Getekend Collegebesluit

Collegebesluit

Gemeente Haarlem

Onderwerp Startnotitie uitvoeringspian Gezond en Actief Leven Haarlem 2026-2028 Nummer

2025/631406

Portefeuiilehouder

Loenen, D. van

Programma/beleidsveld

1.3 Sociale Basis

Afdeling

M0

Auteur

Loon, R. R. van

Telefoonnummer

06 46215127

Email

rvanloon@haarlem.nl Het college stelt de startnotitie voor het Uitvoeringsplan Gezond en Actief Leven

Kernboodschap

Haarlem vast. Deze startnotitie vormt de basis voor het opstellen van een nieuw uitvoeringsplan voor de periode 2026-2028. Het uitvoeringsplan moet bijdragen aan het versterken van gezondheid en het terugdringen van gezondheidsverschillen in Haarlem. De startnotitie sluit aan op het regionale gezondheidsbeleid en de landelijke beleidskaders, zoals het Gezond en Actief Leven Akkoord (GALA), het lntegraal Zorgakkoord (IZA) en het Aanvullend Zorg- en Welzijnsakkoord (AZWA). Deze kaders vormen het beleidsmatige fundament waarbinnen het uitvoeringsplan wordt ontwikkeld en lokaal vertaald naar concrete acties. De Startnotitie is de basis voor een participatief proces waarin inwoners, maatschappelijke partners en de gemeenteraad actiefworden betrokken. Dat is belangrijk om de inhoudelijke kwaliteit van het uitvoeringsplan te vergroten en breed draagvlak te creëren. Tegelijkertijd vraagt deze aanpak om zorgvuldige voorbereiding, omdat participatie tijd en middelen vergt en afhankelijk is van betrokkenheid van diverse partijen. De uitwerking daarvan gebeurt de komende maanden. Behandelvoorstel voor

Het college stuurt het collegebesluit ter bespreking naar de commissie

commissie

Samenleving. De bespreking biedt ruimte om aandachtspunten en suggesties vanuit de commissie mee te nemen in de verdere uitwerking van het participatietraject en het uitvoeringsplan.

Relevante eerdere

- Nota gezondheidsbeleid en uitvoeringsplan (2021/185408) in collegevergadering

besluiten

van 28 april 2021

- Vaststellen plan van aanpak Gezond en Actief Leven Akkoord (GALA) ______________________ (2023/1846413) in collegevergadering van 21 november 2023

Kerimerk: 2025/631406

1/4

- Aangescherpte focus regionale nota gezondheidsbeleid (2025/427491) in collegevergadering van 27 mei 2025 Besiuit college

Het college van burgemeester en wethouders besluit:

d.d. 18 november 2025

1. De Startnotitie Uitvoeringsplan Gezond en Actief Leven Haarlem vast te stellen. de secretaris,

de burgemeester,

1. Aanleiding Op basis van het regionale kader 8 is het Uitvoeringsplan Samen gezond in Haarlem 2021-2023 opgesteld en ondertussen afgerond. Sindsdien hebben er op landelijk en regionaal niveau diverse nieuwe beleidsontwikkelingen plaatsgevonden. Zo zijn onder andere het Gezond en Actief Leven Akkoord (GALA) en het lntegraal Zorgakkoord (IZA) tot stand gekomen. Met het GALA plan van aanpak Op naar een gezonde generatie is de uitvoering van het gezondheidsbeleid in 2024 en 2025 vormgegeven. Recent is ook het Aanvullend Zorg- en Welzijnsakkoord (AZWA) tot stand gekomen en is de Regionale Nota Gezondheidsbeleid halverwege de looptijd aangescherpt. ln de informatienota over deze aangescherpte regionale nota is aangekondigd dat in het najaar van 2025 een geactualiseerd lokaal uitvoeringsplan zal worden opgesteld. De gemeente Haarlem wil met dit plan inspelen op actuele maatschappelijke ontwikkelingen en gezondheidsvraagstukken in de stad. De startnotitie vormt de eerste stap in dit traject en beschrijft de inhoudelijke uitgangspunten en de procesaanpak voor het opstellen van een nieuw uitvoeringsplan voor de periode 2026 - 2028. 2.

Beoogd resultaat

Het versterken van de gezondheid en het terugdringen van gezondheidsverschillen in de stad. De Startnotitie legt een basis en geeft richting voor het beoogde Uitvoeringsplan Gezond en Actief Leven Haarlem 2026 - 2028 met daarin concrete acties en initiatieven die aansluiten bij wat inwoners aan kansen en mogelijkheden zien op het gebied van leefstijl, mentale gezondheid en middelengebruik, met bijzondere aandacht voorjeugd, ouderen en inwoners met een verhoogd gezondheidsrisico 3. Onderbouwing voorstel 3.1 Participatie versterkt kwaliteit en draagvlak Het besluit maakt een participatief proces mogelijk waarin inwoners, maatschappelijke partners en de gemeenteraad actief worden betrokken. Dit vergroot niet alleen de inhoudelijke kwaliteit van het uitvoeringsplan, maar zorgt ook voor breed draagvlak en gedeeld eigenaarschap. Door in een vroeg stadium ruimte te maken voor participatie, wordt voorkomen dat het plan top-down wordt ontwikkeld en onvoldoende aansluit bij de behoeften en ervaringen van Haarlemmers. 3.2 Aansluiting bij regionale en lande/ijke kaders De startnotitie sluit aan op de Regionale Nota Gezondheidsbeleid Kennemerland en landelijke

Kenmerk: 2025/631406

2/4

akkoorden zoals het GALA, het IZA en het AZWA. Door deze kaders als uitgangspunt te nemen, wordt het uitvoeringsplan inhoudelijk versterkt en sluit het aan bij bredere beleidslijnen en samenwerkingsverbanden in de regio. 3.3 Noodzaak tot actualisering van beleid De gezcndheidsopgaven in Haarlem zijn urgent. Denk aan hardnekkige gezondheidsverschillen tussen wijken, toenemende mentale druk onderjongeren en de gevolgen van vergrijzing. Het vorige uitvoeringsplan liep tot en met 2023, het GALA plan van aanpak gaf uitvoering aan het beleid voor 2024 en 2025. Actualisering is nodig om effectiefte kunnen inspelen op de gezondheidsopgaven; de startnotitie maakt het mogelijk om te beginnen met de voorbereiding van een nieuw uitvoeringsplan. 4.

Risicos en kanttekeningen

4.1 Risicos 4.1.1 Participatie kan meer tijd en capaciteit vragen dan voorzien. Het participatietraject is nog niet (volledig) uitgewerkt. De kans is aanwezig dat de voorbereiding en uitvoering hiervan meer tijd en ambtelijke inzet vragen dan nu ingeschat. Als dit risico zich voordoet, kan dat leiden tot vertraging in het proces richting het uitvoeringsplan. Dat wordt ondervangen door het participatieproces in de komende maanden concreet uit te werken, met aandacht voor een realistische fasering en inzet van capaciteit. 4.1.2 Gebrek aan interne afstemming kan integrale aanpak belemmeren. Het uitvoeringsplan raakt aan meerdere beleidsdomeinen binnen de gemeente. Zonder goede ìnterne afstemming bestaat het risico dat kansen op samenhang en synergie onbenut blijven. De kans hierop is reëel, zeker in een fase waarin meerdere beleidsontwikkelingen parallel Iopen. Dit wordt ondervangen door het proces in te richten met een interne projectgroep en structurele afstemming met betrokken beleidsafdelingen. 4.2 Kanttekeningen 4.2.1 Doorlopende uitvoering ondanksformeel einde voriqe plan. Hoewei het vorige uitvoeringsplan formeel is afgerond, zijn veel activiteiten en samenwerkingen uit dat plan doorgezet en/of meegegaan in het GALA plan van aanpak.

Dit betekent dat er al uitvoering plaatsvindt op onderdelen van het regionale gezondheidsbeleid, terwijl het nieuwe uitvoeringsplan nog in ontwikkeling is. Het is van belang om deze doorlopende inzet goed te positioneren binnen het nieuwe plan, zodat duidelijk is wat wordt voortgezet, wat wordt vernieuwd en waar ruimte is voor aanvullende acties. 5. Consequenties en uitvoering 5.1 Financiën Voor het opstellen van het Uitvoeringsplan Gezond en Actief Leven Haarlem zijn op dit moment geen aanvullende middelen nodig. De werkzaamheden die voortvloeien uit de vaststelling van de startnotitie — zoals het uitwerken van de participatieaanpak en het organiseren van het participatietraject — worden uitgevoerd binnen de bestaande formatie, financiële kaders en begrotingsruimte van het budget voor Volksgezondheid. Dit vormt daarmee ook het financieel kader voor het uitvoeringsplan. Daarbij wordt in de verdere uitwerking van het plan rekening gehouden met mogelijke aanvullende middelen vanuit het AZWA. 5.2 Communicatie

Kenmerk: 2025/631406

3/4

Een communicatieplan is onderdeel van het Participatietraject. Dit plan bevat een strategie voor het informeren van inwoners, maatschappelijke partners en de gemeenteraad over het doel van het traject, de mogelijkheden om mee te doen en de rol van participatie. 5.3 Participatie Zoals eerder beschreven wordt nog gewerkt aan de uitwerking van het participatietraject. Het doel van de participatie is om inwoners, maatschappelijke partners en de gemeenteraad actiefte betrekken bij het opstellen van het uitvoeringsplan. Dit vergroot de inhoudelijke kwaliteit en het draagvlak van het plan. De participatie zal zich richten op het ophalen van ervaringen, behoeften en ideeën van Haarlemmers over gezondheid en leefomgeving. De gemeente kiest bij voorkeur voor een mix van instrumenten, zoals een debattenreek, digitale vragenlijsten en wijkbijeenkomsten. De precieze invulling van deze aanpak wordt in de komende maanden uitgewerkt en afgestemd met het Programmateam Lokale Democratie. Het participatieniveau Iigt naar verwachting op meedenken en meedoen, waarbij inwoners en partners invloed hebben op de inhoudelijke richting van het uitvoeringsplan, binnen de meegegeven kaders van het landelijke en regionale beleid. Tijdens en na het traject wordt actief teruggekoppeld wat met de input is gedaan, om transparantie en vertrouwen te waarborgen.

5.4 Juridisch De wettelijke grondslag voor dit besluit ligt in de Wet publieke gezondheid (Wpg).

s.s pianning De uitvoering van het traject verloopt gefaseerd en is afgestemd op de gemeenteraadsverkiezingen van maart 2026. De planning is daarom bewust opgeknipt: vóór de verkiezingen worden de voorbereidingen getroffen, na de verkiezingen start de uitvoering van het participatietraject en volgt de verdere uitwerking van het uitvoeringsplan. Gedurende het hele traject wordt de commissie Samenleving actief betrokken en geïnformeerd. 6. Bijlagen -

Bijlage 1. Startnotitie Gezond en Actief Leven Haarlem

Kenmerk: 2025/631406

4/4