3 Bijlage 1a Bijlagen van het PvEL
Tekst van het document
120.000-10.000 jaar geleden Grondsoort die tussen 8 en 25% lutum (kleideeltjes kleiner dan 0,002 mm) bevat Mate waarin een bepaald type monument schaars is (of is geworden) voor een periode of in een gebied
34
Bijlage 4: Boorbeschrijvingen
Pagina 1 / 10 Bijlage 4: Boorbeschrijvingen
0
Boring:
1
Boring:
2
Boring:
3
Datum:
20-11-2023
Datum:
20-11-2023
Datum:
20-11-2023
X:
104779,43
X:
104753,56
X:
104791,19
Y:
491707,81
Y:
491678,54
Y:
491656,89
Hoogte (m NAP):
0.309
Hoogte (m NAP):
0.315
Hoogte (m NAP):
0.289
Opmerking:
1m verplaatst voor 31
berm bestrating
1
Zand matig fijn, zwak siltig, matig humeus, veel wortels, bruin, scherp, Kalkhoudend, omgewerkte grond
50
-39
-54
100
Zand matig fijn, zwak siltig, zwak humeus, brokken zand, zwak wortelhoudend, bruingrijs, scherp, kalkrijk, omgewerkte grond Zand matig fijn, zwak siltig, matig humeus, resten schelpen, matig roesthoudend, bruingrijs, geleidelijk, kalkrijk, Slootvulling
0
31
1
0
Zand matig fijn, zwak siltig, matig humeus, zwak houthoudend, bruingrijs, Opgebracht, (sub-)rece nt Zand matig fijn, zwak siltig, brokken zand, sporen roest, sporen baksteen, beige, scherp, Kalkhoudend, omgewerkte grond
50
29
-1
gazon Zand matig grof, zwak siltig, matig humeus, sporen baksteen, brokken zand, grijsbruin, scherp, Kalkhoudend, omgewerkte grond Zand matig grof, zwak siltig, brokken zand, grijsbeige, Kalkhoudend, omgewerkte grond
50
-58
100 -79
Zand matig fijn, zwak siltig, matig humeus, veel schelpen, donkergrijs, geleidelijk, kalkrijk, Slootvulling 150
gazon
Zand matig fijn, zwak siltig, matig humeus, bruingrijs, scherp, kalkloos, Formatie van Naaldwijk, Laagpakket van Zandvoort Zand matig fijn, zwak siltig, grijsbeige, geleidelijk, kalkloos, Formatie van Naaldwijk, Laagpakket van Zandvoort
150
100
-71
Zand matig fijn, zwak siltig, brokken hout, lichtgrijs, geleidelijk, kalkloos, Formatie van Naaldwijk, Laagpakket van Zandvoort 150
-139
Zand matig fijn, zwak siltig, licht, geleidelijk, kalkrijk, Strandwal 200
200
-168
200
-171
Zand matig fijn, zwak siltig, lichtgrijs, geleidelijk, kalkrijk, Strandwal
250
300
250
-269
300
Projectcode: A4753-01 Projectnaam: Stadionplein, Haarlem
Zand matig fijn, zwak siltig, lichtgrijs, geleidelijk, kalkrijk, Strandwal
250
-268
300
-271
Pagina 2 / 10 Bijlage 4: Boorbeschrijvingen
0
Boring:
4
Boring:
5
Boring:
6
Datum:
20-11-2023
Datum:
20-11-2023
Datum:
20-11-2023
X:
104831,61
X:
104852,67
X:
104715,69
Y:
491639,32
Y:
491607,72
Y:
491656,76
Hoogte (m NAP):
0.368
Hoogte (m NAP):
0.4
Hoogte (m NAP):
0.307
Opmerking:
Iets verplaatst voor struik 37
17
berm
Zand matig fijn, zwak siltig, zwak humeus, sporen baksteen, brokken zand, licht beigebruin, scherp, kalkloos, bouwvoor
50
0
40
Zand matig fijn, zwak siltig, matig humeus, sporen wortels, donkerbruin
berm Zand matig fijn, zwak siltig, matig humeus, brokken zand, sporen baksteen, zwak roesthoudend, bruingrijs, scherp, Kalkhoudend, omgewerkte grond
50
0
31
gazon
1
Zand uiterst fijn, matig siltig, matig humeus, bruingrijs, scherp, Opgebracht, (sub-)rece nt Zand matig fijn, zwak siltig, brokken zand, zwak roesthoudend, beige, scherp, kalkrijk, omgewerkte grond
50
-43
Zand matig fijn, zwak siltig, licht beigegrijs, geleidelijk, Kalkhoudend, Formatie van Naaldwijk, Laagpakket van Zandvoort
100
150
-50
Zand matig fijn, zwak siltig, lichtgrijs, geleidelijk, Kalkhoudend, Formatie van Naaldwijk, Laagpakket van Zandvoort
100
100
-69
-89
Zand matig fijn, zwak siltig, grijs, diffuus, kalkrijk
150
150
200
200
-138
Zand matig fijn, zwak siltig, lichtgrijs, geleidelijk, kalkrijk, Strandwal
200
-180
Zand matig fijn, zwak siltig, licht beigegrijs, geleidelijk, kalkrijk, Strandwal 250
300
250
-263
300
Projectcode: A4753-01 Projectnaam: Stadionplein, Haarlem
250
-260
Zand matig fijn, zwak siltig, lichtgrijs, diffuus, Sporen gevlekt, Kalkhoudend
300
-269
Pagina 3 / 10 Bijlage 4: Boorbeschrijvingen
0
Boring:
7
Boring:
8
Boring:
9
Datum:
20-11-2023
Datum:
20-11-2023
Datum:
20-11-2023
X:
104753,46
X:
104791,25
X:
104821,33
Y:
491635,13
Y:
491613,38
Y:
491602,81
Hoogte (m NAP):
0.286
Hoogte (m NAP):
0.349
Hoogte (m NAP):
0.37
Opmerking:
Verplaats, talud
29
9
gazon
Zand matig fijn, zwak siltig, zwak humeus, brokken zand, sporen roest, grijsbeige, geleidelijk, kalkloos, omgewerkte grond
50
0
Zand matig grof, zwak siltig, matig humeus, brokken zand, grijsbruin, scherp, kalkloos, omgewerkte grond
35 30
Zand matig fijn, zwak siltig, licht beigegrijs, geleidelijk, kalkloos, Formatie van Naaldwijk, Laagpakket van Zandvoort
150
-121
50
37
7
-35
100
-65
Zand matig fijn, zwak siltig, lichtgrijs, geleidelijk, Kalkhoudend, Formatie van Naaldwijk, Laagpakket van Zandvoort
150
200
Zand matig fijn, zwak siltig, zwak humeus, brokken zand, zwak baksteenhoudend, zwak schelphoudend, grijs, scherp, kalkrijk, omgewerkte grond
-165
100
-221
250
300
Zand matig fijn, zwak siltig, licht grijsbeige, geleidelijk, Kalkhoudend, Formatie van Naaldwijk, Laagpakket van Zandvoort 150
200
-163
Projectcode: A4753-01 Projectnaam: Stadionplein, Haarlem
Zand matig fijn, zwak siltig, lichtgrijs, geleidelijk, kalkrijk, Strandwal
250
-265
Zand matig fijn, zwak siltig, zwak humeus, brokken zand, beigebruin, scherp, kalkrijk, Opgebracht, (sub-)rece nt
-63
Zand matig fijn, zwak siltig, licht beigegrijs, scherp, kalkrijk, Strandwal
250
berm
Zand matig fijn, zwak siltig, zwak humeus, veel roest, licht bruinbeige, geleidelijk, Kalkhoudend, Formatie van Naaldwijk, Laagpakket van Zandvoort
50
Zand matig fijn, zwak siltig, lichtgrijs, geleidelijk, kalkrijk, Strandwal
200
0
Grijs Zand matig fijn, zwak siltig, matig humeus, brokken zand, brokken baksteen, bruingrijs, scherp, omgewerkte grond
-61
100
tegel
300
-263
Pagina 4 / 10 Bijlage 4: Boorbeschrijvingen
0
Boring:
10
Boring:
11
Boring:
12
Datum:
20-11-2023
Datum:
20-11-2023
Datum:
20-11-2023
X:
104873,82
X:
104675,24
X:
104715,70
Y:
491569,98
Y:
491635,74
Y:
491613,45
Hoogte (m NAP):
0.8
Hoogte (m NAP):
0.45
Hoogte (m NAP):
0.298
Opmerking:
Verplaatst asfaktstukje
80
60
berm
Zand matig fijn, zwak siltig, zwak humeus, brokken zand, zwak wortelhoudend, zwak baksteenhoudend, lichtbruin, scherp, kalkrijk, Opgebracht, (sub-)rece nt
50
0
Zand matig fijn, zwak siltig, matig humeus, veel wortels, bruin, scherp, Opgebracht, (sub-)rece nt
100
45 40
tegel
Zand matig grof, zwak siltig, zwak grindig, brokken zand, brokken baksteen, brokken slakken, beige, scherp, Opgebracht, (sub-)rece nt
50
0
30
Grijs, scherp
gazon Zand matig grof, zwak siltig, matig humeus, brokken zand, bruingrijs, scherp, kalkloos, Opgebracht, (sub-)rece nt
50
-35
100
Zand matig fijn, zwak siltig, beigegrijs, scherp, Kalkhoudend, Formatie van Naaldwijk, Laagpakket van Zandvoort
100
Zand matig fijn, zwak siltig, lichtgrijs, geleidelijk, kalkrijk, Strandwal
150
-60
Zand matig fijn, zwak siltig, licht beigegrijs, scherp, kalkarm, Formatie van Naaldwijk, Laagpakket van Zandvoort
-90 -65
150
200
250
Zand matig fijn, zwak siltig, resten houtskool, lichtgrijs, Hk onderste 10cm, geleidelijk, Kalkhoudend
-120
-150
Zand matig fijn, zwak siltig, matig humeus, zwak houtskoolhoudend, licht grijsbruin, geleidelijk, Kalkhoudend
-170
Zand matig fijn, zwak siltig, grijs, geleidelijk, Kalkhoudend, Strandwal
150
-120
Zand matig fijn, zwak siltig, lichtgrijs, geleidelijk, kalkrijk, Strandwal
200
200
250
250
Zand matig fijn, zwak siltig, lichtgrijs, geleidelijk, kalkrijk, Strandwal
300
-220
300
Projectcode: A4753-01 Projectnaam: Stadionplein, Haarlem
-255
300
-270
Pagina 5 / 10 Bijlage 4: Boorbeschrijvingen
0
Boring:
13
Boring:
14
Boring:
15
Datum:
20-11-2023
Datum:
20-11-2023
Datum:
20-11-2023
X:
104751,27
X:
104784,62
X:
104838,45
Y:
491594,11
Y:
491574,63
Y:
491542,58
Hoogte (m NAP):
0.296
Hoogte (m NAP):
0.311
Hoogte (m NAP):
0.497
Opmerking:
Verplaatst vanwege kabel
Opmerking:
Verplaatst vanwege
30
-10
strooisel
Zand matig fijn, zwak siltig, beige, geleidelijk, Kalkhoudend, Formatie van Naaldwijk, Laagpakket van Zandvoort
50
0
Zand matig fijn, zwak siltig, matig humeus, bruingrijs, scherp, Kalkhoudend, Opgebracht, (sub-)rece nt
31
berm zandbult
6
Zand matig grof, zwak siltig, brokken zand, matig roesthoudend, bruinbeige, scherp, Kalkhoudend, Opgebracht, (sub-)rece nt Zand matig fijn, zwak siltig, beige, scherp, kalkloos, Opgebracht, (sub-)rece nt
50
0
50
20
-70
-30
Zand matig fijn, zwak siltig, licht witgrijs, geleidelijk, kalkloos, Formatie van Naaldwijk, Laagpakket van Zandvoort
100 Zand matig fijn, zwak siltig, lichtgrijs, geleidelijk, Kalkhoudend, Formatie van Naaldwijk, Laagpakket van Zandvoort
150
Zand matig fijn, zwak siltig, matig humeus, brokken baksteen, bruin, scherp, Opgebracht, (sub-)rece nt Zand matig fijn, zwak siltig, zwak roesthoudend, brokken zand, beige, scherp, kalkloos, omgewerkte grond
50
-54
100
berm
100
-50
-90
150
150
Zand matig fijn, zwak siltig, zwak humeus, bruingrijs, Hum 1.5, scherp, kalkloos, Formatie van Naaldwijk, Laagpakket van Zandvoort Zand matig fijn, zwak siltig, licht grijsbeige, geleidelijk, kalkloos, Formatie van Naaldwijk, Laagpakket van Zandvoort Zand matig fijn, zwak siltig, lichtgrijs, geleidelijk, kalkrijk, Strandwal
200
200
200
-204
250
-220
Zand matig fijn, zwak siltig, lichtgrijs, geleidelijk, kalkrijk, Strandwal
250 Zand matig fijn, zwak siltig, grijs, geleidelijk, kalkrijk, Strandwal
300
-270
300
Projectcode: A4753-01 Projectnaam: Stadionplein, Haarlem
-269
250
300
-250
Pagina 6 / 10 Bijlage 4: Boorbeschrijvingen
0
Boring:
16
Boring:
17
Boring:
18
Datum:
20-11-2023
Datum:
20-11-2023
Datum:
20-11-2023
X:
104675,65
X:
104711,78
X:
104749,53
Y:
491602,42
Y:
491561,35
Y:
491549,40
Hoogte (m NAP):
0.319
Hoogte (m NAP):
0.5
Hoogte (m NAP):
0.572
Opmerking:
Verplaatst, bramenstruik
Opmerking:
Verplaatst, bramen en
Opmerking:
Verplaatst naast talud
32
-3
berm
Zand matig grof, zwak siltig, zwak humeus, brokken zand, sporen baksteen, bruingrijs, scherp, Kalkhoudend, omgewerkte grond
50
0
Zand matig grof, zwak siltig, matig humeus, brokken zand, bruingrijs, scherp, Opgebracht, (sub-)rece nt
50
20
berm poging 1 leiding
Zand matig grof, zwak siltig, zwak humeus, brokken zand, brokken baksteen, bruinbeige, scherp, omgewerkte grond
50
0
Zand matig grof, zwak siltig, matig humeus, sporen wortels, brokken zand, grijsbruin, scherp, omgewerkte grond
57
berm
32
Zand matig grof, zwak siltig, matig humeus, brokken zand, sporen roest, bruingrijs, scherp, kalkloos, Opgebracht, (sub-)rece nt Zand matig fijn, zwak siltig, veel roest, beige, scherp, Kalkhoudend, Formatie van Naaldwijk, Laagpakket van Zandvoort
50
-30
Zand matig fijn, zwak siltig, licht beigegrijs, geleidelijk, kalkloos, Formatie van Naaldwijk, Laagpakket van Zandvoort
-58
Zand matig fijn, zwak siltig, beigegrijs, kalkrijk, Formatie van Naaldwijk, Laagpakket van Zandvoort
100
150
100
150
100 -53
Zand matig fijn, zwak siltig, lichtgrijs, geleidelijk, kalkloos, Formatie van Naaldwijk, Laagpakket van Zandvoort 150
-113
Zand matig fijn, zwak siltig, licht beigegrijs, geleidelijk, Kalkhoudend, Formatie van Naaldwijk, Laagpakket van Zandvoort
-148
Zand matig fijn, zwak siltig, lichtgrijs, geleidelijk, kalkrijk, Strandwal
200
250
200
250
200
-200
250
-193
Zand matig fijn, zwak siltig, lichtgrijs, geleidelijk, kalkrijk, Strandwal
300
-268
300
Projectcode: A4753-01 Projectnaam: Stadionplein, Haarlem
-250
Zand matig fijn, zwak siltig, grijs, geleidelijk, Kalkhoudend, Strandwal
300
-243
Pagina 7 / 10 Bijlage 4: Boorbeschrijvingen
0
Boring:
19
Boring:
20
Boring:
21
Datum:
21-11-2023
Datum:
21-11-2023
Datum:
21-11-2023
X:
104782,19
X:
104826,47
X:
104861,11
Y:
491530,97
Y:
491503,69
Y:
491512,19
Hoogte (m NAP):
0.367
Hoogte (m NAP):
0.6
Hoogte (m NAP):
0.087
Opmerking:
Veel klic
37
klinker
31
Rood, scherp
2
Zand matig grof, zwak siltig, veel baksteen, roodbeige, Repac, scherp
50 -23
Zand matig fijn, zwak siltig, zwak humeus, zwak baksteenhoudend, zwak roesthoudend, donkerbeige, scherp, Kalkhoudend Zand matig fijn, zwak siltig, zwak roesthoudend, beige, geleidelijk, Kalkhoudend, Formatie van Naaldwijk, Laagpakket van Zandvoort
100
0
60 55
30
50
100
klinker
0
Zand matig fijn, zwak siltig, matig humeus, brokken baksteen, bruinbeige, scherp, Opgebracht, (sub-)rece nt
-113
Zand matig fijn, zwak siltig, brokken baksteen, zwak schelphoudend, brokken zand, beige, scherp, kalkarm, omgewerkte grond
-40
-11
Zand matig fijn, zwak siltig, matig humeus, bruingrijs, Opgebracht, (sub-)rece nt Zand matig fijn, zwak siltig, zwak humeus, matig grindig, brokken zand, brokken baksteen, licht bruingrijs, scherp, kalkrijk, omgewerkte grond
100 Zand matig fijn, zwak siltig, zwak humeus, geleidelijk, Kalkhoudend, bouwvoor -121
Zand matig fijn, zwak siltig, licht grijsbeige, geleidelijk, Kalkhoudend, Formatie van Naaldwijk, Laagpakket van Zandvoort
150 Zand matig fijn, zwak siltig, lichtgrijs, geleidelijk, kalkrijk, Strandwal
200
berm
50
-70
150
9
Grijs, scherp
200
Zand matig fijn, zwak siltig, licht beigegrijs, kalkrijk, Strandwal
150
200 -150
Zand matig fijn, zwak siltig, lichtgrijs, geleidelijk, kalkrijk, Strandwal
250
300
250
-263
300
Projectcode: A4753-01 Projectnaam: Stadionplein, Haarlem
250
-240
300
-291
Pagina 8 / 10 Bijlage 4: Boorbeschrijvingen
0
Boring:
22
Boring:
23
Boring:
24
Datum:
20-11-2023
Datum:
21-11-2023
Datum:
21-11-2023
X:
104716,18
X:
104753,54
X:
104785,60
Y:
491526,58
Y:
491506,75
Y:
491484,31
Hoogte (m NAP):
0.35
Hoogte (m NAP):
0.411
Hoogte (m NAP):
0.6
Opmerking:
Verplaatst voor k en l
Opmerking:
Verplaatst voor k en l
35 30
tegel
0
Grijs, scherp
41
klinker
35
Scherp
Zand matig grof, zwak siltig, brokken zand, sporen roest, licht bruinbeige, scherp, kalkloos, omgewerkte grond 50
0
Zand matig fijn, zwak siltig, veel baksteen, roodbeige, Repc, scherp, Opgebracht, (sub-)rece nt 50
60
35
50 -19
-49
100
-65
-105
150
-135
100 Zand matig fijn, zwak siltig, licht beigegrijs, geleidelijk, kalkrijk, Formatie van Naaldwijk, Laagpakket van Zandvoort Zand matig fijn, zwak siltig, lichtgrijs, geleidelijk, kalkloos, Formatie van Naaldwijk, Laagpakket van Zandvoort Zand matig fijn, zwak siltig, lichtgrijs, geleidelijk, kalkrijk, Strandwal
200
-79
-104
150
Zand matig fijn, zwak siltig, zwak baksteenhoudend, brokken zand, bruinbeige, scherp, omgewerkte grond Zand matig fijn, zwak siltig, matig humeus, resten schelpen, bruinbeige, Nageltje, kalkrijk, bouwvoor Zand matig fijn, zwak siltig, zwak schelphoudend, resten baksteen, beigegrijs, geleidelijk, kalkrijk, Rommelig Zand matig fijn, zwak siltig, licht grijsbeige, geleidelijk, Kalkhoudend, Formatie van Naaldwijk, Laagpakket van Zandvoort
200
-10
100
-40
berm Zand matig fijn, zwak siltig, matig humeus, brokken baksteen, bruingrijs, scherp, Opgebracht, (sub-)rece nt Zand matig fijn, zwak siltig, zwak baksteenhoudend, brokken zand, zwak wortelhoudend, licht bruinbeige, scherp, Kalkhoudend, omgewerkte grond Zand matig fijn, zwak siltig, zwak wortelhoudend, brokken zand, grijsbeige, scherp, Kalkhoudend, omgewerkte grond Zand matig fijn, zwak siltig, licht grijsbeige, geleidelijk, Kalkhoudend, Formatie van Naaldwijk, Laagpakket van Zandvoort
150
200
-199
250
300
Zand matig fijn, zwak siltig, zwak schelphoudend, lichtgrijs, geleidelijk, kalkrijk, Strandwal
250
-265
300
Projectcode: A4753-01 Projectnaam: Stadionplein, Haarlem
-259
250 -200
Zand matig fijn, zwak siltig, licht beigegrijs, geleidelijk, kalkrijk, Strandwal
300
-240
Pagina 9 / 10 Bijlage 4: Boorbeschrijvingen
0
Boring:
25
Boring:
26
Boring:
27
Datum:
21-11-2023
Datum:
21-11-2023
Datum:
21-11-2023
X:
104851,16
X:
104742,47
X:
104786,55
Y:
491455,40
Y:
491463,23
Y:
491443,03
Hoogte (m NAP):
0.6
Hoogte (m NAP):
0.696
Hoogte (m NAP):
0.54
Opmerking:
Float ingemeten
Opmerking:
Verplaatst vanwege klic
Opmerking:
Float ingemeten, uit inrit
60 55
tegel
Zand matig fijn, zwak siltig, zwak humeus, matig baksteenhoudend, brokken zand, brokken kalk, beigebruin, scherp, omgewerkte grond
50
0
70
Scherp
berm trace Zand matig fijn, zwak siltig, zwak humeus, brokken zand, matig wortelhoudend, zwak schelphoudend, bruinbeige, Poging 1 op leiding gestuit, scherp, omgewerkte grond
50
0
-60
150 -100
-120
200
50
Zand matig fijn, zwak siltig, lichtgrijs, geleidelijk, Kalkhoudend, Formatie van Naaldwijk, Laagpakket van Zandvoort
100
-50
Zand matig fijn, zwak siltig, matig humeus, zwak baksteenhoudend, zwak schelphoudend, zwak houtskoolhoudend, grijsbruin, scherp, kalkrijk, bouwvoor Zand matig fijn, zwak siltig, lichtgrijs, geleidelijk, Kalkhoudend, Formatie van Naaldwijk, Laagpakket van Zandvoort
150 -90
200
250
Zand matig fijn, zwak siltig, zwak humeus, zwak houtskoolhoudend, resten schelpen, zwak roesthoudend, brokken aardewerk, grijs, Indust wit of porselein, scherp, Kalkhoudend, bouwvoor Zand matig fijn, zwak siltig, lichtgrijs, geleidelijk, Kalkhoudend, Formatie van Naaldwijk, Laagpakket van Zandvoort
Zand matig fijn, zwak siltig, licht grijsbeige, geleidelijk, kalkrijk, Strandwal
250
Grijs, scherp
-16
Zand matig fijn, zwak siltig, brokken wortels, grijs, Leiding, gestuit, scherp, omgewerkte grond
100
klinker verplaatst, naast k en l
47
Zand matig fijn, zwak siltig, brokken baksteen, beige, scherp, Kalkhoudend, omgewerkte grond
0
100
54
-180
150
200
250
-196
Zand matig fijn, zwak siltig, licht beigegrijs, geleidelijk, kalkrijk, Strandwal
300
-240
300
Projectcode: A4753-01 Projectnaam: Stadionplein, Haarlem
-230
Zand matig fijn, zwak siltig, licht beigegrijs, geleidelijk, kalkrijk, Strandwal
300
-246
Pagina 10 / 10 Bijlage 4: Boorbeschrijvingen
0
Boring:
28
Boring:
29
Boring:
30
Datum:
21-11-2023
Datum:
21-11-2023
Datum:
21-11-2023
X:
104706,00
X:
104752,53
X:
104718,19
Y:
491443,59
Y:
491421,75
Y:
491395,43
Hoogte (m NAP):
0.692
Hoogte (m NAP):
0.3
Hoogte (m NAP):
0.465
Opmerking:
Uit de weg verplaatst
Opmerking:
Verplaatst voor hek, riool,
Opmerking:
Verplaatst voor fietsenrek
69 64
tegel
0
Grijs, scherp
30
klinker schuurtje en float onder
24
Scherp
boom
Zand matig fijn, zwak siltig, brokken zand, zwak schelphoudend, beige, scherp, kalkrijk, Opgebracht, (sub-)rece nt 50
0
Zand matig fijn, zwak siltig, brokken baksteen, brokken zand, brokken slakken, brokken aardewerk, bruin, Repac, industr. Wit, gestuit op leiding, scherp, Opgebracht, (sub-)rece nt
50
47 37
50
-3
-45 -11
100 -41
Zand matig fijn, zwak siltig, licht beigegrijs, geleidelijk, Kalkhoudend, Formatie van Naaldwijk, Laagpakket van Zandvoort
150
200
Zand matig fijn, zwak siltig, brokken zand, brokken schelpen, zwak wortelhoudend, licht grijsbeige, scherp, Kalkhoudend, omgewerkte grond
-131
100
-53
-83
berm Zand matig fijn, zwak siltig, matig humeus, bruin, scherp, Opgebracht, (sub-)rece nt Zand matig fijn, zwak siltig, beige, scherp, Opgebracht, (sub-)rece nt Zand matig fijn, zwak siltig, matig humeus, brokken baksteen, brokken slakken, brokken kalk, bruingrijs, scherp, Opgebracht, (sub-)rece nt Zand matig grof, zwak siltig, beige, scherp, Kalkhoudend, Formatie van Naaldwijk, Laagpakket van Zandvoort Zand matig fijn, zwak siltig, licht beigegrijs, geleidelijk, Kalkhoudend, Formatie van Naaldwijk, Laagpakket van Zandvoort
150
200 Zand matig fijn, zwak siltig, lichtgrijs, geleidelijk, kalkrijk, Strandwal
250
250
-204
-219
300
-231
Projectcode: A4753-01 Projectnaam: Stadionplein, Haarlem
300
-254
Zand matig fijn, zwak siltig, matig humeus, zwak houthoudend, licht bruingrijs, geleidelijk, kalkrijk, Formatie van Naaldwijk, Laagpakket van Zandvoort Zand matig fijn, zwak siltig, grijsbeige, geleidelijk, kalkrijk, Strandwal
Legenda (conform NEN 5104) grind
klei
geur
Grind, siltig
Klei, zwak siltig
Grind, zwak zandig
Klei, matig siltig
geen geur zwakke geur matige geur sterke geur
Grind, matig zandig
Klei, sterk siltig
Grind, sterk zandig
Klei, uiterst siltig
Grind, uiterst zandig
Klei, zwak zandig
uiterste geur
olie geen olie-water reactie zwakke olie-water reactie matige olie-water reactie sterke olie-water reactie Klei, matig zandig
Klei, sterk zandig
zand
uiterste olie-water reactie
p.i.d.-waarde >0
Zand, kleiïg
>1 >10 Zand, zwak siltig
>100
leem
>1000
Zand, matig siltig
Leem, zwak zandig
>10000
Zand, sterk siltig
Leem, sterk zandig
monsters geroerd monster
Zand, uiterst siltig
overige toevoegingen zwak humeus
ongeroerd monster volumering
veen Veen, mineraalarm
matig humeus
overig bijzonder bestanddeel
Veen, zwak kleiïg
sterk humeus
Gemiddeld hoogste grondwaterstand grondwaterstand
Veen, sterk kleiïg
zwak grindig
Veen, zwak zandig
matig grindig
Veen, sterk zandig
sterk grindig
Gemiddeld laagste grondwaterstand slib
water
Legenda afkortingen Archeologische Boorbeschrijving (conform ASB 2008) Percentages en Mediaan Klasse Zandmediaan Uiterst fijn 63-105 µm Zeer fijn 105-150 µm Matig fijn 150-210 µm Matig grof 210-300 µm Zeer grof 300-420 µm Uiterst grof 420-2000 µm Nieuwvormingen (1=spoor, 2=weinig, 3=veel) Afkorting Nieuwvormingen FEC IJzerconcreties FFC Fosfaatconcreties FOV Fosfaatvlekken MNC Mangaanconcreties ROV Roestvlekken VIV Vivianiet VKZ Verkiezeling ZAV Zandverkittingen Bodemkundige interpretaties Code Bodemkundige interpretaties BOD Bodem BOV Bouwvoor ESG Esgrond GLE Gleyhorizont HIN Humusinspoeling INH Inspoelingshorizont KAT Katteklei KBR Klei, brokkelig LOO Loodzand MOE Moedermateriaal OMG Omgewerkte grond OPG Opgebrachte grond OXR Oxidatie-reductiegrens POD Podzol RYP Gerijpt TKL Top kalkloos TRP Terpaarde UIT Uitspoelingshorizont VEN Vegetatieniveau VNG Gelaagd vegetatieniveau VRG Vergraven
Bodemhorizont Code Bodemhorizont BHA A-horizont BHAB BHAC BHAE BHB BHBC BHC BHE BHEB BHO BHR
AB-horizont AC-horizont AE-horizont B-horizont BH-horizont C-horizont E-horizont EB-horizont O-horizont R-horizont
Omschrijving Minerale bovengrond Overgangshorizont Overgangshorizont Overgangshorizont Inspoelingshorizont Overgangshorizont Uitgangsmateriaal Uitspoelingshorizont Overgangshorizont Strooisellaag Vast gesteente
Sedimentaire karakteristiek, laaggrens Afkorting Afmeting Klasse overgangszone BDI ≥ 3,0 - < 10,0 cm Basis diffuus BGE ≥ 0,3 - < 3,0 cm Basis geleidelijk BSE < 0,3 cm Basis scherp Kalkgehalte Code Kalkgehalte CA1 Kalkloos CA2 Kalkarm CA3 kalkrijk Archeologische indicatoren (1=spoor, 2=weinig, 3=veel) Code Omschrijving AWF Aardewerkfragmenten BST Baksteen GLS Glas HKB Houtskoolbrokken HKS Houtskoolspikkels MXX Metaal OXBO Onverbrand bot OXBV Verbrand bot SGK Gebroken kwarts SLA Slakken/sintels SVU Vuursteen SXX Natuursteen VKL Verbrande klei VSR Visresten
Bijlage 5: Periodentabel
PvEL Sportweg Bijlage 3: Bodemenergie
www.grootecobouw.nl cees@grootecobouw.nl
Energie-advies Haarlem Sportweg CONCEPT Project: Betreft: Opdrachtgever: Versie Datum:
Fase
III
Ontwikkelzone
Haarlem Sportweg Duurzaam energiesysteem Gemeente Haarlem – John Pierik/Wienand van Dijk Versie I 13-2-25
Cees Groot - Senior Adviseur Duurzaamheid & Klimaat - Groot Ecobouw BV - tel: 06 – 28998350
Pagina 1
www.grootecobouw.nl cees@grootecobouw.nl
Inhoudsopgave 1.
Inleiding ..............................................................................................................................................................2
2.
Karakteristieken Omgeving ................................................................................................................................4
3.
Energiesystemen ...............................................................................................................................................6
3.1.
Collectief energiesysteem..............................................................................................................................6
3.2.
Individuele energiesystemen .........................................................................................................................9
3.3.
Regeneratie ................................................................................................................................................ 10
3.4.
Voordelen en nadelen individuele versus collectieve oplossing................................................................. 11
3.5.
Gemeentelijke inzet .................................................................................................................................... 11
4.
Conclusie ........................................................................................................................................................ 12
Bijlage 1 Berekeningen warmte/koude .................................................................................................................... 13 Bijlage 2 Energiesysteem ........................................................................................................................................ 13
1. Inleiding Naar aanleiding van de opdracht van de Gemeente Haarlem wordt in dit advies ingegaan op het verduurzamen van de Sportweg, project Stadionplein. Uit vorig onderzoek is gebleken dat het koppelen van de gebiedsontwikkeling Sportweg met de ontwikkelingen rondom zwembad de Planeet geen collectieve voordelen biedt. In dit onderzoek wordt dus gekeken naar de ontwikkelingen binnen de Sportweg zelf. Er wordt zowel een collectieve oplossing voor de Sportweg onderzocht, dan wel een oplossing waarin alle ontwikkelingen eigen individuele oplossingen maken. De ambitie is om een energieneutrale wijk aan te leggen, waar er (i) gebruik wordt gemaakt van duurzame energiebronnen en een zo duurzaam mogelijk energiesysteem (warmte/koudesysteem). Het projectgebied van de Sportweg/Stadionplein is in Figuur 1 weergeven, waarbij Figuur 2 een nog beter beeld geeft over de kaveluitgifte van verschillende ontwikkelingen binnen het plangebied.
Figuur 1 Overzicht Ontwikkelzone gebiedsontwikkeling Sportweg zone
Cees Groot - Senior Adviseur Duurzaamheid & Klimaat - Groot Ecobouw BV - tel: 06 – 28998350
Pagina 2
www.grootecobouw.nl cees@grootecobouw.nl
Figuur 2 Totale gebiedsontwikkeling binnen Ontwikkelzone (rood omkaderd) en omliggende wijken
Figuur 1 en Figuur 2 laten zien hoe het finale plaatje van de Ontwikkelzone eruit komt te zien. In de omgeving zijn er meerdere ontwikkelingen, welke grotendeels nog uitgegeven moeten worden. In hoofdstuk 2 zal er dieper ingegaan worden op de eigendomssituatie van de kavels. In dit onderzoek zal er verdieping gegeven worden op de energiestrategie voor de ontwikkelzone, waarin individuele en collectieve oplossingen nader toegelicht zullen worden. De ontwikkelzone heeft momenteel als gebied geen bestuurlijke prioriteit maar met het oog op de toekomst is het interessant om een hoofdlijnen strategie te bepalen voor de energievoorziening van de zone. Voor dit onderzoek, de WKO verdieping voor de Sportweg, komen de volgende onderwerpen aan bod • Aanvullende energetische berekeningen • Strategie bepalen en manier van aanbesteden bij gemeenschappelijke energievoorziening • Strategie bepalen indien alle ontwikkelaars individuele systemen willen toepassen • Bepalen welke varianten gemeente of ontwikkelaars gaan aanbesteden van WKO bronnen en welke vorm/ variant, bijv. gezamenlijke bron en eigen warmtepomp of gezamenlijke warmte/koude voorziening • Ruimtelijke aspecten in beeld brengen, aangeven op kaarten (bestaande uit bron locatie, leidingen, technische ruimte, regeneratie behoefte en invulling).
Hierbij wordt gedacht aan de mogelijke koppeling van warmte - en koudevraag, voordelen van schaalgrootte van oplossingen, maar tevens ook aan flexibiliteit, verdringing van oplossingen, rol en impact van netcongestie, etc.
Cees Groot - Senior Adviseur Duurzaamheid & Klimaat - Groot Ecobouw BV - tel: 06 – 28998350
Pagina 3
www.grootecobouw.nl cees@grootecobouw.nl
2. Karakteristieken Omgeving Omgeving De omgeving Sportweg/Stadionplein is in Figuur 3 weergeven. Deze Figuur laat het plangebied zien met alle eigendommen, dan wel uit te geven kavels.
Figuur 3 Ontwikkelzone Planetenlaan-Orionzone en omliggende wijken
In het eerdere energieonderzoek is naar voren gekomen dat een gezamenlijk energiesysteem met de omliggende wijken weinig meerwaarde heeft. De omliggende wijken bestaan ook voornamelijk uit woningen, maar dan bestaande bouw. Bestaande bouw heeft ten opzichte van nieuwbouw geen eis om koeling te ontvangen, maar zal toekomstig wel een vraag naar koeling hebben (vanwege klimaatverandering). Echter vanwege vergelijkbare profielen qua energievraag ligt het koppelen van het energiesysteem vanuit de Sportweg naar de omgeving niet voordehand. Tabel 1 Verdeling programma over kavels
Kavel
Wonen
Commercieel
Supermarkt
Zorg
Eenheid A – Tender B – Pre Wonen C – Pre Wonen D – St. Jacob E – Dreef Beheer F – Tender G – Pre Wonen Totaal
[m2 bvo]
[m2 bvo]
[m2 bvo]
[m2 bvo]
4.610 1.544
Totaal Wonen [m2 bvo]
Totaal Utiliteit [m2 bvo]
4.610 1.544 8.250
10.060
375
3.152
6.000 22.214
375
3.152
1.100 9.620
Cees Groot - Senior Adviseur Duurzaamheid & Klimaat - Groot Ecobouw BV - tel: 06 – 28998350
10.060
8.250 3.527
6.000 22.214
1.100 13.147
Pagina 4
www.grootecobouw.nl cees@grootecobouw.nl
De totale ontwikkelzone bevat dus 3 ontwikkelaars, namelijk Pre Wonen, St. Jacob en Dreef Beheer. De overige kavels, namelijk A en F moeten nog uitgeven/op de markt gezet worden. A wordt een parkeergarage, maar bij F zou wel woonprogramma in combinatie met commerciële plint kunnen komen. Het totale gebied is dus opgebouwd uit 5 typen verbruikers met elk een eigen warmte- en koude vraag, waarbij parkeren vrijwel geen warmte/koudevraag heeft (en daarom in onderstaande tabel niet bij totale oppervlakte in m2 is opgeteld). Tabel 2 Verdeling functies in plangebied
Verbruiker
Oppervlakte [m2 bvo]
Woningen Commercieel Zorg Supermarkt Totaal Parkeren (geen warmte/koude vraag)
22.214 m2 bvo 375 m2 bvo 9.620 m2 bvo 3.152 m2 bvo 35.361 m2 bvo 9.300 m2 bvo
Cees Groot - Senior Adviseur Duurzaamheid & Klimaat - Groot Ecobouw BV - tel: 06 – 28998350
Pagina 5
www.grootecobouw.nl cees@grootecobouw.nl
3. Energiesystemen In dit hoofdstuk worden twee energiesystemen uitgewerkt, namelijk enerzijds de collectieve oplossing op basis van WKO voor de gehele Sportweg en anderzijds de casus waarin elke ontwikkeling een individuele oplossing kiest. Centraal staat het gebruik van de meest duurzame energie, namelijk WKO’s (Warmte Koude Opslag) in de vormen van open en gesloten systemen. Aanvullende uitleg omtrent de werking van de systemen is terug te vinden in bijlage 2. Het gebruik van bodemenergie staat centraal t.o.v. andere oplossing, welke ook aangegeven is in de randvoorwaarden van het ‘PveL Sportweg’: • • •
5.5.4. Energie - Punt 2: De toepassing van conventionele koel- of verwarmingsinstallaties, zoals luchtwaterwarmtepompen, elektrische boilers, conventionele koelmachines en gasverbranders, zijn niet toegestaan. Voorwaarden 5.5.3 punt 2: Gebouwkoeling leidt niet tot opwarming van de (verblijfs)ruimtes in de directe omgeving. Voorwaarden 5.5.3 punt 3: De gebouwen worden voorzien van een (geclusterde centrale) warmtekoudeopslag (WKO) voor de verwarming en koeling van alle functies, zie bijlage xx.
Er zijn verschillende configuraties qua energiesysteem mogelijk, te denken valt aan: 1. Collectief energiesysteem met 1 grote technische ruimte om vervolgens op 65-70°C de panden te voorzien 2. Collectief energiesysteem met 1 grote technische ruimte om vervolgens op maximaal 50-55°C (stooklijn door het seizoen heen) de panden te voorzien en dan een kleine technische ruimte per pand maken (maximaal 30-40 m2) met een boosterwarmtepomp om de temperatuur op te waarderen naar 65°C 3. De WKO bron koppelen via een laag temperatuur bronnet waar uitwisseling van energie tussen verschillende gebruikers elkaar kan complementeren en de eindgebruikers een warmtepomp nodig hebben per gebouw (en daarmee één technische ruimte per gebouw). Regeneratie wordt in dit geval ook gezamenlijk opgelost 4. Aparte energiesystemen per ontwikkelaar. Kortom: ieder voor zich.
3.1. Collectief energiesysteem Centraal staat het gebruik van de meest duurzame energie, namelijk WKO’s (Warmte Koude Opslag). Uit de bodem mag evenveel warmte als koude gehaald worden, dus is het energetisch voordelig om koudevragers en warmtevragers te combineren, zoals bijvoorbeeld supermarkten en woningen.
Figuur 4 Indicatief ontwerp collectief energiesysteem Cees Groot - Senior Adviseur Duurzaamheid & Klimaat - Groot Ecobouw BV - tel: 06 – 28998350
Pagina 6
www.grootecobouw.nl cees@grootecobouw.nl
Figuur 4 laat een indicatief ontwerp zien van het energiesysteem, bestaande uit meerdere onderdelen. Er komt hier duidelijk naar voren dat er gebruik gemaakt moet worden van de openbare ruimte om kavel G (Pre Wonen) van warmte en koude te voorzien. In deze afbeelding is gekozen voor centrale warmteopwekking, waardoor er op kavelniveau vrijwel geen technische ruimtes meer nodig zijn. Indien er boosters per kavel geplaatst worden, hou dan rekening met technische ruimtes additioneel van 30-40 m2. Indien er een bronnet aangelegd wordt, dan heeft elk gebouw circa 80 m2 aan technische ruimte nodig. Het systeem, zoals afgebeeld in Figuur 4, is als volgt opgebouwd: 1.
2.
3.
4.
5. 6.
Gezamenlijke Warmte Koude opslag (WKO), bestaande uit een doublet, oftewel een warme en een koude put, op maximale grootte uitgelegd, welke circa 150 meter afstand van elkaar liggen om interferentie te voorkomen. Hier worden warmte en koude op meer dan 150 meter diepte omhoog gepompt en naar de centrale technische ruimte (kavel E) gepompt middels warmte en koude leidingen Warmte en koude leidingen (vaste blauwe en rode leidingen). Deze leidingen vervoeren de warmte en koude vanuit de WKO naar de centrale technische ruimte. Denk aan een diameter per buis van circa DN200-DN250 (200-250 mm). Centrale technische ruimte van circa 150 m2 (kavel E). Hier staan de filters, regeltechniek en wordt de temperatuur, daar waar nodig, omhoog gebracht middels collectieve water-water warmtepompen tot bruikbare temperaturen. Hier zouden elektra en warmte/koude samen kunnen komen indien hier ook batterijen en grote buffervaten (opslagtanks voor warm water) toegepast worden om zo slim mogelijk met de beperkingen van netcongestie om te gaan. Het kan ook zo zijn dat elk gebouw eigen buffervaten en batterijen toepast om zo netbewust te ontwerpen. Regeneratie (groene leiding) onder het voetbalveld (die bovenop de parkeergarage van tender A komt).
Om de WKO bron in balans te houden (er moet vanuit de vergunning evenveel warmte als koude uit de bodem gehaald worden, zodat de bodem niet opwarmt of afkoelt) moet er (gezien de grotere warmtevraag dan koudevraag in het gebied) een bron toegepast worden om warmte te winnen en die terug te stoppen in de bodem. Dat kan middels leidingen onder het voetbalveld. Warmte en koude leidingen (blauw en rood gestippelde leidingen) naar de gebouwen toe om de warmte en koude te transporteren. Tevens zouden er ook nog (indien nodig) zonnecollectoren toegepast worden op daken om additionele benodigde warmte te leveren met hoog rendement. Deze bronnen leveren de gehele zomer direct de temperatuur voor het douchewater/drinkwater.
Tabel 3 Ingeschatte benodigde broncapaciteit WKO (afgerond)
Omschrijving
Capaciteit bron warmte
Capaciteit bron koude
Aantal doubletten
Eenheid
[m3/uur]
[m3/uur]
[#]
Totale ontwikkeling Sportweg/Stadionplein
140
125
1
Tabel 3 geeft de totaal benodigde WKO capaciteit weer voor de gehele Sportweg. In Haarlem geldt voor doubletten dat er maximaal circa 185 m3/uur aan de bodem onttrokken kan worden. Kortom de gehele gebiedsontwikkeling (waarbij er nog ruimte is voor toekomstige inkoppeling van kavel F), kan voorzien worden van duurzame warmte en koude middels 1 doublet. Tevens zorgt het koppelen van de kavels ervoor dat de verschillende vragers zo efficiënt mogelijk met energie omgaan en dat het totale elektrische vermogen van het hele systeem afneemt door gelijktijdigheid van het koppelen van de gebouwen.
Cees Groot - Senior Adviseur Duurzaamheid & Klimaat - Groot Ecobouw BV - tel: 06 – 28998350
Pagina 7
www.grootecobouw.nl cees@grootecobouw.nl
Figuur 5 Leidinglengtes collectief energiesysteem
Om alle kavels in Figuur 5Figuur 4 te voorzien van warmte en koude zijn er leidingen nodig. De totale lengte is opgesomd in Tabel 4. Hierbij kan opgemerkt worden dat er geen additionele leidinglengtes opgenomen zijn om kavel E van warmte en koude te voorzien, aangezien de centrale technische ruimte zich in het gebouw bevindt. Tabel 4 Leidinglengtes collectief energiesysteem
Nr
Locatie leiding
Type leiding
Afstand
[#] 1 2 3 4 5 6 7 8 9 10 11 12
[#] Tussen warme bron (WKO) en Technische Ruimte Tussen koude bron (WKO) en Technische Ruimte Regeneratie sportveld buizen onder veld Regeneratie sportveld naar technische ruimte Warme leiding technische ruimte – kavel B Koude leiding technische ruimte – kavel B Warme leiding technische ruimte – kavel C Koude leiding technische ruimte – kavel C Warme leiding tussen kavel C – kavel D Koude leiding tussen kavel C – kavel D Warme leiding technische ruimte – kavel G Koude leiding technische ruimte – kavel G
[m] WKO leiding warmte WKO leiding koude Regeneratie leiding veld Regeneratie leiding Warme leiding Koude leiding Warme leiding Koude leiding Warme leiding Koude leiding Warme leiding Koude leiding
[m] 19 168 1338 79 11 10 69 63 22 21 85 79
Totale warmte leidingen Totale koude leidingen Totale warmte en koude leidingen Totale regeneratie leidingen
206 341 547 1417
Het minimaliseren van de totale leidinglengte is gewenst, gezien het feit dat leidingen, in de openbare ruimte vaak zo’n € 1250 - 1750 per meter kosten, afhankelijk van het gebied (inclusief graafkosten etc.). Cees Groot - Senior Adviseur Duurzaamheid & Klimaat - Groot Ecobouw BV - tel: 06 – 28998350
Pagina 8
www.grootecobouw.nl cees@grootecobouw.nl
3.2. Individuele energiesystemen Naast de collectieve oplossingen is het ook mogelijk om de gehele gebiedsontwikkeling zo in te richten dat iedereen individuele oplossingen toepast. De voordelen en nadelen van individueel versus collectief worden in paragraaf 3.3 behandeld.
Figuur 6 Indicatief ontwerp individuele oplossingen
Figuur 6 laat een indicatief ontwerp zien waarbij het gebruik van bodemenergie centraal staat en elke ontwikkeling zelf de energieoplossing toepast, wat voor ultieme flexibiliteit zorgt. De tekening bestaat uit: 1. Toepassing monobronnen (groen) waarbij elke kavel die een monobron toepast (D en E) een technische ruimte krijgen van circa 120 m2. Toepassen van monobronnen is vanaf deze schaalgrootte wenselijk. 2. Bodemlussen (roze) welke toegepast worden voor kavels B, C en G. Deze kavels hebben een technische ruimte van maximaal 40 m2 waarbij er wel per woning een warmtepomp toegepast wordt, terwijl bij doubletten of monobronnen vaak een grotere technische ruimte nodig is maar per woning slechts een afleverset (kleiner dan CV) geplaatst hoeft te worden. 3. Er hoeft weinig leidingwerk toegepast te worden in openbare ruimte (alleen op eigen kavel van monobron tot technische ruimte) 4. Bodemlussen worden onder het gebouw (tussen de funderingspalen) gemaakt. Tabel 5 Bodembronnen benodigd Kavel [#] Blok A Blok B Blok C Blok D Blok E Blok F Blok G Totaal
Minimale capaciteit bron [m3/uur] 0 13 4 49 57 0 23 147
Voorkeursoplossing [#] Geen warmte/koude nodig Bodemlussen Bodemlussen Monobron Monobron Nog te bepalen Bodemlussen Doublet
Cees Groot - Senior Adviseur Duurzaamheid & Klimaat - Groot Ecobouw BV - tel: 06 – 28998350
Pagina 9
www.grootecobouw.nl cees@grootecobouw.nl
Voor de keuze van het energiesysteem • Als de debieten minder zijn dan 25 m3/uur zijn, dan zijn bodemlussen haalbaar • Als de debieten tussen 25 m3/uur en 60 m3/uur zijn, is een monobron voor de hand liggend • Als de debieten tussen de 60 m3/uur en 185 m3/uur is, is een doublet voor de hand liggend Het toepassen van individuele oplossingen biedt flexibiliteit voor ontwikkelaars, maar zorgt, zoals Figuur 6 laat zien ook voor een uitdagendere inpassing van bodemenergiebronnen.
3.3. Regeneratie Bij het gebruik van bodemenergie is het van belang dat er balans qua warmte en koude is, zodat de bodem niet opwarmt of afkoelt. De energiebalans in de bodem moet iedere 5 jaar worden bereikt. Aangezien de warmte en koudevraag niet gelijk zijn, is er regeneratie nodig om deze balans te creëren en dit kan aan de hand van verschillende oplossingen, bijvoorbeeld: 1. Sportveld (verhoogd maaiveld parkeerdeck) horizontale bodemlussen ter regeneratie. Dit kan mee in de collectieve aanbesteding van de Gemeente Haarlem en kan toegepast worden bij het sportveld bovenop de parkeergarage, zoals eerder aangegeven. 2. Droge koelers, de meest voordehand liggende keuze van ontwikkelaars, omdat het goedkoop is, maar het kost wel ruimte op het dak en is in principe onwenselijk 3. Oppervlaktewater/afvalwater. Het winnen van warmte uit rioolwater/oppervlaktewater, echter is dit over het algemeen een hele kostbare oplossing voor een kleine gebiedsontwikkeling 4. Additionele koelingsvragers toevoegen aan energiesysteem, zoals supermarkten, sporthallen etc.
Figuur 7 Warmte uit kunstgras
Figuur 8 Droge koelers
Figuur 9 Warmte uit oppervlaktewater
Figuur 10 Warmte uit rioolwater
Al met al is warmtewinning uit kunstgras bij een collectief systeem de voorkeursoplossing, terwijl bij individuele systemen de kans op toepassing droge koelers voor vele ontwikkelaars preferent zal zijn, maar niet per se wenselijk vanuit onder andere het gebruik van het dak voor groen en zonnepanelen plus stedenbouwkundig oogpunt.
Cees Groot - Senior Adviseur Duurzaamheid & Klimaat - Groot Ecobouw BV - tel: 06 – 28998350
Pagina 10
www.grootecobouw.nl cees@grootecobouw.nl
3.4. Voordelen en nadelen individuele versus collectieve oplossing Zowel individuele als collectieve oplossingen hebben voordelen en nadelen op de gebiedsontwikkeling.
Collectieve oplossing Het toepassen van een collectieve oplossing brengt meerdere voordelen met zich mee, namelijk: • minder ruimtebeslag (minder technische ruimte nodig, waardoor er meer commerciële ruimte kan komen); • makkelijkere inpassing WKO bronnen (geen additionele regulering) – omdat er ook minder nodig zijn; • lagere exploitatiekosten – voor het gehele collectief t.o.v. exploitatie per kavel; • lagere maatschappelijke kosten – is in veel gebieden de goedkoopste oplossing (weinig netverzwaring); • slechts eenmalig regeneratie nodig (bespaart ruimte op daken indien droge koelers toegepast worden); • lagere overall elektravermogens – zorgt voor hogere gelijktijdigheid en daardoor minder e-vermogen; • lagere milieubelasting – toepassing centrale warmtepompen i.p.v. individueel per gebouw; • lagere investeringskosten voor het gehele systeem t.o.v. individueel; • minder onderhoudskosten - centraal georganiseerd is efficiënter is dan onderhouden individueel.
Echter zijn er ook enkele nadelen aan een collectief systeem, namelijk: • complexe besluitvorming, want de gemeente dient (of samen met ontwikkelaars) het energiesysteem aan te besteden (inclusief voorinvesteringen); • hogere voorinvestering, er is zowel een WKO, technische ruimte als leidingwerk tussen kavels nodig; • minder keuzevrijheid ontwikkelaars om zelf te ontwikkelen; • mogelijke wettelijke en regelgevende obstakels (bijvoorbeeld de Wet Collectieve Warmte).
Individuele oplossing Het toepassen van een individuele oplossingen brengt meerdere voordelen met zich mee, namelijk: • iedereen kan zelf ontwikkelen op eigen tempo en flexibiliteit qua keuze; • geen leidingwerk tussen kavels; • keuzevrijheid bij individuele oplossing voor eindgebruiker (kan wisselen van energieleverancier) • gemeente hoeft geen collectief systeem aan te besteden (minder gemeentelijke inzet); • geen risico qua voorinvesteringen en vraag of partijen aansluiten op een collectief systeem. Er kleven echter ook enkele nadelen aan individuele systemen, namelijk: • ruimtebeslag: veel meer technische ruimte nodig (gaat ten koste van commerciële ruimte); • moeilijkere inpassing bronnen (ondergrond); • hogere initiële kosten totale systeem; • per kavel is regeneratie nodig (grote kans op droge koelers op daken); • hogere elektravermogens per kavel nodig; • lagere duurzaamheid – afhankelijk van type energiesysteem; • meer onderhoud noodzakelijk (elke kavel dient dit zelf te organiseren).
3.5. Gemeentelijke inzet De inzet van de Gemeente wisselt indien er individuele energiesystemen (door de ontwikkelaars zelf) aangelegd worden of indien een collectief energiesysteem (door de Gemeente aanbesteed wordt). Individueel: • Gemeente hoeft geen aanbesteding te doen, verantwoordelijkheid ligt bij ontwikkelaars. • Gemeente dient wel bodemenergieplan op te laten stellen en vast te stellen om gebruik te reguleren, zonder regulering is er namelijk kans dat niet iedereen bodemenergie kan gebruiken. • Gemeente moet met ontwikkelaars eruit komen dat alle bodemenergiesystemen op eigen kavel komen • Gemeente moet accepteren dat er meer technische ruimte nodig is en daarmee minder commerciële plint Collectief: • Gemeente moet een energiesysteem aanbesteden (of alle ontwikkelaars verenigen, die de aanbesteding gezamenlijk doen) • Gemeente moet leidingwerk in openbare ruimte mogelijk maken • Gemeente hoeft gebruik bodemenergie niet verder te reguleren Cees Groot - Senior Adviseur Duurzaamheid & Klimaat - Groot Ecobouw BV - tel: 06 – 28998350
Pagina 11
www.grootecobouw.nl cees@grootecobouw.nl
4. Conclusie Er zijn enkele voorlopige conclusies te trekken, die zowel voor collectief als individueel pleiten.
Collectief •
•
•
•
Een collectieve oplossing is mogelijk door toepassing van 1 doublet en vanuit de berekeningen gezien ook de meest wenselijke oplossing Een collectieve oplossing leidt tot eerder benoemde schaalvoordelen, namelijk minder ruimtebeslag, makkelijkere inpassing WKO bronnen, lagere exploitatiekosten, lagere maatschappelijke kosten, slechts eenmalig regeneratie nodig, lagere overall elektravermogens, lagere milieubelasting, lagere investeringskosten voor het gehele systeem t.o.v. individueel en minder onderhoudskosten Er zijn ook enkele nadelen bij een collectief systeem: complexe besluitvorming, hogere voorinvestering, minder keuzevrijheid Figuur 11 Collectief voorkeurssysteem ontwikkelaars en mogelijke wettelijke en regelgevende obstakels (bijvoorbeeld de Wet Collectieve Warmte). Bij toepassen van een grootschalig collectief systeem is het noodzakelijk voor de gemeente, al dan niet in samenwerking met de bestaande ontwikkelaars, om het hele systeem op de markt te zetten.
Individueel • • •
Individuele oplossingen zijn ook mogelijk naast elkaar door toepassing van meerdere monobronnen en bodemlussen. Additionele regulering over dieptes bronnen is nodig (om interferentie te voorkomen). Individuele oplossingen geven meer flexibiliteit voor ontwikkelaars, geen leidingwerk tussen kavels, keuzevrijheid eindgebruiker, minder gemeentelijke inzet en geen risico qua voorinvestering. Individuele oplossingen omvatten ook nadelen, namelijk ruimtebeslag: veel meer technische ruimte nodig (gaat ten koste van commerciële ruimte), moeilijkere inpassing bronnen (ondergrond), hogere initiële kosten totale systeem; per kavel is regeneratie nodig, hogere elektravermogens per kavel nodig, lagere duurzaamheid – afhankelijk van type energiesysteem en meer onderhoud noodzakelijk.
Bodemenergie • • •
Het gebruik van bodemenergie moet gereguleerd worden – zeker bij toepassing individuele oplossing, maar is ook wenselijk met het oog op de naastgelegen gebiedsontwikkeling. Aanders worden de buren bij het zwembad benadeeld door bodemenergie gebruik Sportweg. Indien gekozen wordt voor individueel kan de eerste ontwikkelaar de rest tegenwerken (wie het eerst komt, die het eerst pompt. Het kan een oplossing zijn om zowel voor Sportweg als voor het zwembad en omliggende kavels een gezamenlijk bodemenergieplan op te laten stellen, om zo ervoor te zorgen dat alle partijen in deze gebieden gebruik kunnen maken van bodemenergie.
Cees Groot - Senior Adviseur Duurzaamheid & Klimaat - Groot Ecobouw BV - tel: 06 – 28998350
Pagina 12
www.grootecobouw.nl cees@grootecobouw.nl
Bijlage 1 Berekeningen warmte/koude In bijlage 1 staan de totale warmte/koudevraag en desbetreffende bodemenergiesystemen centraal. Tabel 6 Warmte-/koudevraag per wijk (huidig) Kavel
[#] Blok A Blok B Blok C Blok D Blok E Blok F Blok G Totaal
Warmte behoefte Ruimte [MWh/jaar] 0 69 23 511 292 0 156 1.051
Warmte behoefte tapwater [MWh/jaar] 0 78 26 170 178 0 124 577
Totale warmtevraag
Koudebehoefte
Warmte vermogen
Koude vermogen
[MWh/jaar] 0 148 49 682 470 0 280 1.629
[MWh/jaar] 0 69 23 170 320 0 112 694
[kW] 0 129 43 487 442 0 231 1.332
[kW] 0 86 29 213 400 0 140 868
min Cap. Bron [m3/uur] 0 13 4 49 57 0 23 147
Tabel 6 laat zien dat de totale warmtevraag uiteindelijk leidend is voor de verschillende clusters. De hoger de uiteindelijke koudevraag is, des te minder hoeft er aan energie gebalanceerd (regeneratie in geval van WKO gebruik) te worden. Het is dus energetisch voordelig om koudevragers en warmtevragers te combineren, zoals bijvoorbeeld supermarkt en woningen.
Bijlage 2 Energiesysteem De meest duurzame toepassing qua energie is het gebruik maken van energie uit de bodem middels een WKO, dan wel bodemlussen. Gezien de schaal van dit gehele energiesysteem is het gebruik van WKO meer voor de hand liggend.
Figuur 12 Doublet en bodemlus schematisch
Figuur 12 geeft links de WKO doublet en rechts de bodemlus weer. Er worden bij een doublet twee verticale bronnen aangelegd (een voor warmte en een voor koude). Er wordt actief grondwater onttrokken en in de winter warm water opgepompt om in de zomer koud water eruit te pompen. De bodem moet na 3-5 jaar in balans zijn (evenveel warmte als koude onttrekken). De gebruiker plaatst zelf een warmtepomp om de temperatuur op te waarderen naar bruikbare temperatuur. Een doublet kan vaak meer dan 500 woningequivalenten (woningen of utiliteit van 100 m2 = 1 weq) van warmte/koude voorzien. Een bodemlus (rechts) wordt vaak gebruikt bij eengezinswoningen, dan wel enkele appartementen, vanwege beperkte capaciteit. Er worden buizen in een gesloten circuit aangebracht en er wordt geen grondwater onttrokken, maar wel gebruik gemaakt van de warmte van de bodem. Zowel doubletten als bodemlussen zullen vaak tussen de 150-300m diep gaan (hogere temperatuur onttrekking). Cees Groot - Senior Adviseur Duurzaamheid & Klimaat - Groot Ecobouw BV - tel: 06 – 28998350
Pagina 13
PvEL Sportweg Bijlage 4: Bomeninventarisatie
PIUS FLORIS
Inventarisatie en visuele boomcontrole Sportweg Haarlem
piusfloris.nl
Al meer dan 40 jaar toonaangevend specialist op het gebied van boomverzorging.
INVENTARISATIE EN VISUELE BOOMCONTROLE SPORTWEG TE HAARLEM
Colofon Rapportage Projectnummer
PRPFA23-00323
Datum
9 november 2023
Status
Definitief
Contactpersonen Dennis Molenaar onderzoeker d.molenaar@piusfloris.nl
auteur 06-10957804
Opdrachtgever Naam
gemeente Haarlem
Contactpersoon
Dijk, dhr. M. van
Adres
Postbus 511
Postcode
2003 PB
Plaats
Haarlem
Opdrachtnemer Pius Floris Boomverzorging Amsterdam Lutkemeerweg 400 1067 TH Amsterdam Nederland Telefoon 020 497 4080 www.piusfloris.nl info@piusfloris.nl KvK 34116505
piusfloris.nl
Al meer dan 40 jaar toonaangevend specialist op het gebied van boomverzorging.
INVENTARISATIE EN VISUELE BOOMCONTROLE SPORTWEG TE HAARLEM
Inhoudsopgave ......................................................................................................................... 2 1.1 Onderzoeksmethode ................................................................................................ 2 1.2 Verplantbaarheid .................................................................................................... 5 1.3 i-Tree .................................................................................................................... 7
1. Inleiding
2. Bevindingen .................................................................................................................... 8
.................................................................................................................. 8 2.2 Struiken ................................................................................................................ 9 2.1 Bomen
........................................................................................................ 11 3.1 Conditie bomenbestand .......................................................................................... 11 3.2 Herkeuring ........................................................................................................... 11 3.3 Verplantbaarheid .................................................................................................. 11 3.4 i-Tree .................................................................................................................. 12 Inventarisatie en BVC lijst ............................................................................................. 12 Inventarisatie struweelvakken ....................................................................................... 12 Kaart Conclusie BVC .................................................................................................... 12 Kaart verplantbaarheid ................................................................................................ 12
3. Conclusie en advies
1
INVENTARISATIE EN VISUELE BOOMCONTROLE SPORTWEG TE HAARLEM
1. Inleiding Op verzoek van gemeente Haarlem heeft Pius Floris Boomverzorging Amsterdam een inventarisatie en boomveiligheidscontrole uitgevoerd bij 335 bomen staande binnen het onderzoeksgebied (zie afbeelding 1.1.1) rond de Sportweg te Haarlem. De inspectie is door ing. D. Molenaar, European Tree Technician en gecertificeerd boomveiligheidscontroleur (Groenkeur), uitgevoerd op 1 november 2023. Met dit onderzoek voldoet u aan de wettelijke zorgplicht voor boomeigenaren in de zin van artikel 6:162 lid 2 Burgerlijk wetboek, mits de in het advies aangegeven maatregelen worden uitgevoerd (verhoogde zorgplicht). De aanleiding van dit onderzoek is een grootschalige ontwikkeling van het gebied met nieuwbouw van winkels en appartementen. Binnen de invloedsfeer van deze werkzaamheden staan bomen die verplant of gekapt moeten worden. Om het verlies aan groen te compenseren is tevens een waarde bepaling uitgevoerd van de bomen en struweelvlakken om zo een natuurwaarde vermindering te voorkomen.
1.1 Onderzoeksmethode De bomen zijn geïnventariseerd en op kaart gezet middels in het veld gerelateerde geografische kenmerken, daarbij zijn de bomen volgens de BVC methode gekeurd. Hierbij zijn de volgende kenmerken vastgelegd: Soort, omvang, hoogte, leeftijd; Beschermwaardige en/of bijzondere bomen; Habitus, zwaartepunt, gevolgen mechanische schade; Beschadigingen en aantastingen; Kwaliteit kroon, stam en takken, dood hout en reactieweefsel; Onderhoudstoestand en conditie; Levensverwachting / groeipotentie; Aan-/afwezigheid houtparasitaire (of) andere aantastingen. Overige symptomen in stabiliteit in relatie tot de werkzaamheden.
1.1.1 - Projectgebied
2