Schrijven de heer Smit over Burgerinitiatief Plan B

Aan de leden van de Raadscommissie Bestuur -inspraakreactie vergadering 11 maart 2021*deze versie is op verzoek van de voorzitter van de RC Bestuur gewijzigd*

onderwerp: mogen spelregels veranderd worden tijdens de wedstrijd?

Haarlem, 9 maart 2021

Geachte raadsleden,

In oktober 2020 dienden bewoners van de Vijfhoek, samen met de wijkraad, een burgerinitiatief in bij het presidium van de raad. 28 februari jl. Dat burgerinitiatief werd door het presidium getoetst aan de voorwaarden van de verordening op het burgerinitiatief (hierna de verordening). Als je het spel wil meespelen moeten burgers zich vanzelfsprekend aan de regels van die verordening houden. Dat geldt dan ook voor de gemeente Haarlem. Maar gebeurt dat ook? Op 28 februari jl. schreef ik bijgevoegde brief aan de leden van de raad over het onjuist toepassen van de verordening. Antwoord blijft tot nu toe uit. Die vergissing in de oorspronkelijke besluitenlijst van de RC Beheer was mij opgevallen na lezing van ‘de besluitenlijst’ en het transcript van de vergadering van de RC Beheer van 11 februari jl. Op 4 maart meldde een griffiemedewerker mij telefonisch dat er inderdaad sprake was van een misverstand. Na dat gesprek met de griffie n.a.v. mijn brief is de oorspronkelijke besluitenlijst van de RC Beheer van 11/02 aangepast (ook al ontstaat er dan in mijn ogen spanning met het besprokene van die vergadering). In de gewijzigde versie van de besluitenlijst staat nu onder meer het volgende.

"Het burgerinitiatief wordt voor nu dus aangehouden, betrokken bij bovenvermelde beleidsnota’s en komt, zodra de besluitvorming in de raad over het mobiliteitsbeleid is, apart, als Plan B, op de commissie- en raadsagenda."

Ik maak ook tegen deze versie van het gewijzigde 'besluit' (volgens mij dient dit een 'advies' te zijn) bezwaar. Volgens artikel 2 van uw Algemene Commissieverordening (2018) neemt een raadscommissie geen besluiten maar geeft deze adviezen. Overigens is het formeel bezwaar maken tegen een beslissing van een niet-bestuursorgaan (ic de RC Beheer) een lastige zaak. Tijdens het telefoongesprek met de griffiemedewerker heb ik onder meer gewezen op art 7.3 van de verordening. Nu het advies van de RC Beheer formeel bekend is en op 11/03 besproken wordt in die RC Beheer, schrijft art. 7.3 van de verordening (klik hier voor een linkje vanaf de gemeentelijke website) voor dat het burgerinitiatief op 25 maart a.s. in de eerstvolgende raad ná dat advies aan de orde zal zijn. Het 'aanhouden' van een burgerinitiatief door een raadscommissie kent uw verordening namelijk niet als processtap. Er is in de verordening een vloeiende procesgang voorzien en geen maandenlange pauze (zie bijv. art. 7). Ook kennen uw verordening en uw Algemene Commissieverordening geen ‘besluiten’ van een raadscommissie maar ‘adviezen’.

Via een mailbericht op 4 maart jl. vertelt de griffiemedewerker mij desgevraagd vervolgens onder meer: “Voor wat betreft het punt over de eerstvolgende raadsvergadering, staat er in de Verordening dat dit de eerstvolgende raadsvergadering na ontvangst van het advies van de raadscommissie. Er is op dit moment nog geen sprake van een advies van de raadscommissie en dus ook nog niet van dé eerstvolgende raadsvergadering.”

De griffie voegt in dit bericht een extra processtap in de verordening toe: een burgerinitiatief wordt in dit geval blijkbaar twéémaal inhoudelijk besproken in een raadscommissie. Artikel 7 van de verordening kent deze extra processtap niet. Bovendien wordt van het product ‘adviseren’ van een commissie van advies en bijstand (art 82 GW) een ‘besluit’ gemaakt. Uw verordening kent geen ‘besluiten’ van raadscommissies, maar ‘adviezen’. Tijdens de vergadering van de RC Beheer wordt blijkens het transcript van de vergadering van 11/02 over ‘aanhouden’ gesproken van het aldaar besproken burgerinitiatief. Uw verordening kent geen ‘aanhouden’ van een burgerinitiatief. Artikel 7 kent aan een burgerinitiatief (na toetsing aan de verordening) een vloeiende procesgang toe, dat wil zeggen zonder enige hapering.

B&W vertraagt Het is mij overigens al enige tijd duidelijk dat de wethouder allerlei andere zaken in de planning heeft (in mei 2020 zouden volgens de wethouder die betreffende plannen in 2020 gereed zijn, ook bij u bekend) die samen zouden hangen met plan B. Niet duidelijk is echter wanneer deze zaken werkelijk gereed zullen zijn en ervaringen uit het verleden m.b.t. gemeentelijke planningen tonen helaas vaak forse vertragingen aan. Nu is blijkbaar een volgende planning afgegeven maar er is geen enkele garantie dat die planning wel gehaald wordt. Volgens de aangepaste besluitenlijst gaat plan B (ijs en weder dienende) als het aan B&W ligt ná het zomerreces in de raad aan de orde komen terwijl B&W dan in onze wijk al druk doende is met de uitvoering van bestreden (vandaar plan B in oktober 2020) verkeersmaatregelen. Hoe wilt u burgers blijven motiveren om ‘mee te doen’ als tijdens het spel door u de regels worden veranderd? De ruim 500 ondersteuners van plan B willen -sinds oktober 2020- dat hun plan (en hun plan alléén) over hun wijk in de raad aan de orde komt (zie ook het dictum van het raadsvoorstel bij plan B in de aanbiedingsbrief). Kortweg: de ondertekenaars van plan B (maar ook de verordening) hebben eenvoudig geformuleerd 'geen boodschap' aan allerlei mogelijk samenhangende zaken uit het B&W mandje met hun burgerinitiatief.

De wethouder kan, ook nadat de raad in maart 2021 over plan B heeft geoordeeld, vervolgens in alle rust zijn eigen route en tijdpad volgen, wat de ondertekenaars betreft. Bovendien is de verordening in artikel 7 duidelijk over een vloeiende procesgang zonder de toevoeging van het tweemaal bespreken in een raadscommissie. De verordening kent de behandeling van een burgerinitiatief een eigenstandig en vloeiend procesverloop na de bespreking in een raadscommissie toe. Oproep Een burgerinitiatief is in beginsel een zaak tussen burgers en de gemeenteraad. Beide groepen onderwerpen zich aan de geldende spelregels vastgelegd in de verordening. Ik zie echter in deze casus diverse niet-eigenaren van de verordening zonder enige tegenspraak zichtbaar sturen.

Wie weet zijn er, voor mij niet zichtbaar, nog veel meer stuurlui druk bezig met dit burgerinitiatief en het flexibel interpreteren van de verordening. Het interpreteren van een verordening, anders dan bedoeld, zou dit meesturen van niet-eigenaren niet nodig moeten maken. Daar is in 2005 al over nagedacht. De verordening wordt in deze casus blijkens de beschreven voorbeelden naar willekeur flexibel gemaakt en wordt zelfs uitgebreid met een processtap. Het college c.q. de wethouder dient m.i. geen zaken stapelen omdat men vindt dat er iets samenhangt met een burgerinitiatief. Daardoor vertraagt het beoogde proces van de burgers fors. Ruim 500 ondertekenaars van plan B (uw kiezers) rekenen op u als leden van de RC Bestuur c.q. als raadsleden: de raad is immers de enige eigenaar van de verordening. Die verordening is duidelijk en is niet van rubber. Daarom ga ik er van uit dat ook deze verordening onverkort voor alle partijen geldt en niet tijdens de wedstrijd veranderd kan worden. Ik vraag u vriendelijk om naleving van de verordening zorg te dragen. Ik reken en verwacht daarom op behandeling van plan B (sec) in de raad van 25 maart. Graag hoor ik van u, tijdens het moment van inspreken op 11 maart, waarom mijn zienswijze mogelijk niet juist zou zijn.

Mocht mijn zienswijze onverhoopt naar uw oordeel niet correct zijn dan hoor ik graag bij welk bestuursorgaan ik terecht kan met een bezwaarschrift nu een niet-bestuursorgaan met uw goedvinden ‘beslissingen’ strijdig met twee verordeningen heeft genomen.

Met vriendelijke groeten, Dick Smit, medeondertekenaar van het burgerinitiatief Plan B