I.c Advies Monumentale bomen bij kapbesluit bomen ouder dan 50 jaar, mail 26 augustus 2025, Platform Groen

Van: ton belderok werk <belderok@xs4all.nl> Verzonden: dinsdag 26 augustus 2025 16:41 Aan: Griffiebureau <griffiebureau@haarlem.nl>; Secretariaat Berkhout <secretariaat.Berkhout@haarlem.nl> CC: Khalid Ziani <kziani@haarlem.nl>; Hilde Prins <hildeprins@hetnet.nl>; Jan Hoekema <janhoekema@ziggo.nl> Onderwerp: Advies Monumentale bomen bij kapbesluit bomen >50 jaar *Naar afd ter reg - RS 53

Geachte leden van de Raadscommissie Beheer en Wethouder Robert Berkhout, Hierbij stuur ik namens het Platform Groen het advies Monumentale bomen kappen bij kapbesluit bomen >50 jaar. Met dit advies steekt het Platform Groen in op onderzoek en uitvoering in 2026. Het Platform Groen is graag bereid om dit advies toe te lichten en verder met u in gesprek te gaan. Met vriendelijke groet, Ton Belderok Secretaris Platform Groen

Platform Groen – adviesraad van burgerdeskundigen – adviseert de gemeente Haarlem gevraagd en ongevraagd over alle aspecten van het groen. Secretaris: Ton Belderok belderok@xs4all.nl

1

Monumentale bomen kappen Advies bij kapbesluit bomen > 50 jaar Datum 2025-08-26 def Advies aan: Raadsleden commisie Beheer cc. wethouder Robbert Berkhout, secretariaat.berkhout@haarlem.nl procesmanager Khalid Zidani, kziani@haarlem.nl Contactpersoon: Hilde Prins hildeprins@hetnet.nl Geachte raadsleden, Naar aanleiding van het college besluit 2025/0496208 ‘Vervangen 174 bomen en kandelaberen 4 bomen van 50jr en ouder’ geven we u een ongevraagd advies. Eerder heeft u besluiten genomen: 0930525 1. Bescherming bomen ouder dan 50 jaar. 0892361 1. Het vaststellen van de lijst van beschermwaardige Houtopstanden. 2020-06025 17.2 Motie Bescherm Waardig en op stand ons Hout. GLH, PvdA, D66, CDA, SP, AP, HvH, VVD, CU, Trots Haarlem en JH. Inleiding Bomen doen er mensengeneraties over voordat ze volgroeid zijn en enorme afmetingen hebben bereikt. Alleen door goede en duurzame bescherming kunnen ze oud worden en ons met hun verschijning verwonderen. Volgroeide, oude bomen zijn in ons land een kostbaar bezit. Daarom is in de Bomenverordening opgenomen dat het college pas besluit tot verwijdering van de boom van de monumentale bomenlijst nadat advies is ingewonnen bij een onafhankelijke boomdeskundige. Voor het 10 jaar durende project ‘vervanging bomen in Schalkwijk’ en 16 andere bomen is zo’n advies aangeleverd.

De overige bomen zijn op grond van een visuele keuring als ‘risicoboom’ is aangemerkt. De bomen zijn op de kaplijst geplaatst omdat volgens deze keuring het risico kan niet worden weggenomen door bijvoorbeeld het snoeien van de houtopstand. Een groot deel van uitgevoerde Nader Technisch Onderzoek NTO’s geeft aan dat de boom niet gekapt hoeft te worden en met aanvullende maatregelen kan blijven staan. De NTO’s bij de kapaanvragen geven voor 100% kap aan. De andere NTO’s worden niet meegestuurd, want die bomen worden niet verwijderd. Spaarnelanden heeft de Boom Veiligheid Controle BVC niet zelf gedaan maar direct door een onafhankelijke boomdeskundigen laten uitvoeren. De procesmanager is van mening dat de gehele BVC-ronde is uitgevoerd door Terra Nostra (in opdracht van Spaarnelanden) en dus 100% onafhankelijk is. De ETT-ers en ETW-er die boomtechnische adviezen hebben gegeven zijn lid van de internationale vakgroep van experts op het gebied van bomenonderzoek en boomveiligheid. Deze houdt zich bezig met geavanceerde technieken voor boomveiligheidsonderzoek. Het Platform groen kan niet beoordelen of de beoordelingen juist zijn en adviseert de conclusies te accepteren. Onderzoek In het Project Schalkwijk is voor 30 bomen door een gerenommeerd ETW-adviseur een kwaliteitsbeoordeling van de bomen uitgevoerd volgens de NEN-2767 methodiek.

Hierbij is naast de kwaliteit van de bomen de beheerbaarheid bepaald. Afhankelijk van deze beoordeling is bepaald welke bomen in de huidige standplaats kunnen blijven staan, welke baat hebben bij groeiplaatsverbetering, en welke bomen niet meer gaan reageren op groeiplaatsverbetering. Voor deze bomen is afhankelijk van de soort, conditie, standplaats en beschikbare ondergrondse ruimte bepaald of het vervangen van deze bomen in combinatie met een nieuwe groeiplaatsinrichting zal Platform Groen – adviesraad van burgerdeskundigen – adviseert de gemeente Haarlem gevraagd en ongevraagd over alle aspecten van het groen. Secretaris: Ton Belderok belderok@xs4all.nl

2

leiden tot een verduurzaming van het bomenbestand. In het uiterste geval worden rond de boom hekken geplaatst om de veiligheid te waarborgen. (Zoals op de Beatrixdreef met dode kastanjes) Ook gerenommeerd bedrijf Terra Nostra heeft voor 16 bomen NTO’s uitgevoerd met oa stabiliteitsen breukvastheidsonderzoek. Bij Domus+ moeten de oude populieren worden gesnoeid voor de veiligheid en twee bomen worden gekapt om een entree voor de locatie te maken. Geadviseerd wordt met de kap te wachten tot de Raad van State een besluit heeft genomen over de bezwaren van omwonenden. Kosten Bomen van deze leeftijd die gekapt worden hebben financiële waarde. Hierbij gaan de initiële investering in aanplant, de groeiplaats, het onderhoud, en het rente-op-rente-effect van deze investering verloren. De bijbehorende waardevermindering van ecosysteemdiensten, zoals uitgedrukt in de I-Treewaarde, is hierbij nog niet inbegrepen. Daarnaast brengt het rooien van bomen extra kosten met zich mee voor verwijdering, herinrichting van de groeiplaats, aankoop en aanplant van nieuwe bomen en nazorg. Het rechtvaardigt dure boomtechnische onderzoeken door deskundigen. De gemeente Haarlem investeert aanzienlijk in het herstel en de uitbreiding van haar bomenbestand.

Programma begroting OR.032 Bomen direct herplanten * is voor 2024 begroot op € 450.000, - en voor 2025 begroot op €1.050.000,Programma begroting OR.033 Meer bomen planten * begroot voor 2025 en daarna € 300.000, In Schalkwijk is de jaarlijkse uitgave €500.000,- aan het bomen-verbeterprogramma. De gemeente wordt hiermee geconfronteerd met de gevolgen van eerdere bezuinigingen op de aanleg van groeiplaatsen en het ontbreken van middelen voor levensduur verlengende maatregelen. Het is noodzakelijk om hier structureel en langdurig budget voor te reserveren. Jaarlijks worden een kleine 500 bomen vervangen binnen het DBC-contract. Meer informatie en een overzichtslijst is te vinden via: https://www.spaarnelanden.nl/jouw-leefomgeving/groen/bomen/ Aanplant In Haarlem worden in maart nog bomen met blad en bloesem geplant, wat kostbaar is door extra watergebruik en leidt tot slechte groeiresultaten. Beperk het plantseizoen tot november, december, januari, en alleen bij uitzondering februari. Begin eerder met de aanleg van groeiplaatsen, bij voorkeur al in september of oktober. Volg het Handboek bomen van het Norm instituut bomen voor de juiste boomsoort op de juiste plek met de juiste groeiplaats. Onderzoek waarom een boom gekapt moet worden en pas omstandigheden aan om herhaling van voortijdige kap te voorkomen.

Alleen als de raad kiest voor een kortere levensduur van de bomen dan 40-60-80 jaar kan de groeiplaats kleiner. Kies waar passend voor fruit-, noten- of bloeiende bomen, ook als die niet op de HIOR-lijst staan. Vermeld altijd in de kapvergunning waar herplant plaatsvindt om verlies van bomen te voorkomen. Ter informatie: Alle monumentale iepen worden jaarlijks geïnjecteerd. Advies • Vraag het college voor volgend jaar (inventarisatie in 2025) opnieuw het BVC en nader onderzoek door een onafhankelijk adviesbureau met ETT-ers of een Senior boomtechnisch adviseur (Veteran Tree Specialist) uit te laten voeren. • Plant en onderhoud de bomen volgens de richtlijnen van het Handboek bomen. • Vraag het college bij het bomen-verbeterprogramma prioriteit te geven aan de hoofdbomenstructuur en de parken. Plant op deze en andere drukke plaatsen bomen een maatje meer bv 20-25 en 25-30 ipv de minimum maat 18-20 om sneller bladmassa te krijgen en bestand te zijn tegen vandalisme, ook als dit iets duurder is. De bomen hebben dan een groter wortelstelsel. • Vraag of de herplant locatie wordt vermeld in de kapvergunning. Nu raken bomen verloren. Platform Groen – adviesraad van burgerdeskundigen – adviseert de gemeente Haarlem gevraagd en ongevraagd over alle aspecten van het groen. Secretaris: Ton Belderok belderok@xs4all.nl

3