3 Bijlage 2 Memo bomenkap t b v warmtenet Meerwijk

Aan

Gemeente Haarlem Van

Lex Groot

Memo Contactpersoon

Datum

Lex Groot 0628284132 lex.groot@qirion.nl

17 juli 2025

Betreft

Bomenkap t.b.v. warmtenet Meerwijk

Beste lezer, In het kader van de energietransitie wordt in Haarlem, in de wijk Meerwijk, gewerkt aan de aanleg van een duurzaam warmtenet. Dit net is bedoeld om woningen en gebouwen op een toekomstbestendige manier van warmte te voorzien. De aanleg van dit ondergronds leidingnet vereist een zorgvuldig tracé, waarbij zoveel mogelijk rekening wordt gehouden met de bestaande omgeving, waaronder het aanwezige groen. Om de impact op de bomen in kaart te brengen en te beperken, is een Boom Effect Analyse (BEA) uitgevoerd. In deze memo wordt toegelicht welke stappen zijn genomen om het tracé zo in te richten dat het behoud van bomen maximaal wordt gewaarborgd. Ondanks deze inzet blijkt de kap van een aantal bomen onvermijdelijk, waarvoor wij een kapvergunning aanvragen.

Stappen en afstemming rondom het bomenbestand •

Uitvoering eerste BEA In een vroeg stadium heeft Antea een BEA opgesteld om de effecten van het tracé op het bomenbestand te beoordelen. Deze eerste versie is doorgenomen met de gemeentelijke boomdeskundige. Hieruit bleek dat in de oorspronkelijke opzet 42 bomen gekapt zouden moeten worden.

•

Aanpassing tracé op 18 april 2025 Op basis van de bevindingen zijn waar mogelijk tracé-aanpassingen doorgevoerd om bomen te sparen. Deze optimalisaties zijn verwerkt in een herziene versie van de BEA. Na deze aanpassing is het aantal te kappen bomen teruggebracht tot 26.

•

Afstemming met gemeente De aangepaste BEA is vervolgens besproken met de gemeente Haarlem. De gemeente leverde aanvullende opmerkingen en vragen, die opnieuw aan Antea zijn voorgelegd. Dit heeft geleid tot een geactualiseerde versie van de BEA. Deze laatste aanpassing heeft echter niet geleid tot een verdere vermindering van het aantal te kappen bomen.

Qirion B.V. is onderdeel van Alliander N.V..KVK-nummer 09119276 Arnhem. BTW-nummer NL8103.85.193.B01 Bankrekening NL95INGB0000005585 t.n.v. Alliander N.V..

Datum

3 juni 2025 Pagina

2 van 5

Afwegingen op basis van de BEA De BEA bevat meerdere adviezen om schade aan bomen te beperken. De belangrijkste afweging die op basis hiervan is gemaakt, betreft de aanpassing van het tracé. Waar dit technisch haalbaar was, is het tracé aangepast om bomen te sparen. Dit heeft geleid tot een significante afname van het aantal te kappen bomen (van 42 naar 26). Op bepaalde locaties was aanpassing van het tracé echter niet mogelijk, met name vanwege de aanwezigheid van bebouwing of bestaande ondergrondse infrastructuur. Indien op deze plekken geen bomen gekapt zouden worden, zou er geen geschikt alternatief tracé overblijven en zouden delen van de wijk niet kunnen worden aangesloten op het warmtenet. In die gevallen is met zorgvuldige afweging gekozen voor het behoud van het ontwerp, ondanks de impact op het bomenbestand. Afweging kappen waardevolle bomen >50 jaar • Boom 22 & 23 1. Voorkomen van kap Het leidingtracé is in het ontwerp zoveel mogelijk door rijbanen en trottoirs geleid om directe ingrepen in de groeiplaats te vermijden. Voor deze bomen is gekeken naar het vergroten van de afstand tussen sleuf en stamvoet en het beperken van de sleufbreedte. 2. Reden dat behoud niet mogelijk is Zelfs bij maximale beperking van de sleufbreedte zou circa 20–30% van het wortelpakket verwijderd worden.

Door de leeftijd en conditie van de bomen leidt deze schade naar verwachting tot zodanig conditieverlies dat duurzaam behoud niet mogelijk is. De boom wordt niet preventief gekapt; na uitvoering van de werkzaamheden wordt gemonitord of herstel optreedt. Alleen indien achteraf blijkt dat herstel niet mogelijk is, zal kap plaatsvinden. 3. Aanpassing tracé niet mogelijk Het tracé kan niet verder worden verschoven vanwege het naast gelegen gebouw, bestaande ondergrondse infrastructuur (kabels/leidingen) en de vereiste ligging voor koppeling aan het warmtenet. 4. Alternatieve uitvoeringswijze niet haalbaar Gestuurde boring of persing is op deze locatie niet uitvoerbaar, omdat hier een aansluiting voor het appartementencomplex gemaakt moet worden. Naast de te maken aansluiting is het door de aanwezigheid van kruisingen met bestaande leidingen, beperkte werkruimte en de noodzakelijke diepte van 2 meter ook niet mogelijk om een boring of persing te gebruiken. •

Boom 81 1. Voorkomen van kap In het ontwerpstadium is geprobeerd het tracé via een alternatieve route in de straat te leggen. 2. Reden dat behoud niet mogelijk is De wortelschade wordt ingeschat op 20–30%, waarbij kritieke stabiliteitswortels worden aangetast. Gezien de leeftijd en het wortelgestel zullen de bomen hierdoor instabiel worden en veiligheidsrisico’s opleveren. De boom wordt niet preventief gekapt; pas na monitoring en vaststelling van onvoldoende herstel zal kap plaatsvinden. 3. Aanpassing tracé niet mogelijk Een geheel alternatieve route is niet mogelijk, want dit zou resulteren in aanzienlijk meer overlast. Als hiervoor gekozen wordt zou het appartementencomplex niet meer bereikbaar zijn of de bomen aan de overzijde van het complex zouden beschadigd raken. 4. Alternatieve uitvoeringswijze niet haalbaar Boren of persen is nabij boom 81 niet wenselijk. Dit komt doordat deze locatie is omring met bomen en bij het graven van de benodigde gaten voor

Datum

3 juni 2025 Pagina

3 van 5

het intreden- en uittredepunt zouden er meer bomen beschadigd raken. •

Boom 90 1. Voorkomen van kap In het ontwerpstadium is geprobeerd het tracé via een alternatieve route in de straat te leggen. Tevens is overwogen om de huisaansluitingen verder van de stam af te positioneren. 2. Reden dat behoud niet mogelijk is De wortelschade wordt ingeschat op 20–30%, waarbij kritieke stabiliteitswortels worden aangetast. Gezien de leeftijd en het wortelgestel zullen de bomen hierdoor instabiel worden en veiligheidsrisico’s opleveren. De boom wordt niet preventief gekapt; pas na monitoring en vaststelling van onvoldoende herstel zal kap plaatsvinden. 3. Aanpassing tracé niet mogelijk Verschuiving van het tracé in noordelijke richting is niet mogelijk door bebouwing en de aanwezigheid van veel bomen. Verschuiven naar het zuiden zou resulteren in extra noodzakelijk kap, dus dat is niet wenselijk. 4. Alternatieve uitvoeringswijze niet haalbaar Boren of persen is nabij boom 90 niet wenselijk. Dit komt doordat deze locatie is omring met bomen en bij het graven van de benodigde gaten voor het intreden- en uittredepunt zouden er meer bomen beschadigd raken.

•

Boom 114 1. Voorkomen van kap Het ontwerp is zodanig aangepast dat de sleuf aan één zijde van de stam wordt geplaatst. Tevens is het werkterrein verkleind om de wortelzone zoveel mogelijk te sparen. 2. Reden dat behoud niet mogelijk is De geplande werkzaamheden veroorzaken naar verwachting 40–50% wortelschade. Bij deze omvang is de kans op herstel verwaarloosbaar en is het risico op omwaaien groot. De boom wordt niet preventief gekapt; monitoring vindt plaats en kap wordt alleen uitgevoerd indien achteraf blijkt dat herstel niet mogelijk is. 3. Aanpassing tracé niet mogelijk Het verleggen van de leiding zou het onmogelijk maken om het appartementencomplex aan de noordzijde aan te sluiten op het warmtenet, omdat de benodigde ruimte voor expansie dan niet behaald kan worden. 4. Alternatieve uitvoeringswijze niet haalbaar De combinatie van noodzakelijke diepte, beperkte werkruimte, veel bochten en nabijheid van andere bomen maakt gestuurde boring of persing technisch onuitvoerbaar.

•

Boom 128 1. Voorkomen van kap In de ontwerpfase is onderzocht of het tracé via een aangrenzende groenstrook kon worden geleid om de wortelzone te omzeilen. 2. Reden dat behoud niet mogelijk is De ingreep zou circa 30–40% van het wortelpakket verwijderen, met name aan de zijde met de hoogste windbelasting. Hierdoor wordt de boom instabiel en vermindert de conditie blijvend. De boom wordt niet preventief gekapt; kap vindt pas plaats indien monitoring na de werkzaamheden uitwijst dat herstel onvoldoende is. 3. Aanpassing tracé niet mogelijk Vanwege de te realiseren warmt hub is er geen alternatieve route.

Datum

3 juni 2025 Pagina

4 van 5

4. Alternatieve uitvoeringswijze niet haalbaar Technische obstakels in de ondergrond en de aanwezigheid van de warmte hub maken boring of persing op deze locatie niet uitvoerbaar. •

Boom 151 1. Voorkomen van kap In de ontwerpfase is rekening gehouden met de boom door er voor te zorgen dat het tracé zoveel mogelijk afstand tot de boom krijgt. 2. Reden dat behoud niet mogelijk is De ingreep zou circa 30–40% van het wortelpakket verwijderen, met name aan de zijde met de hoogste windbelasting. Hierdoor wordt de boom instabiel en vermindert de conditie blijvend. De boom wordt niet preventief gekapt; kap vindt pas plaats indien monitoring na de werkzaamheden uitwijst dat herstel onvoldoende is. 3. Aanpassing tracé niet mogelijk Alternatieve liggingen is niet mogelijk i.v.m. bebouwing. 4. Alternatieve uitvoeringswijze niet haalbaar De combinatie van noodzakelijke diepte, beperkte werkruimte, veel bochten en nabijheid van andere bomen maakt gestuurde boring of persing technisch onuitvoerbaar.

Overzicht van BEA-adviezen en opvolging De BEA bevat daarnaast een aantal concrete aanbevelingen. Hieronder volgt een overzicht met de stand van zaken per advies: •

Pas het tracé aan tot minimaal zesmaal de stamdiameter van de boom ➤ Waar mogelijk toegepast; dit leidde tot vermindering van het aantal te kappen bomen.

•

Gebruik alternatieve aanlegmethoden (gestuurde boring, persing, grondzuigen) ➤ Deze technieken zijn onderzocht en waar mogelijk toegepast. Op veel locaties bleken zij technisch niet haalbaar vanwege ruimtegebrek of de aanwezigheid van scherpe bochten (90°) in het warmtenet, die niet geschikt zijn voor boringen.

•

Beperk bronbemaling in het groeiseizoen tot maximaal één week per boomlocatie ➤ Deze randvoorwaarde wordt opgenomen in het bestek en dient door de aannemer geborgd te worden.

•

Scherm groeiplaatsen van te behouden bomen met stevige hekwerken (werkplan bomen) ➤ Wordt meegenomen in de aanbesteding. Aannemer stelt werkplan bomen op.

•

Zaag wortels en takken >4 cm alleen met toestemming van de boomtoezichthouder (ETT) ➤ Wordt opgenomen in de uitvoeringsvoorwaarden.

•

Stel een toezichthouder bomen (ETT) aan voor de uitvoering ➤ Deze wordt aangewezen in overleg met de gemeente.

•

Onderzoek de verplantbaarheid van vijf jonge bomen (nrs. 27, 59 t/m 63) ➤ Deze bomen zijn door Antea als kansrijk voor verplanting aangemerkt. Samen met de gemeente dient gekeken te worden naar een geschikte nieuwe locatie.

Datum

3 juni 2025 Pagina

5 van 5

Raakvlak vergunningen Naast de aan te vragen omgevingsvergunning omgevingsplanactiviteit kappen worden er meerdere vergunningen aangevraagd ter behoeven van de aanleg van het warmtenet. In bijlage 1 staat een overzicht weergeven van de aan te vragen vergunningen.

Conclusie Er is aantoonbaar maximale inspanning geleverd om het tracé van het warmtenet zo vorm te geven dat schade aan bomen wordt beperkt. De BEA is in verschillende fasen kritisch beoordeeld, geactualiseerd en leidde tot concrete aanpassingen in het ontwerp. Waar technische en ruimtelijke mogelijkheden bestonden, is het tracé aangepast of zijn alternatieve aanlegmethoden ingezet. Op locaties waar dit niet mogelijk bleek, zijn de gevolgen voor het bomenbestand zorgvuldig afgewogen. Van de in totaal 170 geïnventariseerde bomen dienen er 26 te worden verwijderd. Zeven van deze bomen staan op de waardevolle bomenlijst. Een deel van de BEA-adviezen wordt meegenomen in de aanbestedingsdocumenten, zodat de uitvoerende partij hier uitvoering aan geeft. Voor vijf van de te verwijderen bomen is verplanting expliciet als kansrijk beoordeeld. Indien dit alsnog wordt gerealiseerd, kan het aantal verloren bomen mogelijk verder worden beperkt. Verder willen we graag benadrukken dat er geen bomen preventief worden gekapt zullen worden. Alleen indien achteraf blijkt dat de schade aan een boom zodanig is dat herstel niet mogelijk of verantwoord is, zal tot kap worden overgegaan. Tevens zal er pas gebruik worden gemaakt van de kapvergunning als het project definitief doorgang vindt.

Op basis van bovenstaande dienen wij een kapvergunning in voor de bomen die ondanks alle inspanningen niet behouden kunnen worden. In overleg met de gemeente wordt invulling gegeven aan een passende herplant- of compensatieplicht.

Bijlages • Bijlage 1 vergunningeninventarisatie