3 Bijlage 2 Participatieverslag

Participatieverslag VO Wilhelminastraat, Raamvest, de Raaksbruggen en enkele omliggende straten Herinrichting openbare ruimte 21 november 2025 Gemeente Haarlem Project- en Contractmanagement

Inhoudsopgave 1.

2.

3.

4.

Inleiding

3

1.1

Participatieopzet

3

1.2

Participatiedoelstellingen

4

Participatie

5

2.1

Oriënterende gesprekken

5

2.2

Rondgang door de buurt met platform toegankelijkheid

6

2.3

Enquête aan bewoners en belanghebbenden

6

2.4

Inloopspreekuren

6

2.5

Klankbordgroep

6

2.6

Stakeholdergesprekken

7

Communicatie

8

3.1

Projectwebsite gemeente

8

3.2

Publicatie video en enquête

8

3.3

Digitale projectnieuwsbrieven

8

3.4

Flyer

9

3.5

Bewonersbrieven

9

3.6

E-mails

10

3.7

Artikelen in wijkkrant Binnenblad

10

Opbrengst

11

4.1

Enquête

11

4.2

Klankbordgroep

12

4.3

Input uit de buurt (inloopspreekuur & oriënterende gesprekken)

14

4.4

Stakeholdergesprekken

15

5.

Verwerking tot voorlopig ontwerp

17

6.

Bijlagen

19 2

1.

Inleiding Voor u ligt het participatieverslag voor het project herinrichting Raamvest - Wilhelminastraat Raaksbruggen. Dit verslag geeft een overzicht van hoe we mensen hebben betrokken bij het project. We beschrijven de stappen die we hebben genomen, de activiteiten die we hebben uitgevoerd, en de resultaten die we hebben behaald. Zo krijgt u een beeld van hoe we de participatie hebben aangepakt en wat hiervan de resultaten zijn. Eerst leggen we uit op welke manier we stakeholders hebben betrokken en wat de participatiedoelstellingen zijn. Daarna volgt het hoofdstuk Participatie dat alle activiteiten omschrijft die we hebben georganiseerd om mensen bij het project te betrekken. Vervolgens leest u in het hoofdstuk Communicatie op welke manier we de informatie over het project hebben gedeeld. De opbrengst beschrijft wat de gesprekken hebben opgebracht en het document sluit af met de belangrijkste wijzigingen in het ontwerp nadat de input verwerkt is. Van alle bijeenkomsten/ gesprekken zijn verslagen geschreven, die zijn voor de leesbaarheid van dit verslag niet letterlijk overgenomen. Op aanvraag kunnen deze verstrekt worden. Gebruik de inhoudsopgave om snel naar de delen te gaan die voor u het meest interessant zijn.

1.1 Participatieopzet Het herinrichtingsproject wordt uitgevoerd binnen de bestaande beleidskaders van de gemeente. Daardoor liggen er al veel eisen vast en is er weinig ruimte voor grote wijzigingen in het schetsontwerp. Het projectgebied bevindt zich in een bekend deel van Haarlem. Hier zijn onder andere de publiekshal van de gemeente en enkele andere grote publiekstrekkers te vinden, zoals het Patronaat, de bioscoop en de Stadsschouwburg. We hebben vooraf een aantal afspraken gemaakt. Binnen die afspraken konden bewoners en ondernemers meedenken. Dit zijn de belangrijkste: - Projectgebied wordt meer onderdeel van de binnenstad - Rijbaan: voldoende ruimte voor openbaar vervoer - Maximumsnelheid wordt 30 km/u - Goede doorstroming en veiligheid fietsers en voetgangers: de fietsring - Meer groen aanbrengen - Prettige verblijfsruimtes creëren - Goede doorstroming en veiligheid Raaksbruggen - Beleidskaders inrichting openbare ruimte Er zijn veel verschillende groepen stakeholders die belangen hebben bij dit gebied: aanwonenden, weggebruikers (voetgangers, fietsers, automobilisten), bezoekers voor de culturele activiteiten en het winkelgebied, de nood- en hulpdiensten vanwege de gebiedsontsluitingsroute, de OV-partijen1 en vele anderen. Daarom is er op brede schaal geïnformeerd en zijn de stakeholders geraadpleegd. Daarvoor zijn verschillende middelen van participatie ingezet.

Deze worden in het hoofdstuk Communicatie beschreven.

1

Onder de OV partijen wordt verstaan: de concessieverleners en concessiehouders van 3 OV-concessies: Amsterdam - Amstelland (Vervoerregio Amsterdam; Connexxion/Transdev), Haarlem-IJmond (provincie Noord-Holland, Connexxion/ Transdev) en Zuid-Holland-Noord (provincie Zuid-Holland, QBuzz)

3

1.2 Participatiedoelstellingen Vanwege de bestaande beleidskaders en de beperkte ruimte, lag de nadruk op het participatieniveau: informeren en raadplegen. Informeren: • Bewoners, ondernemers, instellingen en bezoekers van Haarlem Centrum informeren over het project, de doelstellingen en kaders. • Stakeholders informeren over de opbrengsten en veranderingen in het gebruik van de straten. Stakeholders zo efficiënt en duidelijk mogelijk informeren over de voortgang van het project en de te nemen besluiten (procescommunicatie). Raadplegen: • Directe omgeving raadplegen, met als doel: ophalen wensen voor het ontwerp binnen de kaders van het project. • Verbeteren kwaliteit van het ontwerp in samenwerking met de stakeholders: de provincie, Connexxion en de nood- en hulpdiensten, Fietsersbond, Platform Groen, Platform Toegankelijkheid, verkeerspolitie.

4

2.

Participatie We hebben bewoners, ondernemers, en andere (professionele) stakeholders benaderd. In de definitiefase van het project zijn we begonnen met oriënterende gesprekken in de buurt. In de ontwerpfase bespraken we het ontwerp met de stakeholders en bewoners. In de volgende paragrafen zijn de activiteiten verder uitgewerkt. 2.1 Oriënterende gesprekken in de buurt 2.2 Rondgang door de buurt met platform toegankelijkheid 2.3 Enquête aan bewoners en belanghebbenden 2.4 Inloopspreekuren 2.5 klankbordgroep 2.6 Stakeholdergesprekken We kozen bewust voor meerdere laagdrempelige contactmomenten. Met vijf inloopspreekuren, een digitale nieuwsbrief en een online vragenlijst konden geïnteresseerden op hun eigen moment in gesprek gaan met het projectteam en informatie ophalen of input geven. Voor het uitgebreid bespreken van het conceptontwerp en thema's die in het projectgebied spelen werd een klankbordgroep samengesteld. Tijdens de inspraakperiode van het voorlopig ontwerp volgt een grootschalige bijeenkomst. Daar delen we informatie over de plannen en de keuzes. We leggen dan ook de procedure uit hoe en wanneer men een zienswijze kan indienen.

2.1 Oriënterende gesprekken Maart 2024 In de definitiefase, dus voorafgaand aan de startnotitie, stonden we op drie verschillende dagen en locaties in de buurt om bewoners en ondernemers te spreken over het projectgebied. We hebben de omwonenden hierover met een flyer geïnformeerd. De gesprekken waren informatief: we informeerden geïnteresseerden vroegtijdig over het project, de doelen en het proces. Ze waren ook onderzoekend: wat speelt er in de buurt, waar is men tevreden over en wat kan er beter? We spraken met ongeveer 55 mensen. De onderwerpen konden gecategoriseerd worden in 7 thema’s. Verkeersveiligheid en snelheidsbeperkingen, Parkeren, Voetgangers- en fietsvriendelijke maatregelen, Stedelijke vergroening, Bereikbaarheid, OV en Duurzaamheid. De aanwezigen gaven positieve feedback over deze manier van informeren. Zij waardeerden de vroegtijdige informatieverstrekking, het ophalen van de mening van bewoners en de informele aanpak om in de buurt te staan. Als tip voor het vervolg kregen we mee keuzes voor te leggen in plaats van een ontwerp.

5

2.2 Rondgang door de buurt met platform toegankelijkheid September 2024 In september maakten we een wandeling met ambassadeurs van Platform Toegankelijkheid (onder wie mensen die blind of slechtziend zijn en mensen die slechter ter been zijn en rolstoel- en scootmobielgebruikers) en de gemeente. Tijdens de rondgang werd duidelijk waar mensen met een beperking in dit gebied tegenaan lopen.

2.3 Enquête aan bewoners en belanghebbenden Juni 2025 Na publicatie van de video over het project (zie in hoofdstuk Communicatie) hebben we 3 weken een enquête opengesteld, zodat mensen direct konden reageren op de plannen. Hiervoor zijn mensen per brief en via de digitale nieuwsbrief uitgenodigd. 280 mensen vulden de vragenlijst in. Respondenten konden aangeven wat zij belangrijk vinden. Het projectgebied was opgedeeld in 3 delen: Raaksbruggen, Wilhelminastraat en Raamvest. Zo kon men reageren op de gebieden die voor hen relevant zijn. Ongeveer driekwart dacht mee over de Wilhelminastraat. Ongeveer twee derde dacht mee over de Raamvest en de Raaksbruggen.

2.4 Inloopspreekuren Juni - november 2025 Voor iedereen met vragen, bijvoorbeeld naar aanleiding van de video of enquête, boden we tussen juni en november een mogelijkheid aan om persoonlijk vragen te stellen. We organiseerden vijf inloopspreekuren in een koffiezaak aan de Raamvest. Hierover is gecommuniceerd via bewonersbrieven, digitale nieuwsbrieven en de projectpagina. Op de betreffende (vrijdag)middagen kon men tussen 13.00 en 15.00 uur binnenlopen. Het was een laagdrempelige manier om zorgen te bespreken en op de hoogte te blijven van de voortgang. In totaal kwamen rond de 50 bezoekers, verspreid over de vijf dagen.

2.5 Klankbordgroep Augustus - september 2025 Via de bewonersbrief en digitale nieuwsbrief hebben we bewoners uit de omgeving gevraagd wie interesse had om deel te nemen aan de klankbordgroep. Onder de aanmeldingen is op basis van woonadressen een representatieve groep samengesteld. Met 13 betrokken buurtbewoners hebben we het ontwerp verder uitgewerkt en afgestemd op de behoeften van de bewoners. De uitgangspunten en kaders van het project deelden we vooraf zodat die voor iedereen duidelijk waren. Binnen deze kaders zochten we samen naar de beste invulling. Er waren drie sessies georganiseerd. - Sessie 1: delen van informatie. - Sessie 2: verdieping zoeken in de thema’s uit de enquête, de ingebrachte speerpunten uit sessie 1 en ontwerpkeuzes waar het ontwerpteam graag input op krijgt. - Sessie 3: terugkoppeling.

6

2.6 Stakeholdergesprekken Februari - april 2024 In de definitiefase zijn de stakeholdergesprekken opgestart om de kaderstelling te bespreken met belanghebbende organisaties. Er is gesproken met het Platform Groen, Platform Toegankelijkheid, de Fietsersbond, reizigersvereniging ROVER, de OV-partijen, de verkeerspolitie en het Patronaat. Juni - oktober 2025 Vanaf de zomer van 2025 gingen we, parallel aan het uitwerken van het ontwerp, in gesprek met verschillende stakeholders. We bespraken het ontwerp, benoemden aandachtspunten, deelden uitgangspunten en kaders en haalden feedback op. We spraken met reizigersvereniging ROVER, de Fietsersbond, Platform Toegankelijkheid, Platform Groen, de OV-partijen, de provincie NoordHolland, nood- en hulpdiensten en de verkeerspolitie. Ook spraken we maatschappelijke organisaties in het projectgebied namelijk de Stadsschouwburg en Het Patronaat, een huisartsenpraktijk en de exploitant van het toekomstige hotel aan de Prins Hendrikstraat.

7

3.

Communicatie Er zijn verschillende middelen ingezet om bewoners, ondernemers en geïnteresseerden te informeren over de herinrichting van de Wilhelminastraat, Raaksbruggen, Raamvest en enkele omliggende straten. Vooral in de ontwerpfase lag de nadruk op communicatie. Omdat het projectgebied ook een doorgaande route is, werd ervoor gekozen een video over het project stadsbreed te delen. De digitale communicatie is ondersteund met momenten voor persoonlijk contact. Hieronder lichten we de communicatiemethoden toe.

3.1 Projectwebsite gemeente Het project heeft een eigen pagina op de gemeentelijke projectwebsite. Hier staat algemene informatie over het project en de planning, en de pagina is gedurende het hele project actueel gehouden. Ook staat er hoe men kan meedenken en op de hoogte kan blijven. Belangrijke documenten (of verwijzingen daarnaar) en de contactgegevens van de procesmanager zijn hier te vinden. De website is te bereiken via: https://haarlem.nl/wilhelminastraat.

3.2 Publicatie video en enquête In juni 2025 hebben we grootschalig over het ontwerp gecommuniceerd. We maakten een korte video over het projectgebied. In de video, die nog steeds op de projectpagina te vinden is, vertelden we wat we van plan zijn met het gebied. Een aantal dilemma's zijn belicht, bezoekers en bewoners vertelden over hun ervaringen in de buurt en zij gaven hun mening over de plannen. Nadat we het project in de video hebben toegelicht, vroegen we om de enquête in te vullen. De enquête was opengesteld van 12 juni tot 2 juli. Bovendien waren gelijk de maandelijkse inloopspreekuren aangekondigd die vanaf juni startte. De video en reel, het verzoek de enquête in te vullen en de data van de inloopspreekuren zijn verspreid via verschillende kanalen: gemeentelijke Instagram-pagina, de projectpagina op de website van de gemeente Haarlem, een digitale projectnieuwsbrief, de algemene nieuwsbrief van de gemeente Haarlem en via een bewonersbrief. In de bewonersbrief zijn omwonenden tevens uitgenodigd om deel te nemen aan de klankbordgroep.

3.3 Digitale projectnieuwsbrieven De digitale nieuwsbrieven ondersteunden het proces van informatievoorziening naar stakeholders en geïnteresseerden. Mijlpalen, updates, planningen en politieke processen zijn via deze nieuwsbrieven gedeeld. De nieuwsbrieven zijn verstuurd vanuit het programma La Posta. Bij de eerste oriënterende gesprekken zijn e-mailadressen opgehaald en handmatig in La Posta toegevoegd. Aanmeldingen konden automatisch via aanmeldknoppen of handmatig door het projectteam worden verwerkt. De adressenlijst is gevuld door:

8

• Het ophalen van e-mailadressen bij de oriënterende gesprekken • Een aanmeldknop op de website van de gemeente • Een verwijzing in de digitale nieuwsbrief; bij doorsturen worden geïnteresseerden verwezen naar de aanmeldknop. • Een oproep om je aan te melden voor de digitale nieuwsbrief in de flyer en bewonersbrief die in het projectgebied zijn verspreid. • Het persoonlijk doorgeven aan het projectteam, dan werd een e-mailadres handmatig toegevoegd. De digitale nieuwsbrief is vijf keer verstuurd. In totaal hebben ruim 200 mensen zich hierop geabonneerd.

3.4 Flyer De oriënterende gesprekken (onderdeel van de definitiefase) waren laagdrempelig, daarom is gekozen voor een informele flyer in plaats van een formele bewonersbrief.

Afbeelding 6: Verspreidingsgebied flyer

3.5 Bewonersbrieven Belangrijke participatie- en informatiemomenten zijn, naast de digitale nieuwsbrieven, ook via een bewonersbrief verstuurd. Zo zijn alle omwonenden geïnformeerd, ook degenen die zich niet voor de digitale nieuwsbrief hebben aangemeld. Van de definitiefase naar de ontwerpfase is besloten het verspreidingsgebied voor bewonersinformatie te vergroten, omdat tijdens de oriënterende gesprekken duidelijker werd wie mogelijk invloed ondervindt van het project. De bewonersbrief is verspreid bij ruim 2.000 adressen

9

in de buurt. Het gaat om het gebied binnen de rode lijn op de plattegrond hieronder. De communicatie is als bijlage toegevoegd.

Afbeelding 6: Verspreidingsgebied bewonersbrieven

3.6 E-mails Voor het project is een e-mailadres adres aangemaakt (wilhelminastraat@haarlem.nl). Deze is in alle communicatiemiddelen genoemd. Enkele geïnteresseerden hebben vragen of opmerkingen gestuurd, tot ongeveer 10 personen. Verder is het e-mailadres gebruikt voor de correspondentie met de klankbordgroep.

3.7 Artikelen in wijkkrant Binnenblad Het project heeft inmiddels twee keer aandacht gekregen in het goed gelezen Binnenblad; de wijkkrant van de Vijfhoek, Raaks en Doelen. Er is goed contact met de redactie van het Binnenblad om de aandacht regelmatig op die manier op het project te kunnen vestigen.

10

4.

Opbrengst In dit hoofdstuk staan de opbrengsten van alle participatieactiviteiten. We lichten toe hoe deze zijn verwerkt in het concept VO.

4.1 Enquête De enquête is 280 keer volledig ingevuld. Het zijn vooral bewoners uit de omgeving. Zij verplaatsen zich vooral per fiets, daarna te voet en vervolgens met de auto.

De vragenlijst was verdeeld over drie gebieden: Wilhelminastraat, Raamvest en de Raaksbruggen. Respondenten konden zelf kiezen over welke gebieden zij wilden meedenken. Samengevat kon het volgende geconcludeerd worden uit de reacties: • Vergroening is in alle drie de gebieden de belangrijkste wens. Ongeveer een derde van de respondenten geeft aan dat meer groen en bomen voor hen de hoogste prioriteit heeft. • In de Raamvest is naast vergroening ook het behoud van parkeerplekken voor auto’s belangrijk voor de respondenten. Drie op de tien respondenten noemen dit als hun belangrijkste punt. • Rondom de Raaksbruggen en Wilhelminastraat krijgen veilige oversteekplaatsen voor fietsers en voetgangers een groot belang mee. • Sociale en recreatieve functies – zoals sporten, ontmoeten of speelruimte – worden in alle gebieden nauwelijks als hoogste prioriteit genoemd. De nadruk ligt op groen en mobiliteit. • Respondenten vragen voor de Wilhelminastraat en Raaksbruggen om aandacht voor de verkeerssituatie. In de Raamvest wordt vooral het bestaande parkeerprobleem benoemd en gevraagd om parkeergelegenheid te behouden. Bij de belangrijkste prioriteit, vergroening, kwam het volgende naar voren: • Inwoners en bezoekers geven de voorkeur aan groen dat bijdraagt aan klimaatadaptatie.

Bovenaan staat vergroening die zorgt voor schaduw en verkoeling, gevolgd door het belang van groen dat bijdraagt aan biodiversiteit. In iets mindere mate wordt waarde gehecht aan het opvangen van regenwater en het gebruik van plantensoorten die goed passen bij het Nederlandse klimaat. • Beheeraspecten zoals schoon, veilig en beschermd groen worden relatief minder vaak als prioriteit genoemd. De thema's die duidelijk naar voren kwamen zijn vergroening, parkeren, oversteekbaarheid. Met deze thema's is rekening gehouden bij het verder uitwerken van het ontwerp. Deze onderwerpen zijn ook verdiept in de klankbordgroep en daarvan zijn de uitkomsten hieronder beschreven.

11

4.2 Klankbordgroep De klankbordgroep besprak de volgende thema's: Thema Vergroening Parkeren Oversteekbaarheid Kort verblijf voor laden en lossen, pakketdiensten Wilsonsplein Verblijf, recreatie en gebruik openbare ruimte

Herkomst Enquête Enquête Enquête Input klankbordgroep Input projectteam Input klankbordgroep

Thema vergroening Deelnemers willen meer, diverse en volle beplanting: variatie in boomsoorten, vaste planten en een ontwerp dat zoveel mogelijk jaarrond groen oogt. Verkeersveiligheid blijft leidend: bij kruispunten moet overzicht vóór hoge beplanting gaan. Een herkenbare laanstructuur wordt gewaardeerd en men wil snel, volle vergroening waar het kan. Ook vragen zij om actieve bewonersparticipatie, met kansen voor geveltuintjes. Bij het VO is een beplantingsplan opgesteld. Bij het opstellen ervan is rekening gehouden met de wensen die zijn aangedragen. Het streven is dat ongeveer 70% van de beplanting zal bestaan uit inheemse planten. Hoewel het in de winterperiode altijd kaler zal zijn, wordt er wel rekening gehouden met verschillende planttypes, zodat er gedurende een zo lang mogelijk periode een groene begroeiing is. Thema parkeren Deelnemers signaleren dat de parkeersituatie wijzigt, maar dat er geen rekening gehouden wordt met het bestaande tekort aan plekken. Dat het project het beleid volgt wordt begrepen, maar zij wijzen op oplossingen buiten de openbare ruimte, zoals beter gebruik van bestaande (bedrijfs)parkeerplekken en parkeergarages. Het dringende verzoek vanuit de klankbordgroep is het parkeren op straat vooral beschikbaar te maken voor bewoners. Laat bezoekers alleen nog maar in de parkeergarage parkeren.

Maak daarnaast ook andere plekken beschikbaar voor bewoners van het centrum, bijvoorbeeld in ZuidWest of particuliere terreinen die 's avonds en in het weekend leegstaan. Gedacht wordt aan het Emmaplein of het parkeerterrein van het Nova-college aan de Zijlweg. En maak meer parkeerplekken beschikbaar voor bewoners in de parkeergarages Raaks en Houtplein. Thema oversteekbaarheid Veiligheid voor voetgangers en fietsers bij oversteekplaatsen heeft de hoogste prioriteit. Automobilisten moeten duidelijk worden afgeremd en rekening houden met kwetsbare verkeersdeelnemers. Concreet vragen zij om een zebrapad over de Wilhelminastraat te behouden als de verkeerslichten ter hoogte van de Prins Hendrikstraat verdwijnen en werd een visuele rijbaanscheiding als een goede toevoeging besproken. De wens is hiermee een rustiger rijstijl af te dwingen, duidelijke markering en veilige, voorspelbare kruisingen te creëren.

Thema kort verblijf Deelnemers vragen vooral om praktische oplossingen voor kort stoppen en laden en lossen, zonder dat het groen of de doorstroming eronder lijdt. Ze voorspellen dat extra laad- en losplekken in de

12

praktijk niet altijd worden gebruikt en dat bezorgers stoppen waar zij moeten zijn, waardoor sturing lastig is. Laad- en losplekken gaan ten koste van parkeren en dat is ook niet wenselijk. Veel oplossingen vallen buiten de projectmogelijkheden. Binnen het project ligt de focus daarom op het beschermen van de beplanting (met robuuste palen) en op voldoende passeerruimte in de aangepaste zijstraten Prins Hendrikstraat en Keizerstraat. Zo blijft het gebied bereikbaar en netjes, terwijl ongewenst laden en lossen in het groen zoveel mogelijk wordt voorkomen. Aangedragen oplossingen buiten de scope van het project zijn punten als: - Gebruik alternatieve locaties voor laden en lossen (bijvoorbeeld de doodlopende straat Oude Zijlvest) - Dwing af dat er meer gebruik gemaakt wordt van pakketpunten - Verbied vrachtwagens in de binnenstad - Voer een vergunningsgebied in zoals bij de Botermarkt voor het hele centrum waaronder het projectgebied, waar je na 11.00 alleen mag rijden én parkeren met een vergunning. Thema Wilsonsplein Door de keuze voor de fietsring aan de oostzijde van de Wilhelminastraat, moeten bewoners en bezoekers van de buurt tussen Wilhelminastraat en Leidsevaart altijd oversteken om dit fietspad te bereiken. De Oranjekade is een goed alternatief om niet twee keer te hoeven oversteken als zowel herkomst als bestemming aan de westzijde van de Wilhelminastraat liggen.

Als men naar het zuiden wil fietsen, richting de Raambrug, dan ontbreekt die route. Aan de klankbordgroep hebben we voorgelegd hoe we dit goed kunnen oplossen. Vanwege het beperkte aantal fietsers erkent de klankbordgroep dat een apart fietspad relatief te veel ruimte vraagt. De voorkeur is een shared space in te richten waar fietsen en voetgangers gezamenlijk het Wilsonsplein (rondom de Stadsschouwburg) van noord naar zuid (en omgekeerd) kunnen oversteken, zowel voorlangs als achterlangs bij de Stadsschouwburg. Zolang fietsers dit doen met respect voor de voetgangers heeft dit geen bezwaar. Thema Verblijf / recreatie / gebruik in de openbare ruimte De inrichting van plekken voor verblijf zagen de deelnemers als een dilemma. Deelnemers zien kansen voor zitplekken, maar hebben ook zorgen over mogelijke overlast. Aangedragen geschikte plekken voor verblijf zijn: de waterzijde bij de Raamvest en het Wilsonsplein, het gebied rond de publiekshal en de Raaks, en de terrassen bij de Zijlvest. Vooral aan de waterkant bij Raamvest/Wilsonsplein zien deelnemers kansen voor extra verblijfskwaliteit met een doorlopend wandelpad, zitplekken en betere toegankelijkheid tot de oever. Verder vinden zij het zonde als het Wilsonsplein en de speel-/verblijfsplekken aan de overzijde van de Wilhelminastraat geen samenhang hebben.

Vervanging van speeltoestellen op het Wilsonsplein staat gepland voor 2028– 2030 en valt buiten dit project; dit project richt zich op de rand tussen speelgebied en trottoir. Evaluatie klankbordgroep De deelnemers waren overwegend (zeer) tevreden over de opzet: de sessies waren informatief, goed voorbereid en met ruimte om punten in te brengen waardoor deelnemers zich gehoord voelde en pijnpunten ter sprake kwamen. Tegelijkertijd werd ook gewaarschuwd voor een te volle agenda in te korte tijd. Terugkoppeling werd positief ervaren met soms de wens duidelijker te zijn wat er met de input gebeurt. Ook was er teleurstelling over onderwerpen waar wel oplossingen of ideeën voor werden aangedragen, maar die niet binnen het projectgebied vallen (bv ideeën omtrent parkeren of rondom Wilsonsplein).

13

4.3 Input uit de buurt (inloopspreekuur & oriënterende gesprekken) Fiets en voetgangers – veiligheid en inrichting Bewoners vragen om duidelijke scheiding tussen trottoir en fietspad, bijvoorbeeld met een geleideband zodat fietsers niet op het trottoir rijden. Op drukke punten is een beter overzicht gewenst, zoals bij het kruispunt Zijlstraat met terrassen en de oversteek bij de Kinderhuisvest richting het Paradijsje. Ook wordt er bij deze kruising de wens voor een zebrapad uitgesproken. In een gesprek werd het acceptabel gevonden die niet op te nemen in het ontwerp zolang de optie open blijft om het alsnog terug te plaatsen indien gewenst. Over de geplande tweerichtingsfietsroute zijn zorgen: de menging van gewone fietsen en e‑bikes leidt tot snelheidsverschillen en spanningen, en men vraagt om voorbeelden of ongevalscijfers en om de noodzaak van de gekozen breedte toe te lichten. Langs de Raamvest wordt een recreatieve wandelroute in halfverharding voorgesteld, vergelijkbaar met de Gasthuisvest. Bestaande uitritten aan de Zijlvest‑Noord moeten worden behouden in het ontwerp (in een getoonde concepttekening ontbraken deze). Verder wordt verzocht om geen afvalcontainers direct naast het fietspad van de Raamvest te plaatsen vanwege rommel en onveiligheid.

Parkeren – bewoners, bereikbaarheid en kwetsbare groepen Er zijn zorgen over verlies aan parkeerplaatsen en de gevolgen voor ouderen die net niet in aanmerking komen voor een GPP‑OK (gehandicaptenparkeerplaats op kenteken). Voor deze groep is de loopafstand naar de Houtplein‑garage vaak te groot, zeker met bagage. Bewoners willen dat de Raaks‑parkeergarage beschikbaar wordt voor bewonersabonnementen, met duidelijke communicatie over wat nu al mogelijk is. Daarbij leeft de vraag waarom bewoners niet in de Raaks kunnen parkeren terwijl commerciële bezoekers wel op straat in de Vijfhoek mogen staan. Er wordt gewezen op te kleine parkeervakken bij Zijlvest 11–15 en op het bestaan van een vergunningsplek die goed moet worden meegenomen. Ten slotte vragen bewoners of de bewonersvergunning geldig blijft in de gehele binnenstad of dat het gebied wordt beperkt. Laden en lossen – ruimte en orde Op de Zijlvest is behoefte aan duidelijke en voldoende ruimte voor laden en lossen, zodat busjes niet langer op het trottoir of fietspad hoeven te parkeren. Bij de ingang voor laden en lossen van RataPlan aan de Zijlvest is het regelmatig erg druk; dit vraagt om specifieke aandacht in het ontwerp en de verkeersafwikkeling.

Groen – bomen, beplanting en klimaat Rond het Patronaat willen bewoners een deel van het voetpad behouden en rond de bomen waterdoorlatende bestrating toepassen, eventueel met een verlaagde ligging. Er is gevraagd om naar geschikte boomtypes te kijken. Bewoners benadrukken het behoud van bestaande bomen en willen weten hoe vergroening wordt vormgegeven in de versteende binnenstad. Voor beplanting is er voorkeur voor volle, wintergroene en onderhoudsarme soorten zonder open grond waar rommel kan ophopen. Aan de Raamvest, ter hoogte van nr. 9, is eerder herhaaldelijk een boom aan de waterzijde uitgevallen; er wordt vermoed dat de grond vervuild is, waardoor onderzoek nodig is voordat opnieuw wordt geplant. Daarnaast is er de wens om geveltuintjes te stimuleren en te faciliteren, bijvoorbeeld met een gemeentelijke regeling gekoppeld aan de herinrichting. Ontwerp en gebruik van de openbare ruimte Bewoners vragen om plekken waar (kleine) groepen jongeren op een prettige manier kunnen verblijven en samenkomen. Er is behoefte aan duidelijkheid over de vormgeving van de hoek bij de Kinderhuissingel. Bij Zijlvest 11 (hoedenzaak) wordt extra fietsparkeerruimte voor bezoekers

14

gewenst. Verder is er een verzoek om behoud van een GPP‑OK (gehandicaptenparkeerplaats op kenteken) op deze locatie. Verkeer en leefbaarheid Er wordt veel hinder ervaren van trillingen door bussen. Een lagere snelheid wordt daarom verwelkomd, in combinatie met een beter wegdek en betere putafdekkingen. Sommige bewoners betwijfelen of de voorgenomen maatregelen daadwerkelijk tot minder verkeer leiden; op de Zijlweg wordt dagelijks verkeersoverlast ervaren. Communicatie en participatie Bewoners willen dat het rapport van de vragenlijst openbaar wordt gedeeld en dat nieuwsbrieven op de projectpagina beschikbaar blijven om terug te lezen. Er is behoefte aan heldere informatie over de planning van het project tot en met de uitvoering. Men vraagt om een duidelijke uitleg van de uitgangspunten van het ontwerp en waar precies nog “speelruimte” is voor bewoners om invloed uit te oefenen. Communicatie moet niet alleen over de Wilhelminastraat gaan, maar nadrukkelijk ook over de Raamvest. Daarnaast wordt verzocht om informatie ook op papier te blijven versturen, omdat niet iedereen goed uit de voeten kan met URL’s en QR‑codes. Interesse werd getoond in hoe participatie bijdraagt aan de eigen verantwoordelijkheid van bewoners voor de openbare ruimte en in de sfeer van de gesprekken.

Het inloopspreekuur werd ervaren als een prettige manier om persoonlijk in gesprek te gaan met het projectteam.

4.4 Stakeholdergesprekken Met de genoemde stakeholders is het ontwerp doorgenomen en daar zijn verschillende punten opgehaald. De aandachtspunten die zijn besproken zijn meegenomen bij het uitwerken van het ontwerp. De opgehaalde feedback is hier gegroepeerd per locatie. Wilhelminastraat - Tweerichtingsfietspad: De oversteekbaarheid van het tweerichtingsfietspad is een belangrijk punt voor mensen met een beperking. Het is echter gebruikelijk om, ook als er verkeerslichten op een kruising aanwezig zijn, de kruising tussen fietsers en voetgangers niet met verkeerslichten te regelen. De voorkeur gaat dan uit naar een middengeleider, met een minimale breedte van 1,5 meter, of een zebrapad. - Kruising Prins Hendrikstraat en andere zijstraten: De kruising moet voldoende ruimte bieden zodat auto’s de weg of het fietspad niet blokkeren. - Trottoirs van voldoende breedte die bovendien vrij zijn van obstakels zijn belangrijk voor mensen met een beperking. - Het is belangrijk dat de inrichting van de weg afdwingt dat de snelheid 30 km/u is en niet hoger - Weeg goed af of de inrichting van de fietsring als tweerichtingsfietspad opweegt tegen de daarvoor benodigde kap of verplanting van de bomen in de Wilhelminastraat. - De doorstroming en betrouwbaarheid van de bus moeten gegarandeerd kunnen worden. Drukke zebrapaden of opstoppingen kunnen de betrouwbaarheid schaden.

Een kruising zonder verkeerslichten waar de bus voorrang heeft, helpt bij de betrouwbaarheid. - De bus moet voldoende ruimte hebben om te manoeuvreren en passagiers moeten de bus goed en veilig kunnen in- en uitstappen. - Treed op tegen het laden en lossen op de bushaltes. Zorg ervoor dat laden en lossen plaatsvindt op plekken waar de bus niet wordt belemmerd. Raaksbruggen

15

- Om het tweerichtingsfietspad een voordeel te laten zijn moet het een verbetering voor fietsers zijn. De voorrangssituatie voor fietsers met het verwijderen van VRI's draagt daaraan bij. Bij de Wilhelminastraat tegenover het gemeentehuis, blijft de oversteek wel gereguleerd met een VRI zodat mensen goed het Raaksgebied en de binnenstad kunnen blijven bereiken. - De oversteek van de Zijlstraat naar de Zijlbrug blijft een lastige plek voor voetgangers en fietsers. De aanwezigheid van terrassen en het laden en lossen belemmert voetgangers en fietsers en zorgt af en toe voor onveilige situaties. De herinrichting zal ertoe leiden dat hier meer fietsers de weg moeten oversteken. - Betere looproutes van en naar het Patronaat, de publiekshal en het Raaksgebied zijn belangrijk - Maak meer ruimte voor een voetpad en voor prettig verblijf ter hoogte van de publiekshal en ter hoogte van het Patronaat Raamvest Kruising met Wilhelminastraat en fietsers Dit kruispunt heeft drukke momenten met fietsers. Om deze reden wordt toch een kruising met een complete VRI voorgesteld. De uitdaging bestaat hier echter uit de benodigde opstelruimte voor wachtende fietsers en de ruimte voor de bevoorrading van de Stadsschouwburg. Algemeen - De route Zijlweg - Raaksbruggen - Wilhelminastraat is belangrijk voor nood- en hulpdiensten. Die hebben voldoende wegbreedte nodig.

- Maximumsnelheid: Er is een algemene voorkeur om de maximumsnelheid te verlagen naar 30 km/u om de verkeersveiligheid te verbeteren. Wel moet dan ook de inrichting van de weg die snelheid afdwingen. - Routegeleiding: Er wordt gevraagd om goede natuurlijke gidslijnen en voldoende contrast tussen voetpad en fietspad om de toegankelijkheid voor mensen met een beperking te verbeteren. - Gebruik de juiste wegmarkering en bebording. - Zorg voor een duidelijke GOW-30 uitstraling van de wegen.

16

5.

Verwerking tot voorlopig ontwerp Op basis van alle participatie is het schetsontwerp uitgewerkt tot een voorlopig ontwerp. In dit hoofdstuk staan de belangrijkste aanpassingen die in de aanloop naar dit ontwerp zijn gemaakt. In het eerste ontwerp stond geen zebrapad op de Wilhelminastraat. Uit gesprekken met bijvoorbeeld bewoners, de klankbordgroep, het Platform Toegankelijkheid en de politie bleek dat een zebrapad gewenst is. Het ondersteunt ook de uitstraling van 30 km/uur. Daarom komt er een zebrapad ter hoogte van de Prins Hendrikstraat welke als gewenste locatie werd benoemd. De rijbaan is versmald, maar na gesprekken ook extra visueel versmald met een overrijdbare middenberm in asfalt met een andere structuur en kleur (streetprint). Dit helpt om de snelheid te verlagen en voorkomt het gevoel van een 'racebaan'. Deze methode voorkomt extra trillingen door bussen. De input van stakeholders heeft ook geleid tot extra aandacht voor de oversteekbaarheid van het tweerichtingsfietspad. Bij het drukke publieksgebied rondom de Raaksbruggen en de publiekshal is een middengeleider aangebracht. Daardoor wordt het oversteken makkelijker, ook voor mensen met bijvoorbeeld een visuele of fysieke beperking. Voor de Stadsschouwburg is er mede op basis van de gesprekken uit de klankbordgroep gekozen voor geen extra fietsroute aan de voorkant.

In plaats daarvan komt er een breed trottoir zonder hoge stoepranden. De gedachte is dat fietsers het meeste respect opbrengen voor voetgangers als het een volwaardig trottoir is. Na de herinrichting wordt de situatie gemonitord. Waar nodig kan er later iets worden aangepast of aangevuld, zoals een fietsroute achterlangs de Stadsschouwburg (buiten scope) of markeertegels en bebording (fietsers te gast) voorlangs de Stadsschouwburg. De vormgeving van de bushaltes is gedetailleerd ontworpen. Op basis van de ontvangen input is gekeken naar lengte en breedte van de perrons en de haltekommen, naar de aanwezigheid van abri's, fietsparkeerplaatsen en route-informatie. Ook zijn de middengeleiders zodanig gepositioneerd dat bussen die met 30 km/u goed kunnen passeren. Tegenover de Stadsschouwburg worden er na gesprekken met de klankbordgroep extra recreatiemogelijkheden aangebracht. Langs de waterkant van de Raamvest zijn er nu bankjes opgenomen en komt er een wandelroute langs de weg en het water. Dit zijn ook wensen die tijdens bijvoorbeeld de oriënterende gesprekken en inloopspreekuren naar voren kwamen. Al was ook angst uitgesproken voor overlast bij extra verblijfmogelijkheden.

Richting het definitieve ontwerp kan nog worden gekeken naar het verlagen van de beplanting aan de zuidwesthoek van de speeltuin Wilsonsplein en een aantrekkelijke zitplek in de binnenbocht van Raamvest en Wilhelminastraat. Het groenplan neemt de wensen van stakeholders mee over bijvoorbeeld de keuze voor vaste en diverse planten en overzichtelijkheid bij kruispunten. Ook zal de wens vanuit de klankbordgroep voor geveltuintjes meegenomen worden bij de selectieprocedure van de aannemer. In de hoeken van groenvakken worden robuuste paaltjes aangebracht om te voorkomen dat het groen platgereden wordt en laden en lossen deels in groenvakken plaatsvind. Door de nieuwe inrichting verdwijnen 71 parkeerplekken vanwege de fietsring en de vergroening. Deze prioritering lag al vast bij de startnotitie. De parkeerplekken worden niet in het ontwerp gecompenseerd. Wel is gekeken naar alternatieven. In de parkeergarage Houtplein zijn 50 extra

17

bewonersabonnementen beschikbaar gesteld. In de Raaksparkeergarage komen geen bewonersabonnementen omdat het aantal bezoekersparkeerplaatsen daar niet kan worden verlaagd. Dit was een onderdeel van afspraken uit het commerciële programma in het Raaksgebied en de bijbehorende parkeereis. In 2025 is nieuw parkeerbeleid vastgesteld voor de hele gemeente Haarlem waarin aanvullende maatregelen zijn aangekondigd die gedeeltelijk beantwoorden aan de oproep van de klankbordgroep: - Er wordt een parkeermakelaar aangesteld om te proberen particuliere parkeerterreinen te ontsluiten voor bewonersparkeren. - Er komen nieuwe parkeergarages voor bewoners en er komen flexibele abonnementen die straatparkeren combineren met de mogelijkheid om ook in een parkeergarage te staan. Straatparkeren helemaal onmogelijk maken voor bezoekers is niet opgenomen in het parkeerbeleid. De tarieven voor straatparkeren zijn relatief hoog, daarmee is straatparkeren onaantrekkelijker ten opzichte van de parkeergarages. Het verschil tussen het bezoekerstarief op straat en in de parkeergarage kan in de toekomst mogelijk wel worden aangepast, als dat zinvol is. Parkeren in een andere parkeerzone toestaan is geen wenselijk alternatief, omdat ook in andere parkeerzones een hoge parkeerdruk heerst.

18

6.

Bijlagen Bijlage 1: Bewonersbrieven Flyer 1: informeren oriënterende gesprekken 2024

19

Brief 1: informeren omwonenden over project en participatie

20

21

Bijlage 2: Digitale nieuwsbrieven

Digitale projectnieuwsbrief Juni 2024 Informeert over: - Vaststelling startnotitie - Plannen voor projectgebied - Oriënterende gesprekken in de buurt - Processtappen - Interview in Binnenblad Digitale projectnieuwsbrief juni 2025 Informeert over: - Publicatie video - Oproep vragenlijst invullen - Inloopspreekuren - Oproep klankbordgroep deelname - Projectactiviteiten afgelopen periode (achter de schermen) Digitale projectnieuwsbrief juli 2025 Informeert over: - Sluiten vragenlijst en aanmeldingen klankbordgroep - Inloopspreekuren

Digitale projectnieuwsbrief september 2025 Informeert over: - Terugkoppeling vragenlijst

22

- Resultaten vragenlijst - Inloopspreekuren Digitale projectnieuwsbrief november Informeert over: - Inloopspreekuren Digitale projectnieuwsbrief december 2025 (toekomstig) Geplande informatie over: - Bespreking college - Planning commissievergadering - Processtappen

Nieuwsbrief gemeente juni 2024 De nieuwsbrief met het laatste nieuws van de Gemeente Haarlem, verstuurd vanuit nieuws@haarlem.nl publiceerde een artikel over de Wilhelminastraat.

23

Dit is een uitgave van gemeente Haarlem, 21 november 2025

Tekst: Sweco Foto's: Leden van projectteam ________________________________ Postbus 511 2003 PB Haarlem Tel. 14 023 haarlem.nl 24