20230090135 Transcript commissie Ontwikkeling d d 8 juni 2023

Wat belooft dit voor de rest van ontwikkelzones? De voorzitter: Mevrouw Van den Broek, u heeft een interruptie van de heer Heinis, PvdA. De heer Heinis: Even terugpakkend op die brede welvaart. Dat is ook iets wat wij heel graag willen maar eigenlijk ja dit is een agenda op basis van de economische visie die we al hebben en ja het is ook een beetje, dit is ook de toepassing van die visie. Ziet u dat ook niet zo? Mevrouw Van den Broek: Ja dat klopt. Maar daarom vond ik ook toen we met de economische visie tijdje terug daar die kwam toen ter sprake bij het RKC-onderzoek, hebben dat ook al specifiek benoemd. Het is iets waarvan ik denk je zou het daar ieder geval aan willen afspiegelen. Maar mee eens. Ja verder we hebben ambitie om geheel circulair te zijn. Maar wat ik mis het wordt heel erg als een apart kopje gebracht in deze economische agenda. Terwijl je wil dat eigenlijk gewoon als een rode draad door je hele economische systeem laten lopen. Dus niet alleen de leuke nu startups onderaf en hoe gaan we nou het gehele bestaande bedrijfsleven meekrijgen in een schone circulaire productie en inkoop? Gaat de wethouder daar nog extra opsturen bij de nog vast te stellen beleidsregels voor de Waarderpolder? De voorzitter: Dank u wel, mevrouw Van den Broek. De heer Bruch, VVD, gaat uw gang. De heer Bruch: Ja, dank u wel, voorzitter.

Veel van wat ik had willen zeggen, is al gezegd door D66 en OPH. Dus even kort. Ja de evaluatie die vonden wij echt flinterdun. Hoogtepunt uit de afgelopen jaar is gewoon een aanvang van een processor van actie van reguliere stukken die toch vernieuwd moesten worden. Eigenlijk is de economische agenda een beetje dezelfde stijl opgebouwd. Wat inleidende begrippen, brede acties, wat vage resultaten. Jammer, want er zit zoveel meer in het vat en het gaat hier om de afdoening van de RKCaanbevelingen. De eerste kunnen we nog wel ondersteunen, want u kiest inderdaad voor minder instrumenten. Maar de aanbeveling om met een uitvoeringsplan te komen, kunnen we eigenlijk niet als afgedaan beschouwen, want dit is onvoldoende als uitvoeringsplan. Ja dat geldt ook voor het derde punt. U geeft wel uitleg over de ratio, maar het advies was dat hij realistischer moet worden en u volgt in de afdoening dus niet de zaken uit de aanbeveling op. Dus ook die kunnen we niet steunen. De voorzitter: Dank u wel, de heer Bruch. De heer Bruch: Ga ik naar de heer Moore, FvD.

16

De heer Moore: Ja dank u wel, voorzitter. Eerlijkheid gebied mij te zeggen dat ik niet het volledige stuk heb kunnen lezen door mijn eigen agenda dan wel economische agenda. Toch hoor ik veel dingen die ik kan onderschrijven vandaag. Verschillende partijen in het bijzonder ook van de PvdD over de creatieve toegepaste innovatie die mist. Innovativiteit is een belangrijk onderdeel in de agenda, creativiteit is altijd een belangrijk onderdeel geweest van de stad en hebben we het namelijk over het ambacht hier in Haarlem. Wat altijd Haarlem geweest is. Ambacht ondernemers en ik zie eigenlijk helemaal niet terug in de economische visie en dan wel in de agenda. Ja, versterking van de creatieve industrie met de focus op ambacht waarbij het innovatievermogen en nieuwe technologische ontwikkelingen centraal staan. Maar ja kijk nou juist ook naar die oude technieken die verdienen een plek van aandacht in de toekomst van het historische Haarlem. Dus dit soort ondernemers meer ondersteunen of een platform bieden. Verder viel mij als verbinder op dat in hoofdstuk 1.2.1 te lezen valt dat er een marktonderzoek is geweest, een inspiratiekader gemaakt is voor kennisintensieve werkgelegenheid rondom de OV-knooppunten NS-station Haarlem en NS-station Haarlem Spaarnwoude.

Bij het nieuw te realiseren OV Haarlem Zuid nu al scheef doordat er niet is voldaan aan de ruimte voor het werk zoals vastgesteld in het SPVE Nieuw Zuid en te lezen is in het jaarverslag van 2022. Wellicht een goed idee om het marktonderzoek en het inspiratiekader met de ontwikkelaar in het gebied te delen in het kader van efficiëntie en wellicht ook het doen van straks onnodige dubbele marktonderzoeken. Dan nog een kans om van de gemeente om zich eens van een goede kant, of nog eens een keer, van een goede kant te laten zien, mijns inziens. 1.4.2, wethouder, zou het vanuit de gemeente mogelijk zijn om hier een actievere rol in aan te nemen voor placemaking en pop-ups, bijvoorbeeld door middel van een tender en niet af te wachten op marktinitiatieven? Dank u wel. De voorzitter: Dank u wel, de heer Moore. We gaan naar de heer Heinis, PvdA. De heer Heinis: Dank u wel, voorzitter. Ik merk dat wij iets positiever zijn eigenlijk over de economische agenda dan een deel van de voorgangers want we zijn behoorlijk tevreden met hoe de aanbevelingen van de rekenkamercommissie zijn verwerkt in de agenda. Vooral de heldere prioritering. We weten heel goed wat gaat er als eerst, wat heeft veel, is heel belangrijk en wat komt daarna, waar is duidelijk niet voor gekozen.

Ook, het zijn misschien niet de meest concrete acties altijd, maar de actie, de agenda is heel actiegericht en dat was de aanbeveling. Het is duidelijk wat we de komende jaren gaan doen, toch? Je kan het precies lezen. Ik ben er wel mee eens… De voorzitter: De heer Heinis, dat roept een interruptie op, want u vroeg er ook eigenlijk om. Mevrouw Van Zetten, Hart voor Haarlem. Mevrouw Van Zetten: Wat gaan we doen? De voorzitter: De heer Heinis. De heer Heinis: Je ziet, waar ik heel blij mee ben. Er was van we doen, het is te veel, gigantische lijst met onderwerpen die er komen. Maar nu is er echt duidelijk gezegd dit heeft voor ons prioriteit. Bijvoorbeeld die focus gebieden. Nou daar ben ik wel blij mee. Ik heb er nog wel een toevoeging voor maar ik denk dat het wel een duidelijke afbakening is en dat zorgt ervoor dat we onze energie nou, we weten waar we onze energie is in gaan stoppen. De voorzitter: Dan heeft u ook nog een interruptie van de heer Krouwels.

17

De heer Krouwels: Dan ga ik het proberen, voorzitter. Heeft u dan een beeld bij een actie bijvoorbeeld talent boeien en binden of de actie een leven lang ontwikkelen of impact maken, weet dan goed wat we gaan doen? De voorzitter: De heer Heinis, gaat uw gang. De heer Heinis: Ja goed genoeg voor nu denk ik maar ik denk ook dat dit is een, we hadden laatst ook de uitvoeringsagenda wonen en dat zit wat meer in mijn expertise maar dat zie je ook dat het is een agenda met heel veel stukken en moeten we nu al precies weten wat we gaan doen op elk vlak. We weten wat de acties zijn, wat de grote doelen zijn en dat is voor nu denk ik voldoende. Ik denk dat ook heel veel uitgewerkt gaat worden in de komende tijd. De voorzitter: Dat roept nog vervolgvragen op van de heer Krouwels. De heer Krouwels: Wat, gaat u, als u in uw eigen agenda kijkt voor morgen, wat zoekt u dan op? De heer Heinis: Ik heb ik heb een iets andere agenda. De voorzitter: Dan hebben we ook nog interruptie van de heer Procee, OPHaarlem. De heer Heinis: Ik denk dat er hier naar een detailniveau wordt gezocht dat gewoon niet geboden hoeft te worden in een meerjarig programma. De voorzitter: De interruptie van de heer Procee is inmiddels afgehandeld. Dan gaan we terug naar u, de heer Heinis.

De heer Heinis: Ook de aanbeveling van de rekenkamercommissie geeft de raad ook de gelegenheid om actief keuzes te maken voor wat eerst gebeuren moet. Dus het is eigenlijk een voorstel zie ik ook als voor de prioritering. Nou dan hebben we wel aan toevoeging want we vinden het wel jammer dat die prioritaire ontwikkelzones daar de werkfuncties in geen prioriteit krijgt. Want dit zijn ook de plekken waar het gaat gebeuren. We hebben een aantal focusgebieden gehoord, maar deze zijn ook heel erg belangrijk voor ons. Die invulling is ook best wel, die betrokkenheid is ook best wel belangrijk, denken wij. We denken terug aan het centrum Schalkwijk, waar ontzettend veel fastfoodtenten zijn gekomen. Nou had daar niet een betere, sterkere economische functie kunnen zijn, moeten we daar niet waakzaam voor zijn met ons team economie? We hopen dat daar ook gewoon tijd voor te vinden is. We zien ook tegenvallers bij het OV-knooppunt Nieuw Zuid voor economie. Misschien kan er wat capaciteit van de ene plek naar de andere plek. Verder, ja en dat dat hebben we vorige keer eigenlijk ook al gezegd.

Het leest toch als een economische agenda voor mensen die zich goed kunnen redden of zich goed gaan redden, die met talent maar staat eigenlijk weinig in over Spaarne werkt, over de basis banen die we willen en een van de onderdelen in de economische visie is wel talent en we willen een inclusieve arbeidsmarkt. Maar voor mensen met iets minder talent of met een flinke dosis pech lezen we toch wel weinig in deze visie. Wij zijn ook benieuwd wat die mensen aan deze economische agenda hebben. De voorzitter: Dank u wel, de heer Heinis. Ga naar de heer Van Leeuwen, Actiepartij. De heer Van Leeuwen: Ja dank u wel. Alles overzien en horende, ja ik heb zelf vijf jaar bij de afdeling economische zaken gewerkt in de buurgemeente Haarlemmermeer. Nou dat is natuurlijk een hele economische omgeving. Wat daar leuk was en goed werkte, vond ik, was dat je beleid had: hotelbeleid,

18

detailhandelsbeleid, kantorenbeleid, allerlei soorten beleid en die werden eigenlijk bewezen of ontkracht in de projecten. Dus die projecten die lieten zien of je beleid deugde. Dat was een gesloten cirkel. Dus de wethouder economie kon op een gegeven moment zeggen ja jullie willen als gemeenteraad iets met kantoren, je wil bepaalde detailhandel hebben maar dat lukt niet want nou ja, en dat want dat daar ging je het dan over hebben en dan ging je je beleid aanpassen of je ging je projecten anders inrichten. Ik ben benieuwd of de wethouder in wat die nu heeft liggen in zo'n stuk als dit of we dat terug gaan zien of dat we gewoon over drie jaar in 2026 zeggen ja het is niet of heel goed gelukt. Dus die cyclus daar ben ik heel erg naar op zoek omdat ik weet dat dat werkt. De voorzitter: Dank u wel, de heer Van Leeuwen. Dan gaan we door naar de heer Visser, ChristenUnie. De heer Visser: Ja voorzitter, ik hoor een PvdA enthousiast en D66 juist niet. Ik vond het lastig, want er kan een mooi verhaal zitten achter deze intenties en er kunnen hele mooie acties achter zitten. Maar ik ben wel met D66. Ik zie het nog niet. Ik zie nog niet smart wat we nog gaan doen. Wat mij betreft had het dan ook echt inderdaad korter en krachtiger gekund. Ik sluit me wel aan bij de PvdA. Ik zou het dan noemen de aandacht voor de praktisch opgeleiden in Haarlem.

We moeten oppassen deze economische agenda niet alleen maar een agenda is voor het theoretisch opgeleiden. Wat betreft ChristenUnie meer focus op concrete actie, dan kunt u discussiëren waar moet dan de focus op. Daar zal in deze commissie wel verschillen van mening zijn. Ik zou tot drie tevens dan willen noemen. Ten eerste digitalisering. Het wordt ergens genoemd. Het MKB ondersteunen met digitalisering. Ik denk dat ze daar een enorme sprong zouden kunnen maken en ook MKB een enorme boost zouden kunnen geven als daar echt concrete acties op zetten. Het zit wel in deze agenda maar het staat heel vaak geformuleerd zonder een smart doel. Ik zou de wethouder willen uitdagen: kom met de smart doel op dat punt. Hoe gaan we een enorme digitaliseringsslag gaan we het MKB vooruithelpen? De tweede gezondheid. We gaan werken in een nieuw ziekenhuis. Dit is de kans om ook rondom innovatie, rondom gezondheid een slag te maken in de hele regio maar misschien ook nationaal want ze hebben allerlei universiteiten in de buurt. Dus laten we daar ook concrete acties op zetten. Ten derde de Waarderpolder. Ik zie de Waarderpolder op verschillende pagina's terugkomen. Het lijkt wel of dit stuk zichzelf ook een paar keer herhaalt. Het verwijst niet alleen naar andere beleidsstukken, maar verwijst ook naar zichzelf.

Nou, dat geeft wel aan dat het korter kan, maar wat gaan we nu concreet doen met de Waarderpolder? Gaan we daar nu echt een boost aan geven? Extreem vergroenen, extreem verdichten, extreem wat ons betreft ook functie meer. Ik noem toch wel weer wonen, er liggen, laten zoveel kans liggen. De Waarderpolder zie je echt, zou zoveel mooier kunnen. Ik wil daar echt een boost aan, ik mis dat die ambitie mis ik nog te veel in dit stuk. De voorzitter: Dank u wel, de heer Visser. Ik zie een interruptie van de heer Moore, FvD. De heer Moore: Ja, dank u wel, voorzitter. Voorzitter, de heer Visser, ik ben het met u eens over de Waarderpolder. Daar kunnen we zeker veel meer mee doen, onderschrijf ik zeker. Maar bent u het dan ook met mij eens dat we die, er meer ruimte moet komen voor praktisch opgeleiden, dat dan moet inrichten voor meer juist ambachten in Haarlem? De voorzitter: De heer Visser, gaat uw gang. De heer Visser: Volgens mij zei ik dat ook en volgens mij zeg ik daarnaast dat we dus ook in de Waarderpolder ook nog heel veel functiemenging kunnen doen. Dat kan ook met ambachten. De voorzitter: Dan gaan we naar mevrouw Timmerman, GroenLinks.

19

Mevrouw Timmerman: Ja, dank u voorzitter. Ik zal het kort houden en toch ook even met een positief puntje beginnen. GroenLinks Haarlem is natuurlijk tevreden over het feit dat de actieprogramma's circulaire economie en impact ondernemen hier in zo'n centrale rol hebben. Wij hadden het dan om die reden ook wel goed gevonden als de economische agenda's en actieprogramma's tegelijkertijd aangeboden zouden worden. Of dat zoals de PvdD voorstelt om het integraal in de agenda terug te laten komen. Misschien een idee voor de volgende keer. Als wij kijken naar de economische agenda dan valt het ons wel op dat er soms wat containerbegrippen gebruikt worden die het daardoor weinig concreet maken. Wij zijn het dus een beetje zoekend hoe we de economische agenda moeten lezen. Wij sluiten ons dan ook bij D66 aan als het gaat dat het af toe wat smarter zou kunnen. Ik ben ook wel benieuwd hoe de wethouder hier tegenaan kijkt. Tenslotte wij missen de term brede welvaart nog wel echt in de stukken. Wij vinden eigenlijk dat dit de basis zou moeten staan, zijn voor elk stuk dat over de lokale economie gaat en zeker de stukken met een visie op de lokale economie. Dank u wel, voorzitter. De voorzitter: Dank u wel, mevrouw Timmerman. Gaan we naar de heer Amand, Trots Haarlem. De heer Amand: Dank u wel, voorzitter.

Er wordt een heleboel gezegd vandaag en het is natuurlijk zo Waarderpolder is natuurlijk een dingetje wat aan mijn hart gaat, al jaren. Woon werk straat. Ik hoor er niemand over. In andere steden gebeurt dat allemaal. Haarlem kan het allemaal weer niet. De 4G-woningen waar mensen wonen, die wonen er al veertig, vijftig, zestig jaar, daar hoor ik ook niemand over. Niemand mag er wonen in die Waarderpolder. Er zijn laatst weer uitzettingen geweest, krijg ik in mijn brievenbus, van ondernemers, die mensen daar hebben laten wonen, of tijdelijk zelf daar wonen. Daar moeten we toch niet heen? Ten derde, of ten tweede wil ik zeggen: het ambacht heb ik al jaren hoog zitten, dus de meesten willen dat woord niet meer horen, ambachtsscholen, maar daar moeten we toch weer heen; loodgieters, metselaars, alles wordt zo meteen toch heel duur, dus maak je borst maar nat vast. Dat zijn dingen die meespelen. Ten derde heb ik nu wel het punt de Waarderpolder. Ik spreek dan nog wel eens mensen uit de buurt. En dan zit ik in die stank van die spekfabriek en dan zeg ik: waar zijn we in godsnaam mee bezig? Daar staat een knots van een fabriek, we hebben er een mooi voetbalveld aan opgeofferd, heel mooi, De Brug die daar speelde jaren geleden. We hebben die hele buurt een beetje achtergelaten eigenlijk, die mensen zitten daar toch in de stank.

Ja wethouder, ik zie u nadenken, maar gaat u maar eens even kijken bij die mensen, u komt daar waarschijnlijk niet, maar ik wel. Dus ik wil toch meegeven, ga nou ook eens met die mensen praten hoe je dat moet doen. Want dat is ook een dingetje dat speelt. Wij kunnen het hier allemaal wel beslissen, maar die mensen wonen daar en daar wordt gewoon geen rekening mee gehouden. Dus ik hoop dat u het nou eens een keertje allemaal positief in laat werken. Voor de rest, het is voor mij nog een zwaktebod dat hele verhaal hier, want je moet gewoon zelf doen en als je het niet doet, dan komt er niks van terecht. De voorzitter: Dank u wel mijnheer Armand. Mevrouw Van Zetten, Hart voor Haarlem, ga uw gang. Mevrouw Van Zetten: Ja, dank u wel. Iedereen haalt er wel uit wat hij wil zien uit dit stuk, dus wat dat betreft ben ik wel benieuwd naar de woorden van de wethouder. Dan ga ik ook wat zeggen. Zelf was ik bij een lezing over de ouwe ambachtsschool op de Verspronckweg, een MTS. En daar ging het natuurlijk inderdaad over de maakindustrie zoals je tegenwoordig noemt, elektrotechniek, houtbewerken, bouwkunde. Dat was gewoon een echt een fantastisch verhaal met fantastische foto's, over mensen die daar ontzettend veel hadden geleerd. En als je het hebt over verheffing, dat speelt allemaal rol.

In ieder geval, ik dacht wat ontzettend jammer dat er veel over gesproken is, maar dat dat nooit meer terug is gekomen in Haarlem. Dus dat is dan mijn bijdrage aan de economische agenda, want ik denk eerlijk gezegd dat de gemeente Haarlem heel weinig kan bereiken op dit gebied. Maar onderwijs, dat is natuurlijk altijd een belangrijk punt.

20

De voorzitter: Dank u wel mevrouw Van Zetten. Anderen nog die over dit punt willen spreken? Nee, dan gaan we naar de heer Berkhout, ga uw gang. Wethouder Berkhout: Nou dank u wel. Even kijken waar te beginnen? Kijk, ik ga zo even uitleggen hoe het is bedoeld, want ik merk ook wat verwarring en ik hoor ook wat suggesties als ik het positief bevat, maar ik zou graag willen dat we met elkaar hier wel hetzelfde beeld over hebben. Dus ik zit ook te kauwen op - en misschien moeten we een ander soort setting creëren om even een goede gesprek met elkaar te voeren - dus ik zat nog even te kauwen op, we willen volgens mij allemaal met elkaar actie en dit in de praktijk brengen. Ik weet dat we jaarlijks bijvoorbeeld een fietstochtje doen voor de Commissie Ontwikkeling in de Waarderpolder. Ik zit ergens te denken aan een soort van sessie. Want het klopt, D66 zei, daar ga ik zo op in, maar zei: er zit hier ook een bevlogen team wat behoorlijk hard werkt. Samen met de ondernemers, zowel in de binnenstad als in de Waarderpolder. Dus ik zoek ergens naar … Het beeld wat hier ontstaat van: wat hebben we aan de economische agenda, versus, wat doen we met elkaar? Dat ik ergens op zit te kauwen.

Als u daar behoefte aan heeft, kunt u zo ook in tweede termijn reageren, een aanbod om een soort van werksessie te organiseren om even met elkaar wat dieper in te gaan van, wat willen we met elkaar de komende jaren. Dan kunnen we een uitleg geven over hoe de agenda bedoeld is. Zo om wel met elkaar de neus dezelfde kant op te krijgen. Dat even in algemene zin. Dan ga ik eventjes af hoe hij bedoeld is. Kijk, de visie staat vast, ligt hier niet voor. Dit is de agenda, de tweede agenda en de agenda is een uitwerking en is ook een kapstok. Het volgende agendapunt op deze agenda is het actieprogramma circulaire economie, daar ziet u de scherpte, daar ziet u de acties, daar ziet u de concreetheid die misschien gewenst is. Dus ik zoek even naar … En zo zijn er meer, zo zijn er meer actieprogramma's, zo zijn er meer convenanten. U heeft misschien al de kadernota tot u genomen, ik ben heel blij om te kunnen zeggen dat we vijf ton uittrekken voor het convenant binnenstad, om al die acties die we begin dit jaar hebben vastgesteld, en we zeiden, nou het zou mooi zijn als we dit ook nog kunnen doen, dat is het voorstel aan u als raad. Daar zie je de scherpte en de concreetheid waarmee we aan de slag willen gaan. En daar ga ik straks wat dieper op in, maar zo moet je hem ook zien. De visie staat niet ter bespreking, actie is een kapstok.

Daaronder voeren we die programma's en die convenanten die de scherpte hebben. Dus ik sluit daarin ook beetje aan bij de PvdA, we zoeken soms wel naar een hele abstracte vertaalslag, naar iets concretere doelstellingen, naar acties die daaraan bijdragen. We doen ook aan monitoring, jaarlijks economische monitor. Hoe beïnvloed je een economie? Je creëert randvoorwaarden waarin het een goed verblijfsklimaat is. Dus die randvoorwaarden daar werken we aan, maar dat is natuurlijk iets van de langere adem. En dan hebben ook corona of andere zaken, hebben daar impact op. Maar we hebben die monitor, de jaarlijkse monitor. Ik zit ook ergens te denken aan, over twee jaar komen we in principe hier bij u terug van: hoe staat het ervoor, om dan heel nadrukkelijk die monitor te gaan koppelen aan de voortgangsrapportage van deze agenda. Want volgens mij, u wilt zien dat wij leveren, dat wil ik ook, dat is de opdracht, dat we daar die werelden aan elkaar koppelen. Dus dat is één. En daarnaast hebben we natuurlijk ook ondernemerspeilingen, hoe staat het ervoor. Dus je hebt de monitoringsinstrumenten, peilingen, je hebt je agenda als kapstok. Dus ik probeer een beetje het instrumentarium waarbinnen wij werken te vatten. En dan bijvoorbeeld als het om ruimte gaat, dat klinkt heel abstract en vaak is dat wethouder Roduner zijn portefeuille, die hier met u aan de slag gaat.

Maar we proberen voor werkgelegenheid, voor economie ook ruimte te zoeken. Dat is door de beleidsregel intensiveren Waarderpolder vast te gaan stellen. Dat is actiepunt één van het convenant. Dat is taai, kan ik u zeggen. Het is complex om dat te doen, maar die komt er binnenkort aan. Dat is ook om aan de slag gaan met die Zuidstrook, die Zuidstrook tussen NS-treinmodernisering en Ikea en het spoor. Dat is een enorm potentiële zone in de stad. Daar komen we met een voorstel naar u toe, hoe die te gaan intensiveren, hoe die in te zetten. Ook naar voorbeeld van andere steden in het land. Ik denk dat dat de concreetheid is die u zoekt. We hebben inmiddels, thank god, twee accountmanagers die aan de slag gaan om de plinten bij de OV-knooppunten te vullen, de

21

vierkante meters BVO bij Oostpoort te vullen. Ja, ook de transformatie van ontwikkelzone Zuidwest, waar het masterplan naar u toekomt, te gaan begeleiden. Ook de fasering in ‘…’, want sommigen hebben een eigendomspositie daar in de stad. Maar we hebben nu actieve aanspreekpunten die fulltime werken, die dat kunnen gaan begeleiden. Die hadden we niet. Dus daar was behoefte aan. Want je hebt een visie aan de ene kant, je hebt ontwikkelzones, collega Roduner is aan het bouwen, en deze poot moet bijgetrokken, de wethouder van werkgelegenheid. Nou ik heb nu de handjes om dat te gaan doen. Dus dat is ook denk ik een ontwikkeling die heel waardevol en heel noodzakelijk is. Daarnaast willen we samenwerking binnen netwerken. We zijn heel blij dat we de koepellocatie hebben met ROM InWest. We zijn heel blij dat daar Cupola XS werkt aan de digitalisering van het mkb. Dat zij in april een bijeenkomst hadden over AI, waar zevenhonderd ondernemers kwamen. En in juni - ik hoop dat u die uitnodiging heeft ontvangen - is er weer zo’n bijeenkomst. Zo werk je met de stad aan een netwerk, aan een plek, aan ondernemersklimaat, maar ook aan die digitalisering voor het mkb. En zo denk ik dat we aan de slag moeten.

Het zee-district, waar we helaas net na de zomer - beoogd voor de zomer - de vastgoed contracten ondertekenen, de samenwerkingsovereenkomst, dat wordt die locatie waar we aan die toegepaste innovatie gaan werken, waar dat bouw lab is van de 3D-makerszone, waar MAAK samenwerkt. Dus zo gaan we die plekken creëren. Dus dat probeer ik wel mee te geven, er wordt knetterhard gewerkt. Dit is de kapstok waarbinnen dat plaatsvindt. En dan nog eventjes denk die hotelaanvraag-pauze, hij komt er weer aan. Het zou kunnen dat we hem weer verlengen, maar we gaan eerst even goed kijken: hoe staan we ervoor. Want we hebben dat toen een keer gedaan in coronatijd, wat vraagt dit in onze stad? Dus daar komt echt ook gewoon een voorstel naar u toe. Dan eventjes op de aanbevelingen van de RKC, eerste is focus. Ja volgens mij klopt dat. Het is soms heel breed en ik denk dat ik dat ook wel eens ben met de Actiepartij, dit moet zich uiteindelijk ook in de praktijk bewijzen. Dus in die plekken waar wethouder Roduner bezig is: de OV-knooppunten, Oostpoort, maar die netwerklocaties, de Koepel, het Zee-district en het behoud van werkgelegenheid, dat dan wel de transformatie van werkgelegenheid in de stad, de bestaande werkgelegenheid door middel van het accountmanagement. Maar die focus ligt dus wel op zee-district, Zuidstrook en de intensivering van die Waarderpolder.

En dit soort plekken, dit zijn die plekken waar dat gaat landen. Dus ik vind dat toch wel een aanscherping. Ik neem wel ter harte wat de PvdA daarover zegt: heb daar wel aandacht voor. Dus daar zit ook ergens in de gefaseerdheid, ik denk dat we bij het masterplan in dit najaar voor Zuidwest bijvoorbeeld gaan zien hoe we daarmee omgaan. We voeren ook nu gesprekken met ondernemers daar in het gebied. Dit gaat ook niet van vandaag op morgen dat we dat we ontwikkelzone Zuidwest realiseren. Ik moet even oppassen dat ik niet helemaal op het terrein van wethouder Roduner kom, dat heeft zijn tijdsbeslag en hoe gaan we dat met elkaar goed doen. Ik denk dat je daar dan terug gaat zien hoe dit beleid, deze actieagenda, in de praktijk uitwerkt. De tweede, het verzoek van de RKC, was overzicht. Ik hoop toch dat ik hier het overzicht wel geef. Ik neem me wel ter harte wat D66 zegt: waar kan maak het SMART-er. U heeft een paar dingen gezegd: stageplekken, pop-ups, een beetje de restcategorie in deze agenda. En dat trek ik me aan, want die zijn wel vaag. Ik zag op technisch antwoord dat je dan wel stageplekken kan geven. Ik hoor de heer Moore van Forum, die pop-up, kunnen we daar niet wat meer mee. Ik zie dat die nog wat uitblijft. Dus dat neem ik me ter harte, maar dit is de grote lijn zoals ik hem probeer in te zetten.

En de woon-werkbalans, ik hoorde inderdaad ook dat D66 zei: zet dat nou op een voetstuk, want daar bewijs je het tegendeel. Je kwam van 0,43 - dan kun je zeggen, dat is arbitrair, maar we zouden niet verder verslechteren. Dat was de huidige woon- werkratio, en we zitten inmiddels op 0,46. Ik wil daar niet meteen in capslock een persbericht de stad in doen, moet je kijken hoe lekker we het doen. Maar ben er wel blij mee. Maar hier zit natuurlijk een hele wereld achter, zo'n getal als 0,46, of zoveel duizend banen. Dat kan hem ook in zzp'ers zitten. Wat zit daar nou onder? Wat beklijft, wat is er langere termijn? Dus ook daar, ik denk dat dit een positieve ontwikkeling is en dat men toen zei: is dit wel realistisch. Zijn we niet gewoon Haarlem woonstad, schieten we naar onder? So far, so good, we bewijzen het tegendeel. Maar daar moeten we hard aan werken met de hele rest van wat ik net heb gezegd. Maar het is

22

een enorm duidelijke monitor, dus ik denk dat we daar ook een reactie op de RKC hebben daarin, dat die realistisch is. Dus oneens met OPHaarlem dat het alleen maar noodzakelijk onderhoud is. Ik hoop dat u dat aan mijn verhaal kunt zien. En dus die creatieve stad van toegepaste innovatie worden we niet doordat wij dat nou met de gemeenteambtenaren even uitschrijven, vastleggen en zeggen: zo, dat is af. Dat is door die plek in die stad te creëren waar dat plaats kan vinden, die aantrekkingskracht hebben waar die bedrijven ook naartoe willen komen. Dus wij denken met zee-district in ontwikkeling, met de Koepel als plek, daar plekken te hebben gecreëerd die een netwerk kunnen vormen. Dat hoeft niet alleen in Haarlem, dat kan in de regio, kan ook bijvoorbeeld met Brainport Eindhoven in een soort van ecosysteem. En dat moet je dan uiteindelijk ook met zo'n Zuidstrook waar we nog wat ruimte zien, weinig grondposities wel ruimte, moeten we gaan kijken hoe kunnen we met de eigenaren daar in gesprek om dit … Zo bouw je hem op, dat is het verhaal. Ik denk dat wij ook nog met een stuk naar u toe komen, maar dit is de denklijn om dit te gaan realiseren. En dan moet dat ook in de praktijk komen, zoals nogmaals heer Van Leeuwen zei. En ja, daarmee vind ik dit ook een volwaardige agenda, omdat alles wat daaronder zit maakt hoe we die stad een vorm gaan geven op dit vlak.

Dan de Partij voor de Dieren eventjes kort, de energietransitie valt natuurlijk ook onder die innovatie. We hebben ook bedrijven als Groendus, die een energiemarkt hebben gecreëerd. Dus een regionale afzet van zon en windenergie, waar wij inmiddels ook ons eigen energie van voorzien. Dat is een bedrijfje in de Waarderpolder. Er zijn echt wel energietransitie-bedrijfjes tussen die elfhonderd mkb's in de Waarderpolder, waar wij actief het contact mee zoeken en die op duurzaamheid zitten. De Ondernemersprijs vorig jaar ging naar zo'n duurzame circulaire ondernemer. Ik zie dat enorm in dat volgende programma trouwens ook terugkomen. Maar hoe we daar wel echt wel die op een voetstuk zetten, de samenwerking zoeken. Dat zijn even wat voorbeelden. Ik ben te lang bezig denk ik, of niet? Jazeker, ik zag ook ergens bij Louise van Zetten dat ik op moest passen. De gezondheidscluster van ChristenUnie, ik denk dat dat ook heel legitiem is. Dat is een grote werkgever in deze stad, dus we moeten kijken hoe we zeker ook daar de koppeling maken met innovatie. Waarderpolder hebben we echt geregeld in het convenant en wonen is onbespreekbaar, maar dat weet u. dus ik ga hier niet nieuwe visies vaststellen, dat staat in het coalitieakkoord. Ik hoor uw pleidooi, maar dat gaan we dus niet doen.

En de brede welvaart, door twee partijen aangeven, staat ook in het coalitieakkoord: dat werken we uit in de duurzaamheidsbegroting. Met een voorstel proberen we hem integraal voor alles. Want ik hoor u dat meerdere keren zeggen: probeer circulair niet ergens in een hoekje weg te stoppen, probeer brede welvaart niet ergens in een agenda te stoppen. Dus wat we hebben gepoogd, is de opgave die de coalitie aan ons meegeeft: brede welvaart, werk dat uit, om dat in die duurzaamheidsbegroting … Waarmee dat een overkoepelend instrument wordt om te toetsen binnen alles wat wij doen. Er wordt hard aan gewerkt volgens mij. Gisteren was hij ook nog in de Zuid-Kennemer-agenda als onderwerp, dus zo zie je hem denk ik wel steeds vaak terug. Het moet nog even goed gedefinieerd worden en geïnstrumentaliseerd. Dit is het eventjes voorzitter. De voorzitter: Dank u wel, mijnheer Berkhout. Een uitvoerig betoog en veel antwoorden. Ik ga even een kort tweede rondje doen, denkt u allen aan uw spreektijd, ook de wethouder want er is nog meer vanavond. Dan beginnen we bij mijnheer Heinis? Niet. Mijnheer Krouwels? De heer: … Toch nog de vraag over, het is heel erg gericht op talent, maar ja. De voorzitter: Dat was een bijzonder betoog en een bijzonder antwoord, maar u begrijpt elkaar volkomen. Mijnheer Krouwels, D66. De heer Krouwels: Dank u wel voorzitter.

Ik ben echt best wel positief over het antwoord van de wethouder, dank daarvoor. Ik hoor een koppeling met de monitor. Ik denk dat voor ons als handvatten, als raad in positie,

23

dat dat heel erg handig is. Wat is uw procesvoorstel om dat verder te doen? En zeker als het gaat om niet zo'n concrete visie, dat heb ik persoonlijk als commissielid in de vorige visie al gezegd, en ook bij de huidige visie, hoe kunnen we dat de volgende keer anders aanpakken om ons toch die handvatten en die controleerbaarheid te geven? De voorzitter: Dank u wel mijnheer Krouwels. Mevrouw Van den Broek, Partij voor de Dieren. Mevrouw Van den Broek: Ik denk dat de wethouder het zelf al heeft benoemd en GroenLinks benoemde het ook, ik denk dat we nog wel een beetje zitten zoeken van, hoe na al die verschillende stukken … Nu wordt het toevallig, vanavond staan er twee op de agenda, dat is omdat we er één zelf geagendeerd hebben, want het stond als een ter kennisname stuk. En ik zit nog wel te zoeken naar hoe we gewoon toch al die stukken iets meer in gezamenlijkheid kunnen behandelen. Desnoods gaan we wat langer een keer bij elkaar zitten, maar het voelt toch te veel als brokjes, dus daar zit ik wel een beetje naar te zoeken. De voorzitter Dank u wel. Mijnheer Armand, mijnheer Moore, mijnheer Visser, mevrouw Oppenhuis, mijnheer Procee, OPHaarlem. De heer Procee: Dank u wel voorzitter, en ook dank aan de wethouder voor zijn toelichting. Dat verheldert inderdaad aanzienlijk.

Wij begrijpen nu de bedoeling achter het stuk en toch zouden we het fijn vinden als het stuk zelf ook die bedoeling weer zou geven, en dat die wat duidelijker daarin zou zijn. Maar we zien nu wel de positieve en goede en achtergrond. En waar de wethouder mee begon, een voorstel om toch wat meer bij elkaar te komen en er wat dieper over te praten. En dat hoor ik eigenlijk ook vanuit de Partij voor de Dieren en D66, niet bij Hart voor Haarlem, maar dat lijkt mij toch … Ik sluit mij in dit geval toch dan eerder aan bij de overkant dan bij Hart voor Haarlem, want ik denk dat het goed is om hier wat dieper op in te gaan en ik heb nog steeds moeite met het stuk. Dat wil ik wel zo zeggen. Dank u wel voorzitter. De voorzitter: Een interruptie van mevrouw Van Zetten op mijnheer Procee. Mevrouw Van Zetten: Ik waardeer uw enthousiasme, maar bent u bereid om het stuk een beetje opnieuw te schrijven dan? Want je gaat zoveel tijd steken in iets, is dat de moeite waard dan, een bijeenkomst van een paar uur met zijn allen praten? De heer Procee: Voorzitter als ik mag, laten we niet die hele bijeenkomst nu organiseren en daar een agenda voor maken. Maar uiteindelijk zullen wij over de jaren tot aan 2026 niet terugkijken op wat de wethouder vandaag heeft gezegd wat de bedoeling is, en wat wij ook aannemen dat zijn bedoeling is, maar wat er in het stuk staat.

En ja, dat dat zal dan volgend jaar en het jaar daarna weer verwarring kunnen veroorzaken. Dus vandaar dat ik toch iets aan meer duidelijkheid zou willen graag. De voorzitter: De heer Krouwels wil ook graag meer duidelijkheid van u, mijnheer Procee. De heer Krouwels: Kunnen we niet gewoon zeggen mijnheer Procee: schrijven is schrappen, en dan wordt het vanzelf concreter. De voorzitter: Wat was uw vraag? De heer Krouwels: Bent u het daarmee eens? De voorzitter: Of het ermee eens bent, mijnheer Procee? Niet. Mijnheer Bruch, VVD. Ga uw gang.

24

De heer Bruch: Ik sluit me wel aan bij wat de heer Krouwels heeft gezegd. En ik wil toch opmerken dat wij toch eigenlijk een stuk zouden willen hebben, waar de aanbevelingen van de RKC gewoon duidelijker in naar voren komen, dat die worden nagevolgd. En dat blijf ik missen, ondanks het gloedvolle betoog van de wethouder. De voorzitter: Dank u wel. Anderen? Mevrouw Timmerman? Nee. Dan gaan we terug naar de heer Berkhout. Wethouder Berkhout: Dan ga ik even het lijstje af. Ik wil dus dat wel concreet maken, in reactie op D66 als het gaat om de koppeling van de monitor met de voortgangsrapportage over de agenda. Dus ik zou willen toezeggen om die aan elkaar te koppelen. Dat speelt over twee jaar, maar dan gaan we dat goed combineren. Dan heb je een werkbaar verhaal, dan weten we waar we staan en dan is dat ook een opgave om het zeg maar scherper verwoorden, en die werelden bij elkaar te brengen. Dus de toezegging om beide dingen tegelijkertijd, beide dingen, beide producten tegelijkertijd aan u te presenteren en met u over in gesprek te gaan. Dan Partij van de Arbeid. Ja dat klopt, dat had ik even in mijn notities gemist. Eigenlijk heeft u het ook over waardevol werk. Dus eigenlijk aan de ene kant hebben personeelstekort, aan andere kant staan de mensen aan de zijlijn.

Ik denk ik dat ook in samenwerking met collega-wethouder Van Loenen, met de regionale arbeidsmarktagenda oppak, op zal pakken. Dus beide kanten van de zaak, zowel de economische kant, de bedrijvigheid, als de werkgelegenheid en die hele aanpak. Volgens mij komt dat naar u toe. Dus volgens mij moet u dat daarin terugzien, hoe we die werelden gaan beslechten. Ook in de arbeidsmarktregio met IJmond, ik denk dat veel van uw vragen daarin echt in ieder geval beter geadresseerd kunnen gaan worden. Dan hoor ik een aantal partijen inderdaad over dat forse, waar ik een beetje al pratende aan het distilleren was. De sessie, waar we het over hebben. Ik hoor meerdere zeggen: dat is wel wenselijk. Die zou je dus tweeledig kunnen doen. Die kan je gebruiken om eventjes, wat doen we met elkaar? Maar ook wat meer richting mee te geven om, wat hebben we nou nog nodig om zo'n stuk aan te scherpen naar de toekomst toe denk ik dan maar eventjes. Dus dan wil ik hem wel naar de toekomst toe interpreteren. Maar vooral in het hier en nu even, zitten we op één lijn en waar gaan we voor? Dit is een beetje de hoofdmoot van zo’n sessie, als u dat voor zich ziet. We zouden hem ook raadsmarkt kunnen noemen, maar we kunnen ook gewoon een werkbezoek als gemeente organiseren, dat is misschien makkelijker. Die laatste is oké, ik zie geknik, dan gaan we dat voorstellen.

Komt dat na de zomer denk ik dan wel maar naar u toe. En de Partij voor de Dieren, die wens om alles in één setting te bespreken, dat snap ik. Maar ik hoorde ook heel veel gezucht daar ergens. Ik denk dat zoekt naar de integraliteit. En ik dacht eventjes dat bijvoorbeeld zoiets als die brede welvaart, dat u zegt: alles wat wij belangrijk vinden, wordt dat afgewogen? En kunnen we dat terugzien in onderliggende nota's in een volgende maand in de commissie, of de maand daarop? Daar probeer ik op te zeggen dat wij nu bezig zijn om vanuit die duurzaamheidsoverweging, dat bredere idee van: wat doe je, met een voorstel te komen. Dus ik denk dat dat in ieder geval de eerste aanzet is om een keer dat integrale gesprek … Maar ik ga niet alle nota's opstapelen om dan een soort van week met elkaar te gaan vergaderen zeg maar. Dus dat zou mijn handreiking zijn naar u, om dat gesprek te starten. Dank u wel. De voorzitter: Helder. Dan hebben we twee toezeggingen van de wethouder genoteerd. Enerzijds de economische agenda, actualisatie, de economische visie dat die samen worden getrokken op den duur. Wethouder Berkhout: Nee, de monitor. De voorzitter: Excuus, de monitor en voortgangsrapportage economische agenda. En daarnaast dat we een sessie gaan organiseren waar u wordt bijgepraat en we ook nog een werkbezoek af zullen leggen.

Ik heb u niet gehoord over de RKC-aanbevelingen, wat daar nu mee gaat doen?

25

Wethouder Berkhout: Ja, volgens mij helpt het om even te zeggen: volgens mij, hoe ik het heb meegekregen hoe het proces van de RKC-aanbevelingen gaat, is dat, het college heeft een voorstel gedaan hoe ze dat afdoet. Dus ja, misschien ook nog goed in reactie op de VVD: ik heb geprobeerd in mijn betoog wel duidelijk te maken, dit is de focus die we meegeven, dit is het overzicht wat we geven. En dit is waarom we de woonwerkbalans wel willen hanteren en hem wel realistisch achten. Dit ligt uiteindelijk bij de RKC voor. En dan komen zij volgens mij met meerdere aanbevelingen komt er een raadsstuk naar u toe om daarop te reageren. Zo loopt het proces als het goed is. De voorzitter: Eens, maar dan pellen we hem hier alvast af inderdaad of het voldoende is. En dan hoor ik enkele twijfel, maar dat komt wel later nog terug en daar zal de RKC dan ook wellicht op reageren. Oké, is het voor de commissie voldoende besproken op deze wijze? Mevrouw Van Zetten wil daar nog op reageren. Mevrouw Van Zetten: Een punt van orde, ik vind dit gewoon eigenlijk te ver gaan. Dit heeft veel te lang geduurd. En het was helemaal niet concreet. En uiteindelijk moeten we met de wethouder gaan bespreken hoe hij nu verder moet met zijn team. En ik vind eerlijk gezegd dat u daar wel wat van had kunnen zeggen. Maar ik doe dat nu dan maar, want dit kan echt niet, mijnheer Berkhout.

De voorzitter: Ik ben voorzitter mevrouw Van Zetten, u gaat over de inhoud en u heeft nou vrij weinig woorden vuil gemaakt aan uw mening over de economische visie, tot nu, waarvoor dank dat u uw bijdrage nu nog levert, goede uitsmijter. Het is ook aan de commissie. Hoe wilt u dat? U heeft alle opmerkingen gemaakt? Ik heb niemand horen zeggen: wethouder wat u aan het doen bent, dit gaat niet. En hiermee gaat één iemand … Hiermee gaan we niet verder als commissie. Dus het is ook aan de commissie. Als u niet breed zegt: wethouder alles leuk en wel wat u heeft opgeleverd, maar dit is niks, dan is dat de boodschap. Maar dat hoor ik u niet zeggen, of ik moet het verkeerd interpreteren? Niemand zie ik. Nou dan acht ik het voor nu voldoende besproken. Het is ook geen raadsstuk, het komt niet terug in de raad. U heeft accenten meegegeven aan de wethouder. Die zal hij ongetwijfeld niet naast zich neerleggen en wel mee op pad gaan, en daar ook bij op terugkomen op termijn. En ja, het heeft lang geduurd. De wethouder heeft nu nog samen met de heer Roduner drie minuten om u nog een uur te vermaken in deze vergadering. 9.

Actieprogramma Circulaire Economie 2023 t/m 2025 (RB) De voorzitter: Daar ben ik heel benieuwd naar hoe hij dat gaat doen, en hoe de heer Roduner dat gaat doen, want we gaan nu naar het actieprogramma circulaire economie. Daar zou u zo maar eens drie minuten over kunnen praten, als wethouder zijnde. Maar eerst bent u als raad aan zet, want het stuk wordt besproken naar aanleiding van een motivatie van Partij voor de Dieren en GroenLinks. Daarom is het toegevoegd aan de agenda. Ik heb niet vernomen wie als eerste het woord neemt eigenlijk. Mevrouw Van den Broek, Partij voor de Dieren. Ga uw gang. Mevrouw Van den Broek: Voorzitter, dank u wel. De Partij voor de Dieren is heel blij dat er een actieprogramma circulaire economie is. En ik denk ook dat het verdient om besproken te worden. En ik wil echt oprechte complimenten uiten richting de wethouder en ambtenaren voor het opzetten van dit actieprogramma, want het is nodig. Want met ons huidig economisch systeem, schieten we door alle planetaire grenzen heen. En het is goed dat het gelijk aan het begin van het actieprogramma zo duidelijk wordt genoemd: 3,6 aardbollen hebben we nodig met onze huidige consumptiemaatschappij, maar we hebben er maar één. Daarmee zullen het moeten doen. De Nederlandse overshoot day, de dag waarop we de natuurlijke grondstofcapaciteit van de aarde overschrijden, viel dit jaar al op 12 april.

Nu zijn er een aantal partijen in deze zaal die vaak vallen over de overload en de aandacht voor de klimaatcrisis, biodiversiteit, et

26

cetera. Mijn hoop is dat we elkaar op dit onderwerp wel kunnen vinden, want het is een keiharde realiteit dat we met zijn allen letterlijk interen op de hoeveelheid grondstoffen die de aarde beschikbaar heeft. Het is dus tijd voor actie. Dus we zijn heel blij, maar goed u kent ons inmiddels, er kan wat ons betreft altijd nog wel weer een tandje bij. De doelen zijn helder: 2040 100 procent circulair en voor 2025 zijn diverse tussendoelen benoemd. Maar wat mij niet duidelijk wordt, is hoe er vanuit het stuk geredeneerd is. 2040 als einddoel en vanuit daar terug redeneren en zo kom je bij de tussendoelen van 2025? Of zijn de tussendoelen gedefinieerd op wat mogelijk is, maar wat nog niet per se een op een zal leiden naar 100 procent circulair? Doen we wat nodig is, of doen we wat we kunnen maar zou het nog scherper kunnen? Kan de wethouder hier iets over zeggen? De inzet die de gemeente wil plegen op de eigen organisatie en de bouw verdienen complimenten. Maar toch wordt me nog niet duidelijk hoe dit nu gaat werken met aanbestedingen. Want er wordt weliswaar gerefereerd naar het MRA-convenant toekomstbestendig bouwen, maar betekent dit dat we bijvoorbeeld voor projecten openbare ruimte, 100 procent circulair gaan uitvragen? Zoals bijvoorbeeld Leiden dat sinds kort doet. Dat lijkt de Partij voor de Dieren een logische keuze als we echt de koplopersrol willen gaan vervullen.

En dan voorzitter, voedsel. In de agenda staat: Haarlem zet in op een plantaardig menu; de eiwittransitie, het stimuleren van de korte keten en het verminderen van voedselverspilling. En terecht, want voedsel heeft een grote impact op onze natuurlijke hulpbronnen, zoals zoetwater en bossen, maar zorgt ook voor grote CO2-uitstoot. Het is goed om te zien dat we hiermee aan de slag gaan. Er zijn veel mooie initiatieven in de stad, en dat is echt fantastisch om te zien. En ook gaat de eigen organisatie naar 65 procent plantaardig aanbod. Wat ons betreft kan dat natuurlijk naar 100 procent, als je maar zorgt dat het lekker is. De vega-kantine van de TU draait inmiddels al als een dolle. Blijdorp serveerde al drie jaar lang vega-kroketten, zonder dat iemand er erg in had. De tijd van de smaakloze Javaanse burgers en kebabs zijn gelukkig echt voorbij. Het klinkt Partij voor de Dieren als muziek in de oren, en de initiatieven zoals de circulaire horeca koplopersgroep, schept dan ook verwachtingen. Maar als ik hun menu’s bekijk, wordt het me duidelijk dat een meer plantaardig aanbod niet de focus had. En een Jopen of een Uiltje-biertje bij Van der Valk is ook nog niet te krijgen. Dus daar kan echt nog wel iets scherper worden gestuurd.

Is de wethouder het met mij eens dat de horeca niet alleen moet inzetten op het tegengaan van voedselverspilling, maar ook meer zou moeten inzetten op de eiwittransitie? En zo ja, gaan we dat met de wortel of de stok doen, of een combi van beide? Dus niet alleen communiceren en faciliteren, maar ook reguleren. Want we moeten snel uit de experimenteerfase en zorgen dat dit circulair voedselsysteem het nieuwe normaal wordt. Dus voorzitter, De voorzitter: Denkt u aan uw tijd, mevrouw Van den Broek? Mevrouw Van den Broek: Wat ons betreft doen we de biefstuk uit Brazilië zo snel mogelijk in de ban, en zorgen we dat iedereen zijn tanden kan zetten in spareribs waarvoor geen bomen zijn gekapt, en geen dier het leven heeft moeten laten. Dank u wel. De voorzitter: Dank u wel mevrouw Van den Broek. Ik zag een interruptie van de heer Bruch, maar aangezien u geen spreektijd mee heeft, gaat die helaas voorbij mijnheer Bruch. mevrouw Timmerman, GroenLinks. Ga uw gang. Mevrouw Timmerman: Dank u voorzitter. Wat we misten net in de economische agenda, zien we dik en breed terug in het actieprogramma circulaire economie. GroenLinks Haarlem is dus ook echt oprecht enthousiast over dit actieprogramma.

Om maar te beginnen met een aantal dingen die we goed vinden; het voorstel heeft het over systeemverandering en legt nadrukkelijk steeds de relatie met regionale samenwerking, landelijk beleid en zelfs de EU. Dit moet integraal bekeken worden namelijk. We moeten zowel lokaal stappen zetten, als kijken hoe dit zich verhoudt tot landelijk en internationaal. Alleen dan kan systeemverandering

27

plaatsvinden. Daarnaast vinden we het goed dat het behapbare stappen zijn, maar uiteindelijk wel weer toewerken naar een heel ander systeem, wat ik eigenlijk net al genoemd. Ook vinden we de vijf pijlers goed gekozen, en dat ze meer duidelijkheid geven van waar het nou allemaal over gaat. En in ieder geval - dat is eigenlijk al gezegd door de Partij voor de Dieren, dus ik wil even kijken welke punten ik er zelf uitpak - ook de verankering in de duurzaamheidsbegroting, daar zijn we blij mee. De aandacht voor bewustwording en educatie vinden we goed, zowel binnen de organisatie als natuur- en milieueducatie bij elk thema te betrekken. En nog een hele hoop andere punten, zoals plantaardig als doel, samenwerking met initiatieven uit de stad en de brede welvaart. Maar we hebben ook nog wel een paar aanvullingen. De voorzitter: Voordat u aan de aanvulling begint, een interruptie van de heer Krouwels. De heer Krouwels: Dank voorzitter. Misschien komt het nog bij uw betoog, maar ik zie in uw doel van de bespreking, concrete doelstellingen, u noemt heel veel goede concrete doelstellingen, maar heeft u ook goede concrete acties erbij? Dat had ik wel gehoopt van de twee partijen die dit hebben geagendeerd. De voorzitter: Mevrouw Timmerman.

Mevrouw Timmerman: Sorry, wat bedoel je precies met concrete acties? De heer Krouwels: De concrete doelstellingen die begrijp ik, dat zie ik ook wel in het stuk. Maar heeft u er ook extra concrete acties bij? Eigenlijk aan de twee partijen van het agenda verzoek. En één is door de tijd heen, dus vraag ik het aan u. Mevrouw Timmerman: Ja maar ik ga nu niet die laatste [geluid valt even weg] gebruiken om daar nog even heel erg diep op in te gaan. Ik bedoel, we kunnen het wel blijven hebben over indicatoren, resultaten, acties en dat soort dingen, dat ga ik gewoon even niet doen Joris. Maar goed, we hadden dus nog wel een paar aandachtspunten, bijvoorbeeld over verbonden partijen, dat we het wel hebben over de eigen organisatie, maar daar eigenlijk nog niet echt heel erg diep op ingaan. Ook bij inkoop als strategisch instrument, dat het niet alleen over circulair inkopen gaat maar ook; hoe kan je bijvoorbeeld spullen met een langere levensduur gebruiken, zodat je minder hoeft in te kopen, allemaal van dat soort dingen. En ik hou nu even denk ik mijn mond. En er is nog een heel mooi initiatief, C-40, en het lijkt ons goed als we daarbij aansluiten. Dat is een netwerk van burgemeesters die zich inzetten voor een circulaire en duurzame wereld. En daar zouden wij eigenlijk heel mooi bij in het rijtje passen. Dank u. De voorzitter: Dank u wel, mevrouw Timmerman. De heer Krouwels, D66.

De heer Krouwels: Dank u wel voorzitter, het wordt korter dan mijn vorige betoog. Ja wethouder, dit gaat wel de goede kant op. Deze doelstelling zijn SMART gekwantificeerd. Dit is waar we mee kunnen werken. Het enige nadeel is, de acties zijn nog niet zo ontzettend concreet. Maar we hopen dat uit - nou ja, dat lees ik in het agendaverzoek - we hopen dat uit deze discussie te krijgen. Ik grijp terug uit een ideetje van D66, en dan grijp ik terug naar het betoog van mijn woordvoerder mijnheer Jonkers, in de Commissie Beheer, die als het gaat om het CAS, zelf het goede voorbeeld geven. De uitvoering van verbeterde afvalscheiding begint pas in 2025, dat zou je eventueel kunnen versnellen. Want D66 halen we dat naar voren, dat is echt een ontzettend goed voorbeeld daarvan. Dank u wel voorzitter De voorzitter: Dank u wel mijnheer Krouwels. Anderen? Dan gaan we naar … Toch wel, mevrouw Van Zetten, Hart voor Haarlem.

28

Mevrouw Van Zetten: Ik lees natuurlijk dat we het alleen maar samen kunnen bereiken en ik heb toch wel een beetje het idee dat er een soort parallelle samenleving ontstaat van mensen die heel graag dingen willen, liefst via dwang, verboden. En ja, dat is toch een beetje de elite. En ik vraag me wel af, hoe gaan we de andere mensen bereiken met onze mooie ideeën? En ja, wat vindt de wethouder daarvan? De voorzitter: Ik zag een interruptie van de heer Heinis, maar mevrouw Van Zetten heeft nog zeven seconden voor twee agendapunten, dus … De heer Heinis: Het valt wel mee met die dwang toch, in dit stuk? En we moeten ook zorgen dat we die 3,7 naar minder dan 1 gaan brengen toch, de aardbollen die we nodig hebben? Mevrouw Van Zetten: Moet je kijken wat er in Oekraïne gebeurt, dan houdt het toch gewoon gelijk op? Dan kan ik nog wel een sparerib, hoewel ik daar helemaal niet van houd, kan ik dan nog wel eten. De voorzitter: Dat was de tijd. Ja inderdaad, de tijd is op. Mevrouw Van Zetten: Maar kunnen we er dan niet een minuutje bij krijgen? De voorzitter: Ik hoor nee van uw mede-commissiegenoot. Maar daar gaan we zo even naar kijken, want ik zie meer rode vlakjes hier op het scherm. Mijnheer Bruch, VVD. De heer Bruch: Heel kort. Wij hebben het niet geagendeerd omdat wij er verder ook weinig aan toe te voegen hadden.

Laten we wel wezen, de VVD is zeker niet tegen verduurzaming, hergebruiken en kansen benutten. Wel graag met bewezen technieken en met producten die er echt toe doen. Ik krijg wel een beetje de kriebels als ik bespeur bij bijvoorbeeld de Partij voor de Dieren, het verbieden van vlees in restaurants, steakhuizen in Haarlem sluiten die … Nee, maar dat proef ik uit uw verhaal. Die toon komt naar voren en daar schrik ik heel erg van, en daar zal ik mij tot het uiterste tegen verzetten. De voorzitter: Dank u wel mijnheer Bruch. Dan gaan we naar mijnheer Procee. Nee, de heer Moore, Forum voor Democratie. Ga uw gang. De heer Moore: Dank u wel voorzitter. FvD is vandaag lekker praktisch bezig. Ik hoor heel veel mensen die zich storen aan het feit dat er geen concrete actiepunten in agenda’s staan, in het actieprogramma staan. Maar van de week stond er in het Haarlems Dagblad dat - geconstateerd door een oplettende ondernemer – dat er een driekwart van een niet gebruikte bouwmaterialen worden weggegooid. Dan hebben we het over allerlei plavuizen, stoepranden, stoeptegels, et cetera. Wethouder, kan er simpelweg onderzoek worden gedaan naar de circulaire bouwprocessen van onze toeleveranciers en ontwikkelaars. Het ziet eruit dat hier nog flink wat stappen ingenomen kunnen worden. Dank u. De voorzitter: Dank u wel mijnheer Moore. Anderen? Niemand. Dan gaan we naar de heer Berkhout, kort.

Wethouder Berkhout: Dank. Mand. Ja, dank voor de complimenten. Dit is inderdaad, we gaan we gaan flink opschalen en we hebben geprobeerd het heel concreet voor u neer te zetten, van hard naar zacht, wil ik ook maar zeggen. Dus inkoop: wat kunnen we hard in aanbestedingen vastleggen, uitvragen? Bouw: waar kunnen we concreet in onze contracten met onze contractpartners het neerzetten? Naar uiteindelijk softer: bewustwording, overtuiging, omdat ook soms de instrumenten nog ontberen om daar de stok te hanteren. Dus zo moet je het ook lezen. Partij voor de Dieren: nee, dat is gebaseerd op terug redeneren; 2040-2030-

29

2025. We doen maximaal wat er nu kan, dat is de insteek. Ik hoor u nog suggesties geven voor circulair uitvragen: kan dat niet een onsje meer. Ik had ook niet anders verwacht dat u dat aan mij zou vragen. Dus wij kijken altijd waar we kunnen aanscherpen. En u gaf ook aan: bij de horeca wordt het tijd voor de wortel of de stok? Voor zover ik weet zijn er geen instrumenten om de stok te hanteren. En ook zou ik in deze aanpak - en dat is misschien ook wel aansluiting op Hart voor Haarlem - hoe zorgen we dat iedereen deze stappen gaat zetten? Daarmee is die bewustwording ook belangrijk. Daarom is uiteindelijk die geleidelijkheid, het goede voorbeeld geven, communicatie, informeren en uiteindelijk het gesprek aangaan. Dit samen doen, stap voor stap, dat is de aanpak die we die we voornemens zijn te doen. Uiteindelijk, in die stap voor stap hebben wel gezegd: tien jaar eerder, dus over zeventien jaar. Dus uiteindelijk moet dat in een balans komen met, hoe gaan we dit echt harder doen. Maar dat begint dus bijvoorbeeld met 100 procent circulair inkopen, of in je aanbestedingen dat volledig uitvragen. GroenLinks zegt inderdaad: het is een systeem. Laten we niet illusie hebben dat we dat in Haarlem veranderen, maar we zijn wel een hele belangrijke. Wij doen hier wat we kunnen en we werken samen in het land.

We zijn soms een voorbeeld voor het land of internationaal, maar die systeemverandering is natuurlijk groter. Dus daar zijn we onderdeel van. Verbonden partijen, die proberen we via de CO2-ladder al uitvragen, steeds meer aan te scherpen. Dus dat weten ze ook inmiddels. Ik zag ook wat technische vragen bij de begroting, of we dat allemaal doen. Dus ze weten dat onze aandeelhouders dat ook verzoeken. Ik kende niet het circulaire burgemeestersconvenant, maar ik zal Jos erop attenderen, dat moet hij leuk vinden dus gaan we gewoon kijken. D66, CAS: ik heb het pleidooi van uw collega nog in mijn oren. Maar wat hier bedoeld wordt, is niet pas in 2025 iets gaan doen, in 2025 moet dat resultaat gerealiseerd zijn. Dus volgens mij zitten we daar precies op één lijn dan. Maar ik zie uit naar dat idee voor Diftar, want daar heb je nog een extra ambitie. Dat vraagt ook soms wel keuzes, hogere afvalstoffenheffing en zo verder, maar als we echt een ambitie hebben, dan moeten we ook bereid zijn die keuze te maken. Dit in algemene zin. Dank je wel. De voorzitter: Dank u wel, mijnheer Berkhout. Zijn er vanuit de commissie nog aanvullende vragen op dit agendapunt? Niet dan sluiten we bij deze het actieprogramma circulaire economie af. Mevrouw Verhoeff: Waarom doe je dat? [buiten de microfoon] De heer …: Zelf repareren hoor. [buiten de microfoon] De voorzitter: Het kan kapot, mevrouw Verhoeff.

Dan dank ik de heer Berkhout voor zijn aanwezigheid en voor de spreektijd. Ter advisering aan de raad 10. Startnotitie St. Jacob onderdeel pilots Zuid-West (FR) De voorzitter: En dan gaan we verder met agendapunt 10, startnotitie Sint Jacob onderdeel pilots Zuid-West van de heer Roduner. Het college stelt daarin voor de startnotitie voor Sint Jacob in De Hout vast te stellen en de ontwikkeling voor Sint Jacob in De Hout aan te wijzen als ontwikkeling, waarvoor geen verklaring van geen bedenkingen nodig is, onder voorwaarde dat de ingediende aanvraag voor voldoet aan uitgangspunten uit de startnotitie. Het is ter advisering aan de raad, dus u spreekt er in de raad mogelijk nog over. Maar voordat u allen begint, ga ik wel even nog naar uw spreektijd kijken, zodat er mensen ook kunnen spreken, in plaats van dat er slechts enkelen aan het woord zijn. Geef mij even een minuut alstublieft. Dames en heren, ik heb het voor nu zo opgelost; ik had – plat gezegd – geen zin om alles terug te rekenen naar zetels. Ik heb de tijd van de partijen die niet aanwezig zijn, heb ik verdeeld. U krijgt allen een minuut erbij voor de komende twee

30

agendapunten, en daarmee kunt in ieder geval weer uw bijdrage in het kort doen. Samen kunt in ieder geval deelnemen aan het betoog. Excuus, nog drie agendapunten, ja nog drie. Maar laten we beginnen met Sint Jacob. Ik heb het net ingeleid. Wie mag ik hierover het woord geven? Mevrouw Verhoeff, Partij van de Arbeid. Mevrouw Verhoeff: Dank u wel voorzitter. Op zich zijn we blij met de manier waarop de startnotitie tot stand is gekomen, en ook wat erin staat. Natuurlijk is het prachtig dat er wat meer woningen met een zorgconcept komen, en de manier waarop ermee omgegaan wordt, lijkt ons uitstekend. Toch heb ik een punt, dat ik ook met de fractie heb gedeeld, van zorg. En wij hebben die zorg allemaal. Er wordt hier gevraagd om af te zien van het recht van het geven van bedenkingen, of de bedenkingen in te slikken als het even kan. Op zich is het een goed punt. Daar waar het mogelijk is, in je startnotitie heel helder is, zou dat wat ons betreft moeten kunnen. Je hebt hier alleen te maken met juist een punt wat ter discussie zou kunnen komen. En dat is dat fietspad wat uit een raadsbesluit op de Omgevingsvisie en de uitwerking daarvan stoelt. Als nou net dat sneuvelt, kunnen wij ons eigenlijk wel veroorloven om dan als raad te zeggen: nou college, doet u vooral uw ding, u weet waar u aan toe bent, het ziet er goed uit het plan.

Ik kan de vraag aan de wethouders stellen, maar ik heb een vermoeden wat hij gaat zeggen. Maar ik hoor ook graag van andere commissieleden - daarom stak ik ook zo snel mijn vinger op - wat ze ervan vinden om af te zien van dat recht. Het zou ook een optie kunnen zijn dat als de wethouder inschat dat juist dit punt, of een ander punt wat politiek gevoelig ligt, dat het als bespreekpunt alsnog in de raad komt, of een andere slimme oplossing. Kortom, dit is eigenlijk een punt waarvan wij zeggen: dit plan zou prima kunnen als alle randvoorwaarden van het hoger gestelde doel wat we hebben het - hoofddoel in Omgevingsvisie - overeind blijft. En zo niet, wat doen we dan? En ik weet - dat heb ik aan de wethouder gevraagd dus dat deel ik ook met u - eigenlijk willen we graag dat fietspad op eigen grond. Maar we hebben ook bij de HFC gezegd: je mag tot aan de sloot. Dit is een worsteling, en graag hoort de PvdA-fractie wat andere fracties daarvan vinden. Dank wel. De voorzitter: Dank u wel. Dan gaan we naar mevrouw Oudshoorn, D66. Mevrouw Oudshoorn: Dank u wel, voorzitter. Ruim 120 toekomstbestendige woonplekken waar onze vergrijzende bevolking gezond oud kan worden, aansluitend op de vraag uit de markt. Dat is goed nieuws voor de stad. We zien heel veel andere goede dingen in het plan: kinderopvang, een speelplek en een tuin.

En wat ook goed nieuws is, is dat de ontwikkeling getrokken wordt door de ontwikkelende partij. Dat betekent meer tempo en minder beslag op de ambtelijke capaciteit. Dat is ook nodig, want we hebben een nijpend tekort aan woningen, maar ook de ambtenaren liggen niet voor het oprapen. Ook wij hebben een vraag aan de wethouder over datzelfde punt. In de structuurvisie beogen we een fietspad langs deze kavel. En er staan leuke dingen in dit plan, namelijk dat dat fietspad niet in deze scope zit. Dat stemt ons dan positief, want dan denken we: dan kan het nog. Maar vervolgens lijkt het er inderdaad op, dat helemaal niemand dat fietspad wil hebben. Wij willen dat fietspad wel, dus we horen graag van de wethouder of hij ons dan toch het vertrouwen kan geven dat dat goedkomt. Want dan kom ik nu bij de conclusie: D66 vindt dat deze startnotitie met betrekking tot het ruimtelijk programma op de kavel, genoeg helderheid geeft om af te kunnen zien van die verklaring van geen bedenkingen. Dat helpt namelijk om tempo te maken. En het is een pilot dus laten we die dan ook omarmen. Maar dan moeten we dus ook ongezien instemmen met die onzekerheid over het fietspad. En wat ons betreft zou het fijn zijn als de heer Roduner er op dit moment dan die onzekerheid kan wegnemen. Dus we horen heel graag wat daar mogelijk is.