Transcript cie Bestuur d.d. 22 januari 2026

Ik wil u vragen wijs te heroverwegen, zodat de ondernemers nu wel inkopen kunnen doen. Dus wel een doorgang voor 2026. En ook dat de City Marketing, die zo zorgvuldig en positief is opgebouwd in de afgelopen 30 jaar, niet kapot wordt gemaakt. Denk na over een duurzame voortzetting en kijk ook bij de buren. Ik zou zeggen: ontwerp een stichting, waarin ondernemers en alle belanghebbenden bij aangesloten zijn, zodat alle ideeën meegenomen kunnen worden. En kies niet voor een commerciële, keiharde markt. En zeker niet voor een 30-dagenmarkt, want daar wordt geen enkele ondernemer blij van. Maar kies voor alle Haarlemmers en laat dit mooie evenement bestaan. Dank u wel. De voorzitter: Dank u wel, mevrouw Fischer. Dan gaan wij naar de tweede groep van vier insprekers. En ik verzoek u om weer op de tribune te gaan zitten. En dan kunnen de volgende insprekers achter de microfoon plaatsnemen. Het gaat niet goed. Zit iedere inspreker nu achter een microfoon? Ja, sorry, ik denk dat het handiger is ... Ik begrijp dat u uw kleindochter heeft meegenomen, mijnheer De Bruin. Dat is heel leuk, maar misschien kan ze even achter u gaan staan. Dan is het wat … Dan kunt u ook wat beter spreken, denk ik. Het is heel leuk dat je bent meegekomen, maar het is niet helemaal de bedoeling. We gaan in ieder geval beginnen met het inspreken van mevrouw Bremer. U heeft ook 2 minuten. Ga uw gang.

Inspreker 5: Raadsleden, fijn dat wij als marktondernemers vandaag ons geluid kunnen laten horen over onze geliefde Kerstmarkt. Als lokale marktondernemer sta ik wekelijks op de zaterdagmarkt en ook op de Kerstmarkt. Ik ben enorm geschrokken dat er een kans bestaat dat de Kerstmarkt afgeschaft wordt. Ik werk maanden toe naar deze drie dagen. Ze zijn zeer intensief, maar ze zijn het helemaal waard. De positieve sfeer en de fantastische organisatie maken het tot een perfect evenement. Het is de gezelligste en leukste Kerstmarkt van Nederland en die levert ook heel veel op voor ons als ondernemers en voor de BV Nederland voor extra belasting en btw-inkomsten, maar ook voor Haarlem, onze stad. Want de Kerstmarkt zet Haarlem zeer positief op de kaart. Uit binnen- en buitenland komen mensen naar Haarlem en die worden terecht verliefd op onze prachtige stad. Het hele jaar door krijg ik klanten terug die Haarlem door de Kerstmarkt hebben leren kennen. En deze terugkerende klanten bezoeken ook de andere Haarlemse detailhandel en horeca. Goed nieuws voor Haarlem, wat onderbelicht blijft in de discussie tot nu toe. Want mede hierdoor kunnen ondernemers hun precariorechten betalen en zijn er extra inkomsten voor de gemeente door toeristenbelasting. Deze laatste inkomensbron heb ik niet teruggezien in bijlage 1 over de kosten en baten van de Kerstmarkt.

Mijn oproep aan u is dan ook: behoud de Kerstmarkt in de huidige vorm. De Kerstmarkt levert tijdens drie dagen, maar ook door terugkerende bezoeken, veel meer op dan het beeld wat nu geschetst wordt. En wij als marktondernemers vragen u: ontsla ons niet, geef ons de kans om te blijven ondernemen en bij te dragen aan deze fantastische reclame voor deze stad. Dank u wel.

18

De voorzitter: Dank u wel, mevrouw Bremer. Dan gaan we naar de heer Mark Marijnen. Ga uw gang. Inspreker 6: Voorzitter en beste leden van de raad, mijn naam is Mark Marijnen, voorzitter van Haarlem Centraal, de ondernemersvereniging van de binnenstad Haarlem. Naast ondernemer ben ik ook bewoner van deze mooie binnenstad. Om maar meteen met de deur in huis te vallen, het is ondenkbaar dat Haarlem geen Kerstmarkt zou hebben. Als ondernemers kijken we altijd uit naar de laatste maanden van het jaar. De periode waarin velen een aanzienlijk deel van hun jaaromzet genereren en waarin velen wat extra doen voor de klanten in de stad. Dat begint al in oktober, november als we sfeer brengen in de stad tijdens de donkere dagen door de kerstverlichting in de stad aan te brengen en door de bomen langs het Spaarne weer aan te zetten, de verlichting dan. En ik zeg we, omdat dit jaarlijks gefinancierd wordt door de binnenstadse ondernemers, betaald vanuit de BIZ. Die prachtige sfeerverlichting hoort bij Haarlem. Het is ondenkbaar dat de winkelstraten en bomen langs het Spaarne niet verlicht zouden zijn. Net zo ondenkbaar dat het is om met de Kerstmarkt te stoppen. Maar net als u zien we ook ruimte voor verbetering. Verbetering, niet schrappen. Haarlem heeft een prachtige binnenstad, met een winkelbestand waar menig stad jaloers op is.

Maar veel van de goede winkels merken dat een steeds groter deel van de uitgaven online besteed wordt. Een Kerstmarkt die aan 100.000 mensen laat zien wat een mooie winkelstad Haarlem is, biedt de ondernemers niet alleen omzet, maar ook hoop dat Haarlem die mooie winkelstad behoudt die het nu heeft. Elk jaar weer zet de organisatie een topprestatie neer. Ik geef het je te doen. Zeker ook met alle eisen voor veiligheid in de openbare orde. En in onze ogen mag dat wat kosten. Zoals ook de sfeerverlichting, die de ondernemers via de BIZ betalen, ook wat mag kosten. Dat laat onverlet dat het altijd noodzakelijk is om de kwaliteit en impact van de Kerstmarkt te evalueren. Daarom is ons advies aan u: behoud de Kerstmarkt. Het is het enige evenement waar detailhandel centraal staat. Laat 2026 in de oude vorm doorgaan. Gebruik 2026 voor een onderzoek hoe de kwaliteit en de sfeer nog beter kan, zodat dit voor de Kerstmarkt van 2027 doorgevoerd kan worden. Behoud echt voor de continuïteit en kwaliteit van de Kerstmarkt de gemeente als controle-element om dit evenement. Dit kan uiteraard in samenwerking met partners in de binnenstad, vertegenwoordigd in de Centrum Management Groep. Namens alle ondernemers van de binnenstad, dank voor uw aandacht. De voorzitter: Dank u wel, mijnheer Marijnen. Dan gaan we naar mevrouw … Sorry, ik had de altijd microfoon … We gaan naar mevrouw Eefje Majoor.

Ga uw gang. Inspreker 7: Dank je wel. Goedenavond allemaal. Ik ben hier vanavond om even een klein iets mee te delen vanuit de Haarlemse horeca, vanuit de KHN Haarlem. De Kerstmarkt is voor Haarlem geen klein evenement. Het is een periode waarin de stad zichtbaar leeft. Waarin bewoners en bezoekers samenkomen en waarin ondernemers, waaronder ook zeker de horeca, een heel belangrijk deel van hun omzet realiseren. En dat mag ook benoemd worden. Tegelijkertijd staat die opbrengst niet los van de bredere waarde die de Kerstmarkt heeft voor de stad. Sfeer, ontmoeting en aantrekkingskracht. Het is hard werken, maar er is heel veel leuk dat weekend. Belangrijk om vandaag te benadrukken, is dat er brede overeenstemming bestaat over de richting. We willen toe naar een toekomstbestendige en kwalitatief sterkere Kerstmarkt. Een Kerstmarkt die niet alleen draait om verkoop, maar ook om beleving. Een markt die de stad echt in kerstsfeer brengt en waar Haarlem trots op kan zijn. Maar we moeten ook eerlijk zijn over de consequenties. Elk evenement van deze omvang brengt kosten met zich mee. Deze hogere ambities of lagere, namelijk meer dagen, andere dagen, meer aankleding, meer programmering, alles betekent hogere kosten. Meer spreiding vraagt om extra organisatie en veiligheid.

En als er gekozen wordt voor een kleinere opzet, is de vraag of de bezoekers niet alsnog komen en of dat past bij een stad als Haarlem. Minder kramen betekent minder inkomsten. Terwijl marketing- en organisatiekosten juist kunnen stijgen. Een verbetertraject betekent dus niet automatisch minder investeren. Een herijking kan daarbij waardevol zijn, mits die ook leidt tot heldere keuzes en uitvoerbaarheid en niet

19

alleen tot mooie plannen. Zeker nu in de nota wordt geschetst dat de gemeente toewerkt naar een andere rol. Terwijl er voor de komende jaren nog geen structurele dekking of duidelijke route ligt. Daarbij is ook de vraag of het Evenementenbeleid hiervoor het juiste kader is en of het niet ten koste gaat van andere evenementen. Horeca, lokale ondernemingen, productiepartijen en creatieve makers staan klaar om actief mee te denken en bij te dragen. Als we deze herijking ingaan, doen we dat wat ons betreft samen met alle partijen uit de stad. Een te snelle overdracht brengt namelijk risico's met zich mee, niet alleen financieel voor deze partijen, maar het zorgvuldig waarborgen van een opdracht en de kwaliteit van het evenement. Juist met oog op de editie van 2026 is duidelijkheid essentieel. Het zou de gemeenteraad sieren of de gemeente Haarlem sieren, om dit evenement juist in deze fase langer te blijven dragen. De voorzitter: Wilt u gaan afronden? Inspreker 7: All right. Bedankt, het was klaar. Eén zin nog. De voorzitter: Sorry, dat ik u dan onderbrak. Dank u wel, voor uw bijdrage. En dan gaan we als laatste naar de heer Henk de Bruin. Ga uw gang. Inspreker 8: Geacht college en de raadsleden. Allereerst wil ik mijn waardering uitspreken op welke wijze de Kerstmarkt vanuit de gemeente al 30 jaar is georganiseerd. Werkelijk top. Dank ook voor marktmeester Ed.

In uw opinienota van juni 2025 lees ik dat de raad het voornemen heeft om door te gaan, aan te passen of te stoppen met de geweldige Kerstmarkt. U als gemeente wil dit overdragen aan een organisatiebureau, maar u kunt ook kiezen om als gemeente de Kerstmarkt in een stichting voort te zetten of te kiezen voor een organisatiebureau zoals H&L Producties uit Haarlem, Henny Leeflang, die op een fantastische wijze Haarlem Culinair en het bloemencorso organiseert. Is ook bekend met de gestelde eisen van de gemeente, politie, brandweer, et cetera. Henny heeft te kennen gegeven, geïnteresseerd te zijn in de organisatie van de Kerstmarkt. Onze voorkeur zou zijn om de Kerstmarkt in de huidige opzet door te laten gaan. Met wat aanpassingen, zoals op de pleinen kersthuisjes, gelijk als in de Koningsstraat. En in de overige straten marktkramen en nog een betere selectie van kerstgerelateerde deelnemers. Ook zouden wij de Kerstmarkt in geen drie dagen, maar een week willen. Is goed voor de spreiding van de bezoekers van de stad. Haarlem is een cultuur- en evenementenstad. En laat het alsjeblieft zo blijven. Uit meer dan, zoals nu blijkt, 100 schriftelijke positieve bijdrage aan dit onderwerp, blijkt dat de wens is doorgaan met de Kerstmarkt in de huidige vorm en een financieel zeer belangrijk is voor de ondernemers in de binnenstad.

En er is dan ook groot verzet tegen een kleinere Kerstmarkt Haarlem. Dus Kerstmarkt niet kleiner, maar nog mooier van opzet en voor een langere periode. Voor de ondernemers in de Kerstmarkt dan ook van zeer groot financieel belang. En roept de raad op hiervoor te gaan. Twee jaar geleden heeft Marly hier ook ingesproken, als jongste inspreker van de raad. En wat heb je toen gezegd? Dat ze niet aan de Kerstmarkt mogen komen. Voor wat betreft de begroting zie ik dat bij de opbrengsten alleen maar de bijdrage is vermeld van Haarlem Marketing, maar er wordt niet … De voorzitter: Mijnheer De Bruin, mag ik u vragen om naar een afronding toe te gaan? Inspreker 8: Ja, daar ben ik mee bezig. De voorzitter: Fijn, dank u wel. Inspreker 8: En er wordt niet gesproken over de opbrengsten van parkeergelden, toeristenbelasting, et cetera. Dat vond ik een beetje vreemd. Dit is mijn bijdrage, alstublieft.

20

De voorzitter: Fijn, dank u wel voor uw inspreekbijdrage, alle acht insprekers. Er is nu gelegenheid tot het stellen van verhelderende vragen, als daar behoefte aan is. Mevrouw Van den Broek van Partij voor de Dieren, ga uw gang. Mevrouw Van den Broek: Allereerst twee vragen voor de heer Marijnen. De verhouding Haarlemse ondernemers en ondernemers van buiten Haarlem. Er waren een kleine 100 Haarlemse ondernemers en 200 ondernemers van buiten Haarlem. Hoe kijkt u tegen die verhouding aan? De voorzitter: Mijnheer Marijnen. Inspreker 6: Dat is de verhouding zoals die nu is. Met betrekking tot hoe de huidige ondernemers in Haarlem daaraan betrokken zijn. Op zich zou ik het willen dat er veel meer vanuit Haarlem zou zijn en wat minder van buiten Haarlem. Zodat je ook het geld binnen Haarlem houdt. Dat zou wel voorkeur hebben, maar dat heeft ook te maken met de mogelijkheden die de bedrijven die in Haarlem zitten nu ook hebben. Want je moet extra personeel aantrekken, je moet allerlei extra dingen doen. Het is maar de vraag in hoeverre dat lukt. Dus sec genomen, ik zou de 100 van Haarlemse ondernemers, dat zou wat mij betreft meer mogen zijn. De voorzitter: Dank u wel. Nog een vervolgvraag, mevrouw Van den Broek? Mevrouw Van den Broek: Ja, een vervolgvraag.

Ziet u voor de Centrum Management Groep zelf een rol voor een toekomstige organisatie, al dan niet in de vorm van een stichting? Inspreker 6: Ik ben heel huiverig over een stichting, maar dat even terzijde. De Centrum Management Groep, zeker omdat alle deelnemers die in de binnenstad van toepassing zijn, de horeca, de BIZ, Haarlem Centraal zit erin, de VEBH zit erin. Het zijn een goed palet van alle organisaties die in de binnenstad zitten. Die kunnen uitermate goed werken als klankbord. Ze kunnen, om ideeën te brengen, om keuzes te maken. Het zou kunnen dat er een stichtingsvorm komt, maar ik ben huiverig wat betreft stichtingsvorm. Want je hebt het gezien met Haarlem Jazz, dat de continuïteit van een groot evenement als dit in gevaar zou kunnen worden gebracht door het gedrag of meerdere gedragingen van bestuursleden of anderszins. Omdat dit zo'n groot Haarlems evenement is, zou ik echt pleiten voor het feit dat de gemeente daar een hele dirigerende rol in blijft houden. De voorzitter: Dank u wel, duidelijk. En nog een laatste. U heeft voor iemand anders een vraag? Mevrouw Van den Broek: Voor mevrouw van de Koninklijke Horeca. U had het over dat er nog ruimte was voor kwalitatieve verbetering en duurzaamheid. Zou u daar misschien nog iets over kunnen zeggen van hoe u dat precies dan voor u ziet? Inspreker 7: Nee, grapje.

Er is wel een heel plan, maar ik denk dat we het daar met elkaar over moeten hebben. Maar ik denk in eerste instantie door de eigen ondernemers, dus een groter aanbod van Haarlemse ondernemers in de markt. Ik denk dat het aanbod wat er op de markt te koop is bij sommige dingen, daar kunnen we het gesprek over voeren. Ik denk dat we over duurzaam, gaat ook over verbetering van elk jaar wordt het een mooier evenement. Waar we beter grip op hebben, op bezoekers, op veiligheid, op wie er betrokken is. En dat is ook duurzaam ondernemen met elkaar. Dus er zijn wel ideeën. Er zijn ook heel veel partijen die daar heel graag over mee willen denken. De voorzitter: Dank u wel. De heer Jonker, D66.

21

De heer Jonker: Dank allemaal voor het inspreken. Twee vragen. Eerst een aan mijnheer De Bruin. U zegt en las ik ook op sociale media: handen af van de Kerstmarkt. Tegelijkertijd hint u wel op een andere vorm. Staat u er wel voor open dat de gemeente dit onderzoekt, samen met de ondernemers? Inspreker 8: Graag zelfs, want ik vind op een gegeven moment dat er een goede vorm voor gevonden moet worden om deze Kerstmarkt in de huidige vorm in de grootte door te laten gaan. Weliswaar aangepast in een misschien nog betere en mooiere vorm. Zoals ik heb gezegd van met de huisjes op de pleinen, et cetera. Ik wil dat het zo doorgezet wordt. De voorzitter: Dank u wel. Nog anderen. De heer Drost, GroenLinks. De heer Drost: Dank u wel. Een vraag voor mevrouw Majoor. U had het erover dat creatieve makers klaarstaan om mee te denken. Kunt u daar iets meer over vertellen? Inspreker 7: Ik ben een beetje huiverig in de namen noemen, maar ik heb wel meerdere mensen gesproken die in de stad betrokken zijn. Waar ook Evenementenbureau, bedrijven die bijvoorbeeld grotere evenementen doen in andere steden. Ook wel advies gevraagd over hoe ze dit voor zich zien. Als we moeten, kunnen we echt denk ik best wel een hele leuke klankbordgroep bij elkaar halen, waar ook mensen zitten die echt hier dit dagelijks doen. Dus ja, dat. De voorzitter: Dank u wel. Nog andere vragen? De heer Blokpoel, VVD.

De heer Blokpoel: De vraag roept een vervolgvraag op aan mevrouw Majoor. Wat is ertegen geweest om nu al een klankbord te vormen en nu al het gesprek aan te gaan over de organisatie? Inspreker 7: Dat is een hele goede vraag. Ik denk dat we die vraag niet hebben gehad, niet actief hebben opgepakt. Deze is ook verplaatst. Er zijn een tweetal gesprekken geweest, waarvan een meer informeel over de Kerstmarkt. Ik heb daar niet op die manier bedacht om daar het voortouw in te nemen. Maar dat heeft echt ook wel te maken met dat ik huiverig ben om met open armen een event te ontvangen, waar nu nog 4 ton euro tegenover staan. De voorzitter: Dank u wel. De heer Kuin, SP. De heer Kuin: Een vraag aan mijnheer 6, zeg ik maar even. Mijnheer van de ondernemingsvereniging. De voorzitter: Mijnheer Marijnen. De heer Marijnen: We hebben … In het raadsstuk staat dat er een enquête is gehouden onder de ondernemers van de binnenstad. En daar heeft 8,7 procent op gereageerd, die ook nog eens verdeeld reageren. Van 49 procent positief tot zeer positief. De rest wat minder enthousiast. U bent heel stellig. Daarom mijn vraag: zijn de ondernemers die u vertegenwoordigt allemaal voorstander van het op deze schaal verder gaan met de Kerstmarkt? Inspreker 6: Nee. En ik kan het voor mijzelf zeggen. Mijn winkel heeft met de Kerstmarkt een mindere omzet dan als ik geen Kerstmarkt heb.

Maar toch vind ik het belangrijk dat de Kerstmarkt er is. En zo zijn er meerdere ondernemers. De vraag die in de enquête ook was, ging ook over de Kerstmarkt sec, niet over wat het belang was voor de stad Haarlem. En alle ondernemers zien dat het als belang van de stad Haarlem daarin uitermate belangrijk is. En ook wat betreft het terugkomen van de bezoekers. Net wat ik ook zei van mijn omzet in een

22

week na of voor de Kerstmarkt is beter dan tijdens de Kerstmarkt, maar dat neem ik echt heel graag voor lief. Omdat de sfeer in de straat is ongekend en dat zou ik voor geen jaar willen missen. De voorzitter: Dank u wel. Gezien de tijd denk ik dat het toch goed is om ook zo meteen met de behandeling van de commissie te gaan beginnen. U had nog één prangende vraag, mijnheer Jonker? En dan wil ik wel echt met de behandeling verder gaan. De heer Jonker: Aan mevrouw Bouman van de kledingwinkel Project35. Want die zei van er komen meer nieuwe bezoekers mijn winkel in. Dus ik vroeg me af, omdat u dat zo zei, u had het niet over een kraampje. Is dat kraampje essentieel voor u of niet? De voorzitter: Mevrouw Boumans spoedt zich naar de microfoon. Inspreker 1: Kunt u nog één keer de vraag herhalen? De heer Jonker: U vertelde heel mooi hoe nieuwe bezoekers uw winkel in komen en later nog eens terugkomen. En u had het helemaal niet over een kraampje. Ik neem aan dat u dat wel heeft of niet? Hoe essentieel is dat? Inspreker 1: We hebben zeker een kraam. In ons geval vind ik het wel essentieel, want die kraam is echt voor de winkel. We verkopen daar de kerstspulletjes en mensen nemen de spullen mee de winkel in. Ze zien dingen op de kraam en ontdekken dan de winkel daarachter. En voor ons is dat essentieel die kraam, want dat is ook meteen de toegang tot je winkel.

En wat de voorgangers ook zeiden, is dat je merkt dat mensen in de zomer ook weer terugkomen, die letterlijk zeggen van ik heb je gevonden op de Kerstmarkt. De Gierstraat bijvoorbeeld is een straatje wat veel mensen niet kennen. En door die Kerstmarkt is er veel meer kenbaarheid en zichtbaarheid. De voorzitter: Helder. Dank u wel, voor de beantwoording en ook voor het inspreken. En dan gaan we nu over naar de behandeling door de commissie. Ik verzoek de insprekers weer mee te gaan luisteren op de tribune. Wie mag ik als eerste het woord geven? De heer Slik van de ChristenUnie, ga uw gang. De heer Slik: Dank u, voorzitter. De Haarlemse Kerstmarkt is een groot succes. Het is fijn om te horen dat er zoveel is ingesproken en is gemaild. Haarlemmers zijn niet zo gauw uitbundig, maar we mogen echt wel trots zijn op zo'n succesvol evenement, op onze stad en onze Kerstmarkt. De ChristenUnie Haarlem is een groot voorstander van het voortbestaan van de Kerstmarkt. Ook al zul je mij er zelf persoonlijk niet zo gauw aantreffen. Maar er zijn wel een paar uitgangspunten voor de ChristenUnie. Het moet wel leuk blijven voor Haarlemmers, voor eigen winkeliers en bezoekers. Het moet betaalbaar blijven voor de gemeente en voor exploitanten. En het moet beheersbaar blijven, financieel, ruimtelijk en qua veiligheid. Kwaliteit gaat boven kwantiteit, want de kwaliteit maakt vanzelf de kwantiteit.

Het college vraagt de raad naar stop of doorgaan of eventueel kleiner. De ChristenUnie pleit voor doorgaan, maar ongeveer een status quo in grootte en begroting in de lopende periode van de subsidieregeling tot 2028. De focus moet zijn op meer voordelen en minder nadelen voor de Haarlemse winkeliers. Ongeveer een derde van de kramen zijn nu Haarlemmers en het zou mooi zijn als dat minimaal zo blijft of meer wordt. En ook meer diversiteit, meer lokale kwaliteit en geen meuk dat je net zo goed in China had kunnen bestellen. We moeten ook niet vergeten dat 80 procent komt van buiten Haarlem, maar dat zijn dus nog altijd 20 procent is 40.000 Haarlemmers en die moeten trots blijven op de stad en op de markt. Het college stelt, er is geïnvesteerd in betere routering, de Kerstmarkt is uitgebreid in oppervlakte en duur. En we zouden graag willen weten van is daarna geëvalueerd of gaat het geëvalueerd

23

worden? Heeft het geholpen of zijn er alleen maar meer kosten en meer bezoekers? En hebben de veranderingen in het Mobiliteitsplan ook geholpen? Dan is er inderdaad de vraag van moet je het uitbesteden of moet je er een stichting van maken? De ChristenUnie heeft gevoelsmatig toch een voorkeur voor een stichting of enkele mengvormen richting de gemeente die genoemd zijn, boven een oligopolist, want dat geeft meer lokale binding, meer input. Mits het echt levensvatbaar en niet te gevoelig voor tegenwind is. En de ChristenUnie kijkt dan ook uit naar de verdere uitwerking van het college op dit punt. Maar als een marktpartij het echt beter kan, dan zal de ChristenUnie daar niet op voorhand tegen zijn. En de kosten en de baten. De belangrijkste vraag aan college is: kunnen de bijdragen vanuit de standhouders omhoog? Natuurlijk niet te veel, maar misschien zijn we wel te goedkoop, vergeleken met andere vergelijkbare evenementen en markten. De ChristenUnie is voor, maar het moet wel leuk blijven. Dank u wel. De voorzitter: Dank u wel. Dan mevrouw Wegman, PvdA. Mevrouw Wegman: Dank u wel, voorzitter. De PvdA is altijd positief geweest over de Kerstmarkt. Het is een geliefd evenement voor de stad. Dat zie je ook aan de vele insprekers, aan de bezoekersaantallen en aan de plek die de Kerstmarkt heeft in Haarlem. Maar positief zijn betekent niet dat we geen vragen mogen stellen.

Eerder hebben we vragen gesteld over de kosten, organisatie en rol van de gemeente. Die vragen zijn er nog steeds, gezien de oplopende kosten en druk op de binnenstad. Maar deze vragen worden wat ons betreft te snel vertaald naar een keuze tussen doorgaan en of stoppen in dit stuk. Terwijl volgens ons nooit een meerderheid in deze raad is geweest om echt te stoppen met de Kerstmarkt. In een eerdere commissie heb ik ook wel aangegeven dat ik het wel jammer vind dat kritische vragen over de kosten en organisaties steeds maar weer worden uitgelegd als dan stoppen we met de Kerstmarkt. Dan wil je blijkbaar van de Kerstmarkt af en dat is jammer, want daardoor gaat het ook zo leven in de stad met heel veel bijdragen van insprekers, dat het een besluit is van de gemeenteraad om te stoppen. Wat dit ook extra vreemd maakt, is dat de raad ook eerder al heeft ingestemd met een onderzoek om te kijken naar een optie of we wel of niet doorgaan. En het voelt eerlijk gezegd een beetje gek, want zonder onderzoek weten we helemaal nog niet welke keuzes realistisch zijn. We vinden het dus logisch dat er wordt gekeken naar de toekomst, maar zonder goed onderzoek valt te weinig te kiezen. Voor ons is daarbij ook belangrijk dat het toekomstbeeld er een is waarin we niet ieder jaar zelf tonnen moeten bijleggen en zelfs nog meer.

En we zien daarnaast ook een kans voor een meer lokaal karakter, met meer ruimte voor Haarlemse ondernemers. We hopen dat het college snel bij ons terugkomt met een onderzoeksopzet, zodat we een debat kunnen voeren met opties en ook een keuze kunnen maken die past bij de stad. Dank u wel. De voorzitter: Dank u wel. Dan mevrouw Oppenhuis, CDA. Mevrouw Oppenhuis: Dank u wel, voorzitter. Laten we helder zijn, het CDA Haarlem die wil dat de Kerstmarkt door blijft gaan. Want de Kerstmarkt dat is echt een mooie traditie in Haarlem. Veel Haarlemmers genieten ervan. Wij willen dan ook dat de Kerstmarkt blijft. En dan is de keuze volgens dit stuk al gemaakt, want dan zal het extern georganiseerd moeten worden. Tegelijkertijd zien wij dat de Kerstmarkt in deze vorm veel geld kost. Er is heel veel subsidie nodig en dat vinden wij wel een punt van zorg, want gemeenschapsgeld moeten we altijd zorgvuldig gebruiken. Maar er is ook een positief geluid, want veel ondernemers hebben laten weten dat zij willen meedenken. Ze willen helpen, zodat de Kerstmarkt kan blijven bestaan en dat waarderen wij. Want een van de kernwaarden van het CDA is gespreide verantwoordelijkheid. En ik merk dat de ondernemers die handschoen ook willen oppakken. Daarom vinden wij het belangrijk dat de gemeente met deze ondernemers in gesprek gaat. Samen kijken hoe die Kerstmarkt door kan gaan, maar dan wel op een manier

24

die verantwoord is. Het CDA kiest voor behoud van de Kerstmarkt, maar met realistische kosten en in goed overleg met de ondernemers. Laten we vooral bouwen op vertrouwen. Dank u. De voorzitter: Dank u wel. Dan de heer Aynan van Jouw Haarlem. Een interruptie van mevrouw Wegman. Ga uw gang. De heer Aynan: Maar heeft het CDA er zelf een idee bij? Want ik hoor hier eerlijk gezegd een beetje vage kreten. We doen het samen, van 4 ton euro naar wat is acceptabel voor het CDA? De voorzitter: Mevrouw Oppenhuis. Mevrouw Oppenhuis: Wij willen absoluut niet dat het nog meer wordt als dat het nu is qua subsidie. Wat staat er nu voor? Dat is 350.000. De heer Aynan: Nee, er staat een kleine 4 ton. De voorzitter: Mijnheer Aynan, u had nog een vervolgvraag voor mevrouw Oppenhuis? De heer Aynan: Nee hoor, laat maar zitten. De voorzitter: Wie mag ik dan het woord geven? De heer Blokpoel, VVD. De heer Blokpoel: Dank u wel, voorzitter. VVD Haarlem is voor een levendige stad, Haarlem is een levendige stad en dat moet zo blijven en daar hoort de Kerstmarkt bij. Zo simpel kunnen we het stellen. De Kerstmarkt is een enorme publiekstrekker en die is goed voor de Haarlemse economie. De professionaliteit die er nu staat na jaren van investeren en de ervaring, moeten we niet zomaar overboord kieperen. Het staat goed. Alles is in beeld, letterlijk en figuurlijk. En men weet wat er komen gaat.

De routing en veiligheid is beter geborgd en ook is er steeds meer oog voor de belangen van de Haarlemse ondernemers en de Haarlemse inwoners. Ieder jaar wordt er dus geleerd van de voorgaande jaren. VVD Haarlem heeft het afgelopen jaar zelf een enquête gedaan hier in de binnenstad bij vele ondernemers en die waren overwegend enthousiast, al was er ook een kritisch geluid. En daar moet van geleerd worden. En die waren ook soortgelijk in de andere enquête van Haarlem Marketing. Een klein deel van de respondenten had geen mening over de Kerstmarkt en de overige respondenten waren redelijk gelijk tussen voor en tegen. De uitkomsten geven geen duidelijke richting, maar wat ons betreft geeft de economische component zeker een richting. Wat ons betreft wordt er dus ook een nieuwe enquête onder bezoekers gehouden komend jaar voor de bestedingen en de spin-off in de stad oftewel wat levert het de stad op? Want nu komen de data uit 2019. Dat laat zien dat met bezoekers van nu ongeveer 7 miljoen en dat is zonder de besteding van terugkerende bezoekers, overblijft in Haarlem. Dat is ruim 20 keer de inleg van wat we besteden, blijft in de stad of komt terug naar de stad. We zijn ook benieuwd naar het onderzoek wat uitgevoerd gaat worden en wie het gaat organiseren. De VVD is van mening dat dit het beste bij een stichting belegd kan worden.

Maar is wel van mening dat ook die stichting dan een subsidie moet aanvragen, zoals een externe commerciële partij dat ook zou moeten doen. Wat is de visie van de burgemeester hierop? Een van de onderzoeksvragen zou dan ook moeten zijn hoe kunnen uit de binnenstad meer ondernemers betrokken worden? De voorzitter: U heeft een interruptie van de heer Aynan. De heer Aynan: Kan de VVD die 7 miljoen euro onderbouwen? Hoe komt u daaraan?

25

De voorzitter: De heer Blokpoel. De heer Blokpoel: Zeker, kijkt u naar de antwoorden op de technische vragen die we hebben gesteld. Extrapoleer het met het aantal bezoekers dat er dit jaar zijn geweest en dan komt u tot die 7 miljoen. De voorzitter: De heer Aynan, nog een vervolgvraag? De heer Aynan: Als we het maximum nemen, ongeveer 200.000 inwoners, zit ik echt boven het maximum, dan is het 6.000 euro? Hoe komt u daaraan? De voorzitter: Mijnheer Blokpoel. De heer Blokpoel: Nogmaals, kijk naar de vragen die we hebben gesteld, 185.000 bezoekers en dan komt u op meer dan die 7 miljoen, maar we hebben een derde van het aantal kramen genomen oftewel niet alle kramen zijn Haarlemse ondernemers. Oftewel 7 miljoen is inclusief de Haarlemse ondernemers. De voorzitter: Gaat u verder. De heer Blokpoel: Doe uw eigen berekening, mijnheer Aynan. De heer Aynan: Nou ja, goed. De heer Blokpoel: Dan gaan we door.

Een van de onderzoeksvragen zou dan ook moeten zijn: hoe kunnen we de binnenstad nog meer betrekken in het geheel? En hoe kan het gebied van de Kerstmarkt veilig eventueel uitgebreid worden, dan wel anders neergezet worden, zodat verspreiding van de bezoekers nog beter wordt en de opstoppingen en daarmee de overlast ook voorkomen kan worden? Hoe kan het verdienvermogen vergroot worden om de spreiding en inbedding in de binnenstad beter te faciliteren en ook de investering beter te laten renderen, dan wel omlaag te brengen? We willen dus doorgaan met de Kerstmarkt. Maar wat zijn onze aandachtspunten daar verder bij? Haarlemse ondernemers moeten voorrang krijgen bij het huren van een kraam, zodat ook de Haarlemse ondernemer meer ruimte krijgt. En ze dienen mogelijk korting te krijgen op een kraam, zodat er ook juist meer voor de Haarlemse ondernemers op de Kerstmarkt te halen valt en het ook makkelijker is om mee te doen hieraan. Ook een betere vervlechting met de warenmarkt, zodat het aanbod voor de Haarlemse inwoners en winkeliers nog beter betrokken wordt en ook het reguliere zaterdagmarktgevoel door kan gaan. De voorzitter: Wilt u afronden? De heer Blokpoel: Ook als laatste, voorzitter, de laatste zinnen. Zoals andere evenementen zijn we van mening dat ook de Kerstmarkt op zoek moet naar externe sponsoren, net zoals andere evenementen hier in de stad.

Op die manier kunnen de kosten ook eventueel gereduceerd worden. Dank u vriendelijk. De voorzitter: Dank u wel. En daarmee is uw tijd ook om. Dan de heer Trompetter van de Actiepartij. De heer Trompetter: Dank, voorzitter. De Kerstmarkt leeft in de stad. Dank ook aan de insprekers en het debat. Het punt is alleen wel dat de Kerstmarkt tot nu toe niet structureel begroot is, het geld wat daarvoor is. En bij het ene festival dat puur op vrijwilligers draait en aan andere kant is er een stevig budget voor de medewerker. Voor de Kerstmarkt, met een aantal uren per jaar, dat je nog maar moet zien te realiseren. Er zijn allemaal kostenposten die volgens mij vermijdbaar zijn als je de Kerstmarkt iets anders inkleedt en iets

26

anders organiseert. De fietsenstallingen rondom de Grote Markt worden verwijderd en weer teruggeplaatst voor de kramen. Dat lijkt mij een beetje zonde van de energie en het geld voor die paar extra kraampjes. En volgens mij verdien je dat niet terug. En een extra commercieel bureau om onderzoek te doen naar de Kerstmarkt lijkt ons overbodig. Omdat je kan terugkijken naar de draaiboeken van eerdere Kerstmarkten die kleiner waren. En wat maakt dat een commerciële partij het moet organiseren en dat het festival duurder wordt? Het idee van een stichting kunnen wij ons wel in vinden. En ook het overleg met ondernemers en mkbbelangenclubs. De duur van de Kerstmarkt is voor ons minder van belang. Wat wij niet willen, is een commercieel evenement dat voor de gemeente al maar duurder wordt. En dat ook nog in schril contrast staat, die kosten met hoe we met andere evenementen in de stad omgaan. Dan is er nog een punt van de toegankelijkheid van een aantal zaken, zoals Stem in de Stad, waar mensen niet meer naar binnen konden, omdat er een kraam voor de deur stond. Ook de toegankelijkheid en doorlooproutes vinden wij ook van belang. Tot zover de eerste termijn. Dank u wel. De voorzitter: Dank u wel. Dan de heer Van den Raadt, Trots Haarlem. De heer Van den Raadt: Voorzitter, we worden weer een kant opgeduwd. We moeten of stoppen of het moet minder worden.

Trots Haarlem zegt: als het college toch wil naar 1.200 plus inwoners en nog 15.000 huizen erbij wil bouwen, dan zullen we de Kerstmarkt ook met één dag moeten gaan verlengen, zodat iedereen daarvan kan genieten. Wij willen een korting voor de Haarlemse ondernemers en een hoger tarief voor ondernemers van buiten. We willen mensen en alle ondernemers van Haarlem bedanken. Mocht er toch een meerderheid van de raad zijn die zegt: we gaan het minder maken, dan weet u het standpunt van Trots Haarlem. We roepen het al jaren: haal dan The Passion naar Haarlem. De voorzitter: Dank u wel. Dan mevrouw Van den Broek, Partij voor de Dieren. Mevrouw Van den Broek: Voorzitter, eerst wil de Partij voor de Dieren haar waardering uitspreken voor iedereen die voor en achter de schermen heel hard heeft gewerkt aan de afgelopen editie van de Kerstmarkt. En het was nuttig dat we als raad zijn meegenomen achter de schermen en meer zicht hebben gekregen op de organisatie, capaciteit, financiën, veiligheid en handhaving. De Kerstmarkt trekt grote bezoekersaantallen en heeft grotendeels positieve reacties van de ondernemers. En dat is een compliment aan de organisatie. Dat neemt echter niet weg dat de vraag gerechtvaardigd is of een dergelijk groot kerstevenement nu echt bij de Haarlemse identiteit past.

Nog maar kort geleden zijn in deze zaal pittige discussies gevoerd over evenementen in de stad, waarvoor strenge criteria gelden ten aanzien van duurzaamheid, identiteit, cultureel karakter, ga zo maar door. Het geld dat we nu aan de Kerstmarkt besteden, omvat bijna de helft van wat we in totaal in alle andere evenementen in de stad aan subsidies geven. Qua duurzaamheid is er ook ruimte voor verbetering. Nu zien we vooral braadworstkramen, nota bene met een logo van Haarlem erop, terwijl we onszelf als duurzame stad willen voorgaan. Wat ons betreft, is ook de Kerstmarkt geen plek voor goedkope plastic spullen. Kwaliteit boven kwantiteit, zoals de ChristenUnie al aangaf. Er is zeker ruimte voor een Kerstmarkt in Haarlem, maar dan wel echt voor en door Haarlemmers. Nu is een derde van de kramen bemand door Haarlemse ondernemers en 200 van buiten Haarlem. Dat moet wat ons betreft echt anders. Meer Haarlemmers, minder van buiten. Wij zien dus graag het onderzoek tegemoet, waarin ook de mogelijkheden voor een kleinere, duurzame Kerstmarkt worden onderzocht. Dank u wel. De voorzitter: Mevrouw Van den Broek, u heeft nog een interruptie van de heer Van den Raadt. En u heeft 8 seconden.

27

De heer Van den Raadt: Ik val bijna van mijn stoel, dat nu Haarlemmers voorrang moeten krijgen. Gaan we dat ook op de woningbouw doen? De voorzitter: Mevrouw Van den Broek. Mevrouw Van den Broek: Dat hebben Haarlemmers al. De voorzitter: Had u een interruptie? Nee, dan ga ik eerst even naar de heer Procee, die heb ik eerder gezien dat die een bijdrage wilde leveren. Ga uw gang, Fractie Procee. De heer Procee: Ik was al bang dat u een interruptie van mij verwachtte. Dank, voorzitter. Om te beginnen, ik heb wel gevoel voor hoe lastig het is om te ondernemen en hoe fijn het dan is dat er een grote Kerstmarkt is. En dat ondernemers daar veel belang aan hechten, zeker in de binnenstad. Dat neemt niet weg dat wij hier als raad moet bekijken van het algemeen belang voor de hele stad, de afweging moeten we maken op basis van maatschappelijke kosten en baten van wat is de meerwaarde van deze of überhaupt een Kerstmarkt voor Haarlem? En financieel zien we in het huidige overzicht dat de deelnemende ondernemers de baten hebben, de Haarlemse burger via de belastingen, de lasten en flink ook. Waarbij wel de vraag opkomt die ik graag, voorzitter, aan de portefeuillehouder zou willen stellen. Een van de … De voorzitter: Mijnheer Procee, u heeft een interruptie van de heer Rademakers, BVNL. De heer Rademakers: Dank u wel, voorzitter.

Ik hoor de heer Procee zeggen dat de Haarlemse belastingbetaler de kosten draagt en de ondernemer alleen de baten heeft. Maar wat denkt u dat er gebeurt met … Wat betalen de ondernemers over de baten die ze hebben? Dat gaat toch ook naar de belastingpot? Dat levert ook heel erg veel geld op. Ik ben het met u eens dat het te veel gemeenschapsgeld kost. Maar om te zeggen: het kost de Haarlemse inwoner alleen maar geld en de ondernemers die hebben er alleen maar profijt van. U zegt dat u ervaring heeft met ondernemen, maar ik neem aan dat als een ondernemer ieder kwartaal zijn belastingaangifte doet, zich helemaal rot schrikken wat ze betalen. De voorzitter: Mijnheer Procee, ga uw gang. De heer Procee: Dit was ongeveer de vraag die ik aan de portefeuillehouder wilde stellen, maar dan zal ik het iets bondiger doen. Want het college heeft ervoor gekozen om in de stukken bepaalde opbrengsten niet mee te nemen. Zoals bijvoorbeeld de toeristenbelasting, precario opbrengsten, die de ondernemers moeten opbrengen. Dus ik ben heel benieuwd waarom die keuze is gemaakt om het hier inderdaad vrij beperkt de kosten en de opbrengsten … Waarbij nog steeds richting de heer Rademaker is dat de burger toch flink meebetaalt aan deze markt. Dat lijkt me toch een constatering die niet zo gek is. Tegelijkertijd, ondernemers betalen belasting en betalen ook veel belasting.

Maar goed, we hoeven niet het hele belastingsysteem vandaag te bespreken. We bespreken de Kerstmarkt. En we zien een Kerstmarkt waar de binnenstad een aantal dagen op slot zit, met alle nadelen die daar weer bij horen. Een Kerstmarkt die wordt gehouden in een periode die toch al druk is, waar al veel bezoekers komen. In Zandvoort wordt een nieuw festival op poten gezet, juist buiten het hoogseizoen, om juist die meerwaarde te creëren door mensen naar in dat geval Zandvoort te krijgen, op het moment dat het daar wat rustiger is. Daar is in Haarlem ook nog alle ruimte voor, zou je zeggen. We zien een festival of een Kerstmarkt die uit zijn kracht is gegroeid. Hij is te groot. De Haarlemse maat wordt overschreden. En ik denk dat dat belangrijk is. En dat we zouden moeten kijken naar hoe kunnen we die Kerstmarkt met behoud van alle belangen die ook ondernemers die Haarlem hebben, om toch naar een kleiner formaat te krijgen? Daar wordt hopelijk onderzoek naar gedaan binnenkort. Dan heb ik

28

daarbij een vraag aan de portefeuillehouder. Wat als het niet lukt om een externe partij te vinden? Wordt er dan automatisch geprobeerd om een stichting op te richten? Wordt er dan gezegd: we doen het maar helemaal niet? En een vraag, hopelijk lukt het de portefeuillehouder om die in een zin of drie te beantwoorden, want hij is nogal breed. Ik zie in het stuk staan dat het college een voorkeur heeft voor voortzetting van de Kerstmarkt, heeft daar geen onderbouwing bij. En dat hoeft ook niet per se, want we zijn hier vandaag aan het bespreken wat er vanuit de raad komt. Maar ik ben toch wel heel benieuwd waar die voorkeur van het college vandaan komt. Terug naar de Kerstmarkt. Zoals het nu gaat, gaat het wat ons betreft niet meer. En dan zijn er twee smaken, stoppen of kleiner. Zodat het meer bij Haarlem past en dan liefst toch kleiner. Waarbij ook ruimte moet zijn voor een onderzoek van hoe belangrijk is het voor de inwoners van Haarlem deze Kerstmarkt? Voor de ondernemers is nu duidelijk. Daar is het buitengewoon belangrijk voor. Ik heb in mijn technische vragen, ben ik door de beantwoorden daarvan terecht gewezen dat één vraag geen technisch karakter heeft. Ik denk dat de beantwoorder dat scherp gezien heeft. Ik herformuleer die vraag nu als een politieke opvatting.

Als de Kerstmarkt het meest bezochte evenement van Haarlem is, met een 7,7 niet buiten hoog wordt gewaardeerd, buiten de top drie van bekendste evenementen in Haarlem valt en buiten de top vijf van meest aanbevolen evenementen door inwoners. Dan is misschien de conclusie wel gerechtvaardigd dat voor de inwoners van Haarlem de Kerstmarkt niet van groot belang is. Dank u wel. De voorzitter: Dank u wel. Dan de heer Drost, GroenLinks. De heer Drost: Dank u wel, voorzitter. Fijn dat we vanavond over de Kerstmarkt kunnen praten. Het is een discussie waar al wat jaren op wachten om richting te kunnen geven. Laat ik allereerst constateren dat de Kerstmarkt leeft. Dat blijkt uit alle brieven die we van ondernemers hebben gehad. Dat blijkt uit gesprekken die we bijvoorbeeld ook zelf hebben gevoerd in de stad. Dat blijkt ook uit de woorden van de insprekers die we vanavond hebben gezien, maar ook aan het aantal bezoekers. Meer dan 150.000 afgelopen jaar, waarvan ook best wel een relevant groot deel uit Haarlem zelf. Ondernemers geven aan dat het de stad echt wat oplevert. Het gaat over de bekendheid, mensen leren Haarlem kennen. Maar het gaat ook juist ook dat mensen weer terugkomen. De spin-off waar het net ook over is gegaan. Maar laat ik ook constateren dat het knelt. De markt is afgelopen jaren steeds geworden en het lijkt vooral te draaien om crowd control.

Zorgen dat mensen de juiste kant oplopen. En een voorbeeld vind ik bijvoorbeeld wel als je vanaf de zuidkant de Markt oploopt vanaf het Houtplein, dan zie je gelijk zo’n heel groot bord met u moet naar rechts, niet de Gierstraat in, want dan lopen ze terug. En alhoewel er wel keihard vanuit deze organisatie wordt gewerkt aan het organiseren van deze markt, lijken we ook ergens verloren te zijn waarom we deze markt organiseren. Het is groot, groter, grootst en meer een doorstroommarkt dan echt een Kerstmarkt. En daarom is de balans ook zoek wat ons betreft, wat ook een aantal insprekers constateren. We vinden dat Haaren beter verdient en ik denk dat het ook beter kan. Een markt organiseren die goed is voor onze lokale ondernemers, die gewaardeerd wordt. Maar ook veel meer gaat over het samen, over verbinding, over beleving. Dus over de randprogrammering. En wat ons betreft doen we dat met de stad en benutten we ook echt de creativiteit uit de stad. Insprekers gaven we het ook aan. We hebben verschillende suggesties gelezen van verschillende ondernemers. Kijk hoe je bijvoorbeeld veel meer de opbrengsten in de stad kan houden. Zorg voor meer omzet voor lokale ondernemers. Waarom zouden er bijvoorbeeld allemaal Glühwein-standjes moeten komen van buiten de stad, terwijl we prachtige Haarlemse horecabedrijven hebben? Gun die omzet ook aan onze eigen horeca.

Maar kijk ook hoe je de druk op de stad verlicht. Met elkaar, nogmaals, maar kijk hoe je bijvoorbeeld wat meer aan spreiding kan doen. Vanuit het college hebben we de vraag gekregen: wilt u door met de Kerstmarkt of stoppen? En die vraag begrijpen we niet heel goed. We hebben immers in juni, juli al geld ter beschikking gesteld voor een onderzoek naar de toekomst van de Kerstmarkt. Het zou ook veel logischer geweest zijn dat hier een start lag van een onderzoek. In ieder geval een ophalen van. In ieder geval

29

niet de vraag of we zouden stoppen. Over dit onderwerp stelde ik eerder de vraag: wat voor stad willen we zijn in de donkere maanden? Dat was ook bij de bespreking toen in juni. Wat GroenLinks betreft, kiezen we niet voor een doorstroommarkt, maar een Kerstmarkt met kwaliteit. College, ga aan de slag met dat onderzoek. Kijk naar een verbeterde markt, een markt die herkenbaar is voor ondernemers, bewoners en bezoekers. Ook in lijn met wat meerdere insprekers aangaven. Dank u wel. De voorzitter: Dank u wel. Dan de heer Rademakers, BVNL. De heer Rademakers: Dank u wel, voorzitter. Nu afscheid nemen van de Kerstmarkt zou doodzonde zijn. Zeker als we horen wat deze Kerstmarkt betekent voor de Haarlemse ondernemers. Haarlem draait namelijk op deze ondernemers. Ondernemers die risico nemen, investeren, banen creëren en waarde toevoegen aan onze stad. BVNL is dan ook van mening dat we het in 2026 nog één keer zelf organiseren, maar wel expliciet als overgangsjaar. Gebruik dit jaar om serieus zorgvuldig samen met de ondernemers te kijken hoe de Kerstmarkt daarna, nog beter dan dat het nu al is, door kan gaan. Misschien via een extern evenementenbureau, uiteraard in nauw overleg met ondernemers of misschien zoals in het stuk staat, maar ook door ondernemers zelf wordt benoemd, een stichting waar ondernemers en belanghebbenden zelf regelen.

Welke van deze twee het best werkt, zal het onderzoek uitwijzen, maar dat ondernemers betrokken moeten worden is wel echt van belang. Want als er iemand weet hoe je kosten beheerst, risico's afweegt en opbrengsten creëert, dan zijn het onze ondernemers. In tegenstelling tot de overheid en dus ook de gemeente, die kunnen namelijk niet zoveel. Zeker niet als het gaat om efficiënt met belastinggeld omgaan. Belangrijkste blijft, de Kerstmarkt kan niet weg uit Haarlem. Dit geeft ondernemers een extra kans om zichzelf te laten zien en dient als een visitekaartje voor de mooiste stad van het land. Dank u wel. De voorzitter: Dank u wel. Dan de heer Jonker, D66. Ga uw gang. De heer Jonker: Dank. Laat ik met de deur in huis vallen, D66 wil doorgaan met de Kerstmarkt. Het zet Haarlem op de kaart, dat is vandaag al genoeg aangegeven. En het brengt ook geld in het laatje bij onze ondernemers. Dat zei de voorzitter van de BIZ Binnenstad vandaag ook nog op de radio. Hij zei ook wel dat er een kwaliteitsslag gemaakt kan worden. Een langere periode, meer spreiding misschien. En D66 kan zich daarin vinden. We zijn ook al langer wel kritisch over de kosten, de omvang en de veiligheid van de huidige vorm van de Kerstmarkt. Misschien kan een kleinere, gespreide variant van de Kerstmarkt net zo goed of zelfs beter werken. Een voorbeeld kan ook zijn hoe ze het in Duitsland doen.

Langere tijd een Kerstmarkt, met vooral horeca uit de binnenstad op de pleinen, terwijl bezoekers daaromheen onze mooie winkels in de straten bezoeken. We denken ook aan de mogelijkheid voor de Kerstmarkt voor meerdere dagen, niet alleen op de Grote Markt, maar misschien ook te kijken naar de Cronjé of de Botermarkt, andere pleinen in het centrum. We hebben ook meerdere lokale ondernemers gehoord en eentje zit ook tussen die inspreekbijdragen, uit andere delen van de stad die ook graag iets willen organiseren in deze periode. Maar niet tegen het grote geweld op de Grote Markt kunnen opboksen. We zouden dit en de financiële kaders van een kleinere, gespreide variant in zowel locaties als tijd, graag willen betrekken in het nog uit te voeren onderzoek. Is dat nog mogelijk? Graag een reactie. We hebben ook de verschillende insprekers goed gehoord en ook veel reacties gekregen op onze eigen sociale media. En die zijn best wel verdeeld. Er zijn veel wisselende reacties, maar wel duidelijk is dat men door wil met een variant van de Kerstmarkt. En we hebben daarom een vraag aan de burgemeester over het in de tussentijd stoppen van de Kerstmarkt, wat aangegeven wordt. Is het mogelijk wat het college betreft om de Kerstmarkt door te laten gaan, terwijl we kijken naar een mogelijke andere variant? Want D66 neigt daarnaar. Graag reactie. Dank u. De voorzitter: Dank u wel.

Dan nog de heer Alberts van Forum voor Democratie.

30

De heer Alberts: Dank, voorzitter. Het liefste ziet FvD dat ondernemers niet zo afhankelijk van een Kerstmarkt zijn. Onze fractie pleit in alle bestuurslagen voor radicale lastenverlichting, waardoor ook ondernemen weer veel meer loont. Zolang dat uitblijft, ziet FvD Haarlem graag dat de Kerstmarkt in ieder geval doorgang blijft vinden, op een manier waarbij het belang van de ondernemers ook optimaal gediend wordt. Wij zullen ons hierop beraden na het onderzoek, dat zo te horen aanstaande is. Dank u wel. De voorzitter: Dank u wel. Dan mevrouw Van Zetten, Hart voor Haarlem. Mevrouw Van Zetten: Die Kerstmarkt die wekt wel heel verschillende gevoelens op in de stad. We hebben net hele enthousiaste ondernemers gehoord op de tribune, van een straat waar ik ook graag kom en koop. Maar ik spreek ook mensen met een winkel die de Kerstmarkt haten, omdat ze op die dag hun winkel het best dicht kunnen doen, omdat ze geen bezoekers krijgen, omdat mensen rukken aan hun mooie kleren en het te duur vinden en vervolgens toch met een ongemak de winkel verlaten. Zelf spreek ik ook mensen in de stad. Een gaat liefst de stad uit. En doet boodschappen liever ergens anders. En andere mensen, zoals we ook begrijpen, vinden het een heel leuk evenement in Haarlem. Kerstmis hoort ook bij Haarlem, zo’n markt ook, want daar leent onze pittoreske binnenstad zich fantastisch voor.

Dat moet ook zeker zo blijven. Zelf denk ik: die hele commerciële wending die het heeft genomen, met vooral heel veel eten, heel veel Glühwein en dat soort zaken, waar mensen toch snel geld mee verdienen. Dat kan wat Hart voor Haarlem betreft wat minder, want het gaat ook ten koste van de winkeliers die zeggen: volgende keer zet ik ook maar zo'n tent met Glühwein voor mijn deur, dan houd ik er tenminste ook nog wat over en nu draai ik verlies. Dat is een balans die we zouden moeten vinden met zijn allen. We zien, het was altijd heel erg leuk en schattig en nu is het heel erg groot en massaal. En daar moet een beetje … Het moet uiteindelijk ons allemaal ten goede komen hier in Haarlem. En natuurlijk is het goed om als uitstraling naar buiten van u kunt naar Maastricht gaan, want daar is het ook heel fijn, maar komt u vooral naar Haarlem en komt u dan vooral nog eens terug. En wij zijn Hart voor Haarlem, wij willen dat zo houden. En ik ben ook heel benieuwd naar het onderzoek dat zou komen. Stoppen of doorgaan dat is op dit moment geen punt van vertrek. Je merkt wel aan de ondernemers die hebben ingesproken, dat zij wel op zekerheid zitten te wachten en inderdaad die voorbereidingen, als je spulletjes moet kopen, die beginnen al binnenkort. En wat dat betreft hebben wij het al maanden laten lopen. We staan nu op een punt wat we in het najaar ook hadden kunnen bespreken.

En ik wacht dan ook even maar de reactie af van het college van hoe u hier dan het beste van gaat maken voor de komende jaren en voor onze ondernemers, maar ook voor de bewoners in de binnenstad. De voorzitter: Dank u wel. Dan de heer Aynan, Jouw Haarlem. De heer Aynan: Dank u wel, voorzitter. Jouw Haarlem kiest voor de kleine, lokale ondernemer. Dat bent u denk ik wel van ons gewend. Maar of we die kleine ondernemer dienen door een Kerstmarkt in deze vorm is de vraag. En gelukkig stellen meer fracties die vraag. Maar van stoppen van de Kerstmarkt kan wat ons betreft geen sprake zijn. En het is een beetje bevreemdend dat het college met die optie is gekomen. Want daar hebben we nooit om gevraagd. Niemand niet, geloof ik. Voorzitter, wat in deze discussie een beetje vergeten wordt, is dat de binnenstad niet alleen ondernemers en bezoekers kent, maar ook 15.000 bewoners. Mensen die hier wonen, werken, boodschappen doen, hun kinderen naar school brengen. En voor hen is de binnenstad geen evenementenlocatie, maar hun dagelijks leven. En tegelijkertijd zien we dat de Kerstmarkt inderdaad een groot succes is geworden, 200.000 bezoekers en die schaal legt een druk op de openbare ruimte. Bereikbaarheid, veiligheid, leefbaarheid. En er hangt ook een prijskaartje aan. Daar hebben meer fracties aan gerefereerd, bijna 400.000 euro.

En dan is het niet onredelijk om de vraag te stellen: past deze omvang nog bij Haarlem bij deze Kerstmarkt? Wat Jouw Haarlem betreft, is de richting duidelijk: minder

31

massa, meer sfeer, meer kwaliteit, meer aandacht voor bewoners, meer aandacht voor lokale ondernemers. En wat ons betreft, houd het zelf in de hand alstublieft, maak niet een fout zoals we bij het Houtfestival hebben gedaan. Houd het zelf in de hand qua organisatie, qua ondernemerschap. Dus meer kansen voor de lokale ondernemers. Dank u wel, voorzitter. En de vragen van D66 ondersteunen we van harte. De voorzitter: Dank u wel. Volgens mij hebben we alle fracties … Of de heer Kuin van de SP als laatste. Ga uw gang. De heer Kuin: Een afwijkend standpunt. Daarom toch maar even apart. Dank u wel, voorzitter. De vraag die voorligt, is volgens mij vrij simpel. De vraag is: stoppen of doorgaan? En wij zeggen doorgaan en vervolgens komt er dan een onderzoek en daar zullen we naar kijken. Om iets van richting mee te geven wat ons betreft, kan het in dezelfde omvang door blijven gaan. Voor ons is het belangrijk wat de Haarlemmers ervan vinden en met 40.000 bezoekers zijn de Haarlemmers denk ik heel duidelijk enthousiast over deze Kerstmarkt. En dat horen we ook van ondernemers. Dus wat ons betreft doorgaan. Wat ons betreft ook doorgaan met de organisatie door de gemeente zelf. Wij zijn tegen uitbesteding. Dat zal alleen maar tot hogere kosten leiden, denken wij. Dank u wel. De voorzitter: Dank u wel. Volgens mij hebben we nu alle fracties gehad. En we hebben nog een kwartier.

We gaan nu naar beantwoording door de burgemeester. En als het mogelijk is nog een tweede termijn en anders ronden we rond 20.30 uur af. Aan de burgemeester het woord. Ga uw gang. Burgemeester Wienen: Dank u wel. Ik heb de indruk dat het mogelijk moet zijn om in een redelijk korte tijd te komen tot een conclusie en afronding. Dank, voor alle reacties. Misschien toch even het antwoord op die vraag die diverse fracties gesteld hebben. Hoe kan u hier voorstellen om misschien zelfs te stoppen, hebben wij daar ooit om gevraagd? Je kunt het ook omdraaien. Er is een aantal keren over gesproken en er was iedere keer wel een hele kritische ondertoon. Wij hebben als college gezegd: wij willen graag een uitspraak van de raad. En hopelijk, u heeft ook gezien wat de opvatting van het college is, namelijk wij willen doorgaan. Hopelijk vindt de raad dat ook, maar dan moet het ook een keer gezegd worden. Nu hangt er constant toch ook een beetje, althans dat was ons gevoel, de zorg van wil de raad het wel? En wat dat betreft ben ik echt heel blij met deze discussie. De discussie die geeft aan dat u bijna unaniem zegt of misschien zelfs wel unaniem: wij vinden dat de Kerstmarkt bij Haarlem hoort, wij willen door met de Kerstmarkt. En ik denk dat dat een heel belangrijk signaal is. Dat helpt ook.

U heeft ook een aantal hele heldere richtingen aangegeven, die tamelijk breed worden onderschreven van qua kosten mag het in ieder geval niet verder uit de hand lopen. Dat is het minste wat erover gezegd kan worden. U zoekt naar meer kwaliteit, meer lokale invulling en wij krijgen de ruimte. Dat was ook een vraag van kunnen we nog een jaar zo doorgaan en ondertussen onderzoek doen? Dat is ook ons voorstel, maar ook dat moeten we wel expliciet aan u voorleggen, maar ik proef daar brede steun voor, onderzoek moet plaatsvinden. Dat gaat wat meer kosten dan wij … Dan uzelf in eerste instantie daarvoor beschikbaar wilde stellen. Maar we gaan dat dekken vanuit de middelen die we hebben. Dat onderzoek is belangrijk. Daarom vind ik het ook gevaarlijk om nu allerlei, ik zou bijna zeggen, conclusies te gaan trekken bij voorbaat. We doen het onderzoek niet voor niets. Maar de vragen die u meegeeft, die nemen wij ook mee in het onderzoek. Bijvoorbeeld van hoe reëel is het om te zeggen van je zou het meer kunnen spreiden? Moet je de duur ook nog wat langer kunnen maken? Er zijn allerlei suggesties en vragen gesteld en wij nemen dat mee. Ik wil een paar punten nog even langslopen. Heeft de uitbreiding geholpen als het gaat om de druk van het aantal mensen? De congestie die er ontstond, de veiligheid.

Ja, het is echt zonder meer dat wij zeggen: zoals het nu gaat en dat wordt echt heel professioneel begeleid ook, de markt is druk, maar niet te druk. Dit is wat je graag wilt, gezelligheid zonder dat er sprake is van plekken waar het helemaal vastloopt. En dat hadden we

32

wel. Dat was ook echt gevaarlijk. Dat is ook vanuit de raad aangegeven. Dat was de reden waarom we gezegd hebben van het moet in een wat groter gebied en er komt ook een dag bij. En dat heeft gewerkt. Er is ook best wel sprake van iets meer bezoekers, maar de resultante is dat het nu echt op een verantwoorde, veilige, goede gezellige manier plaatsvindt, terwijl het te druk aan het worden was. Dan zijn er … Eens even kijken. Dat zijn allemaal dingen die we meenemen in het onderzoek. Buiten het hoogseizoen zou je dat beter moeten doen. Dat zei de heer Procee. Dat ben ik totaal met u oneens. De meeste evenementen die vinden plaats in het voorjaar en in de zomer en het laagseizoen is najaar en winter. En dit is een evenement wat, omdat het in de winter is, natuurlijk is de kerstperiode ook een periode waarin er een aantal andere dingen gebeuren, maar niet qua evenementen. Dat is om allerlei redenen goed te begrijpen, maar dit is een evenement wat juist in de winter een enorme toegevoegde waarde heeft. Wat ons betreft, is dit wel degelijk buiten het gewone evenementen hoogseizoen en levert extra meerwaarde op daardoor voor de stad. Wat als er geen externe partij is te vinden? Dat is een deel van het onderzoek.

Ik heb ook goed begrepen dat de meesten van u … Sommigen zeggen: kan de gemeente het niet zelf blijven doen? Een van de redenen waarom we het graag willen proberen bij een externe partij te zetten, dat is dat het zuiverder is. Wij zijn degenen die de vergunning geven, die de handhaving doen, controle. Dan heb je liever dat er een andere eerst verantwoordelijke is voor de markt zelf en de opzet. Dat is zuiverder qua rollen. En in de tweede plaats, door een externe partij en als daar lokale partijen zeggen: wij willen daar op de een of andere manier bij betrokken zijn, vind ik dat heel erg positief. Maar die externe partij en dat zijn sommige andere partijen die dat benadrukt hebben, die kan ook weer met frisse ogen naar dingen kijken en misschien zeggen van dan zouden we sommige dingen wat anders willen doen. Ik ben het volstrekt niet eens met degenen die zeggen van de overheid, dat was ik geloof BVNL, als ik me niet vergis. Maakt niet uit. In ieder geval, er is gezegd van de overheid die kan niet iets goed organiseren. Deze markt is … De voorzitter: Gaat u verder. Burgemeester Wienen: Ik wilde maar zeggen dat deze markt, je kan een heleboel zeggen, maar dit is echt helemaal door de overheid opgezet en georganiseerd. En daar zijn een aantal dingen die niet goed zijn. Dat constateren we met elkaar.

Het is te autonoom, langzaam doorgegroeid, terwijl u als beleidsbepalend orgaan daar ook uw eigen zeggenschap in wilt hebben en moet hebben. Maar niemand kan ontkennen volgens mij dat het gelukt is om een heel mooi evenement te maken, waar geweldig veel mensen op afkomen en van genieten. En dat was dan wel onder overheidsleiding. Wij kijken ook naar de extra ogen die een externe partij kan geven. Waar komt de voorkeur van het college vandaan? Wij zien de economische betekenis voor de stad. Wij denken dat het een hoge meerwaarde heeft, dat het ook leidt tot bekendheid van de stad, tot omzet. Dat het op het goede moment is, dus niet in het hoogseizoen van de evenementen, maar juist op een ander moment. En wij zouden het echt jammer vinden als we die kans zouden laten liggen. En dan kom ik op uw andere vraag. U zegt van hoe kan u nu die conclusie trekken dat dit een gewenst evenement is, want 7,7 niet hooggewaardeerd? Dat ben ik niet met u eens bijna. Bijna een 8. Ik ken een heleboel mensen die zeggen: fantastisch. Ik denk dat dat een mooie waardering is. We kunnen hem net zo goed wegstrepen, want we hebben op dit moment geen waarderingen van andere evenementen. Dus we weten ook niet van hoe verhoudt het zich tot andere evenementen? Misschien moeten we die buiten beschouwing laten.