Bijlage 1 PveL Korte Verspronckweg
Tekst van het document
Programma van Eisen voor de Leefomgeving
Korte Verspronckweg mei 2026
N
huidige situatie plangebied
Korte Verspronckweg | PvEL |
2
Inhoud 1. Inleiding
4
4. Landschap schetsontwerp
29
6. Beeldkwaliteit
88
1.1 Aanleiding 1.2 Wat eraan vooraf ging 1.3 Doel 1.4 Participatie 1.5 Leeswijzer
4 4 5 5 6
88 89 95
7. Uitvoering
98
7 7 8 10 13
7.1 Inleiding 7.2 De eigendomssituatie en contracteringsstrategie 7.3. Financiering 7.4. Planproces en Planning 7.5. Communicatie 7.6 Kwaliteitsborging 7.7 Planning
98
2.1 Inleiding 2.2 Gebiedsanalyse 2.3 Visie 2.4 Ontwikkelprogramma
29 30 31 32 34 38 42 44 45 46 47 48 61 62 63 65 67
6.1 Inleiding 6.2 Beeldkwaliteit gebouwen 6.3 Beeldkwaliteit landschap
2. Opgaven en visie
4.1 Landschappelijke context 4.2 Ontwerpprincipes 4.3 Plankaart openbare ruimte 4.4 Entree tot de autoluwe woonwijk 4.5 Rust en reuring 4.6 Ontmoeten en ontdekken 4.7 Recreatie en natuureducatie 4.8 Spelen en bewegen 4.9 Groenbeheer 4.10 Opgave verhogen maaiveld 4.11 Onderzoeksgebieden 4.12 Relatie tussen gebouw en landschap 4.13 Context wateropgave 4.14 Wateropgave 4.15 Pilot waterpositief ontwikkelen* 4.16 Ecologie 4.17 Boombalans*
3. Stedenbouwkundig schetsontwerp 14 3.1 Visie op de ontwikkeling 3.2 Ontwerpuitgangspunten 3.3 Plankaart 3.4 Axonometrie 3.5 Omgang met het bestaande 3.6 Bereikbaarheid voetganger 3.7 Bereikbaarheid fiets 3.8 Bereikbaarheid gemotoriseerd verkeer 3.9 Wijkhub 3.10 Bereikbaarheid nood- en hulpdiensten en afvalinzameling 3.11 Stedenbouwkundige opbouw 3.12 Ruimtelijke opzet 3.13 Programma en bouwhoogte 3.14 Bezonningsstudie
14 15 16 17 18 19 20 21 22 23 24 25 27 28
98 99 99 99 99 100
5. Randvoorwaarden, eisen en wensen 69 5.1 Inleiding 5.2 Omgevingswet- en visie 5.3 Stedenbouwkundige hoofdopzet 5.4 Programma 5.5 Natuur, klimaat en duurzaamheidsaspecten 5.6 Milieu- en omgevingsaspecten 5.7 Mobiliteit 5.8 Openbare ruimte 5.9 Privaat Maaiveld 5.10 Gebouwen 5.11 Slotbepalingen
Korte Verspronckweg | PvEL |
69 70 70 70 72 78 81 83 85 85 87
3
1. Inleiding 1.1 Aanleiding
1.2 Wat eraan vooraf ging
De herontwikkeling Korte Verspronckweg is een ontwikkellocatie binnen de zone Zijlweg-West. De ontwikkelzone Zijlweg-West is één van de zeven aangewezen ontwikkelzones binnen de gemeente Haarlem die bijdraagt aan de woningbouwambitie van 10.000 woningen in de periode 2020-2030.
In 2018 zijn de eerste ideeën voor de ontwikkeling van de zone Zijlweg West vastgelegd in een Startnotitie (2018/137889). Deze startnotitie is in 2020 uitgewerkt in een Ontwikkelvisie (2019/836482). In deze startnotitie wordt over de Korte Verspronckweg gesproken als een mogelijke ontwikkellocatie voor 170 tot 220 woningen. Om het woningprogramma met 50% sociale huurwoningen mogelijk te maken, heeft de gemeente Haarlem WBI subsidie aangevraagd voor de gehele ontwikkelzone Zijlweg West. In 2022 is er een WBI subsidie toegekend (2022/1254933) Voor de Korte Verspronckweg zijn hier 195 woningen opgenomen met een woningverdeling van 50% sociale huur, 12,5% middensegment, 37,5% vrije sector.
De zones geven ook een kwaliteitsimpuls aan de betreffende stadsdelen geven, onder andere in de vorm van nieuwe voorzieningen, meer differentiatie in het lokale woningaanbod en het verbeteren en vergroenen van de openbare ruimte. De ontwikkelzone Zijlweg-West omvat zes ontwikkellocaties, die de komende jaren worden getransformeerd tot nieuwe buurten waar het aantrekkelijk wonen en werken is. Hiermee worden 600 tot 900 woningen (50% sociale huur) en 5.000 tot 10.000m2 bvo maatschappelijke, culturele en economische voorzieningen toegevoegd aan de stad. Ook wordt de openbare ruimte verbeterd op het gebied van verkeersveiligheid, meer ruimte en betere verbindingen voor de voetganger en fietser en het versterken van het openbaar groen en water. Hierdoor zal de leefbaarheid van dit stuk Haarlem verbeteren en toekomstbestendig worden. De randvoorwaarden, eisen en wensen voor de transformatie van de gehele ontwikkelzone is vastgelegd in het Masterplan Zijlweg-West. Dit Masterplan is op 27 maart 2025 vastgesteld en dient als basis voor de ontwikkeling van de Korte Verspronckweg (2024/2207655).
Op 22 februari 2023 is de Ontwikkelstrategie ZijlwegWest (2023/210100) door de raad vastgesteld. Deze ontwikkelstrategie geeft de gemeente inzicht in sturingsmogelijkheden die zij bij het ontwikkelen van de zone heeft. In de ontwikkelstrategie wordt het project Korte Verspronckweg genoemd als een deelgebied waar de gemeente actief grondbeleid wil voeren, omdat zij grotendeels de grond in eigendom heeft. De overige grond is in bezit van NS Vastgoed. Deze opstallen zijn gemeentelijk eigendom en zijn bijna geheel afgeschreven. De opstallen worden nu tijdelijk verhuurd voor verschillende voorzieningen zoals voor scholen, sport, kunst en cultuur, een permacultuurtuin en een archeologisch depot.
Korte Verspronckweg | PvEL |
In de ontwikkelstrategie wordt ook de samenwerking met woningcorporatie Ymere genoemd. In het kader van "Samen Anders" is woningcorporatie Ymere al in een vroeg stadium bij de ontwikkeling van de Korte Verspronckweg betrokken. Op 3 juli 2024 hebben woningcorporatie Ymere en de gemeente hiervoor een afsprakenbrief getekend die de samenwerking van beide partijen voor de ontwikkeling Korte Verspronckweg vastlegt (2024/1108743). Om meer regie te kunnen voeren op de gewenste ontwikkeling van de zone Zijlweg-West heeft de gemeente Haarlem op 30 mei 2024 (2024/700081) besloten het voorkeursrecht op de percelen in de zone te vestigen. Dit geldt ook voor de percelen in de Korte Verspronckweg. Tijdens de behandeling van het Masterplan Zijlweg West in de gemeenteraad van 27 maart 2025 is voor de Korte Verspronckweg het amendement “Samen Beter Wonen, ook aan de Korte Verspronckweg" aangenomen. Dit amendement benadrukt nogmaals het belang van de realisatie van een wooncoöperatie en verzoekt in lijn met het Initiatiefvoorstel Samen Beter Wonen ruimte te bieden aan tenminste één wooncoöperatie in het plangebied en dit te betrekken bij het opstellen van het Programma van Eisen voor de Leefomgeving. In 2025 is een pilot waterpositieve gebiedsontwikkeling gestart.
Zes partijen (Provincie Noord-Holland, Gemeente Haarlem, drinkwaterbedrijf PWN, Hoogheemraadschap Rijnland, de Waterschapsbank, Woningcorporatie Ymere) onderzoeken hoe ze gezamenlijk in kunnen zetten op waterberging, waterbe-
4
sparing, waterhergebruik en slim waterbeheer. De zes partijen hebben hiervoor op 11 juli 2025 de Intentieverklaring Verkenning Waterpositieve Gebiedsontwikkeling Korte Verspronckweg Haarlem ondertekend. (2025/555025) Hierna zijn drie scenario's uitgewerkt. Van deze scenario's is vervolgens de financiële, technische en beheersmatige haalbaarheid onderzocht. Op 21 januari 2026 heeft de tweede bijeenkomst met de bestuurders van de zes organisaties plaatsgevonden. Op deze bijeenkomst is gekozen om de variant uit te werken met een aanzienlijke waterberging , met hergebruik van hemelwater en/of grijs water en waarbij water in het ontwerp centraal staat. Partijen werken nu aan de financiële dekking van de aanpak
1.3 Doel Het Programma van Eisen voor de Leefomgeving (PvEL) borgt de programmatische en ruimtelijke kwaliteit en samenhang van de transformatie voor de lange termijn. Dit gebeurt op basis van de gemeentelijke beleidskaders en ambities. In het PvEL staan de ruimtelijke en functionele kaders voor de nieuwe bebouwing en de openbare ruimte. Dit zijn kwantitatieve en kwalitatieve kaders voor onder andere het programma, bouwvolume, openbare ruimte en mobiliteit, milieu en duurzaamheid. Deze kaders zijn vertaald in een stedenbouwkundig schetsontwerp en vastgelegd in randvoorwaarden, eisen en wensen en beeldkwaliteitscriteria. Dit Programma van Eisen voor de Leefomgeving dient als basis voor de selectie van de ontwikkelende partij
en als toetsingsdocument voor de uitwerking in ontwerp en planonderdelen. Het is geen blauwdruk, maar maakt wel duidelijk waaraan de ontwikkelingen in het plangebied ruimtelijk en programmatisch moeten voldoen. Mocht de ontwikkelende partij om goed gemotiveerde redenen op onderdelen afwijken van de in dit PvEL geformuleerde eisen en wensen, dan is het aan het projectteam Korte Verspronckweg en het Qteam Zijlweg-West om te beoordelen in hoeverre dit mogelijk is en dit voor te leggen aan het bestuur. Het is de bedoeling dat er door de gebiedsontwikkeling aan de Korte Verspronckweg een heel nieuwe levendige woonwijk ontstaat waar wonen, werken en verblijven goed samengaan. Een wijk, waar het huidige karakter van vrijplaats in een verborgen tuin geborgd blijft. Een wijk die een bijdrage levert aan de vergroting van de woningvoorraad, door een divers aanbod van met name betaalbare woningen voor verschillende doelgroepen. Onderdeel daarvan is onder andere een nieuw type wonen in de vorm van een wooncoöperatie. Daarnaast kan de toevoeging van verschillende cultureel maatschappelijke voorzieningen, de bestaande permacultuurtuin en de Vrije School De Lindeboom bijdragen aan een gemeenschapsgevoel. De nieuwe woonwijk wordt beter bereikbaar door een nieuwe spoortunnel voor fietsers en voetgangers.
Tegelijkertijd krijgt de wijk een autoluw karakter waarbij de auto’s bij de entree parkeren in de parkeerhub. De ambities op het gebied van duurzaamheid en groene inpassing zijn hoog. Er is aandacht voor hergebruik van materialen van de bestaande bebouwing, maatregelen voor waterberging, waterbesparing en hergebruik.
Korte Verspronckweg | PvEL |
De openbare ruimte wordt klimaatadaptief zijn heeft aandacht voor de biodiversiteit. Het resultaat is een moderne stadswijk in Haarlem waar bewoners en bezoekers met plezier wonen, werken en verblijven.
1.4 Participatie Er zijn twee groepen waarvoor de ontwikkeling van de Korte Verspronckweg direct of indirect gevolgen heeft. Het gaat hierbij om de omwonenden. Dit zijn de bewoners van Overveen aan de westzijde van het plangebied en de omwonenden ten noorden van de entree aan de Korte Verspronckweg. Daarnaast gaat het om de tijdelijke huurders en gebruikers van het plangebied en de ondernemer van tuincentrum Primavera. Bewonersbijeenkomst Voor het opstellen van het plan voor de Korte Verspronckweg is er een avond gehouden voor omwonenden en ondernemers en gebruikers van het terrein. Op deze bijeenkomst zijn drie ontwikkelscenario's gepresenteerd. Aan de aanwezigen werd niet zozeer een keuze gevraagd van het scenario, maar wat zij de voor- en nadelen van een scenario vonden. Uit de reacties is met name naar voren gekomen, dat ontwikkeling van het gebied wordt gewaardeerd, dat het belang van extra woningen wordt ingezien, maar dat er zorgen zijn over de toename van verkeer, de voorgestelde fietsers- en voetgangersbrug tussen de Julianalaan en de Korte Verspronckweg, het aanzicht van de entree aan de Korte Verspronckweg met de parkeerthub en over de dichtheid en de hoogte van de bebouwing
5
Huurders en gebruikers Met alle huurders en gebruikers van de voormalige school en bijgebouwen in het plangebied is contact geweest. Er is gesproken over de ontwikkeling van de Korte Verspronckweg en over de individuele consequenties van deze ontwikkeling. Extra gesprekken zijn gevoerd met de vertegenwoordigers van de Stichting Permacultuurtuin Haarlem en de inpassing in het plangebied en met Tuincentrum Primavera over de mogelijke inpassing van de onderneming. Tenslotte zijn er ook extra overleggen geweest met Stichting Vrije Scholen Ithaka over de nieuwbouw van basisschool De Lindeboom in het plangebied. Zij zullen zelfstandig, maar wel in nauwe samenwerking een nieuw schoolgebouw oprichten vooruitlopend op de bouw van de nieuwe woonwijk. Gemeente Bloemendaal Gedurende het planproces is er overleg geweest met de gemeente Bloemendaal. Er is overleg geweest over de beoogde voetgangersbrug als verbinding van het plangebied met de Julianalaan in Overveen. De gemeente Bloemendaal heeft aangegeven dat zij geen voorstander van deze brugverbinding, omdat zij parkeeroverlast in de woonwijk verwachten. Nu er een oplossing is gevonden voor de vereiste tweede toegang voor de nood- en hulpdiensten, is deze brug niet meer als eis opgenomen in het het PvEL Korte Verspronckweg.
Inspraak Op 27 januari 2026 heeft het college van burgemeester en wethouders het Programma van Eisen voor de Leefomgeving Korte Verspronckweg vrijgegeven voor
inspraak. Op 5 februari 2026 is het Programma van Eisen voor de Leefomgeving besproken in de commissie Ontwikkeling. Tijdens de vergadering hebben vier personen ingesproken. Op 10 februari 2026 is er een informatieavond gehouden voor omwonenden en gebruikers van het plangebied. Omwonenden en belanghebbenden konden van 29 januari tot en met 12 maart een inspraakreactie indienen. Deze inspraakreacties zijn beantwoord in de nota van beantwoording en hebben op een aantal punten geleid tot aanpassing van het Programma van Eisen voor de Leefomgeving en tevens tot het uitzetten van nader onderzoek. Het gaat dan onder andere om het verruimen van één van de randvoorwaarden van de wooncoöperatie met de realisatie van zowel huur als koopwoningen, extra beeldkwaliteitseisen met betrekking tot de parkeerhub en extra onderzoek naar klimaatrobuuste gebiedsontwikkeling en de verkeersveilige entree van het plangebied.
de ruimtelijke en functionele ontwikkelingen van het plangebied moeten plaatsvinden • In hoofdstuk 6 staan de gebiedsgerichte beeldkwaliteitscriteria voor de gebouwen en openbare ruimte • In hoofdstuk 7 wordt ingegaan op het planproces, de financiën, de communicatie en de planning
1.5 Leeswijzer Dit Programma van Eisen voor de Leefomgeving bestaat uit zes hoofdstukken. • In hoofdstuk 2 is de huidige situatie van het plangebied Korte Verspronckweg beschreven en is ingegaan op de gemeentelijke opgave, de visie op de ontwikkellocatie en het ontwikkelprogramma van de Korte Verspronckweg. • In hoofdstuk 3 wordt het stedenbouwkundige schetsontwerp toegelicht en in hoofdstuk 4 komt de landschappelijke ontwikkeling aan bod. • In hoofdstuk 5 staan de (gemeentelijke) kaders met de randvoorwaarden, eisen en wensen waarbinnen
Korte Verspronckweg | PvEL |
6
2. Opgaven en visie 2.1 Inleiding Op dit moment is de Korte Verspronckweg een “verborgen plek” in de stad. Wie er nog nooit is geweest of niet hoeft te zijn, heeft geen beeld bij wat er zit en hoe het er uit ziet. De verwevenheid met de rest van de stad is beperkt. De bebouwing te midden van het vele groen is verouderd, maar de plek heeft ontegenzeggelijk kwaliteiten zoals de geborgenheid, het maatschappelijk- en cultureel programma, en de aanwezigheid van de permacultuurtuin. In de nieuwe ontwikkeling wordt er gekeken hoe nieuwe woningen, een school, extra groen en verschillende voorzieningen kunnen worden ingepast en hoe deze “verborgen plek” beter toegankelijk gemaakt en meer verbonden kan worden met de rest van de stad. Dit hoofdstuk beschrijft vanuit beknopte analyses de relevante opgaven voor het plangebied en omgeving. Daarna volgt de gemeentelijke visie op de herontwikkeling op basis van de zes strategische keuzes uit de omgevingsvisie. Dit hoofdstuk sluit af met een overzicht van het te realiseren programma.
Overzicht van locatiefoto's
Korte Verspronckweg | PvEL |
7
2.2 Gebiedsanalyse De Korte Verspronckweg maakt deel uit van de ontwikkelzone Zijlweg-West. Voor deze ontwikkelzone is op 27 maart 2025 een Masterplan vastgesteld. Hierin is een brede gebiedsanalyse gemaakt en zijn er randvoorwaarden, eisen en wensen opgesteld voor de ontwikkeling van dit gebied. De Korte Verspronckweg is één van de ontwikkellocaties binnen de ontwikkelzone. In deze paragraaf wordt aan de hand van de genoemde opgaven in het Masterplan ingegaan op het karakter en de kwaliteiten die de Korte Verspronckweg heeft en welke uitdagingen en welke opgaven dit specifiek voor de ontwikkeling Korte Verspronckweg met zich meebrengt.
2.2.1 De Korte Verspronckweg kent een geïsoleerde liggingr
De Korte Verspronckweg ligt geïsoleerd, ondanks dat het dicht bij het centrum van Haarlem ligt. De spoorlijn richting Heemskerk en Alkmaar aan de oostzijde blokkeert de verbinding met het centrum van Haarlem Tegelijkertijd vormen het spoortracé naar Zandvoort in het zuiden en het water van de Delft aan de westzijde barrières richting Overveen en het Zijlwegkwartier. Het gebied is momenteel uitsluitend vanuit het noorden bereikbaar via de N200 waardoor het gebied los staat van de rest van de stad. De gebiedsontwikkeling van de Korte Verspronckweg biedt kansen om de barrièrewerking op te heffen en de entree van het gebied te verbeteren. Met name voor fietsers en voetgangers wordt het gebied
toegankelijker en wordt het beter verbonden met de omgeving.
2.2.2 De verscholen tijdelijke voorzieningen
In het voormalige schoolgebouw op het middenterrein zijn verschillende culturele, maatschappelijke en onderwijsfuncties tijdelijk gevestigd in afwachting op de herontwikkeling. Het Winford College voor tweetalig onderwijs, Sanyu Onderwijs voor hoogbegaafden en de internationale schakelklas. Sporadisch maakt Nova/InHolland gebruik van de locatie voor haar opleidingen. Ook andere onderwijsgerelateerde voorzieningen hebben hier een tijdelijk plek gekregen, zoals huiswerkbegeleiding, de naschoolse kinderopvang De Wonderberk en de Jonge Onderzoekers Haarlem waar kinderen kennis kunnen maken met techniek. Verder wordt het voormalige schoolgebouw gebruikt als theater voor Circus Hakim, Studio MAPA, de Haarlemse Blues Club en amateurgezelschappen, en/of als atelierruimte. Ook sportschool Smile Sport is hier gehuisvest. Daarnaast is de Vrije school De Lindeboom er gevestigd en één van de loodsen is de taxidermiestudio van Darwin, Sinke en Van Tongeren. Tot slot ligt op het zuidelijk deel van het terrein de permacultuurtuin waar men gemeenschappelijk kan tuinieren, maar ook cursussen en workshops kan volgen. De Korte Verspronckweg is daarmee een locatie waar uiteenlopende voorzieningen en creatieve instellingen aanwezig zijn. De vele voorzieningen geven het gebied het bijzondere karakter van vrijplaats. Dit karakter willen we bij de herontwikkeling meenemen.
We willen de nieuwe woonwijk versterken en levendiger maken door functiemenging. Basisschool De Lindeboom en
Korte Verspronckweg | PvEL |
de permacultuurtuin komen terug. Ook zal er ruimte zijn voor een aantal cultuurmaatschappelijke functies, die in de woonbuurt van een meerwaarde zijn
2.2.3 Er is veel groen, maar wel lage kwaliteit
De Korte Verspronckweg wordt wel eens omgeschreven als een oase van rust met een groene uitstraling. Vergeleken met de naburige wijken is hier meer groen terug te vinden. Langs alle randen van het gebied staan grote, hoge bomen met daaronder weer andere begroeiing. Met name de groenstrook langs het spoor fungeert als een belangrijke ecologische zone, en is onderdeel van de ecologische hoofdstructuur van Haarlem De relatieve rust, donkerte en variatie van (hoge) bomen maakt het een aantrekkelijk gebied voor verschillende plant- en diersoorten in de stad. De kwantiteit aan bomen en planten laat zich echter niet één-op-één vertalen naar een goede kwaliteit. Uit een recente boominventarisatie (zie boombalans in hoofdstuk 4) blijkt dat de kwaliteit van de bomen uiteenloopt. Met name in het zuiden van het plangebied staan wat oudere en zwakkere bomen. Ook is er sprake van een gebrek aan heester, kruiden- en middenvegetatie, waardoor het natuurlijk habitat voor kleine zoogdieren beperkt is. De gebiedsontwikkeling biedt kansen om de biodiversiteit te vergroten en het groene karakter van het gebied verder te versterken. Het kan een gebied worden waar eenieder in een groene omgeving kan bewegen, van de rust kan genieten en kan ontspannen.
8
2.2.4 Het midden van het gebied is erg versteend en niet klimaatadaptief Het gebied heeft een groene uitstraling door de imposante bomen langs de randen, maar het middenterrein is behoorlijk versteend en verhard. Hier staan enkele grote deels aaneengesloten gebouwen en loodsen met daar omheen een brede ring van klinkers en betonplaten dat dienstdoet als toegangsweg of parkeerterrein. Het versteende middengebied is, mede door de relatie tussen verharding, maaiveldverloop en grondwaterpeil gevoelig voor piekbuien en hittestress. Er ligt hier een opgave om het terrein meer klimaatadaptief en toekomstbestendig te maken.
2.2.5 Door een gebrek aan ontmoetingsplekken en speelvoorzieningen is er een lage verblijfskwaliteit
De Korte Verspronckweg kent alleen bestemmingsverkeer. Buiten de bestemming om is er geen reden om naar het gebied te komen. Er zijn er geen buitenvoorzieningen in het gebied waar men samen kan komen om te spelen of te sporten. Omdat er geen woningen zijn in het gebied, is spelen in de openbare ruimte op dit moment niet ingericht. Naast de permacultuurtuin zijn er weinig mogelijkheden om van de natuur te genieten. Het groen is vooral beplanting om naar te kijken en het water van de Delft is beperkt zichtbaar. Omdat er geen struinpaden zijn, is de huidige gebruiks- en belevingswaarde van het gebied daardoor gering.
2.2.6 De bebouwing is verouderd maar constructief interessant
De huidige bebouwing in het plangebied is de afgelopen jaren niet goed onderhouden, mede door
de tijdelijke invulling van de panden. Dit neemt niet weg dat de oorspronkelijke school een bijdrage kan leveren aan de ontwikkelplannen. Constructief kunnen namelijk delen van de school worden hergebruikt en/of kan op de bestaande constructie worden opgetopt. Zo kan op (delen van) het bestaande worden voortgebouwd. Dit is niet alleen interessant vanuit een duurzaamheidsperspectief, maar ook vanuit historisch oogpunt: door een deel van de bestaande gebouwen her te gebruiken, blijft meer van de bestaande sfeer en identiteit van het gebied bewaard. De overige bebouwing is helaas in slechte staat en zal vervangen moeten worden, ook om ruimte te maken voor de woningbouwopgave. Dit biedt mogelijkheden om het gebied een representatieve zijde te geven naar buiten toe, terwijl het karakter van de besloten tuin en creatieve vrijplaats behouden blijft doordat de nieuwe bebouwing geplaatst wordt op de locatie van de oude bebouwing.
2.2.7 Het gebied kent geluids- en trillinghinder
De nabijheid van de spoorlijnen en het spooremplacement is een aandachtspunt voor het gebied. Een klein deel ten noorden en zuidwesten van het gebied is ook geluidbelast door gemeentelijke wegen. Het geluid van het frequente treinverkeer is op de Korte Verspronckweg duidelijk hoorbaar, met name de ‘klap’ die wordt veroorzaakt door de kruising van sporen ten zuidoostenvan het plangebied. Als gevolg van het treinverkeer moet er ook rekening worden gehouden met trillingen. Dit betekent dat er niet zomaar gebouwd kan worden langs de (spoor)wegen en het spooremplacement. Bij nieuwe ontwikkelingen moet er extra aandacht besteed
Korte Verspronckweg | PvEL |
worden aan de geluids- en trillinghinder. Dit is van invloed op de positionering en vormgeving van de nieuwe bebouwing. Er moeten maatregelen worden getroffen om de mogelijke overlast te beperken zodat er uiteindelijk een gezonde leefomgeving ontstaat. De maatregelen zullen bestaan uit schermen aan het spoor en aanvullende bouwkundige maatregelen aan de woningen en overige bebouwing.
2.2.8 Conclusie gebiedsanalyse
Er is een opgave om de kwaliteit van het gebied te verbeteren, zowel naar binnen toe als naar buiten. Door manieren te vinden om de barrièrewerking weg te nemen, kan het gebied aangesloten worden op de directe omgeving en een integraal onderdeel worden van de stad. Door tegelijkertijd functiemenging toe te passen, ontstaan er mogelijkheden om het gebied te transformeren naar een vrijplaats waar wonen en voorzieningen in harmonie samen komen. Er zijn kansen om het bestaande groen kwalitatief en kwantitatief te verbeteren, zodat de ‘verborgen’ tuin een openbaar en inclusief karakter krijgt, waar eenieder kan ontspannen en spelen, maar ook elkaar kan ontmoeten.
9
2.3 Visie De bovengenoemde opgave, het gemeentelijke beleid, onderzoeken en adviezen en de inbreng van lokale stakeholders hebben tot onderstaande gemeentelijke visie geleid. Eerst wordt de overkoepelende visie kernachtig weergegeven. Daarna wordt de visie verder uiteengezet aan de hand van de Omgevingsvisie Haarlem 2045. Deze omgevingsvisie geeft namelijk de globale ontwikkelrichting van de stad weer en maakt hierin zes strategische keuzes. Deze keuzes borgen dat de schaarse ruimte optimaal wordt benut, dat de verschillende opgaven een plek krijgen en dat Haarlem een aantrekkelijke en fijne stad blijft.
2.3.1 Visie: Van verborgen tuin tot bloeiende buurt
De Korte Verspronckweg wordt een groene, en levendige wijk waar iedereen zich thuis voelt. Hier komen circa 200 woningen voor diverse doelgroepen, waaronder een collectieve woonvorm zoals een wooncoöperatie. Met de realisatie van een wooncoöperatie worden niet alleen duurzaam betaalbare woningen toegevoegd, maar worden ook andere maatschappelijke doelstellingen gerealiseerd zoals het creëren van een sterke gemeenschap die bijdraagt aan een zelfredzame buurt. De wijk ademt creativiteit en gemeenschapszin, met voorzieningen die ontmoeting en samenwerking stimuleren. Culturele en maatschappelijke functies blijven ook in de nieuwe wijk een rol spelen. Groen en water vormen de ruggengraat van het gebied, met struinpaden, de permacultuurtuin en natuurvriendelijke oevers. Spelen wordt in de openbare ruimte toegevoegd. De wijk wordt klimaatbestendig ingericht, met aandacht voor biodiversiteit, hemelwaterberging en hergebruik,
drinkwaterbesparing en waar mogelijk duurzaam materiaalgebruik. Mobiliteit krijgt een nieuwe vorm: autoluw, verbonden en gericht op wandelen, fietsen en OV. Een slimme parkeerhub aan de rand van het gebied maakt ruimte vrij voor een groene buitenruimte. De Korte Verspronckweg wordt een wijk waar duurzaamheid, gezondheid en sociale cohesie samenkomen. Een uniek stukje Haarlem, klaar voor de toekomst.
2.3.2 Mengen & verdichten
De Korte Verspronckweg, nu nog een onontdekte tuin, moet tot bloei komen als aantrekkelijke en groene woonwijk voor iedereen met een goede balans van wonen, werken en buurtvoorzieningen en waarbij het groene karakter van de verborgen tuin behouden blijft. In het gebied komen ongeveer 200 verschillende woningen, verdeeld over diverse segmenten en gericht op verschillende doelgroepen. De woningen dragen niet alleen bij aan de Haarlemse woningbouwopgave, maar zorgen ook voor levendigheid in het gebied en sociale controle. De ligging van het gebied en het gemeenschappelijke karakter kunnen een omgeving faciliteren waar bewoners met een ondersteuningsbehoefte prettig kunnen landen. Hiermee wordt de mogelijkheid gecreëerd om hier een verhoogd percentage bijzondere doelgroepen te huisvesten in het sociale deel van de nieuwbouw. Er is ook ruimte voor de realisatie van een collectieve woonvorm met 30 tot 40 woningen in het betaalbare segment in de vorm van een wooncoöperatie. De wooncoöperatie wordt zo georganiseerd dat de bewoners een gezamenlijke woonwens realiseren waarbij veel aandacht is voor
Korte Verspronckweg | PvEL |
gemeenschappelijke zorg en gebruik, en voor de toegankelijkheid en leefbaarheid in de buurt. Starters, kleine huishoudens en gezinnen, maar ook bijzondere doelgroepen, zullen daarom het gebied met trots hun thuis kunnen noemen. De identiteit van vrijplaats moet behouden en versterkt worden. Culturele en maatschappelijke voorzieningen, zoals de huidige basisschool De Lindeboom en kinderopvang, blijven een belangrijk onderdeel van de wijk. Dit vereist extra aandacht voor meervoudig ruimtegebruik. Om de verschillende functies in het gebied te huisvesten moet er efficiënt en doelmatig met de beschikbare ruimte om worden gegaan. Een concreet voorbeeld is het realiseren van een parkeerhub voor de hele wijk met in de plint aanvullende voorzieningen. Zo wordt er voldoende parkeergelegenheid gerealiseerd zonder dat dit ten koste gaat van de uitstraling en levendigheid van het gebied en ontstaat er een levendige en uitnodigende entree van het gebied.
2.3.3 Buurtgericht ontwikkelen
Haarlem wil in de toekomst een stad zijn met een toegankelijke, inclusieve en sociale samenleving. Voorzieningen en ontmoetingsplekken moeten daarbij op loopafstand van de woning zijn, het liefst binnen tien minuten. Op dit moment heeft de Korte Verspronckweg ook het karakter van een creatieve vrijplaats. Hier zijn unieke voorzieningen te vinden die nergens anders in de stad een plek hebben. Deze identiteit willen we behouden en verder versterken. Een belangrijk uitgangspunt hierbij is dat voorzieningen in de nieuwe woonwijk moeten leiden of bijdragen tot een echt saamhorigheidsgevoel. Ze moeten van toegevoegde waarde zijn voor de bewoners en gebruikers.
10
Collectiviteit en dubbelgebruik spelen hierbij dus een belangrijke rol. Voorzieningen in het gebied moeten laten zien dat zij iets bijdragen in het gebied voor bewoners en/of gebruikers. Onderlinge samenwerking of iets betekenen voor de bewoners in het gebied is hierbij belangrijk: het moeten voorzieningen zijn met een cultureel en/ of maatschappelijke component. Om de concrete invulling van de voorzieningen en unieke concepten te verwezenlijken wordt een prijsvraag uitgeschreven. De voorwaarden van deze prijsvraag worden meegenomen bij de aanbesteding. Eén voorziening die weer terugkomt in de nieuwe ontwikkeling is de permacultuurtuin. Naast het huidig aanbod van workshops en een voortzetting van de bestaande samenwerking met de Vrije School de Lindeboom, kan het omgetoverd worden tot een collectieve buurttuin waar iedereen deel van kan uitmaken. Omdat het fungeert als de tuin voor iedereen, voelen bewoners zich meer verantwoordelijk voor hun directe leefomgeving. Hierdoor wordt de onderlinge samenwerking in het gebied versterkt, is er meer sociale controle en ontstaan er meer mogelijkheden om elkaar te ontmoeten. Ook kan de permacultuurtuin bewoners voorzien van stadslandbouw. Ook de Vrije School is voor de buurt van meerwaarde. De buitenruimte van de school wordt waar mogelijk gecombineerd met speelvriendelijke openbare ruimte voor de kinderen van de nieuwe wijk.
Daarnaast is de gymzaal in de avonduren beschikbaar voor amateursport. Daarnaast moet in het kader van het buurtgericht ontwikkelen ook het groene karakter behouden
blijven. Een goede balans tussen bebouwing en openbare ruimte dient het uitgangspunt te zijn. De aanleg van struinpaden, het toevoegen van kwalitatief groen en water leidt tot plekken waar bewoners en passanten rust en ontspanning kunnen vinden en waar men elkaar kan ontmoeten.
2.3.4 Vergroenen & Vernatten
De Korte Verspronckweg moet een tuin voor iedereen worden. De permacultuurtuin wordt meer de wijk in getrokken, zodat bewoners en bezoekers daar kunnen leren en genieten. De groene omzoming van het gebied blijft behouden en wordt waar mogelijk versterkt. Door de habitats voor flora en fauna te verbeteren, draagt deze bij aan de biodiversiteit en kan het een volwaardige ecologische verbinding worden tussen de stad en de duinen. Een voorbeeld is de realisatie van natuurvriendelijke oevers. Binnen de ontwikkeling Korte Verspronckweg is bijzondere aandacht voor de waterpositieve gebiedsontwikkeling. Hiermee wordt bedoeld drinkwater te besparen, hemelwater te bufferen en waar mogelijk her te gebruiken. Daarnaast willen we het gebied klimaatbestendig inrichten, vergroenen en de gevolgen van een hoge grondwaterstand tegengaan. We brengen de ambitie voor een waterpositieve gebiedsontwikkeling in beeld aan de hand van de uitkomsten van het haalbaarheidsonderzoek waterpositieve gebiedsontwikkeling Korte Verspronckweg. Door het oppervlaktewater (speels) in het gebied zelf uit te breiden en te vergezellen met meer kwalitatief groen, wordt het voor de bewoners en bezoekers van de nieuwe woonwijk aantrekkelijk om er gebruik van te maken.
Korte Verspronckweg | PvEL |
2.3.5 Bevorderen gezonde leefomgeving
Het plangebied wordt aangesloten op de nieuwe routes van en naar de omliggende buurten. Deze verbindingen sluiten in de Korte Verspronckweg zelf weer aan op nieuwe wandel- en struinpaden, zodat er genoeg plekken zijn om te ontspannen, spelen, bewegen en sporten. Hiermee spelen we ook in op de toenemende behoefte om zelf (on)georganiseerd te sporten in de openbare ruimte. Formele en informele speel- en sportruimte wordt waar mogelijk groen/ blauw ingericht, waarbij rekening wordt gehouden met de toegankelijkheid. Omdat de voorzieningen en woningen verweven zijn met het groen, de speelruimte wordt ingericht in het zicht van de woningen en er duidelijke zichtlijnen zijn, is tevens er voldoende sociale controle om de sociale en fysieke veiligheid te waarborgen. De wijk wordt daarmee ook in de avonduren een prettige en veilige plek om te verblijven. Daarnaast willen we het waardevolle groen zoveel mogelijk behouden, de permacultuurtuin een meer centrale plek maken, de wijk verder vergroenen en meer ruimte creëren voor water(berging). De toevoeging van oppervlaktewater in combinatie met een zorgvuldige afstemming van de bovenen ondergrond zorgt ervoor dat bij piekbuien het regenwater op een goede wijze wordt opgevangen en vervolgens verwerkt wordt, bijvoorbeeld door hergebruik. Dit maakt de wijk klimaatbestendig en gaat wateroverlast en hittestress tegen.
Onderlinge samenhang en samenwerking zijn belangrijke thema’s in de nieuwe woonwijk. Er moeten genoeg formele en informele plekken in de openbare ruimte zijn waar men elkaar kan ontmoeten, kan spelen, verblijven en waar interactie
11
plaats kan vinden. Door in te zetten en gebruik te maken van gedeelde ruimtes ontstaat er een nauwe samenwerking tussen de bewoners en gebruikers van het gebied. Het bevordert het saamhorigheidsgevoel, maakt de Korte Verspronckweg een hechte community en het blijft daarmee een uniek stukje Haarlem.
2.3.6 Ruimte voor de energietransitie (en duurzaam materiaalgebruik)
Ter voorkoming van het verder opwarmen van de aarde moeten we anders met onze energievoorziening omgaan. Het besparen van energie speelt een zeer belangrijke rol in de energietransitie. We zetten daarom in op een duurzame (door)ontwikkeling van het gebied. Door slimme keuzes te maken over het bouwprogramma en -volume, kunnen we zuinig omgaan met de beperkte energie. Voor de gebouwen in de wijk vraagt dit zowel versterkte inzet van hernieuwbare energie als ook ontwerpen die de energievraag structureel reduceren. Dit brengt nieuwe uitdagingen met zich mee, zoals netcongestie en een toenemende bovenen ondergrondse ruimtevraag. Door ons te richten op een lage energievraag, aardwarmte en zonneenergie, willen we de gebouwen in het gebied minimaal energieneutraal maken en wellicht zelfs energiepositief. Bovendien ontwerpen we gebouwen met een zodanige overmaat dat de openbare ruimte gevrijwaard blijft van trafo’s en andere facilitaire bouwwerken. Naast het gebruik zorgt ook de aanleg van de woongebouwen, voorzieningen en openbare ruimte voor een negatieve milieu impact. De gemeente Haarlem wil de wijk daarom emissiearm, toekomstgericht, gezond en natuur inclusief ontwikkelen. Dit betekent dat we inzetten op minder
gebruik van nieuwe materialen geproduceerd uit primaire grondstoffen. In plaats daarvan stimuleren we de toepassing van gezonde (niet toxische), natuurlijke en hergebruikte bouwproducten waardoor het energieverbruik bij productie sterkt daalt. Ook zetten we in op toekomstbestendige en circulaire uitvoering door gebouwen adaptief en materialen deels of geheel losmaak- en herbruikbaar uit te voeren. Hiermee creëren we waarde behoudende gebouwen, die tussentijds eenvoudig aangepast en onderhouden kunnen worden en aan het einde van de gebruiksduur geen afval meer produceren. Bovendien zijn er in de Korte Verspronkweg kansen om (onderdelen van) bestaande vastgoed te behouden en nieuw leven in te blazen. Concreet kiezen we ervoor om waar mogelijk gebruik te maken van de bestaande funderingen en aangelegde verharding. De gebouwonderdelen en funderingen van de Lieven de Keyschool kunnen bijvoorbeeld hergebruikt worden voor de nieuw te realiseren woongebouwen en voorzieningen. Voor de inrichting van speelruimte wordt voor zover mogelijk gebruik gemaakt van circulaire en duurzame materialen. Ook het hergebruik van toestellen is een mogelijkheid.
2.3.7 Mobiliteitstransitie
De reeds ingezette Haarlemse mobiliteitstransitie willen we ook op de Korte Verspronckweg voortzetten. Dit betekent minder autoverkeer, en meer lopen, fietsen en openbaar vervoer. Om dit te bewerkstelligen moeten de huidige infrastructurele barrières verholpen worden. Waar het gebied nu nog alleen via de noordelijke N200 ontsloten is, moet er ook aansluiting worden gezocht met de wijken ten westen, zuiden en oosten van het gebied. Door fietsen voetpaden onder het spoor aan te leggen wordt de wijk niet alleen een volwaardig onderdeel van de
Korte Verspronckweg | PvEL |
stad, maar worden de voorzieningen zoals de school ook beter toegankelijk. Ook voorzieningen zoals supermarkten en het station worden hierdoor beter bereikbaar vanuit de wijk. Een belangrijk streven is om het gebied zo groen en autoluw mogelijk te maken. Elke parkeerplek en elke meter asfalt die niet nodig is, kan groen worden ingevuld. Het is daarom van belang om bevoorrading en autoverkeer waar mogelijk aan de rand van het plangebied op te vangen. Een realisatie van een parkeerhub en pakketpunt aan de noordelijke van het gebied maakt dit mogelijk. Autoverkeer verder het terrein op is niet wenselijk, maar nog steeds mogelijk voor bijvoorbeeld verhuizen en nood- en hulpdiensten. Gecombineerd met de aanleg van aantrekkelijke fiets- en looprouters komt de focus in het gebied daarmee op de fiets en voetganger te liggen. Men kan zich vrijer door het gebied bewegen, waardoor ook meer mogelijkheden ontstaan voor sociale interacties. De fietsen zelf worden zoveel mogelijk uit het zicht binnen of onder de gebouwen gestald. Op deze manier krijgt de buitenruimte een groene, nette en rustige uitstraling en is het een prettige plek voor bewoners om te wonen, te verblijven en te ontspannen.
12
Gebouwd programma (bruto vloeroppervlak)
2.4 Ontwikkelprogramma Uit bovenstaande visie komt naar voren dat we de bestaande identiteit van het gebied als verrassende vrijplaats en groene tuin willen behouden en in de nieuwe woonwijk verder vorm willen geven. Het moet een gemengde stadswijk worden waar de informele ontmoeting van bewoners, samenleven, duurzaamheid, groen en water centraal staan. Er spelen verschillende belangen en ambities, maar de fysieke ruimte is beperkt. Dit betekent dat scherpe keuzes nodig zijn met als inzet een goed functionerend gebied en een veilige, toegankelijke, aantrekkelijke en gezonde leefomgeving. De bijbehorende ruimtevraag, die voortkomt uit de opgaven en de visie, vertaalt zich naar het volgende programma:
Woningen
In totaal is er ruimte voor ongeveer 200 woningen met een gedifferentieerd programma conform Haarlems woonbeleid en de bijbehorende spelregels. Dit houdt in dat voor de Korte Verspronckweg 50% sociale huurwoningen worden gerealiseerd, minimaal 12,5% tot 30% woningen in het middensegment en 20% tot 37,5% in de vrije sector. Onderdeel van het programma is de realisatie van een collectieve woonvorm van 30 tot 40 woningen voor bewoners met een gezamenlijke woonwens, waarbij aandacht is voor gemeenschappelijke zorg en gebruik.
16.450m2
Parkeren
Bij circa 200 woningen wordt uitgegaan van 94-98 parkeerplekken voor auto’s en 650 parkeerplekken voor fietsers. Aan de entree van het gebied komt er een parkeerhub. Dit is een garage voor de auto’s van de bewoners en bezoekers van het gebied. Het aantal parkeerplaatsen verder in de wijk blijft verder beperkt omdat we rekening houden met dubbelgebruik en autodeelmogelijkheden. Fietsparkeren voor de woningen voorzieningen vindt op eigen terrein plaats in inpandige stallingen.
2.800m2 voor de wijkhub/ 960m2 voor fietsparkeren op basis van Nota Parkeernormen (voor fietsen en auto’s).
Permacultuurtuin
De huidige permacultuurtuin komt terug in de nieuwe woonwijk en krijgt daarbij ook een verbindende rol met de school en omwonenden.
Basisschool de Lindeboom
De Lindeboom krijgt een nieuw gebouw voor 8/9 klassen, een naschoolse opvang en kinderopvang. Op het dak van de school komt een gymzaal die buiten schooltijden gebruikt kan worden door amateursportverenigingen.
2.360m2, incl. 608m2 gymzaal
Maatschappelijke voorzieningen
Deze voorzieningen werken met elkaar samen, maken gebruik van dezelfde ruimtes en zijn van betekenis voor de bewoners van de nieuwe woonwijk
400-800m2
Commerciële voorzieningen
Deze voorzieningen zijn in de plint van de parkeerhub voorzien.
500m2
Programma openbare ruimte (oppervlakten op basis van schetsontwerp) Water
Wadi’s, extra oppervlaktewater, natuurlijke, kindvriendelijke oevers.
3.808m2
Groen
Groene ruimte met bomen, struiken en vaste planten of ecologische zones.
18.241m2
Verharding
Fiets- en wandelpaden, pleinruimte en overige ontmoetingsplekken.
5.941m2
Sport- en speelplekken Formele en informele sport- en speelplekken en aanleidingen voor verschillende doelgroepen en leeftijden om te bewegen, sporten en spelen.
Nieuwe verbindingen
Fietstunnel naar de Spoorwegstraat
Korte Verspronckweg | PvEL |
13
3. Stedenbouwkundig schetsontwerp 3.1 Visie op de ontwikkeling De visie op de ontwikkeling is opgebouwd aan de hand van drie pijlers: • Vrijplaats/ruimte voor experiment: de huidige locatie heeft een informeel karakter waarbij de gebouwopzet en inrichting van de buitenruimte zorgt voor verrassende plekken. Dit versterkt het verborgen karakter van de locatie en biedt aanleiding tot een ander type gebruik. Het is een gebied waar ruimte is voor experiment. Dit biedt kansen voor een unieke gebiedsontwikkeling. • Voortbouwen op bestaande kwaliteiten en karakteristieken zoals het weelderige groen, gebouwonderdelen, de voorzieningen voor de wijk en het aanwezige contrast in korrelgrootte van de bebouwing en buitenruimtes. • Gemengde stadsbuurt met gevoel voor community: collectiviteit staat hoog in het vaandel. Zowel op gebouwniveau als in de buitenruimte wordt ingezet op collectief gebruik en ontmoeting tussen bewoners en gebruikers van het gebied.
Collage van inspiratiebeelden voor de visie op de ontwikkeling
Korte Verspronckweg | PvEL |
14
3.2 Ontwerpuitgangspunten Op basis van de visie zijn een aantal ontwerpuitgangspunten opgesteld: • Landschappelijk kader, versterken van de bestaande groenblauwe kwaliteiten van de rand en deze verbinden met de buurt. Behoud van zoveel mogelijk gezonde bomen en (de positie van) de bestaande permacultuurtuin. Ontharden en vergroenen van het gebied. • Route van interactie en ontmoeting met een menselijke maat. Sequentie van ontmoetingsruimten en interessante doorzichten. • Behoud en hergebruik van bestaande gebouwonderdelen en funderingen. Behoud van de positie van de permacultuurtuin in het projectgebied. • Informele laag bestaande uit een wandelrondje met struinpaden langs de randen van de buurt met daaraan gekoppeld programma zoals een speelbos, avontureneiland en haventje. Informeel gebruik van de buitenruimte stimuleren. • Publiek programma voor een levendige buurt en als oriënterend element langs de route voor langzaam verkeer. • Gemengde, unieke woonclusters omsluiten collectieve buitenruimtes.
Landschappelijk kader met behoud van bomen
Informele laag; struinpad rondom
Korte Verspronckweg | PvEL |
Route van interactie en ontmoeting met menselijke maat
Maatschappelijke programma als oriëntatie
Behoud en hergebruik
Gemengde, unieke woonclusters
15
eg kw
c on pr
3.3 Plankaart
rs Ve e t r
Ko
hoofdentree Korte Verspronckweg
voorziening buurthub
buitenruimte bij voorziening
pakketpunt
leefstraat
n
laa
ana
Juli
voorziening
centrale ontmoetingsplek pergolaplein
permacultuurtuin vrije school
buurtvoorziening
Korte Verspronckweg | PvEL |
speelplein/ speelbos
16
3.4 Axonometrie
wijkhub
Dit beeld is een illustratieve weergave van het stedenbouwkundig ontwerp.
centraal ontmoetingsplein
vrije school
fietsbrug
Korte Verspronckweg | PvEL |
permacultuurtuin
fietstunnel
17
3.5 Omgang met het bestaande Behoud en hergebruik zijn belangrijke uitgangspunten voor de ontwikkeling. Ook is het een ambitie om zoveel mogelijk te bouwen op plekken die nu ook bebouwd of verhard zijn, en daarmee zo min mogelijk te bouwen in het bestaande groen. Ook is de ambitie om substantieel te ontharden en te vergroenen in het gebied. Dit betekent dat in de toekomstige situatie een groter oppervlak onverhard en groen is. Er is onderzocht of de bestaande gebouwen en onderdelen hiervan kunnen worden hergebruikt. Zo zijn twee gebouwdelen van de voormalige Lieven de Keyschool in het plan opgenomen om te worden getransformeerd naar woningen, waarbij twee tot drie extra bouwlagen worden toegevoegd in een lichte constructie. Het gaat om het voormalige zwembad (A) en een gebouwdeel met lokalen (B). Delen van de draagconstructie (C) worden als element in de openbare ruimte gebruikt. De overige gebouwen zijn niet als kansrijk aangemerkt om te worden behouden. De positie van de permacultuurtuin blijft zo veel mogelijk op dezelfde locatie liggen.
A
B
Behoud van bomen: de meeste bomen bevinden zich aan de rand van het gebied. Met de bebouwing wordt rekening gehouden met bestaande bomen en boomkronen.
C
Legenda
Voormalig schoolgebouw Lieven de Key
Behoud en hergebruik
Korte Verspronckweg | PvEL |
18
3.6 Bereikbaarheid voetganger We realiseren een kwalitatieve en hoogwaardige openbare ruimte met veel plekken voor ontmoeting, verblijven en groen. Het projectgebied wordt voetgangersvriendelijk en autoluw ingericht, door middel van een nieuwe tunnel onder het spoor wordt de verbinding met de Spoorwegstraat gemaakt. De mogelijkheid bestaat om in de toekomst een fiets- en voetgangersbrug naar de Julianalaan te realiseren. Centraal loopt een doorgaande route voor voetgangers en fietsers waaraan alle woongebouwen en voorzieningen gelegen zijn. Er komen struinpaden in het groen zodat een wandelrondje kan worden gemaakt langs de rand van het gebied.
oversteek richting Overveen
Tussen de gebouwen ontstaan informele ontmoetingsruimten. Daarnaast komt er een centraal plein onder de te behouden draagconstructie waar plek is voor ontmoeting en ontspanning. Bij de school komt een speelplein en speelbos. In de rest van het plangebied komen informele speelplekken in het landschap langs het struinpad. Ook komt er een aparte route voor de nood- en hulpdiensten in het gebied.
brug
tunnel Legenda
richting Zijlweg
richting binnenstad supermarkt
Fijnmazig netwerk van wandelpaden
Themakaart bereikbaarheid voetganger, ontmoeting en spelen
Korte Verspronckweg | PvEL |
19
3.7 Bereikbaarheid fiets Er loopt een doorgaande fietsroute door het projectgebied, die wordt aangetakt op omliggende fietsroutes via een nieuwe fietstunnel naar de Spoorwegstraat en een mogelijke toekomstige fietsbrug naar de Julianlaan. In het noorden sluit de fietsroute aan op de Korte Verspronckweg. De fietsroute door het gebied is vooral bedoeld voor bestemmingsverkeer en is geen snel alternatief voor omliggende fietsroutes. Stallen voor bewoners moet makkelijk en toegankelijk zijn. Dit wordt op maaiveld binnen het gebouw opgelost met een entree aan de doorgaande route. Er komen collectieve stallingen per woongebouw. In de openbare ruimte komen fietsparkeervakken voor bezoekers.
richting Overveen
Legenda
richting Zijlweg
Autoluw gebied, aantrekkelijk om te lopen en fietsen
richting binnenstad
Themakaart bereikbaarheid fiets
Korte Verspronckweg | PvEL |
20
3.8 Bereikbaarheid gemotoriseerd verkeer Het hele gebied wordt autoluw ingericht. Het autoverkeer (bewoners en bezoekers) wordt afgevangen aan de noordzijde waar kan worden geparkeerd in de wijkhub, gelegen aan de Korte Verspronckweg. In de wijkhub is tevens plek voor deelmobiliteit. Vanuit de wijkhub zijn alle woongebouwen te voet te bereiken. Het gebied is ingericht voor een comfortabel en veilig gebruik door fietsers en voetgangers. Het gebied is met een ontheffing toegankelijk voor onder andere verhuisverkeer, installateurs, serviceverkeer en afvalinzameling. Ook moet het gebied toegankelijk zijn voor mindervaliden. De verdere uitwerking van de autoluwe inrichting vindt plaats in het stedenbouwkundig plan
autoluw gebied
wijkhub
150m
250m
Legenda
Autoluwe woonwijk, enkel toegankelijk voor incidenteel verkeer
Themakaart bereikbaarheid auto
Korte Verspronckweg | PvEL |
21
3.9 Wijkhub In het noorden van het projectgebied, aan de Korte Verspronckweg, komt een wijkhub met parkeergelegenheid voor bewoners en gebruikers van het gebied. De ruimte wordt zo efficiënt mogelijk ingezet door dubbelgebruik van de parkeerplaatsen en plekken voor deelauto's te reserveren. Op de begane grond is ruimte voor commerciële en/of maatschappelijke voorzieningen en een pakketpunt voor de buurt. De begane grond heeft een netto verdiepingshoogte van 4.5m (dit is de maximale hoogte met een kwalitatieve inpassing van een hellingbaan). De buitenruimte aan de westzijde van de wijkhub kan worden gebruikt door de voorzieningen. Aan de voorzijde van de wijkhub is ruimte voor pakketdiensten om te laden en lossen.
Principedoorsnede van de wijkhub
Logistieke ruimte
Buitenruimte bij voorziening
Referentie voorziening in de plint, Haarlem
Schetsontwerp van de begane grond van de wijkhub
Korte Verspronckweg | PvEL |
22
3.10 Bereikbaarheid nood- en hulpdiensten en afvalinzameling
Nood- en hulpdiensten Het gebied is ten alle tijden bereikbaar voor nood- en hulpdiensten vanaf de Korte Verspronckweg. Via een calamiteitenlus aan de westzijde van het plangebied kunnen nood- en hulpdiensten alle woongebouwen en voorzieningen bereiken en kan een rondje worden gereden. Ook is de ruimte vóór de wijkhub toegankelijk voor nood- en hulpdiensten. Afvalinzameling Afval wordt verzameld in ondergrondse containers gesitueerd in de kern van het gebied. De afstand van een woonentree naar de container mag niet meer zijn dan 125m. In het inrichtingsplan zal te zijner tijd rekening moeten worden gehouden met diverse richtlijnen, zoals de afstand tot boomkronen (hijsvrije ruimte), de ondergrondse infrastructuur en route, en de rijrichting van de afvalophaalwagen.
Calamiteitenlus
125m
Themakaart bereikbaarheid nood- en hulpdiensten
Korte Verspronckweg | PvEL |
Themakaart afvalinzameling
23
3.11 Stedenbouwkundige opbouw De bebouwing in het plan bestaat uit vrijstaande volumes die met één zijde aan de doorgaande route staan en met de overige zijden in het landschap. Het ontwerp gaat uit van een menselijke maat van de bebouwing en een connectie met de straat. De ruimte tussen de gebouwen is intiem en actief: entrees, fietsenstalling en collectieve ruimte zijn gericht naar de straat. Buitenruimtes van woningen, galerijen en terrassen zorgen voor menselijk contact. Setbacks zorgen voor een verfijning van grotere volumes.
A
Aan de overige zijden, aan het landschap, krijgen woningen een privaat terras. Vanuit hier is directe toegang tot de openbare buitenruimte. De bouwvolumes bestaan uit een verhoogde plint en hebben een basishoogte van 4-6 bouwlagen. De bouwhoogte loopt op vanaf de bestaande woningen ten westen van het projectgebied richting het spoor. Aan het spoor, op afstand van de bestaande woningen, kan een woongebouw met 8 bouwlagen worden gerealiseerd.
B
A
Achtertuin bestaande woningen
Bestaande constructie
Entree, stalling, ontmoetingsruimte
Achtertuin bestaande woningen
Buurtvoorziening
Entree, stalling, ontmoetingsruimte
B
Korte Verspronckweg | PvEL |
24
3.12 Ruimtelijke opzet Korrelgrootte en opzet: geen enkel gebouw is hetzelfde. Door te variëren in korrelgroote ontstaat een gevarieerd beeld. De korrelgrootte kan oplopen van west naar oost, met de grootste volumes aan het spoor. De volumes zijn alzijdig en richten zicht zowel op de centrale route als het landschap. Naast elkaar gelegen volumes zijn nooit op elkaar uitgelijnd. Dit zorgt ervoor dat er interessante doorzichten ontstaan op ooghoogte vanaf de centrale route. Nieuwe gebouwen verspringen tenminste 3 meter ten opzichte van elkaar.
Ruimtelijke opzet en korrelgrootte gebouwclusters
Aan de centrale, openbare route staan gebouwen in clusters bij elkaar rondom collectieve buitenruimtes. Hieraan bevinden zich ook altijd de hoofdentrees en van de woongebouwen en voorzieningen. Tussen de volumes zijn doorzichten die over de gehele breedte van het gebied lopen. Zo is er vanaf de centrale route zicht op het landschap en andersom.
Woningen met buitenruimte aan het omringende landschap
Korte Verspronckweg | PvEL |
Visuele doorzichten door het gebied
25
Volumeopbouw: de bouwvolumes zijn gelaagd opgebouwd; de gebouwen hebben een verhoogde plint (4m) met een transparante hoofdentree en fietsenstalling gericht naar de centrale openbare route. Woningen op de begane grond richten zich naar het landschap rondom. Een getraptheid in de volumes maakt contact met de straat mogelijk en biedt ruimte voor vergroening en buitenruimtes van woningen. Daarnaast zorgt
de gelaagdheid van het volume voor een menselijke maat op straatniveau en het doorbreken van de massaliteit. De volumeopbouw van het gebouw maakt elk gebouw uniek. De woongebouwen hebben tenminste één setback gericht op de centrale route.
Volumeopbouw breed volume
Volumeopbouw lang volume
Setback in het volume
Setbacks als collectieve en private terrassen
Verbijzondering beëindiging gebouw
Buitenruimte of galerij als onderdeel van de gelaagdheid in het volume
Korte Verspronckweg | PvEL |
De getraptheid van het volume kan worden bereikt door een volledige setback in het volume, uitstekende gebouwdelen, of door buitenruimtes/galerij onderdeel te maken van het hoofdvolume. Een subtiele dakvorm of beëindiging van het volume kan worden toegepast om de gelaagdheid van het volume te versterken, mits deze bijdraagt aan de hemelwaterverordening.
26
3.13 Programma en bouwhoogte Er vindt een menging van programma plaats op buurtniveau door per gebouw verschillende woningtypen te plaatsen. Voorzieningen zijn gepositioneerd bij de entrees (wijkhub en aan de zuidzijde) en centraal in het gebied (in de plint van een woongebouw).
wijkhub
voorziening
De bouwhoogte van de gebouwen loopt op vanaf de bestaande woningen aan de Julianalaan richting het spoor. De woongebouwen hebben een basishoogte van 4-6 lagen, met een uitzondering van een woongebouw van 8 lagen aan het spoor.
vrije school
voorziening
voorziening Legenda Wonen Wijkhub Vrije school Buurtvoorziening
4
Maximaal aantal bouwlagen
Themakaart programma en bouwhoogte
Korte Verspronckweg | PvEL |
27
3.14 Bezonningsstudie Er is een bezonningsstudie uitgevoerd op twee maatgevende dagen, namelijk 21 maart en 21 juni. 21 juni: het centrale ontmoetingsplein heeft altijd zon, de leefstraat heeft alleen schaduw in de avond, de permacultuurtuin heeft altijd zon, de buitenrumte bij de wijkhub heeft altijd zon. Geen effect op omliggende bestaande woningen. 21 maart: de belangrijkste publieke ruimten krijgen altijd zon. Geen effect op omliggende bestaande bebouwing.
21 maart 9 uur
21 maart 12 uur
21 maart 15 uur
21 juni 9 uur
21 juni 12 uur
21 juni 15 uur
21 juni 18 uur
28
4. Landschap schetsontwerp 4.1 Landschappelijke context De Korte Verspronckweg is gelegen tussen de spoorwegdriehoek en de Delft, die overgaat in de Garenkokerskade richting het historisch centrum van Haarlem. De spoorlijn vormt een regionale ecologische verbinding tussen het polderlandschap en het Nationaal Park Zuid-Kennemerland.
De landschappelijke context van de projectlocatie
Korte Verspronckweg | PvEL |
29
4.2 Ontwerpprincipes
Een verborgen groene parel met een groenblauwe rand die reikt tot diep in het plangebied. Een informele bosroute maakt het water beleefbaar.
In het hart van het gebied ligt een route van interactie en ontmoeting die is opgespannen tussen verschillende collectieve verblijfsplekken en -tuinen.
Korte Verspronckweg | PvEL |
Gebouwen staan altijd in het informele en landschappelijke groen met een heldere overgangszones tussen gebouw en landschap.
30
4.3 Plankaart openbare ruimte We realiseren een kwalitatief en hoogwaardige openbare ruimte met veel ruimte voor ontmoeting, verblijven, spelen en groen. De buitenruimte is de plek waar het stedelijk leven van de buurt zich zal afspelen. De openbare ruimte ontsluit de verschillende functies met de omgeving en brengt ze met elkaar in relatie. Hier vindt ontmoeting plaats, maar wordt er ook aan de openbare ruimte gewoond. Er komt veel ruimte voor vergroening waarbij de gebouwen aan een zijde in het landschap staan, en aan de andere zijde aan een aantrekkelijke route die ook zo groen mogelijk wordt ingericht, maar waar ruimte is voor ontmoeting en activiteiten. De gebouwen omsluiten een aantal verschillende sfeergebieden zoals de entree, de leefstraat, de centrale ontmoetingsruimte en de permacultuurtuin. Aan de rand van het gebied komt een struinpad en wordt de buitenruimte op een aantal plekken geprogrammeerd met onder andere een speelbos en een aanlegsteiger voor bootjes. Het bestaande groen en de bestaande bomen vormen de basis van het landschappelijke kader. Verder wordt de buitenruimte ingericht volgens het principe groen-tenzij en worden nieuwe bomen aangeplant.
kweektuin
struinpad plantenpottenplaats
aanlegsteiger
pergolaplein
Legenda plankaart oppervlaktewater
privé terras
wadi
plateau op fietsgarage
natuurvriendelijke oever
gebouw
groen
groen dak
vve groen woongebouw
kas
regentuin
steiger
struweel
voetgangersbrug
permacultuur tuin
mogelijk toekomstige fietsbrug
zonering speelbos
fietstunnel
struinpad
traptreden
brandweer toegangsweg
groene erfafscheiding
aanrijroute parkeerhub
begroeide pergola
plein
bestaande bomen
voet- en fietsroute
nieuwe boom meerstammig
pad
nieuwe boom loofbos
leefstraat
nieuwe boom gemengd bos
woonpleintjes
brandweer toegangsweg
voedselbos
permacultuurtuin
kas-lokaal
speelbos
Plankaart
centraal plein
Korte Verspronckweg | PvEL |
31
4.4 Entree tot de autoluwe woonwijk In het noorden van het plangebied ligt de hoofdentree tot de autoluwe woonwijk. Auto's rijden via een aparte entree de wijkhub in. De wijkhub heeft een actieve plint met een groene pleinruimte. In de plint is er ruimte voor commerciële en/of maatschappelijke voorzieningen. Onderzocht wordt of het mogelijk is dat het huidige tuincentrum hier een plek krijgt.
Uitgangspunten landschap •
Erfafscheiding is in de basis altijd in de vorm van een haag.
•
Het plein krijgt een groen karakter door toepassing van plantenbakken en bloempotten.
•
Bestaande bomen krijgen een ruime boomspiegel van 3 meter in diameter.
•
Blinde gevels van de hub bedekt met verticaal groen.
1
2
3
4
Korte Verspronckweg | PvEL |
32
2 4 1
3
De nummering op deze pagina refereert naar de referenties van pagina 32
Zoom plankaart 1/4
Korte Verspronckweg | PvEL |
33
4.5 Rust en reuring Door het plangebied loopt een centrale route voor langzaam verkeer. In het noordelijk deel van het plangebied staan de blokken direct aan de centrale route, waardoor er reuring ontstaat en bewoners elkaar ontmoeten. Door de groenblauwe randen van het plangebied loopt een smal struinpad, die aantakt op de centrale route. Tafels en bankjes worden incidenteel langs het pad gelegd, de nadruk ligt hier op rust en natuurbeleving. Het landschap variëert van bos en struweel langs de oost- en zuidzijde van het plangebied en aan de westzijde meer open plekken met een kruidenlaag en bloemrijk gras. Langs het water loopt een dichtbegroeide boomrand met volwassen bomen. Aan de waterkant van de Delft ligt een steiger met zitgelegenheid, waar recreatieboten kunnen aanmeren.
1
2
3
4
5
6
Uitgangspunten landschap •
De centrale as is in elementenverharding.
•
De overgang van de centrale as naar de struinpaden is contrastrijk in materialisering en heeft een harde grens tussen verhard en groen.
•
Meubilair in de openbare ruimte heeft accenten in hout.
•
Vegetatie in de rand aan de oost- en zuidzijde van het plangebied past binnen het beeld van bos en struweel. Langs de paden is de vegetatie wat lager om overbegroeiing van het pad te voorkomen.
•
Aan de oostzijde van de rand zijn bosjes met hogere heesters of meerstammige bomen, afgewisseld door open plekken met een kruidenlaag en bloemrijk gras.
Korte Verspronckweg | PvEL |
34
2
1 3 4
5 6
De nummering op deze pagina refereert naar de referenties van pagina 34
Zoom plankaart 2/4
Korte Verspronckweg | PvEL |
35
4.5.1 Doorsnede AA'
A
A'
Korte Verspronckweg | PvEL |