschermd Wonen wordt vooralsnog, vanaf 2024 door-gedecentraliseerd van een centrumgemeentetaak naar een verantwoordelijkheid van alle gemeenten zelf. Dit betekent dat Haarlem niet meer de rol van centrumgemeente heeft en als gevolg daarvan ook niet meer het volledige budget BW ontvangt. De regiogemeenten worden inhoudelijk en financieel zelf verantwoordelijk voor BW. Tot nu toe is het tekort op de MO opgevangen uit het overschot op het budget BW. De kans is realistisch dat de regiogemeenten drie jaar na de invoering van het woonplaatsbeginsel (vooralsnog 2027) niet bereid zijn om het te kort MO te dekken vanuit de door hen ontvangen BW middelen. In de ontwerpbegroting van het aanstaande Gemeenschappelijk Orgaan BW (GO BW) is opgenomen dat de eerste drie jaren na de wettelijke doordecentralisatie Beschermd Wonen het tekort van de gemeente Haarlem op het budget van de Maatschappelijke Opvang, evenals de afgelopen jaren, wordt gedekt uit de reserve BW. Er is voor deze periode van drie jaar gekozen omdat het niet wenselijk is op langere termijn een structureel tekort op MO middelen te hebben. Op dit moment wordt door een extern bureau een analyse uitgevoerd naar de oorzaken van de tekorten op MO.

2.Landelijke en lokale ontwikkelingen en onvoorziene omstandigheden kunnen invloed hebben op de acties in het Uitvoeringsprogramma OWH Ontwikkelingen als bijvoorbeeld de druk op de woningmarkt, krapte op de arbeidsmarkt en stijging van de kosten van levensonderhoud zijn van grote invloed op het realiseren van de doelstellingen uit het Uitvoeringsprogramma OWH. Deze ontwikkelingen en landelijk beleid kunnen ertoe leiden tot nieuwe acties of dat de geformuleerde acties in het uitvoeringsplan gedurende de looptijd

Kenmerk: 2023/485433

4/5

aanpassing behoeven. Om hier adequaat op in te kunnen spelen, wordt jaarlijks gekeken of het Uitvoeringsprogramma OWH bijgesteld moet worden. 6. Uitvoering - Het Uitvoeringsprogramma OWH wordt geagendeerd voor de commissie Samenleving in mei 2023. - In overleg met betrokken afdelingen wordt besloten op welke wijze aandacht wordt gegeven aan de vaststelling van het Uitvoeringsprogramma OWH. Mogelijkheden zijn een persbericht, een artikel op de gemeentelijke website of een persbericht. - In juni wordt het collegevoorstel Housing First gedeeld met de commissie Samenleving. 7. Bijlagen 1. Uitvoeringsprogramma Opvang, Wonen en Herstel 2023-2027 2. Advies Participatieraad 3. Reactie college terugkoppeling advies Participatieraad

Kenmerk: 2023/485433

5/5