4 Uitvoeringsplan Speelvriendelijke Openbare Ruimte
Tekst van het document
Uitvoeringsplan 20262028 Deelprogramma Speelvriendelijke openbare ruimte 18 november 2025 Sophie Bodeving Marie-Thérèse Tetteroo-Mathijsen Beheer en Beleid Openbare ruimte
Inhoudsopgave 1.
Datagedreven werken
4
2.
Samen met de stad
5
3.
Uitvoering
6
2
In het Uitvoeringsplan 2026-2028 horend bij het geactualiseerde Speelruimtebeleid met de titel Speelvriendelijke Openbare Ruimte onderscheiden we drie categorieën waarin we activiteiten en maatregelen beschrijven waar we in de komende 2 jaar uitvoering aan geven. De categorieën die we hiervoor gebruiken zijn: ▪ Datagedreven werken ▪ Samen met de stad ▪ Uitvoeringsstrategie
3
1.
Datagedreven werken In deze categorie bundelen we de activiteiten die we in de komende twee jaar uitvoeren om meer datagedreven te kunnen werken. Dit helpt om de planmatige aanpak voor de herinrichting van speellocaties beter te laten aansluiten bij de integrale opgaven waar Haarlem voor aan de lat staat, net als de score van buurten en speellocaties te verbeteren op basis van de geïnterpreteerde OBBnorm. 1. Inzichtelijk maken OBB-normen via gemeentelijke open data kanalen De interpretatie van de OBB-normen biedt handvatten om zicht te krijgen op voldoende speelruimte, de verdeling van informele en formele speelruimte in de buurt en wijk en het verzorgingsgebied van de formele speelruimte. Dit maken we inzichtelijk in de open data producten van Haarlem. De interactieve kaart laat ook zien wat de potentie van openbare speelplekken is en hoe deze ingericht moeten worden. Voorbereiding Realisatie Dekking
2025 2026 Binnen bestaande formatie
2. Inzichtelijk maken functies speelplekken Op basis van de interpretatie van de OBB-normen en de speelwaarde wordt een speelplek (openbare speelplekken, speeltuinverenigingen en openbaar toegankelijke schoolpleinen) gecategoriseerd in de functie die een speelplek heeft voor de buurt of wijk. Daarbij gaat het om blok-, buurt- en wijk- en bovenwijkse speelplekken. Deze maken we inzichtelijk op open data kaarten. Voorbereiding Realisatie Dekking
2025 2026 Binnen bestaande formatie
3. Speelroutes in kaart brengen Het bestaande mobiliteitsnetwerk is voornamelijk gefocust op de fietser en gemiddelde inwoner. We brengen het voetgangersnetwerk in Haarlem in kaart om ook de voetganger als verkeersdeelnemer een plek te geven. Dit netwerk zal ingaan op belangrijke alledaagse routes, maar ook routes voor ouderen, groene routes en routes voor kinderen. De routes voor kinderen zullen voornamelijk zijn tussen verschillende speelmogelijkheden en andere voorzieningen welke zij vaker gebruiken. Goed afgestemde mobiliteit en bereikbaarheid van speelruimte kan efficiënt ruimtegebruik bevorderen. Voor het inrichten van de speelvriendelijke openbare ruimte wordt mobiliteit betrokken. Voorbereiding Realisatie Dekking
2026 2026 - 2027 Binnen bestaande formatie
4
2.
Samen met de stad In Haarlem wonen ruim 34.000 inwoners tot 19 jaar, dat is ongeveer 20% van de bevolking. Deze jonge Haarlemmers hebben het meeste baat bij goed ingerichte speelruimte en zijn echte speelexperts. De belangrijkste participatie voor speelruimte vindt plaats binnen reguliere (her)inrichtingsprojecten, ontwikkelprojecten en groot onderhoud. 4. Borgen afspraken beheer en onderhoud Samen met uitvoeringsorganisaties en partners werken we aan heldere afspraken over het beheer en onderhoud van de fysieke speelruimte. Bij meerdere eigenaren of beheerders zijn helder afspraken over onderhoud en beheer vastgelegd in een beheersovereenkomst. Voorbereiding Realisatie Dekking
2026 2026 - 2027 Binnen bestaande formatie
5. Participatie (Jeugd)participatie is essentieel voor het inrichten van passende speelruimte. Verschillende vormen van digitale en fysieke participatie voor speelruimte worden ontwikkeld, zodat deze ingezet kunnen worden voor regulier groot onderhoud en civiele en ruimtelijk projecten. In de participatie werken we samen met organisaties zoals Stichting Sport Support Kennemerland en Buurts. Voorbereiding Realisatie Dekking
2026 2026 - 2027 Binnen bestaande formatie, IP & EP
6. Samenwerking uitvoeringsorganisaties De gemeente Haarlem heeft een groot deel van de beheer en onderhoudstaken uitbesteed aan Spaarnelanden. Om te borgen dat speelplekken die aan vervanging toe zijn, goed gaan aansluiten bij de Speelvriendelijke Stad, zoeken we nauwere samenwerking in deze relatie. Voorbereiding Realisatie Dekking
2026 2026 - 2027 Binnen bestaande formatie & DBC met Spaarnelanden
7. Activering en sociale programmering Om het buitenspelen te stimuleren is meer nodig dan een uitnodigende fysieke speelruimte. De Speelvriendelijke Stad vraagt om een nieuwe manier van werken in het samenspel tussen het fysieke domein en het sociale domein van de gemeente. Het belang van nauwere samenwerking tussen het fysieke en sociale domein geven we meer aandacht zodat activering en sociale programmering goed wordt afgestemd door een optimale combinatie van fysiek en sociaal. Dit doen we samen met organisaties zoals Stichting Sport Support Kennemerland en Buurts. Voorbereiding Realisatie Dekking
2026 2026 - 2027 Binnen bestaande formatie & contract Buurts
5
3.
Uitvoering Het grootste aandeel van de Speelvriendelijke Stad wordt geleverd door de speelvriendelijke openbare ruimte. Kunnen spelen in de openbare ruimte betekent dat kinderen altijd toegang hebben tot gratis speelaanbod. De speelvriendelijke openbare ruimte bestaat uit formele speelruimte in de openbare ruimte, de informele speelruimte in de openbare ruimte en speelroutes die in de openbare ruimte liggen. Elke wijk en buurt in Haarlem is uniek. Afhankelijk van de demografische inrichting en de structuur is daarom ook elke openbare ruimte anders. 8. Project 'Programma Spelen' In het lopende project 'Programma Spelen' worden tot en met 2028 zo'n 120 formele speelplekken in de openbare ruimte vernieuwd. Het project werkt conform de opgaven van meervoudig ruimtegebruik en liep voor op het geactualiseerde beleid door al naar de beoordeling van de speelplek als geheel te kijken ipv één op één vervanging van toestellen, waarbij rekening gehouden wordt met de demografische ontwikkeling van omliggende buurten. Speelplekken worden sociaal veilig en uitdagend ingericht voor verschillende leeftijdsgroepen met een divers aanbod om te bewegen, te ontdekken en te ontmoeten.
In de participatie worden jonge Haarlemmers, omwonenden en buurtbewoners direct benaderd via brieven, enquêtes en bijeenkomsten, waarmee de mogelijkheid wordt geboden om wensen en behoeften voor de vernieuwing van de speelplekken in de buurten mee te geven. Waar het speelplekken met een bovenwijks karakter betreft, wordt een bredere participatie uitgevoerd en wordt er samengewerkt conform het ’Uitvoeringsplan sporten en bewegen in de openbare ruimte'. Voorbereiding Realisatie Dekking
2024 2024 - 2028 Binnen bestaande formatie, IP (OR.031) & EP
9. Inrichting nieuwe speelplekken Bij inrichting wordt gekozen voor duurzame en biobased materialen, zoals hout, natuurlijke speelaanleidingen en hernieuwbare grondstoffen. Speelplekken worden modulair en flexibel ingericht, zodat ze eenvoudig kunnen worden aangepast aan veranderende wensen en behoeften in de buurt. Hergebruik van (elementen) van speeltoestellen van formele speelplekken wordt steeds vaker toegepast De grondstoffenhub van Haarlem speelt hierin een belangrijke rol. Voorbereiding Realisatie Dekking
2026 2026 - 2027 Binnen bestaande formatie, IP & EP
10. Uitbreiden Handboek Inrichting Openbare Ruimte met inclusief ontwerpen We actualiseren het HIOR met ontwerpprincipes voor de specifieke inrichting voor een inclusieve speelruimte en houden dit actueel. Voorbereiding Realisatie Dekking
2026 2026 Binnen bestaande formatie (afdeling BBOR)
6
11. Actualisatie OBB-norm in Handboek Inrichting Openbare Ruimte De interpretatie van de OBB-normen biedt handvatten om zicht te krijgen op de voldoende speelruimte, de verdeling van informele en formele speelruimte in de buurt en wijk en het verzorgingsgebied van de formele speelruimte. Deze interpretatie nemen we over in het HIOR. Voorbereiding Realisatie Dekking
2025 2026 Binnen bestaande formatie
12. Groene aandachtspunten speelplekken in Handboek Inrichting Openbare Ruimte Omdat kinderen veel in aanraking komen met de beplanting op speelplekken bestaat er vanuit die functie een voorkeur voor beplanting die niet prikt of irriteert en die niet giftig is of allergieën versterkt. Aspecten die van belang zijn voor groen bij het inrichten op formele nemen we op in de HIOR en houden we actueel. Voorbereiding 2025 Realisatie 2026 Dekking Binnen bestaande formatie 13. Beheer en onderhoud Onderhoud en reparatie worden actief ingezet om toestellen langer bruikbaar te houden, wat bijdraagt aan een lagere milieubelasting en een efficiënter beheer van de openbare ruimte. Hergebruik van (elementen) van speeltoestellen van formele speelplekken wordt steeds vaker toegepast en doorgevoerd in de werkprocessen van beheer en onderhoud. Duurzaam en circulair materiaalgebruik komt zo aan de basis voor het vervolg van de beheercyclus van speelplekken. De grondstoffenhub van Haarlem speelt hierin een belangrijke rol. Voorbereiding Realisatie Dekking
2026 2026 - 2027 Binnen bestaande formatie & DBC met Spaarnelanden
14. Integrale afweging Bij nieuwe inrichting wordt zoveel mogelijk meervoudig ruimtegebruik toegepast om het hoofd te bieden aan de integrale opgaven waar Haarlem vanuit de Omgevingsvisie aan werkt. De Omgevingswet dwingt tot een integrale benadering, wat betekent dat verschillende aspecten van de leefomgeving niet langer afzonderlijk behandeld worden, maar in samenhang moeten worden bekeken en beoordeeld. Om hier gehoor aan te geven werken we omgevingswaarden uit. Deze werken door in regels voor de fysieke leefomgeving in Omgevingsplannen. Zo kunnen we de functies van speelplekken in de openbare ruimte een status geven in plaats van de losse toestellen. Voorbereiding Realisatie Dekking
2026 2026 - 2027 Binnen bestaande formatie, IP, EP & DBC met Spaarnelanden
7
15. Vastleggen functie formele speelplekken in de openbare ruimte Aan de hand van de interpretatie van de OBB-norm, gaan we formele speelplekken in de openbare ruimte vastleggen in nadere regelgeving en omgevingsplannen. Zo borgen we de functie spelen in de openbare ruimte en maken we concreet welke regels uit gemeentelijke verordeningen van toepassing zijn. Voorbereiding Realisatie Dekking
2026 2026 - 2027 Binnen bestaande formatie
8
Dit is een uitgave van gemeente Haarlem 18 november 2025
Tekst: Uitvoeringsplan 2026-2028, Deelprogramma Speelvriendelijke Openbare Ruimte Fotografie: Beeldbank Gemeente Haarlem Ontwerp: Drukwerk: ________________________________ Postbus 511 2003 PB Haarlem Tel. 14 023 haarlem.nl 9