Transcript Commissie Samenleving 8 mei 2025

TRANSCRIPT VAN DE COMMISSIE SAMENLEVING VAN GEMEENTE HAARLEM d.d. 8 mei 2025 1.

Opening en mededelingen voorzitter De voorzitter: Dames en heren, mag ik u vragen de onderlinge gesprekken te staken? Ja, onderlinge gesprekken gestaakt, dank u wel. Dan gaan we beginnen met de vergadering van de Commissie Samenleving op deze achtste dag in mei. Iedereen op de publieke tribune, aanwezig in de zaal, van harte welkom en ook aan iedereen die meekijkt. Wij hebben berichten van verhindering ontvangen van de Partij oor de Dieren, van de heer Procee van OPHaarlem en van mevrouw Hartman van Forum voor Democratie. En voor haar in de plaats de heer Van Exter. Bijeenkomsten voor in uw agenda. We hebben er een aantal. Een werkbezoek aan Buurt, wat plaatsvindt op 20 mei. Een werkbezoek aan IBKC Wijzer en een rolstoelbasketbal clinic. Over het werkbezoek aan Buurt, de vraag: als er bepaalde activiteiten zijn die u graag zou willen zien, dan kunt u dat melden aan de griffie. Gaan we dat inventariseren en gaan we kijken of dat mogelijk is, wat u dan al dan niet wil. Laat u dat vooral aan de griffie weten. Als u niets laat weten, dan bedenk ik wat. Dat is gevaarlijk. Dat kan ik u vast melden. De intekenlijsten gaan rond. Dus als u die wil tekenen. Evenals de presentielijst, als u die ook wilt tekenen, dan weten we dat u geweest bent. Gaan we naar agendapunt 2, het vaststellen van de agenda. Helemaal goed. We gaan nog niet naar agendapunt 2. We gaan nog naar agendapunt ...

Wie was dat? Wie? Ik hoorde ergens de bandopname. U weet wat dat betekent, hè? Dat wordt trakteren de volgende keer. Eruit hoeft niet, maar wel trakteren de volgende keer. Staat genoteerd. Even kijken, werkbezoek aan IBKC Wijzer. Mevrouw Bastiaans had nog gevraagd om hier een toelichting op te mogen geven, dat kan. Mevrouw Bastiaans, ga uw gang. Mevrouw Bastiaans: Dank u wel, voorzitter. In januari is IBKC Wijzer officieel geopend. En dat is een school die eigenlijk is omgevormd naar een integraal buurt- en kindcentrum. En op 4 juni hebben we een werkbezoek waarbij de directeur vertelt over dit proces. Er stond al een school, die omgebouwd is naar zo'n integraal buurt- en kindcentrum. Hoe dat verlopen is wat, de voordelen daarvan zijn, de meerwaarde. En dat is niet alleen interessant denken wij voor Commissie Samenleving, maar ook voor de Commissie Ontwikkeling, omdat het ook met gebiedsontwikkeling en wijkopbouw en alles te maken heeft. Dus graag veel mensen mee naar dit werkbezoek. En als u ook vragen vooraf heeft, kunt u die ook doorgeven, zodat we die van tevoren kunnen geven aan de directeur daar. De voorzitter: Hoe mooi is het dan dat de Commissie Ontwikkeling hier ook al aanwezig is? Dus dan hoeven we dat niet nog eens apart door te geven.

2.

Vaststellen van de agenda De voorzitter: Gaan we nu toch echt door naar agendapunt 2, het vaststellen van de agenda. Kan de agenda conform worden vastgesteld? Ja, mooi. Dan één agenderingsverzoek van de fracties van D66 en de ChristenUnie. U heeft het verzoek kunnen lezen. Is er nog noodzaak om dat nader toe te lichten of zegt u: het is duidelijk zo? Mevrouw De Valk, duidelijk genoeg zo? U mag, het hoeft niet. U heeft in principe een duidelijke uitleg gegeven. Dat dacht ik. Dus dan de vraag aan de commissie: wilt u dit punt over hoogbegaafdheid in een volgende commissie agenderen? Dan graag nu uw hand opsteken. Daar is voldoende steun voor. Gaan we dat een volgende keer behandelen, gaan we kijken wanneer dat op de agenda komt.

1

3.

Mededelingen commissieleden en wethouder(s) De voorzitter: Goed gaan we door naar punt 3, de mededelingen van commissieleden en wethouders. Zijn er vanuit de kant van de commissie mededelingen? Nee. Vanuit de wethouder? Nee, ook niet.

4.

Mededelingen over gemeenschappelijke regelingen en andere samenwerkingsverbanden De voorzitter: Punt 4, gemeenschappelijke regelingen, ook niet.

5.

Agenda komende vergadering(en) De voorzitter: Punt 5, agenda voor de komende vergaderingen, hebben we net gedaan. En onder andere verwachten we nog het schrappen van de verwijsindex jeugd en een punt over inclusieve speeltuinen.

6.

Transcript Commissie Samenleving De voorzitter: Punt 6, het transcript. Zijn er opmerkingen over het transcript van de vergadering van 10 april? Mooi.

7.

Vaststellen Actieprogramma Wonen en Zorg 2025-2030: Gewoon samen thuis De voorzitter: Door naar punt 7 dan, het vaststellen van het Actieprogramma Wonen en Zorg 2025-2030: Gewoon samen thuis. Ik wil u wijzen op de beantwoording van de technische vragen van Forum voor Democratie. Deze zijn toegevoegd aan de agenda. Aan wie het eerste het woord? Niemand. Jawel, mevrouw Scholten, namens Jouw Haarlem. Ga uw gang. Mevrouw Scholten: Dan ga ik als eerste. Ons grootste en echt wel heel grote zorgpunt, maar dat zal het college met ons delen, vermoed ik voorzitter, is de beschikbaarheid van voldoende woningen die passen bij wat nodig is. Ten eerste sociale huur, levensloopbestendig, woningen waar je niet of niet te veel aanpassingen aan hoeft te doen als je in een rolstoel terechtkomt, om maar iets te noemen. En seniorenwoningen in de buurt waar mensen nu ook wonen, zodat ze ook door kunnen stappen. Maar nogmaals, dat zullen we waarschijnlijk met zijn allen delen. De vraag is natuurlijk alleen wel hoe gaan we dat nou voor elkaar krijgen? Met de kleine ruimte die we in Haarlem hebben, vraag ik me ook af en misschien is daar al een begin van een idee over, hoe we aan voldoende ontmoetings- en gemeenschappelijke ruimtes gaan komen. Waar daadwerkelijk onze sociale verbondenheid kan gaan ontstaan. Voor wat betreft Commissie Samenleving, dus voor eigenlijk mijn eigen bemoeizuchtige stukje.

Ik merk nu al dat er een steeds groter beroep wordt gedaan en dat merken we denk ik ook allemaal, op omwonenden om zorg te leveren. Het staat best eufemistisch in het Actieprogramma, maar in de praktijk betekent het vaak dat je buurman met dementie 's avonds laat weer naar huis brengt als hij door een voorbijganger ergens gevonden is. En dat je dan controleert of je buurman voldoende gegeten heeft en gedronken heeft, voor zover je dat kunt zien of dat als de gordijnen lang dicht blijven, dat je checkt of je buurvrouw van 93 niet van de trap is gevallen. Of je andere buurman met een licht verstandelijke beperking of je buurvrouw die de taal niet machtig is, hun brieven niet begrijpen. Zo kun je een hele rij en dit zijn allemaal praktijkvoorbeelden uit mijn eigen praktijk, gewoon als buur. Hoe gaan we dat nou houdbaar houden in het Actieprogramma Wonen en Zorg? Hoe doe je dat, zodat mensen niet omvallen? Mantelzorgers zijn nu al best wel overbelast. Dan nog een praktische vraag: is er nu inmiddels een respijthuis voor logeerzorg om mantelzorgers te ontlasten? En zo ja, waar is die nu precies? Want ik kon dat niet helemaal opmaken uit de stukken. Is de zorgzame wijk inmiddels ook ingericht als cultuursensitief? Sint Jacob

2

wordt genoemd als goed voorbeeld. Daar zijn we op bezoek geweest. Dat is ook een prachtig voorbeeld. Ik kan iedereen overigens ook echt aanraden om bij Meerhoeve te gaan kijken. Zij doen dat echt heel mooi en heel goed, maar het is wel maar één afdeling. Dus in hoeverre is de zorgzame wijk ook cultuursensitief? En wat is daarop onze actie? En dan een punt, zou het mogelijk zijn om kleinschalige woonvormen wat flexibeler te maken? Te denken valt misschien aan een combi van jeugdhulp en zorg vooral voor alleenstaande minderjarige vluchtelingen. Dus zou je combinaties kunnen zoeken, die we nu misschien nog niet zoeken? Zodat misschien ook de weerstand wat verzacht. En dan een punt wat van het Rijk komt, dus ik denk buiten de scoop van dit stuk, maar het viel me wel heel erg op en ik vond een beetje gek. Woonwagenbewoners, arbeidsmigranten en studenten worden onder één noemer geschaard in het kader van spreiding over de regio's, maar woonwagenbewoners zijn toch gewoon, net als de andere inwoners, verbonden aan hun woonplaats? Ik denk dus buiten de scoop van dit Actieprogramma, maar misschien valt het er toch in en dan heb ik het in ieder geval gevraagd. Dat was mijn bijdrage. Dank u wel. De voorzitter: En dank voor die bijdrage. De heer Krouwels, namens D66. De heer Krouwels: Dank u wel, voorzitter. Fijn dat ik hier ook het woord mag voeren.

Even namens, ook bij de Commissie Ontwikkeling. Ik had de Commissie Samenleving nog niet op mijn lijstje staan. Even namens D66. Dit stuk ademt duidelijk een focus op preventie, mantelzorg en zelfstandig wonen. Precies wat D66 belangrijk vindt, namelijk mensen regie geven op hun eigen leven in hun eigen buurt. Recht gegrepen uit ons verkiezingsprogramma. En dit Actieprogramma is eigenlijk ook gewoon een logische uitrol van wat er in de Startnotitie is besproken. En we zijn blij met de betrokkenheid van Buurt, klankbordgroep mantelzorg naar aanleiding van de vorige ophaalsessie. Ontzettend goed. We hebben natuurlijk nog meer te vieren. We zijn blij met de inzet van nieuwe woonvormen, want we kunnen samen beter wonen niet vaak genoeg zeggen, uitdragen en realiseren. We zien het in de ABCD-methodiek. Collectieve woonvormen, buurtkamers. Die aanpak heeft wat D66 betreft de toekomst. Maar D66 is ook van de realistische aanpak, want deze ambities zijn stevig. We zien veel plannen, veel soorten urgentie. Hoe realistisch acht het college dit Actieprogramma? En dat hoor ik ook graag, omdat ik dit antwoord wil meenemen in onze zienswijze voor de Huisvestingsverordening. Want dit Actieprogramma is 40 pagina’s lang. Er liggen nog 14 onderliggende stukken, ook van de Commissie Ontwikkeling. En dan neem ik de initiatiefvoorstellen van de Commissie Ontwikkeling nog niet eens mee.

Wordt het niet te ingewikkeld? Mevrouw Scholten heeft het over koppelkansen, maar wordt koppelen we niet ons helemaal een ongeluk? Tot slot, we missen ook een klein tijdspad. Wat gebeurt er wanneer en hoort dat ook niet bij een Actieprogramma? En zijn er nog parameters, college, waar we aan kunnen draaien om de bureaucratie te verminderen? Ik wil met een positieve noot eindigen, want we zijn blij dat we niemand over het hoofd zien. We zijn echt ontzettend inclusief met dit actieprogramma, ongeacht afkomst, gender, seksuele oriëntatie, inkomen of mentale gezondheid. Zoals we als D66 zeggen: iedereen vrij, maar niemand vallen. Dank u wel. De voorzitter: En u dank. De heer Trompetter, namens de Actiepartij. De heer Trompetter: Dank u wel. Wij kunnen ons aansluiten bij het betoog van D66 van mijnheer Krouwels. Het programma geeft goed inzicht in de problematiek en hoe deze zich in de toekomst ontwikkelt. De vragen zijn of er voldoende woonvormen gerealiseerd kunnen worden voor de beschreven doelgroepen. Kan de portefeuillehouder aangeven of de toevoeging van de woonvormen zoals beoogd in de pas loopt met de prognose, nu de problemen lijken te zijn met de vergunningverlening en het aantal netto toegevoegde woningen? Wat in aantal lijkt af te nemen.

Daarbij is de verwachting dat de vraag naar mantelzorg gaat toenemen, terwijl tegelijkertijd de beschikbaarheid van het aantal mantelzorgers afneemt van 2,6

3

mantelzorgers per degene die verzorgd wordt naar 1,6 straks in 2040. Vandaar de oproep die ik net in Commissie Beheer deed bij bespreking van het initiatiefvoorstel van sterke duurzame initiatieven, om te onderzoeken of we zorgregistratiesysteem op basis van tijd zouden kunnen neerzetten. Tot zover de eerste termijn. De voorzitter: Dank u wel, mevrouw Van de Sanden van de VVD. Mevrouw Van de Sanden: Dank u wel, voorzitter. Voor de VVD is het belangrijk dat er een solide Actieprogramma Wonen en Zorg komt. Voor de VVD is daarbij ook keuzevrijheid, doorstroming een belangrijk speerpunt. Er wordt bijvoorbeeld aangegeven dat minimaal 65 procent van de vrijgekomen woningen wordt toegewezen aan regulier woningzoekenden. En de vraag is: wat gebeurt er met de overige 35 procent vrijgekomen woningen? Een zorgzame wijk gaat uit van een goede mix van verschillende achtergronden. Mooi. De voorzitter: U heeft een interruptie. Zet u uw microfoon even uit, dan de interruptie van de heer Krouwels.

De heer Krouwels: Ik wil graag van de VVD weten, volgens mij is die 35 procent bedoeld voor de zorgbehoevenden, maar vindt de VVD die 65 procent voor die doorstroming voor de reguliere woningzoekenden voldoende of moet dat meer of minder zijn? Mevrouw Van de Sanden: Daar durf ik niet helemaal nu een solide antwoord op te geven, omdat ik niet goed genoeg in de materie zit, maar ik denk dat het beter is als het nog iets meer is. De voorzitter: Gaat u verder met uw betoog. Mevrouw Van de Sanden: Dank u wel. Een zorgzame wijk gaat uit van een goede mix van verschillende achtergronden, gaat uit van de kracht van de bewoners. Heel mooi. De vraag is: wordt er dan ook rekening gehouden met het bouwen van duurdere woningen als er bijvoorbeeld in een wijk al veel sociale huurwoningen aanwezig zijn? Bij projecten die we eerder hebben gehad, zoals Skaeve Huse, zijn er ook problemen geweest. Hoe zorgt de wethouder ervoor dat dit soort projecten juist de buurt gaan verrijken in de toekomst? Verder willen we aangeven, er worden veel nultredenwoningen gebouwd, mooi, maar het grootste gedeelte hiervan is vrij klein en daardoor niet aantrekkelijk voor de bejaarden, omdat een groot deel van die groep zoekt driekamerwoningen en zelfs vierkamerwoningen.

Dus die nultredenwoningen zouden we ook fijn vinden als daar ook behoefte voor de wat grotere woningen mee wordt genomen voor die ouderen, zodat … De voorzitter: U heeft een interruptie van de heer Van Leeuwen. De heer Van Leeuwen: Dank u wel. Ik hoor de VVD als vraag stellen van koppelen van sociale woningen of waar veel sociale woningen zijn of er dan sociale woningen bijkomen. Maar is uw pleidooi dan om de sociale woningen daar niet of juist wel te realiseren? Mevrouw Van de Sanden: Nee, dan heb ik het niet goed gezegd. Ik bedoelde dat er als er veel sociale woningen zijn, dat je dan ook een mix maakt, juist voor die mix wat aangegeven wordt in het stuk, dat je er dan wat duurdere woningen bij doet. De heer Van Leeuwen: En geldt dat dan ook andersom? Dus daar waar dure woningen staan, dat we dan van harte sociale woningen toevoegen met een zorgcomponent, al dan niet?

4

Mevrouw Van de Sanden: Ik denk dat het goed is, omdat er uitgegaan wordt van die mix en dat je dat per wijk dan moet bekijken inderdaad. De voorzitter: Gaat u door. Mevrouw Van de Sanden: Het verhuizen van ouderen naar die volgende woning, die dan als de nultredenwoning ook weer wat groter is, daar komt dan die doorstroming ook weer beter tot zijn recht. Verder wordt er gesproken over de verhuiscoach, die wat naar de achtergrond is geraakt. Wij zouden graag willen dat daar wat meer actief op gestuurd wordt, zodat die verhuiscoach de mensen kan steunen die daar gebruik van willen maken. En ook dat komt de doorstroming weer ten goede. Nog een punt van zorg voor de VVD. Dat is de doorstroom voor de vrouwenopvang. De VVD vindt het zeer onwenselijk en vraagt om meer actie dan alleen monitoring. En het mooiste zou zijn dat er echt op korte termijn, gezien de nijpende situatie rondom de vrouwenopvang met wachtlijsten, wat je natuurlijk helemaal niet wil, dat er snel meer capaciteit bij komt en niet alleen monitoring. Tot slot, wat wij dus belangrijk vinden, is grotere nultredenwoningen, zodat er daadwerkelijk die doorstroming gaat komen met verhuiscoaches. En prioriteit bij de vrouwenopvang. Dat was de bijdrage. De voorzitter: Dank u wel. Dan de heer Van Exter, namens Forum voor Democratie. De heer Van Exter: Dank u wel, voorzitter.

Volgens het raadsvoorstel zijn er zorgzame wijken nodig, met sterke gemeenschappen, wordt eraan toegevoegd. Sterke gemeenschap is voor mij het modieuzere woord voor wat je vroeger noemde hechte gemeenschappen. In een hechte gemeenschap zorgt men voor elkaar, de hechte band die men onderling heeft, die zorgt hiervoor. Het bestaat, maar het heeft in grotere mate bestaan. En het bestond, omdat men iets deelde. Meestal was dat armoede. Gemeenschappen kun je niet zomaar maken. Je kan wel de randvoorwaarden creëren waarin ze ontstaan en kunnen gedijen. Ik hoop dat men weet wat men doet. Dus laten we de boel niet gaan verarmen. Hechte gemeenschappen passen ook niet bij de trend die we diversiteit noemen. En wat ik noem het internationaliseren van de lokale gemeenschap. Voorzitter, ik ga verder met wat concrete zaken. Het programma heet wonen en zorg en ik denk dat het grote probleem in het wonen zit. Daar is ruimte voor nodig en die is erg schaars. De vraag is niet zozeer wat we gaan doen, maar waar we het gaan doen. Het positieve in mijn ogen is, dat is ook genoemd, de hardware, de woningen die we nodig hebben, kunnen vrij universeel zijn. De verschillende groepen, ouderen, de kwetsbaren jong en oud en daklozen, ze kunnen met dezelfde woningen toe, kleine woningen bij elkaar en een of twee dienstwoningen waarin een begeleider en conciërge wonen.

Zodoende is er wel ruimte voor flexibiliteit. Gegeven de tijd die nodig is voor dit alles om de plannen te realiseren, ben ik wel bang dat we straks een aantal knarrenhoven hebben, maar dat de vergrijzingsgolf voorbij is. Dit zal ook op de huizenmarkt gevolgen hebben, natuurlijk. De voorzitter: U heeft een interruptie van de heer Trompetter. De heer Trompetter: Dank u, voorzitter. Mijnheer geeft aan dat de vergrijzingsgolf voorbij is dan misschien, maar heeft u net geluisterd naar mijn bijdrage? Dat het CBS heeft berekend dat in 2040 het aantal mantelzorgers, de vraag daarnaar groeit en dat het aantal mantelzorgers heel erg afneemt. En hoe kijkt u daartegenaan? Wanneer is volgens u dan die vergrijzing over? De voorzitter: Let u wel even op dat u, mijnheer Trompetter, via de voorzitter spreekt? Mijnheer Van Exter, geeft u antwoord.

5

De heer Van Exter: De geboortegolf loop van 1945 tot 1955, dus in 2055 hebben we de laatste babyboomer en die is 100 jaar. Ik denk niet dat het er heel veel zijn dan nog. De voorzitter: Dat was uw bijdrage? De heer Van Exter: Nee voorzitter, nog een klein stukje. De voorzitter: Gaat u verder. De heer Van Exter: De woningen moeten dus universeel zijn en dat kunnen ze ook zijn. Dat zijn ze ook wel. Ik sluit af. Het Actieprogramma sluit aan bij landelijk en regionaal beleid, staat erin. Dat is voor ons niet genoeg. We doen iets, omdat het goed is en niet omdat het moet van bovenaf. We zouden dit kunnen steunen als er een bevolkingspolitiek is die rationeel kijkt naar immigratie en geboorte. We zijn nu een verband aan het aanleggen op een wond, terwijl we niet weten wat de wond is en hoe het komt. Dank u wel, voorzitter. De voorzitter: Dank u wel. Mevrouw Klazes, namens GroenLinks. Mevrouw Klazes: Dank u wel, voorzitter. Ik spreek namens de collega's ook van de Commissie Samenleving. Dus dat dat duidelijk is. Wij zijn heel blij met het stuk dat nu voorligt. Dat is een heldere uiteenzetting van waar op het gebied van wonen en zorg behoefte aan is en waar de kansen liggen.

We zijn blij om te zien dat het initiatiefvoorstel Samen beter wonen goed is geland in deze nota en dat wordt ingezet op geclusterde woonvormen voor ouderen, om eenzaamheid tegen te gaan en wonen en zorg beter en efficiënter te kunnen regelen en combineren. Ik heb al eerder een melding gemaakt, dat was volgens mij in de Commissie Ontwikkeling, van hoe de woongemeenschap de Groene Veste ooit is ontstaan als een initiatief van een van de bewoners Annie Ots, waarna Pré Wonen het initiatief gesteund heeft, mee door mogelijk te maken dat er een extra woning werd gehuurd als gemeenschappelijke ruimte. Precies de voorbeelden die mevrouw Scholten noemde. Mevrouw Scholten is afgeleid. Ik heb het over u, mevrouw Scholten. De voorzitter: Die afleiding die kwam van uw collega op de publieke tribune. Mevrouw Klazes: Houd er eens mee op. De voorzitter: We gaan niet mevrouw Scholten daarvan de schuld geven. Mevrouw Klazes: Mevrouw Scholten, even complimenten voor je opsomming van de problemen waar oudere mensen in het algemeen tegenaan kunnen lopen. Zo'n woongemeenschap is wat ons betreft echt een prima oplossing om dit op een laagdrempelige, organische manier te kunnen oplossen. Dat men omziet naar elkaar binnen zo'n woongemeenschap. Goed is dat er wordt gekeken naar meer mogelijkheden voor deze vorm.

En we hopen dat de corporaties in de toekomst bewoners ook proactief zullen benaderen, om ze te wijzen op en te steunen in de mogelijkheden tot het vormen van een soort van woongemeenschap, in welke vorm dan ook. De voorzitter: Dank u wel. Mevrouw Bastiaans, namens de Partij van de Arbeid. Mevrouw Bastiaans: Dank u wel, voorzitter. De PvdA is, zoals eerder ook al uitgesproken, positief over dit actie programma. Het is een goede basis voor samenwerking met alle partners in Haarlem die hierbij betrokken zijn. Bij de bespreking in januari hebben wij in de Commissie Samenleving onze zorgen uitgesproken over de capaciteit en inzetbaarheid van onder andere Buurt. En terecht wordt gesteld ook dat dit een proces van lange adem is. Maar aandacht houden voor de sterke inzet van Buurt blijft belangrijk voor het slagen van dit

6

Actieprogramma. En ook wel van andere partijen uiteraard, maar Buurt is een hele belangrijke factor erin. Dit programma kan ook helpen om de zorgkosten op langere termijn laag te houden. In een gelijkvloerse woning is geen traplift nodig. Een compact appartement houd je makkelijker schoon dan een ruime eengezinswoning. En in een complex waar mensen naar elkaar omkijken, is minder formele zorg nodig. Daarom zou je als gemeente ook geld kunnen uittrekken om het verhuizen te stimuleren. Dat werd net ook al wat genoemd, de verhuiscoach. Wij zouden graag zien dat de verhuisvergoeding terugkomt of beter nog, een verhuisservice waarbij praktische klusjes rond de verhuizing worden overgenomen. Dat kan bijvoorbeeld door het Buurtbedrijf Haarlem Oost of Spaarne Werkt. In Schiedam is er al een mooi voorbeeld van, maar ook in Amsterdam worden plannen gemaakt voor een verhuisservice. Graag een reactie van de wethouder hierop. En nog heel misschien een klein beetje een technisch vraag dan. Maar wij zagen nog een wijziging ten aanzien van de kleinschalige woonvoorzieningen in het kader van de Jeugdzorg. En voor de korte termijn is voor Haarlem een kleinschalige woonvoorziening gewenst voor vier tot zes jeugdigen. Onze vraag is of dat ook in het Huisvestingsprogramma is opgenomen. Dank u. De voorzitter: Technische vragen stelt u vooraf, dat weet u als geen ander.

Mevrouw Oppenhuis, namens CDA. Mevrouw Oppenhuis: Dank u wel. Inderdaad namens CDA. En dan kan ik meteen zeggen dat dit stuk ons zeker aanspreekt, want er wordt in dit raadsstuk genoemd: omzien naar elkaar. Het CDA is dan natuurlijk heel blij en die kan nu al zeggen: wat een goed stuk. Ook leuk dat mevrouw Klazes dat dan nog eens een keertje herhaald. Dus ik zou zeggen: welkom. Wij zijn enorm voor maatwerk. Wij zien hier maatwerk in. Alleen, net zoals D66 al zei, hoe realiseerbaar is dit? Dus wat dat betreft houd ik gewoon mijn mond en kan ik me aansluiten bij het betoog van D66 dit keer. De voorzitter: Dank u wel. Mevrouw Özogul, namens de SP. Mevrouw Özogul: Naast het betoog van Jouw Haarlem, wat wij steunen. De voorzitter: Was dat een interruptie? Sorry, excuseer, die had ik niet gezien. Mevrouw Van Zetten, een interruptie. Mevrouw Van Zetten: Ik ben verbaasd dat het CDA zich aansluit bij D66, want daar moet je de regie allemaal zelf doen en u bent samen voor elkaar. Dus ik snap die combinatie niet. Behalve misschien dat de ene God gelooft en de ander niet, maar anders zie ik geen ... De voorzitter: Mevrouw Oppenhuis, vertel. Mevrouw Oppenhuis: Het komt er op neer dat wij ontzettend positief hiertegenover staan, maar dat wij ons wel afvragen hoe realiseerbaar dat is. Dat kan ik wel weer allemaal opnieuw gaan opnoemen, maar dat is net opgenoemd door D66.

De voorzitter: Geen vervolginterruptie, mevrouw Van Zetten? Geen vervolginterruptie? Nee, dan gaan we nu … Wel een interruptie? Nee, dan sluit u aan in de wachtrij. Mevrouw Özogul, ga uw gang. Mevrouw Özogul: Dank u, voorzitter. Naast het betoog van Jouw Haarlem wat wij steunen, heb ik een aantal punten, opmerkingen. Het is belangrijk inderdaad dat mensen zo lang mogelijk thuis blijven wonen en dat wij daar een Actieprogramma op hebben. Maar nog belangrijker vind ik dat het moment dat je langer thuis blijft wonen en dat er dan de zorg ook beschikbaar is wat mensen nodig hebben. Of het nou om jongeren gaat of

7

om ouderen en dat er ook cultuursensitief gewerkt wordt in de wijken. Mevrouw Scholten gaf het voorbeeld al van cultuur sensitieve zorg in Schalkwijk. Wat heel belangrijk is en waar we misschien met zijn allen een keertje een bezoek aan kunnen brengen. Maar wat ook heel belangrijk is, is dat wanneer het een en ander in de knel komt, dat de zorg dan wel beschikbaar is om het op te vangen. En ook wat betreft de kwetsbare wijken, dat we daar ook rekening mee moeten houden. Wij doen een beroep op mensen om te kijken naar de buren, maar er zijn kwetsbare wijken waar te veel mensen een beroep doen op elkaar en dat we daar dan extra inzet op plegen. De voorzitter: Dank u wel. De heer Amand, namens Trots. De heer Amand: Dank u, voorzitter, nogmaals. Het is een prima plan. De plannen die heb je al gezien als u gaat kijken op de Prins Bernhardlaan. Daar heb je geen flatgebouw en daar wonen mensen met een achterstandje en die worden goed geholpen ook, dat wil ik even mededelen. En dat gaat heel erg goed. Ja, er is weleens wat, maar je hebt daar wel gelukkig nog iemand die het coördineert, die een beetje de boel in de gaten houdt. Dat is punt een. Dat nieuwe in Schalkwijk daar ben ik laatst geweest, maar daar had ik toch wel een paar kanttekeningen bij. Ik was daar en toen denk ik: ik neem de ene lift, maar die deed het niet meer.

Ik zeg: wat moet er hier gebeuren als er brand komt? Maar dat wist die mijnheer niet op zaterdag. Ik zeg: dat vind ik een minpuntje. Ja, u zit te lachen, maar dat is wel zo. Dus ik was daar op bezoek bij iemand, die was heel lichtelijk dement geworden. Dus ik ging toch eens even kijken hoe het zit daar. Wij vinden natuurlijk wel de doorstroming, waar we steeds al, daar heb ik het al jaren over, dat de woningbouw toch eens een beetje een push moet maken, omdat natuurlijk mensen alleenstaand in een heel groot huis wonen, maar die kan je natuurlijk ook een appartement geven. Maar ik geloof Elan was daar al mee bezig om mensen te pushen om naar een appartement te gaan. Maar dat schijnt niet erg te lukken, maar dat heeft ook weer verband met subsidies. Dus dan hebben we natuurlijk de volgende vraag: kan Buurt ook wat betekenen daar in het hele verhaal? Dat zouden we weleens willen horen. Want daar gaat, heb ik net gehoord, weer een heleboel geld naartoe. Dus is dat toch wel een dingetje wat bij Trots Haarlem speelt. En ten derde heb ik natuurlijk de vraag aan mijn collega aan mijn rechter zijde, hij zei: de ouderen, zei die een beetje netjes en ik ken hem een beetje. Ik stam uit de jaren 40 en toen zei ik: ik ben het er helemaal niet mee eens, want ik ben nog een beetje kwiek gelukkig met mijn hoofd. Dus dat is natuurlijk ook nog wel een dingetje. Hij moest er zelf om lachen.

Maar het is natuurlijk wel zo dat ouderen die nog een beetje goed bij hun hoofd zijn, net als ik denk ik, die toch wel een beetje na kunnen denken. Ik zie u lachen wethouder. Ik vind het wel leuk. En daar wil ik toch even een punt van maken. Kijk die woningbouwverenigingen die willen wel, maar dan is het toch wel het budget te klein om echt door te stomen met dat hele verhaal. Ik geloof, Elan is ermee bezig. Dat hoorde ik laatst van een man die had kanker en hij belde me op. Hij zegt: kom even langs, want ze willen me weg hebben. Ik zei: weghebben? Dat kan helemaal niet. Maar toch dat ze gaan pushen om in een flatje te gaan wonen. En dat is natuurlijk wel goed, maar dan moet je natuurlijk wel de huurprijzen ook voor die mensen meenemen. Dus ik zie de wethouder ook knikken. Dat is al de tweede goede bevestiging die ik krijg vanavond. En dat is natuurlijk wel een heel punt, want de mensen willen wel, enkel ze zitten tegen die huurprijs aan te hikken. Daar moet misschien even naar gekeken worden. En daar wil ik het voor heden even bij laten, voorzitter. De voorzitter: Dank u wel. En u maakt een punt over brand en liften, maar tijdens brand raad ik iedereen aan om vooral niet de lift te nemen. Die gaat vaak dan direct naar beneden. Dus dat … De heer Amand: Die ging niet naar beneden, die ging helemaal niet. De voorzitter: Ga niet met brand in een lift zitten. Even kijken.

Ik zag net de hand van mevrouw Van Zetten, geloof ik, ja.

8

Mevrouw Van Zetten: Zo’n Actieprogramma, het is allemaal prachtig op dat papier en ik heb er toch ook wel een paar opmerkingen over. We hebben het heel veel over ouderen en dat is logisch, de komende tijd komen er alleen maar ouderen aan. Maar het is toch ook een beetje een containerbegrip. Dus ik mis een soort definitie wie bedoelt u dan eigenlijk met die ouderen en waar hebben wij dat Actieplan nou voor bedacht? Ik begrijp natuurlijk als D66 dat je zo lang mogelijk zelfstandig wil wonen, maar je moet natuurlijk ook de mogelijkheden hebben. En ik heb al vaker gezegd, dat weet mijnheer Roduner wel, dat er veel te veel aandacht is voor kleine appartementjes, het liefst sociaal en dat heel veel ouderen die wat geld hebben, want die hebben een eigen huis, niet door kunnen stromen naar een appartement in Haarlem. En er zijn allemaal plannen geweest en die zijn door de gemeente zelf, omdat er een gebrek was aan capaciteit, zijn die gefrustreerd. En dat is gewoon echt heel jammer. Ik noem dan even de Dreef bij de Rabobank. Daar hadden gewoon ik weet niet hoeveel mensen kunnen wonen met samen lekker samen, met elkaar voor elkaar zorgen. En dat is dan toch ook wel een ideaal en daar hebben we niet over nagedacht. Een ander punt is de Asterstraat, Rozenprieel, dat pand van Pré Wonen, dat nu al een hele tijd leegstaat, omdat er 13 minderjarige asielzoekers moeten wonen.

Dat was nou een fantastisch pand, dat is het nog steeds, voor bejaarden. Want er is een lift, er is een grote tuin, er is een dakterras, het is helemaal gebouwd voor dat soort doelgroepen. En dan denk ik: waarom kunnen wij daar niet meer naar kijken? En als je het hebt over maatwerk en die jongeren in een heel ander pand zetten. Dus ik begrijp niet. Dit speelt al jaren. We hebben nu een Actieplan en dan denk je: wat hebben we al die tijd daarvoor gedaan? Wat zal ik er nog meer van zeggen? Nou ja, inderdaad, de overheid bemoeit zich werkelijk met alles of je vlees mag eten of niet, maar als ouderen, met het sluiten van verpleeghuizen, het sluiten van bejaardenhuizen, mag je het als het slecht gaat, helemaal zelf uitzoeken en dan mag je blij zijn dat iemand uit de buurt een boodschapje voor je doet. En dat vind ik toch eigenlijk een hele grote zorg. En het lijkt me, twee PvdA-wethouders, dan zijn we misschien aan het goede adres om daar dan ook eens aan te denken. De voorzitter: Dank u wel. De heer Visser, namens de ChristenUnie. De heer Visser: Dank u wel, voorzitter. Mijn bijdrage is misschien één grote technische vraag en dan kunt u zeggen: u had de technische vraag moeten stellen. Ja, dat had ik moeten doen, maar ik heb hem gesteld en daar zit mijn frustratie. Ik wil het even over het proces hebben. We hebben dit stuk namelijk eerder besproken en er is nu inspraak geweest.

We krijgen inspraakreacties en keurige inspraakreacties, prima, maar alle reacties die de raad heeft ingediend, zijn nergens op papier te vinden. Er is geen enkele reactie op. Dus ik vraag me af waarom ik vorige keer mijn bijdrage heb gedaan. Want daar is geen antwoord op gekomen en moet ik hem dan weer als technische vraag indienen? Ja, dan zitten we elkaar bezig te houden. Dus ik doe het nu maar ter plekke. Ik heb vorige keer een heel verhaal gehouden over geclusterd wonen, dat daar een hele grote opgave zit. En ik zie volgens mij een-op-een dezelfde teksten staan. Voor zover ik kan zien zijn ze niet gewijzigd. Namelijk dat er een tekort is aan, als ik het goed heb geteld, 873 geclusterde woningen. Balder je een paar pagina’s verder, dan wordt het vertaald in een opgave., dat zijn de actiepunten, 810. Dus dat is al minder. Dus we hebben een tekort, maar de opgave voldoet dus niet om dat tekort te dekken. Maar ga ik dan naar bijlage 2, dan is de plancapaciteit maar 458. Dat is ongeveer de helft. Dan weten we nu al dat we een gigantisch probleem hebben. En nergens in het stuk vind ik het antwoord op deze vraag: hoe gaan we dat tekort oplossen? Want een Actieplan is toch om het tekort op te lossen? Maar we zeggen nu al dat we het tekort niet gaan oplossen, want we leveren enkele tientallen woningen in en de plancapaciteit leveren we zelfs enkele honderden woningen in.

Dus wethouder, hoe gaat u dat gat van 400 woningen, geclusterde woningen, opvullen? Want dat zou in dit Actieplan moeten staan. En ja, het is een technische vraag, maar ik heb het vorige keer gewoon plenair gesteld als zienswijze en ik vind dat wij ook een fatsoenlijke reactie op onze zienswijze horen te krijgen.

9

De voorzitter: Dank u wel. Anders nog iemand in de eerste termijn? Nee. Welke van de wethouders kan ik als eerste het woord geven? Wethouder Roduner, ga uw gang. Wethouder Roduner: We hadden net een discussie over hoe zouden we de taken verdelen, maar volgens mij ging ergens bij, volgens mij was het Forum die had het over hardware en toen dacht ik: volgens mij ben ik iets meer van de hardware en is wethouder Van Loenen misschien iets meer van de software. Laten we in ieder geval afspreken dat u antwoord krijgt op uw technische vraag, mijnheer Visser. Dit is volgens mij een heel mooi plan en volgens mij wordt het ook gezien door deze commissie, waarin we gewoon heel overzichtelijk en integraal met elkaar hebben gekeken, wat is nou de komende jaren nodig in Haarlem op het gebied van wonen en zorg? Vooruitlopend eigenlijk ook op het Volkshuisvestingsprogramma. Dus het doel van dit programma is om dat ook en zo hebben we in de Commissie Ontwikkeling ook besproken, om het mee te nemen in het nieuwe Volkshuisvestingsprogramma als een belangrijke bouwsteen.

Als je kijkt naar de hardware in Haarlem, dan denk ik dat het stuk ook wel laat zien dat we in ieder geval nu de opgave heel scherp in beeld hebben, maar ook al en dat is volgens mij de Actiepartij die daar aandacht voor vroeg, maar me natuurlijk ook D66 als het gaat over realisme, maar ook heel erg al bezig zijn met de uitvoering van die benodigde opgave. Als je kijkt naar de wat meer specifieke voorzieningen, dan gaat het bijvoorbeeld over het realiseren van Skaeve Huse, Domus Plus, waar we mee bezig zijn, collectieve woonvormen. We hebben laatst een tender gehad, waarin een Knarrenhof uiteindelijk een van de winnende partijen was. En dan hebben we nog twee andere plekken. Er wordt gewerkt aan de Athenastraat. Het Sonneborn. Dat ging op een gegeven moment over de vrouwenopvang. Het bestemmingsplan van de Sonneborn is onherroepelijk. Daar komt vrouwenopvang. Dus dat zijn denk ik hele goede voorbeelden, waar je ziet dat die opgave die er daadwerkelijk is ook echt een plek krijgt. De verpleeghuizen zijn ook druk bezig met hun vastgoed. Dus dat is voor de mensen die intramuraal moeten zitten. In de Jansstraat wordt gewerkt, in Schalkwijk Hof van Boerhave wordt nog gewerkt en ook in Haarlem-Noord zijn we bezig bij het oude Haarlemstadion om daar uiteindelijk te zorgen dat daar ook nieuwbouw komt en nieuwe verpleeghuiscapaciteit komt. Dus ik denk dat dat hartstikke goed is.

Dat we zien dat de opgave voortvarend wordt opgepakt. En dat we, denk ik, ook met elkaar zien, dat gaat ook de goede kant op. We zijn er nog niet overal. PvdA had een vraag over de kleinschalige woonvormen voor jeugd. Dus dat is een regionale opgave en daarvan hebben we opgeschreven, we gaan eerst even kijken. Dat is een kleinschalige opgave. Dat is een plek voor vijf jongeren, die je goed in de wijk wil laten inpassen, met eventueel wat studio’s eromheen. Dat is niet per se een nieuwbouwopgave, maar dat is gewoon een opgave die je natuurlijk in de wijk goed kan laten landen. Alleen we willen iets meer regionale visie hebben over hoe ziet dit daar precies uit? Wie doet wat? Doen wij het als Haarlem? Verdelen we de opgave en ook waar in Haarlem zou zo'n voorziening dan goed kunnen landen? U ziet in het uitvoeringsprogramma dat dat ook een plek heeft gekregen in de acties voor 2025-2026. Want volgens mij, dat was denk ik ook de vraag voor D66 op realisme. Er zit een uitgebreid uitvoeringsprogramma bij. Dat is nieuw ten opzichte van de vorige keer en daar zie je dus ook veel meer al die specifieke acties gedefinieerd. Wie de actie moet oppakken, wanneer die gepland staat en hoe de budgetten daarvoor zijn. En dat zijn niet allemaal acties die wij gelukkig hoeven te doen. Want we hebben heel veel partners die deze opgave oppakken.

Zeker als het gaat over het toevoegen van nieuwe woonvormen, zijn het onder andere de corporaties, maar ook de zorginstellingen die daar de verantwoordelijkheid voor nemen en aan de slag gaan. Dus ik denk dat dat hartstikke goed gaat. Ik ga nog een aantal vragen langs die inderdaad over die hardware gaan. Jouw Haarlem vraagt ook naar zijn er combinaties al eens geweest. Het Delftplein in Haarlem-Noord is begonnen als een mengvorm van statushouders en jongeren. Dat was uiteindelijk niet helemaal naar tevredenheid van Elan wonen. Dus er zijn volgens mij wel voorbeelden van waar wat gemengd wordt. Maar we kijken ook naar hoe andere gemeenten dat doen. In Utrecht zijn veel goede voorbeelden van dat er wat meer gemengd wordt en ondersteuning wordt geboden. In het Rozenprieel wonen ook als het goed is jongeren volgens mij van het CIOS, die ook wat terug moeten doen

10

voor de wijk. Dus zo zie je wel dat er ook in Haarlem wel dingen zijn waarin we die mix wat meer hebben. Woonwagenbewoners komt nadrukkelijk terug in het Huisvestingsprogramma. Dat is een apart traject. Dat komt dan terug. Actiepartij vraagt dus naar loopt het in de pas? Ja, volgens mij loopt het behoorlijk in de pas. Alleen de woningbouw blijft natuurlijk spannend. VVD vraagt naar de niet-reguliere woningzoekenden. Dat is twee derde wordt altijd toegewezen aan de reguliere woningzoekenden. U heeft volgens mij technische vragen gesteld, waaruit blijkt dat het afgelopen jaren nog aanzienlijk veel hoger was. Dat is fijn. Er is altijd een groep niet-reguliere woningzoekenden, denk aan mensen met urgentie, bijvoorbeeld via het pact van uitstroom, maar ook omdat er sprake is van sloop-nieuwbouw. Dat zijn groepen die we dan niet-regulier woningzoekenden noemen en die daar dan in vallen. Toen ik begon volgens mij als wethouder wonen hadden we nog een afspraak met de corporaties en de bewonersvereniging dat het minimaal 50 procent moest zijn. Inmiddels zit hij op 65 procent en zie je dus dat we dat ook goed halen. Dus dat is heel fijn. U vraagt ook naar meer duurdere woningen in sociale wijken. Ik denk dat dat … Wat we doen, is als we woningen toevoegen, denk bijvoorbeeld aan de wijk Meerwijk waar 70, 80 procent sociaal is. Wat we daar toevoegen doen we met 40-40-20.

Het winkelcentrum valt daaronder. En op die manier zie je dus dat de verhouding wat gaat veranderen. Dus er wordt nog steeds gebouwd, ook voor de wijk. Want natuurlijk 40, 80 procent sociaal dat zijn ook mensen die graag willen blijven, dus die krijgen in ieder geval ook 40 procent sociaal erbij. Die behoefte is er ook, maar dat wordt daarmee, doordat er woningen bij komen, zie je ook die mix veranderen en komen er ook duurdere woningen in duurdere segmenten in die wijk en in de wijken West hebben we de sociale behoeftes wat hoger gesteld. En in winkelcentrum Schalkwijk ook zo’n voorbeeld, hebben de corporaties aangegeven, komen veel gestapelde woningen. Kan een groter deel van dat programma inderdaad ook driekamerwoningen zijn om de ouderen die bijvoorbeeld een gezinswoning in Meerwijk, nu daar wonen, om die te verleiden naar het winkelcentrum te komen en op die manier die doorstroming wat meer op gang te krijgen. Want alles wat we bouwen, want het gaat ook over nultredenwoningen, alles wat we in principe in Haarlem bouwen, is gestapeld. Dus dat zijn appartementen. Dus bijna geen grondgebonden woning meer.

En we hebben met elkaar een set spelregels vastgesteld, waarin we hebben gezegd: die woningen moeten in principe allemaal aan een bepaalde standaard voldoen qua nul treden, grootte van het aanrechtblad, zodat het ook voor verschillende levensfasen gelijk direct al geschikt is. En ik denk dat dat een hele goede basis is die we met elkaar hebben afgesproken en waar we op voort kunnen. Richting Trots kan ik nog zeggen dat we een prachtige regeling ouder worden, prettig wonen hebben. Waarin als mensen een huis met een trap achterlaten en naar een appartementje gaan, ze dat met behoud van de huur kunnen doen en dan hoeven ze niet alleen bij hun eigen woningcorporatie te huren, maar kunnen ze gebruik kunnen gebruikmaken van het aanbod van alle corporaties. Dat wordt gewoon met elkaar verrekend. Dus dat is een hele mooie manier om ook ouderen te stimuleren die stap te zetten en dat ze niet bang hoeven te zijn voor een huurverhoging. Dus dat is een hele fijne. Hart voor Haarlem vraagt aandacht voor kleine appartementjes. Ik heb net een voorbeeld gegeven. Niet te klein, ze mochten niet te klein worden. Nee, dus ik heb net een voorbeeld geven waarin ik zeg: ook de corporaties vragen voor hun programma in het winkelcentrum Schalkwijk twee derde wat grotere woningen uit, om ook juist die doorstroming te doen.

En de bejaardentehuizen zijn dus ontzettend aan het vernieuwen op dit moment en er is in deze regio ook nog capaciteit om wat verpleeghuiszorg bij te bouwen. En dat is voor deze regio eigenlijk best wel bijzonder. In heel veel andere regio's gebeurt dat niet. En dat wordt op die manier goed ingevuld. De voorzitter: Mevrouw Van Zetten, een interruptie. Mevrouw Van Zetten: Ik vroeg natuurlijk niet voor niets om een definitie van wat verstaat u onder ouderen? Want het gaat natuurlijk niet om ouderen hier in de stad die afhankelijk zijn van een corporatiewoning. Het gaat ook om mensen die hun eigen huis hebben, die best wel wat kunnen betalen. En daarvoor hebben wij te

11

weinig mogelijkheden om binnen de stad hier te verhuizen en die wil je gewoon behouden voor de stad, want die betalen belasting. Dat is ook wel toch belangrijk. De OZB levert toch wel wat op en ik vind dat u daar dan ook wel aandacht voor moet hebben. Misschien kunt u daar dan nog wat over zeggen? De voorzitter: Kan de wethouder daar wat over zeggen? Wethouder Roduner: Ik denk dat het belangrijk is dat Haarlem een stad blijft waarin voor alle inkomens een plek is. Mensen met een wat kleinere portemonnee en mensen met een wat grotere portemonnee. Als je kijkt, we hebben die studie weleens gedaan in Haarlem. Ongeveer 40 procent van Haarlem heeft een laag inkomen. Dus in de categorie sociale huur, 40 procent middeldure en 20 procent duur. Dus volgens mij is dat zo, past die nieuwbouwprogrammering daar goed bij. Kijk, ik denk dat dat wel lastig is, we zijn een stad met veel grondgebonden woningen, veel woonhuizen, huizen met een tuintje. Dat maakt ons als stad ook ontzettend aantrekkelijk voor jongeren of mensen met een gezin, maar dat is lastig als je in je wijk wil blijven wonen en je hele wijk bestaat alleen maar uit dit type woningen. Dus ik denk, het goede nieuws is dat we bijna overal in Haarlem wel aan het bouwen zijn.

En als we wat bouwen, is het altijd een appartement met nul treden en is er dus ook perspectief voor mensen die echt graag in hun wijk in een appartement willen wonen, om doorstroming te maken. Dus ik denk dat dat een hele fijne is. En we zorgen dus ook dat in de nieuwbouw alle inkomensgroepen ook naar rato een beetje een plekje krijgen. Dus ik denk dat dat op zich is wat we kunnen doen. De voorzitter: Mevrouw Van Zetten, een vervolginterruptie. Mevrouw Van Zetten: Ik ken deze wethouder wel van Ontwikkeling. U draait er gewoon omheen. U heeft natuurlijk toch te weinig capaciteit gereserveerd. Nogmaals kom ik dan terug op die Dreef, om maar een voorbeeld te kunnen geven van daar hebben we nu echt gekeken naar die doorstroming. We hebben ook mensen nodig die iets meer geld hebben. Daar gaan we ook als gemeente wat tijd in steken. Dat heeft u gewoon niet gedaan. En dat is een keus, maar daarom vraag ik ook, we hebben het hier over ouderen. We hebben het over inclusief en divers. Dan hoort het allemaal bij elkaar en ik mis dat wel een beetje in uw verhaal. De voorzitter: Wethouder. Wethouder Roduner: Ja, maar kijk, volgens mij, het lukt ons toch best goed om dat programma van 40-40-20 uit te voeren. Dus dat is denk ik heel fijn. Ik vind het een beetje gek als we gaan zeggen: dat moeten we opeens, we willen eigenlijk alleen maar meer bouwen voor de wat rijkere ouderen.

Mevrouw Van Zetten: Dat is natuurlijk niet waar, alleen maar. Dat is gewoon een piepklein vraagje aan u. U beweegt geen millimeter op dit punt. Nou, oké, we zullen zien volgend jaar. De voorzitter: Wethouder. Wethouder Roduner: Volgens mij bouwen we nog steeds 20 procent duur. Dus ik heb niet het idee dat we daar heel weinig doen. Als het over de Dreef gaat, dat was volgens mij ook een gemengd programma, daar zat ook duur in. Dus dat is volgens mij ook een hartstikke mooie mix. Ik weet niet wat daar dan precies het probleem is. De voorzitter: Wij gaan naar nog een interruptie toe, van mevrouw Van de Sanden. Ga uw gang.

12

Mevrouw Van de Sanden: Dank u wel, voorzitter. Hoe ziet de wethouder die verhouding van die driekamerwoning met die nul treden? Want daar is in mijn ogen echt wel behoefte aan en wordt dat ook in Schalkwijk niet alleen die kleine nultredenappartementen gebouwd, maar ook die driekamerappartementen? De voorzitter: Ik geloof dat de wethouder daar net antwoord op gaf. Wethouder. Wethouder Roduner: Dat is natuurlijk iets van de Commissie Ontwikkeling, maar in de Commissie Ontwikkeling hebben we net … Nee, we hebben net als raad het Masterplan Schalkwijk vastgesteld of komt dat? Ik weet het niet meer. Komt de komende vergadering alsnog. Daarin zit in ieder geval de wens vanuit de corporaties om het programma wat bijvoorbeeld in winkelcentrum Schalkwijk uitnemen niet voor een derde driekamerappartementen te gaan, maar voor twee derde driekamerappartementen. En dat hebben ze nadrukkelijk gevraagd, om juist die doorstroming ook op gang te krijgen. Dat is eigenlijk hoe de corporaties dat insteken. Dat is goed. Je ziet inderdaad dat corporaties, hun nieuwe doelgroep is toch vooral ook kleine gezinnen, kleine huishoudens, maar dit is wel een manier om die doorstroom op gang te krijgen. Dat was mijn bijdrage, voorzitter. De voorzitter: Mooi. Wethouder Van Loenen. Wethouder Van Loenen: Dank u, voorzitter. De raad begon natuurlijk met de bijdrage van mevrouw Scholten.

Dan ging het heel erg over de zorgzame wijken, waar in dit stuk behoorlijk wat aandacht voor is. Daar werden natuurlijk een aantal hele terechte vragen opgeworpen. Het is denk ik ook niet, we willen niet de indruk wekken dat wij precies weten hoe zo'n zorgzame wijk eruitziet. En dat is denk ik ook per wijk verschillend, maar ook een zoektocht denk ik die we de komende jaren met elkaar moeten doormaken. En daar zien we dus al wel wat interessante voorbeelden van. Die staan ook genoemd in het plan, de buurt als ecosysteem van Zorgbalans. En dan zie je eigenlijk dat het ook heel erg een combinatie is van weer die hardware en software. Die hardware in de zin van ruimtes waar de buurt elkaar kan ontmoeten. Dat kan zowel in de openbare ruimte zijn, maar ook een plek waar je activiteiten kan doen, maar dan moet er ook iets zijn van programmering of een organisatie. Vaak is dat natuurlijk in dit geval Buurt die dat coördineert, maar ook een soort programma zijn waar je elkaar weet te vinden en hoe je elkaar misschien kan helpen. En dat zie je dus bijvoorbeeld in die buurt als ecosysteem. Dus misschien interessant om daar ook in het vervolg nog eens wat nader naar te kijken hoe dat nou uiteindelijk uitpakt. Dat zie je daar dan uiteindelijk gebeuren. Die ontmoetingsruimte, dat zit bijvoorbeeld in het Huisvestingsplan wat we als gemeente met Buurt hebben gemaakt.

Daar zitten ook die buurtkamers en daar wordt ook heel erg gekeken naar wat is er nou per wijk, waar is behoefte aan? En dat is ook door vertaald in het Investeringsprogramma in IP. En ik denk dat dat dus ook heel erg belangrijk is, dat we heel snel vroegtijdig rekening houden, ook in allerlei ontwikkelingen, wat is er nou nodig om die sociale cohesie in de buurt en die zorgzame buurt, zorgzame wijk, voor elkaar te krijgen? Ook staat dat centraal in bijvoorbeeld het Integraal Zorgakkoord. Dan zie je ook dat er steeds meer denk ik in de buurten gaat plaatsvinden. We zijn ook in gesprek met het Spaarne Gasthuis. Dan gaat het ook over hoe kun je nu bijvoorbeeld meer kinderartszorg in de buurten krijgen, maar ook bijvoorbeeld meer aandacht voor palliatieve zorg in de buurten in plaats van alles in het ziekenhuis. Het is een onderdeel van een bredere beweging, denk ik, die niet altijd makkelijk is en ook misschien niet altijd staat iedereen er om te springen, maar het is wel de realiteit en ik denk dat we daar als Haarlem ook zo goed mogelijk op moeten inspringen en moeten helpen waar dat kan bij onze inwoners. Het ging ook over het ontlasten van de mantelzorgers en de respijtzorg. Daar heeft natuurlijk mijnheer Visser ook al vaker aandacht voor gevraagd.

Ik denk dat we in het verleden dat weleens hebben toegelicht dat we aan het zoeken zijn naar inderdaad extra logeerplekken, respijtzorgplekken. Dat doen we in combinatie met de Hospice. Zoals u weet is dat plan wat destijds in Bloemendaal bedacht was,

13

niet doorgegaan, maar daar wordt op dit moment zeer actief naar andere locaties gekeken en er zijn ook een aantal locaties concreet in beeld. Maar dat is even iets wat we even moeten afwachten hoe dat zich ontwikkelt in de komende maanden, maar daar zitten we dus bovenop. En daar hebben we natuurlijk ook geld voor beschikbaar. Dus ook als het niet gerealiseerd wordt in Haarlem, is het wel ook voor Haarlemmers bedoeld. Dus dat is misschien meteen een korte update daarvan. Er werd ook gevraagd van hoe zit het met hulp bij het verhuizen? Ook zeker voor de oudere mensen. De verhuiscoach werd door de VVD nog gevraagd. Dat staat hier ook in het plan, dat we daar meer mee doen. Dat is inmiddels ook al begonnen om het overleg te voeren met Buurt en corporaties om dat weer echt nieuw leven in te blazen. En de PvdA vroeg: zou dat niet ook een soort verhuisteam kunnen zijn, dus een team wat helpt bij concrete klusjes rond verhuizing? Dat zou misschien interessant zijn om dat eens te bekijken, nu we natuurlijk toch bezig zijn om een lokale fix-brigade op te zetten, zou dat iets zijn wat je daaraan kan koppelen. Dus die nemen we even mee in de zoektocht naar, het opzetten van die fix-brigade. Dat zou misschien een aardige tweede klus zijn die zo'n team kan opnemen. Dat is het, denk ik, zo’n beetje. De voorzitter: Mooi, dank u wel. Behoefte aan een tweede termijn? Ja, de heer Trompetter.

De heer Trompetter: Ik wil het maar even zo doen. Er staat bij Kennemer Gasthuis Noord staan boven twee verdiepingen leeg. Er is een ontwikkeling gaande. En zou dat ook nog misschien in de toekomst in beeld kunnen zijn om bijvoorbeeld daar iets van zorg bijvoorbeeld ouderenzorg of dingen te kunnen vestigen? Omdat dat gebouw er al staat. De wethouder had het net over nieuwbouw, maar dit is een bestaand pand. De voorzitter: De heer Krouwels. De heer Krouwels: Pardon, ik scrol een bijlage te weinig. Ik werd erop gewezen ook over de app. De tijdlijn zit gewoon in het stuk. Excuus. De voorzitter: Dat kan gebeuren. Past u op, de raadzaal hoeft nog niet kapot. Mevrouw Van de Sanden. Nee, nog niet inderdaad. Mevrouw Van de Sanden: Dank u wel, voorzitter. Dank voor alle antwoorden van de wethouder. Ik heb nog wel één vraag, waar ik nog niet goed genoeg antwoord op heb gehad. En dat is over die vrouwenopvang. Dan wordt er gezegd: er wordt wel wat gedaan in dat Sonneborn, maar je ziet in het stuk staan dat er een wachtlijst is, wat natuurlijk echt heel zorgelijk is. Doordat de doorstroom aan de achterkant niet goed loopt. Ik wil toch nog benadrukken dat wij dat echt belangrijk vinden, ook met de andere stukken die we in de vorige commissies hebben gedaan. Over femicide en over alle veiligheid en vrouwenopvang en dat soort dingen, dat het echt meer prioriteit nodig heeft.

De voorzitter: Dank u wel. Anders nog iemand in de tweede termijn? Anders gaan we kort nog naar de wethouders luisteren. Wethouder Van Loenen. Wethouder Van Loenen: Het Spaarne Gasthuis, de verdiepingen die leegstaan in Noord. Daar wordt inderdaad naar gekeken. Overigens al een behoorlijke tijd. Ook met de organisaties zelf, de zorgorganisaties zelf, om te zien of je daar inderdaad een combinatie kan maken, al dan niet tijdelijk. Maar dat is zeker een locatie waarnaar gekeken wordt. De vrouwenopvang, hebben we het hier eerder over gehad. Toen hebben we ook gezegd: we gaan daarop intensiveren om te kijken of we die uitstroom kunnen versnellen uit de vrouwenopvang. Daar hebben we wel de hele regio voor nodig, want wij zijn natuurlijk ook daarin centrumgemeente. Dus we hebben in de afgelopen twee maanden, ongeveer twee maanden denk ik dat het

14

geweest is, hebben we inderdaad echt wel een voor een gekeken van wie wachten er nou echt lang in de vrouwenopvang en hoe kunnen we die vrouwen en vaak ook de hele gezinnen toch sneller laten uitstromen? Dat is best een taai proces, maar daar zit dus wel echt inzet op en dat lukt ook her en der gelukkig al, maar dat heeft blijvende aandacht nodig, eigenlijk een beetje vergelijkbaar met de inzet die we nodig hebben bij het leeg krijgen van de maatschappelijke opvang. Dus daar hebben we ook wat meer aan gekoppeld. En nog een ding wat ik ben vergeten in de eerste termijn. De VVD zei net over dingen die fout waren gegaan bij Skaeve Huse. Wij hebben nog geen Skaeve Huse in Haarlem. Die worden nog gebouwd. Dus misschien refereert u aan een van onze buurgemeenten waar het een en ander is gebeurd, maar in Haarlem, dat wil ik toch nog wel even benadrukken, worden ze nog gebouwd en worden ze ook zeer goed voorbereid en heb ik er alle vertrouwen in dat dat hartstikke goedkomt. Mevrouw Van de Sanden: Goed dat u het zegt, ik bedoelde in de regio. De voorzitter: Mooi, dan hebben we dat zo voldoende behandeld, denk ik. En kijk ik nog wel naar hoe dit door kan naar de raad. Als hamerstuk? Met stemverklaring. Sorry, ook stemverklaring? Dan doen we het als stemverklaring. 8.

Verzoek om zienswijze op ontwerp jaarrekening 2024, ontwerp begroting 2026-2029, bijdragebesluit 2025 van het Gemeenschappelijk Orgaan Beschermd Wonen De voorzitter: Goed, gaan we door naar agendapunt 8 en dan denk ik dat we even klein momentje schorsen, zodat de collega's van Ontwikkeling de zaal kunnen verlaten. Agendapunt 8, het verzoek op zienswijze op de ontwerp jaarrekening 2024 en op de ontwerpbegroting 2026 2029, met het bijdragebesluit 2025 van het Gemeenschappelijk Orgaan Beschermd Wonen. Een hele mondvol. Er zijn technische vragen gesteld door mevrouw De Valk van D66 en vooraf geen schriftelijke zienswijze ingediend. We gaan kijken of we als commissie een zienswijze kunnen formuleren vanavond. Mocht u een punt hebben voor de zienswijze, dan wil ik u vragen om dat actief aan te geven. Gaan we in de tweede termijn kijken of we daar enigszins een goede zienswijze van kunnen maken. Wie mag ik als eerste het woord geven? Niemand. Kan dit gewoon als zienswijze? Nee, dan moet u sneller zijn. Anders had ik dit gewoon zonder zienswijze van de Haarlemse raad doorgestuurd. Mevrouw Lammertse, namens GroenLinks. Ga uw gang. Mevrouw Lammertse: Dank u wel, voorzitter. GroenLinks vindt het een helder jaarverslag en een heldere ontwerpbegroting. Op veel punten is die ook vergelijkbaar met de begroting die we vorig jaar hebben gezien.

Het principe Rijksbudget is zorgbudget, dat zorgt voor enige onzekerheid, maar dat wordt ook aangegeven. En goed dat het plan is dat de volgende begroting gebaseerd gaat worden op de feitelijke zorgkosten. Wat ons betreft ook helder, het voorstel om opnieuw de tekorten voor de maatschappelijke opvang te dekken in elk geval tot 2028 met de reserve van beschermd wonen. Het valt ons daarbij wel op dat er is weliswaar een financieel overschot op beschermd wonen, maar we lezen ook dat er sprake is van een wachttijd. En op korte termijn is er geen uitbreiding van plaatsen te realiseren. Maar we zijn wel benieuwd of de wethouder aan kan geven in hoeverre hier wel een visie voor de langere termijn is. Daarnaast valt het ons op dat het Innovatiefonds nauwelijks gebruikt wordt op het moment. Het is duidelijk uitgelegd waarom dat nu het geval is, maar ook daarvoor zijn we benieuwd te horen of er plannen zijn of er zicht is op meer gebruik van dit fonds. Want op dit moment blijft dat liggen en dat is natuurlijk erg zonde. Dank u wel. De voorzitter: Dank u wel. Even kijken. Mevrouw De Valk, zag ik uw hand net? Nee, wel, jawel toch? Ga uw gang. We hebben hier de wachtrij. Dus als uw hand opsteekt en u krijgt niet direct het woord, dan houd ik u in gedachten. Gaat u verder.

15

Mevrouw De Valk: Dank, voorzitter, voor het in gedachten houden. Voorzitter, D66 ziet een solide financieel beeld, maar wil graag drie punten onder de aandacht brengen: innovatie, dagbesteding en een structureel financiële legpuzzel. Eerst het innovatiebudget, dat blijft al jaren onderbenut. En dat is zonde, want juist in deze sector is vernieuwing cruciaal voor betere zorg, meer maatwerk en nieuwe woon-zorgvormen. D66 roept daarom het college op om hier actief op aan te sturen en ook om de aanbieders daarbij te betrekken en om echt het budget te benutten. Dan de dagbesteding, Haarlem verzorgt nu bijna de volledige dagbesteding voor de hele regio, maar met de verdere spreiding moet dit meer lokaal georganiseerd worden. D66 vraagt zich af of het huidige budget daarvoor dan wel toereikend genoeg is en of we misschien het Innovatiefonds kunnen inzetten om nieuwe, kleinschalige en wijkgerichte vormen van dagbestedingen te ontwikkelen. Graag een reactie. En tot slot de financiën. We zien al jaren dat tekorten bij maatschappelijke opvang worden gedekt uit het budget van beschermd wonen. En andersom. Als dit structureel gebeurt, moet er dan niet een duurzamer financieel model komen? D66 wil namelijk dat we niet blijven schuiven met geld, maar samen kijken naar een oplossing die toekomstbestendig is. Dank. De voorzitter: Dank u wel. Wie dan? Mevrouw Özogul, ga uw gang.

Mevrouw Özogul: Ik twijfelde even. Wat ik gelezen heb, is die 6,5 ton wat nu overgeheveld wordt naar de maatschappelijke opvang voor het aantal van 10 mensen die nu in de opvang wonen, maar eigenlijk beschermd wonen nodig hebben. Voor ons is het van belang dat ook zij een veilige plek en de juiste trajectbegeleiding en de begeleiding krijgen in de opvang. Wellicht dat de wethouder daar iets over kan vertellen. Een ander punt is dagbesteding. Met de ouder wordende Haarlemmers, maar ook met bepaalde problemen zoals LVB en dergelijke, is het van belang dat er maatwerk is, maar ook cultuur sensitieve dagbesteding is. Waarbij mensen ergens naartoe kunnen waar ze de taal spreken of waar ze vanuit een bepaalde cultuur een begeleiding daarop krijgen. Ik weet dat er in Haarlem een aantal is, maar het is niet voldoende. Kan de wethouder misschien daar iets over zeggen? De voorzitter: Dank u wel. Wie nog? De heer Visser, namens de Partij van de Arbeid. De heer Visser: Dank u wel, voorzitter. We zijn positief over de vooruitzichten. Voorzichtig dan. En het is in ieder geval een helder verslag. We hebben de vraag of er buiten Haarlem in de regio meer plekken beschikbaar zijn voor uitbreiding van beschermd wonen, omdat in Haarlem op in ieder geval korte termijn de ruimte beperkt blijft. Zoals mijn collega van GroenLinks ook al aangaf.