5 Bijlage 3A Adviesinspraakreactie concept beleid dierenwelzijn Platform Groen

4A Advies/inspraakreactie Conceptbeleid Dierenwelzijn 6 mei 2024

Advies aan: College van burgemeester en wethouder, Niels van Esterik Contactpersoon voor dit advies: Daphne Huysse mda.huysse@gmail.com en Chris Brunner brunner@xs4all.nl

Actualisatie beleid dierenwelzijn Het Platform Groen ziet met genoegen dat het college het uit 2014 daterende Haarlemse dierenwelzijnsbeleid grondig wil actualiseren en versterken. Aanleidingen daarvoor zijn onder meer: • Gewijzigde wetgeving; • Het nieuwe gemeentelijke groenbeleid (Groenbeleidsplan en Natuur Netwerk Haarlem); • De raadsmotie ‘Noodtoestand voor de biodiversiteit’ uit 2022. In het nieuwe beleids- en uitvoeringsplan komt een diversiteit van aspecten aan de orde. Ons advies beperkt zich tot delen van dit beleid, zijnde: • de zorg voor de vrij levende dieren; • aspecten genoemd onder ‘voorlichting over overlast van dieren’; • overige gemeentelijke communicatie en natuur- en milieueducatie; • de raakvlakken tussen het groen en de gedomesticeerde dieren; • zorg voor veilige verbindingen voor niet huisdieren. Het Platform Groen is van mening dat het voorgestelde beleid op onderdelen hiervan relevante versterking en verduidelijking behoeft. Advies 1: Benader het beleid voor versterking van de biodiversiteit integraal Gezien de internationale biodiversiteitscrisis en de belangrijke rol die steden kunnen spelen bij behoud en herstel van de biodiversiteit is een integrale benadering van het biodiversiteitsbeleid ook in Haarlem essentieel. De teksten in zowel beleids- als uitvoeringsplan doen daar nog onvoldoende recht aan.

Nu heeft Haarlem gelukkig inmiddels een veel breder natuur- en biodiversiteitsbeleid dan de teksten doen vermoeden (Groenbeleidsplan, Natuur Netwerk Haarlem). Wij adviseren nadrukkelijk om, mede in het licht van de genoemde raadsmotie, de noodzakelijke integrale aanpak ook in deze beleidsstukken tot uiting te laten komen. Wij denken dan vooral aan de volgende aspecten: • de versterking van het Natuur Netwerk Haarlem (NNH) dat veel meer inhoudt dan het wegnemen van barrières/ ontbrekende schakels (zoals genoemd in de teksten) maar ook de optimalisering in het beheer van de gebieden van het NNH, de inrichting en beheer van de verbindingszones etc; • echt biodivers maaibeleid (bij voorkeur niet klepelen); • koppeling van het beleid Dierenwelzijn aan het Living Lab betreffend beheer en onderhoud groen; Platform Groen – adviesraad van burgerdeskundigen – adviseert de gemeente Haarlem gevraagd en ongevraagd over alle aspecten van het groen. Secretaris: Ton Belderok belderok@xs4all.nl

1

•

natuurinclusief bouwen en inrichting van de woonomgeving gericht op stadsgebonden soorten, waaronder typische stadsvogels, vleermuizen, gebouwbroedende soorten en egels. Met genoegen zien wij overigens het in dat kader passende nieuwe beleid voor diervriendelijke verlichting. Het maaibeleid van Haarlem moet worden ingericht om de habitat van dieren te beschermen. Seizoensgebonden aanpassingen in de onderhoudswerkzaamheden moeten worden gemaakt om dieren te beschermen tijdens belangrijke perioden, zoals het broedseizoen van vogels en de actieve periode van egels. Ook moet ervoor worden gezorgd dat de voedselbronnen en waardplanten voor vogels en insecten niet voortijdig worden weggemaaid, dit geldt ook voor het verwijderen van gewenste stoepplantjes in het belang van het ondersteunen van biodiversiteit. Een kanttekening: In Haarlem is er een beperkt aantal, vaak kleine hondenlosloopgebieden gelegen langs doorgaande wegen en fietspaden. Door het huidige maairegime zijn de mogelijkheden om honden los te laten lopen aanzienlijk beperkt. Daarom zouden de hondenlosloopgebieden regelmatig geheel of deels (meer dan alleen een strook van een meter aan de randen) gemaaid moeten worden om risico’s op teken of grasaren te verkleinen of voorkomen en zodat de gebieden ook door honden en hun eigenaren gebruikt kunnen worden.

(https://kaart.haarlem.nl/app/map/58?zoom=8&center=105382,489149&layerIds=1095274880811,7 98727345242,5420099554514,1968856771519) Advies 2: Verduidelijk de doelen van het diervriendelijk isoleren en betrek natuurorganisaties bij het onderzoek Het platform ondersteunt het voornemen voor het opstellen van soortenmanagementplannen voor gebouwbroedende soorten. De scope van betrokken doelsoorten zoals genoemd is in het beleidsplan helaas te beperkt beschreven; naast de genoemde soorten (vleermuizen, gierzwaluw, huismus) dient ook aandacht te worden besteed aan de spreeuw en de huiszwaluw. Wij adviseren om deze doelsoorten ook in het uitvoeringsplan te benoemen. Ook het opvangen van bekneld geraakte dieren is van belang, terwijl de leefomstandigheden verbeteren haast nog belangrijker is. Daarbij adviseren wij met nadruk om bij het onderzoek en de uitwerking van de soortenmanagementplannen samenwerking te zoeken met lokale natuurorganisaties (met name Vogelwerkgroep ZuidKennemerland en IVN-werkgroep vleermuizen). Advies 3: Verbreed de doelen van communicatie en natuur- en milieueducatie Het platform adviseert om de doelen van de gemeentelijke communicatie in beide stukken sterk te verbreden.

De conceptteksten leggen ten onrechte de nadruk op communicatie over overlast van dieren (hoofdstuk 6 van het beleidsplan), niet bepaald een aspect van dierenwelzijn, maar van mensenwelzijn! Wij adviseren om minstens zo veel aandacht te besteden aan het informeren van burgers en medewerkers over (seizoensgebonden) gedragingen van dieren en het stimuleren van verantwoordelijk gedrag ten opzichte van vrij levende dieren. Door als gemeentelijke organisatie samen te werken met medewerkers van andere afdelingen, scholen, educatieve instanties en (lokale) natuur- en dierenorganisaties kan bewustwording met betrekking tot dierenwelzijn worden bevorderd. Specifieke aandacht kan daarbij worden besteed aan het gedrag en het beschermen van diersoorten, zoals amfibieën, egels, vleermuizen, huismussen, gierzwaluwen en dak-broeders, waaronder scholeksters. Ook is het wenselijk om specifieke aspecten van schade door huisdieren aan de orde te laten komen. Denk bijvoorbeeld aan mensen bewust maken van het risico dat vlooienbanden van honden en katten gif verspreiden als ze buiten rond lopen. Gif dat schadelijk is voor in de natuur levende dieren. Platform Groen – adviesraad van burgerdeskundigen – adviseert de gemeente Haarlem gevraagd en ongevraagd over alle aspecten van het groen. Secretaris: Ton Belderok belderok@xs4all.nl

2

Daarnaast achten wij het investeren in Natuur- en Milieu Educatie (NME) van vitaal belang om kinderen en jongeren te betrekken bij het begrijpen en respecteren van dieren en hun leefomgeving (zowel huisdieren, landbouwhuisdieren, als vrij levende dieren). NME heeft in het uitvoeringsplan wel een plek gekregen, in het beleidsplan echter ten onrechte alleen zijdelings. We vinden het belangrijk dat kinderen uit alle stadsdelen bij deze natuur- en milieueducatie worden betrokken. Adviseer scholen actief bij hun planvorming vergroening schoolplein. Advies 4: Verduidelijk de aanpak van het ganzenbeheer Zowel het beleidsplan als het uitvoeringsplan besteden aandacht aan het gemeentelijk doel om de ganzenjacht in/nabij het stedelijke gebied te voorkomen. Wij missen echter in het uitvoeringsplan een beknopte beschrijving van de aanpak die de gemeente daarbij wil volgen. Het Platform denkt dan aan twee richtingen: - bij de uitwerking van het nieuwe interprovinciale ganzenbeheerplan te bepleiten dat er onderzocht wordt welke andere methoden er zijn bij het verdrijven van ganzen, zoals de inzet van drones door professionals. Maar als het niet anders kan, en dat als gekozen wordt voor de afschot van ganzen dan nadrukkelijk rekening te houden met de hinder in woonomgevingen.

- In het kader van nieuw pachtafspraken met boeren te streven naar een extensiever en biodiverser beheer van de graslanden waardoor de graslanden minder aantrekkelijk worden voor de ganzen. Advies 5: Besteed in het meeuwenbeleid ook aandacht aan de zorg voor de betrokken vogelsoorten Het gemeentelijk beleid voor dakbroeders, zoals meeuwen en scholeksters, beperkt zich tot nu toe tot bestrijding van meeuwenoverlast. De meest betrokken meeuwensoorten – zilvermeeuw en kleine mantelmeeuw – zijn echter in de afgelopen decennia voor hun voortbestaan in sterke mate afhankelijk geworden van broedgelegenheden op daken in het stedelijke gebied. Nu zorgen broedende meeuwen in de woonomgeving inderdaad veelal tot (geluids-)overlast voor bewoners. In het kader van een dierenwelzijnsbeleid en beleid ter versterking van de biodiversiteit past echter ook de zorg voor deze stadsvogelsoorten en het meeuwenbeleid daarop aan te passen en te verbreden. Concreet denken wij aan: • genuanceerde voorlichting waarbij ook wordt gewezen dat deze beschermde vogelsoorten voor hun voortbestaan afhankelijk zijn van broedgelegenheid op stadse daken. • via voorlichting en overleg te stimuleren dat deze meeuwensoorten op daken van bedrijven wel worden gedoogd, in het bijzonder in de Waarderpolder.

Advies 6: Baggeren van de Veerplas met respect voor natuurwaarden Primaire aanleiding voor het baggeren van de Veerplas is de verbetering van het zwemwater ten behoeve van de recreatie. De Veerplas is niet alleen een recreatiegebied maar maakt ook onderdeel uit van het Natuur Netwerk Haarlem. We dringen er op aan om het Veerplasgebied en de daar aanwezige flora en fauna te respecteren, door rekening te houden in die plannen met het gegeven, dat het voor vele dieren hun leef- en foerageergebied is (bv. Lepelaars, ijsvogels, en vele andere vogels en zoogdieren, etc.) Er zijn overigens verdergaande plannen om in dit gebied te investeren als recreatiegebied. (https://api1.ibabs.eu/publicdownload.aspx?site=recreatienh&id=100067169)

Platform Groen – adviesraad van burgerdeskundigen – adviseert de gemeente Haarlem gevraagd en ongevraagd over alle aspecten van het groen. Secretaris: Ton Belderok belderok@xs4all.nl

3