Raadsinformatiebrief transitieplan asielopvang Kennemerland

Raadsinformatiebrief

Onderwerp Raadsinformatiebrief transitieplan asielopvang Kennemerland Nummer 2023/201391 Datum college 14 februari 2023 Portefeuillehouder Wienen, J. Programma/beleidsveld 2.1 Voorzieningen volwassen Afdeling PG Auteur P. Haker Telefoonnummer 023-5113431 Email phaker@haarlem.nl Recent is het concept van Wet ‘gemeentelijke taak mogelijk maken Bestemd voor: asielopvangvoorzieningen’ – kortweg de spreidingswet - gepubliceerd. Onderdeel van deze wet is het creëren van een wettelijke taak voor gemeenten voor het realiseren van opvanglocaties voor asielzoekers. Hiermee wordt vastgelegd dat gemeenten medeverantwoordelijk zijn, naast het Rijk, voor de realisatie van asielopvang voor vluchtelingen en asielzoekers. Concreet betekent dit dat alle gemeenten in Nederland een wettelijke taakstelling krijgen voor het realiseren van permanente opvang van asielzoekers. Tijdens de regionale raadsbijeenkomst op 1 februari bent u hierover geïnformeerd. De bijeenkomst heeft ook geleid tot nadere vragen van raden. Deze raadsinformatiebrief beoogt meer duidelijkheid te geven over het proces, het afwegingskader en de bestuurlijke besluitvorming. Bijlagen

-

1. Aanleiding Recent is het concept van Wet ‘gemeentelijke taak mogelijk maken asielopvangvoorzieningen’ – kortweg de spreidingswet - gepubliceerd. Onderdeel van deze wet is het creëren van een wettelijke taak voor gemeenten voor het realiseren van opvanglocaties voor asielzoekers. Hiermee wordt vastgelegd dat gemeenten medeverantwoordelijk zijn, naast het Rijk, voor de realisatie van asielopvang voor vluchtelingen en asielzoekers. Concreet betekent dit dat alle gemeenten in Nederland een wettelijke taakstelling krijgen voor het realiseren van permanente opvang van asielzoekers. Weliswaar kan er nog het nodige wijzigen in het huidige concept, maar de verwachting is dat er een aanwijzingsbevoegdheid voor het rijk komt om gemeenten te kunnen dwingen om mee te werken aan de vestiging van een AZC. De colleges in de regio hebben afgesproken daarvoor in ieder geval het voorbereidende werk te doen Voor onze regio Kennemerland geldt in 2023 een taakstelling van 2.108 opvangplekken, als volgt verdeeld over de gemeenten

Kenmerk: 2023/201391

1/4

Beverwijk

Bloemendaal

Haarlem

Haarlemmermeer

Heemskerk

Heemstede

Uitgeest

Velsen

Zandvoort

160

90

620

607

149

105

51

261

65

Tijdens de regionale raadsbijeenkomst op 1 februari bent u hierover geïnformeerd. De bijeenkomst heeft ook geleid tot nadere vragen van raden. Deze raadsinformatiebrief beoogt meer duidelijkheid te geven over het proces, het afwegingskader en de bestuurlijke besluitvorming.

2. Proces De spreidingswet gaat uit van regio’s in de provincie. Iedere gemeente heeft een eigen opgave en moet zelf geschikte locaties aandragen. De regio’s moeten uiterlijk 1 april een regionaal plan indienen bij de provincie waarin beschreven wordt op welke wijze zij hun taakstelling denken te kunnen realiseren. De provincie coördineert de spreiding over de hele provincie Noord Holland en is formeel aangewezen als toezichthouder op het proces. Op dit moment inventariseren de negen gemeenten potentiële locaties. Deze worden op haalbaarheid getoetst met een afwegingskader op basis waarvan het concept regionaal plan gereed gemaakt wordt voor voorlopige vaststelling door de colleges in maart. Dat er sprake is van een concept, heeft alles te maken met het besluitvormingsproces dat in de raden nog moet plaatsvinden, dit wordt beschreven in paragraaf 4.

3. Afwegingskader Er wordt een regionaal afwegingskader opgesteld als instrument om de keuze voor locaties te onderbouwen. Het is primair een hulpmiddel om in beeld te brengen wat er nodig is om locaties geschikt te maken voor asielopvang. Onderdelen van dit afwegingskader zullen zijn: 1. Locatiekenmerken Het gaat hier om feitelijke gegevensverzameling zoals de kadastrale aanduiding, huidige bestemming Wro, leegstand ja of nee, huidig gebruik, aanwezige nutsvoorzieningen, brandveiligheid, luchtkwaliteit. 2. Omgevingsfactoren Hier wordt de omgeving in beeld gebracht. Voorbeelden zijn de infrastructuur zoals openbaar vervoer, de aanwezige van voorzieningen zoals scholen, winkels en welzijnsvoorzieningen. 3. Exploitatiemogelijkheden Eigendomsverhoudingen en benodigde investeringen worden in beeld gebracht en in relatie gebracht met de duur van de beschikbaarheid van de locatie.

Kenmerk: 2023/201391

2/4

Gemeenteraden kunnen vooraf input geven op het regionaal afwegingskader. Het verzoek is om van deze mogelijkheid gebruik te maken in februari, zodat deze vooraf kunnen worden opgenomen in het regionaal afwegingskader. Gemeenteraden kunnen uiteraard ook tijdens de formele bestuurlijke besluitvorming nog hun inbreng hebben op het regionaal afwegingskader.

4. Bestuurlijke besluitvorming Er is feitelijk sprake van twee bestuurlijke besluitvormingstrajecten: a) het vaststellen van het regionaal plan dat per 1 april aan de provincie moet worden voorgelegd door de colleges en b) het vaststellen van de individuele locaties door de gemeenteraden. Collegebesluit: het regionaal plan Het regionaal plan omschrijft de wijze waarop de regio aan haar taakstelling voor het realiseren van 2.108 permanente opvangplekken in 2023 denkt te kunnen voldoen. Het is het regionaal voorstel aan de provincie dat door de negen colleges in concept wordt vastgesteld. De colleges willen de gemeenteraden de gelegenheid geven om hun zienswijze te geven op dit regionale beeld, inclusief de onderbouwing ervan aan de hand van het regionaal afwegingskader. Omdat dit niet lukt voor de deadline van 1 april, spreken de colleges van een concept regionaal plan. Als de zienswijzen van de verschillende gemeenteraden aanleiding geeft het concept regionaal plan op onderdelen aan te passen, dan zullen de colleges hiertoe een vervolgbesluit nemen. Raadsbesluit: locatiekeuzes Gemeenteraden stellen het regionaal plan niet vast, zij zijn niet bevoegd een besluit te nemen over locaties in de regio, alleen in hun eigen gemeente.

Om die reden stellen de negen gemeenten ieder individueel een raadsbesluit op waarmee de eigen gemeenteraad om instemming wordt gevraagd over de locatiekeuze en de onderbouwing daarvan in de eigen gemeente. Ook de benodigde processtappen en de planning komen daarbij aan de orde. Mocht een gemeenteraad niet instemmen met de door het college voorgestelde locatie dan resteren er twee alternatieven. De gemeente zal opnieuw op zoek moeten gaan naar een alternatieve locatie om aan de taakstelling te kunnen voldoen. Het kan echter ook zijn dat het Rijk zijn aanwijzingsbevoegdheid toepast en de gemeente verplicht om mee te werken.

Kenmerk: 2023/201391

3/4

5. Planning Bovenstaande leidt tot de volgende regionale procesplanning:

Februari: opstellen regionaal plan

April: gemeenteraden geven zienswijze op regionaal plan en onderbouwing

Maart; colleges stellen regionaal plan vast

April: gemeenteraden besluiten over locaties in hun gemeenten

Mei: definitief regionaal plan

In februari inventariseren de negen gemeenten potentiële locaties voor het voorstel regionaal plan. Mede aan de hand van het afwegingskader leidt dit in maart tot een regionaal plan dat de negen colleges in maart als concept vaststellen ten behoeve van aanbieding aan de provincie. De colleges maken hierbij namelijk een voorbehoud. De gemeenteraden worden uitgenodigd hun zienswijze op het regionaal plan te geven. Inbreng vanuit de negen gemeenteraden kan leiden tot aanpassingen in het regionaal plan. Omdat gemeenteraden daarnaast besluiten over locaties in de eigen gemeente, kan ook dat invloed hebben op het regionaal plan. Om die reden houden de colleges er rekening mee dat een definitief regionaal plan niet eerder kan worden vastgesteld dan in mei. In de regionale raadsbijeenkomst is door Haarlemse raadsleden de behoefte gemeld te willen spreken over (specifieke) ruimtelijke toetsingscriteria voor eventuele Haarlemse locaties. Het college zal hiertoe een opinienota opstellen die in maart in de commissie Ontwikkeling kan worden besproken.

Het college van burgemeester en wethouders,

de secretaris,

de burgemeester,

Kenmerk: 2023/201391

4/4