Document · PDF

20210503552 2 Bijlage 1 Programmabegroting 2022 - 2026

commissie Beheer 4 november 2021, gemeente HaarlemBij agendapunt: 17.50 uur Vaststellen Programmabegroting 2022-2026 (alleen (deels) programma 4.1 en geheel 5. RB)37.383 woorden

Open het PDF bij de gemeente ↗Naar de vergadering →

Tekst van het document

Uit het bestand gehaald, zonder opmaak, tabellen en afbeeldingen · deel 1 van 5

Niet gevonden in dit document.

Programmabegroting 2022 - 2026

Programmabegroting 2022 - 2026 Gemeente Haarlem

Programmabegroting 2022-2026

Uitgave gemeente Haarlem September 2021 Informatie 14 (023) www.haarlem.nl, ook voor een digitale versie Stadhuis, Grote Markt 2 Postbus 511 2003 PB Haarlem Foto's: Jurriaan Hoefsmit, Bibi Veth, Marisa Beretta, Jur Engelchor

Programmabegroting 2022-2026

Aanbiedingsbrief Programmabegroting 2022-2026 De coronacrisis zorgde voor veel veranderingen, ook het besturen van de stad Haarlem en het betrekken van raad en alle bewoners vroeg om innovatieve oplossingen. Na een fase van neergang in de samenleving en de economie, wil het college samen met de stad werken aan het herstel. Hierin worden niet alleen de gebaande paden belopen, maar wordt gekeken naar wensen en mogelijkheden van bewoners, ondernemers en maatschappelijke organisaties én andere gemeenten in de regio. Haarlem wil een dienstbare stad blijven voor al haar inwoners. Ook de komende periode moet de gemeente voorzichtig met haar financiën omgaan. Ondanks de onvoorziene uitgaven en onzekerheden van de coronacrisis verkeert Haarlem in een goede financiële positie. Daarom wordt het komend jaar doorgegaan om waar mogelijk de ambities zoals verwoord in het coalitieprogramma Duurzaam doen verder te realiseren. Dankzij de financiële compensatie van het Rijk voor de gevolgen van de coronacrisis is er incidenteel ruimte ontstaan voor een extra versterking van Duurzaam doen in 2021 en 2022. Voorzichtigheid blijft echter ook de komende periode het parool. De coronacrisis lijkt op haar retour, maar de effecten voor de middellange termijn zijn nog onzeker.

Ook de situatie van het landsbestuur, waarbij op dit moment nog weinig zicht is op een nieuw kabinet vraagt om een prudente financiële aanpak. Het is immers nog volstrekt onduidelijk welke keuzes een nieuw kabinet zal gaan maken. Wonen en ruimtelijke ordening Door in 2022 uitvoering te geven aan de Woonvisie en de nieuwe huisvestingsverordening, wordt hard gewerkt aan het realiseren van een passende woning voor alle Haarlemmers. Want ook in Haarlem en omstreken is er sprake van een tekort aan betaalbare woonruimte. Daarnaast ligt er een grote uitdaging op het realiseren van een goede doorstroom van woningen voor mensen die nu in de maatschappelijke opvang verblijven. Haarlem heeft meer betaalbare woningen nodig voor starters en mensen met een laag- of middeninkomen. Met de toekenning van de Woningbouwimpuls vanuit het Rijk gaan Haarlem in de ontwikkelzones Europaweg en Zuidwest versneld aan de slag om ambities voor deze gebieden te realiseren. De gemeente heeft ook een aanvraag van de rijksregeling voor ontwikkelzone Oostpoort ingediend. Samen met de stad werkt Haarlem aan de Haarlemse Omgevingsvisie: een toekomstvisie voor de gehele fysieke leefomgeving.

Hoe zorgt de gemeente ervoor dat Haarlem ook in 2045 nog een fijne stad is om te wonen en te werken? Duurzaamheid Het vormgeven van de Energietransitie in de stad (transitievisie warmte) en regionaal (RES) is een grote opgave en het college is zich ervan bewust dat Haarlem nog lang niet klaar is. Wel zijn de ambities helder, zoals in deze duurzaamheidsbegroting 2022 ook is aangegeven. En met de routekaart duurzaamheid wordt goed zicht gehouden op de benodigde activiteiten om ambities te behalen. Haarlem heeft haar huiswerk bovengemiddeld goed voor elkaar met uitgewerkte plannen voor maar liefst drie warmtenetten. Het verder vormgeven van de uitvoering in Haarlem in samenwerking met veel partners en met de Haarlemmers verdient onverminderde aandacht.

Programmabegroting 2022-2026

Sociaal Het bestrijden van armoede is één van de speerpunten van het beleid, waarbij Haarlem extra aandacht heeft voor. Met regelingen als gratis peuteropvang en tegemoetkoming schoolkosten wordt geprobeerd hen extra te ondersteunen, zodat zij volwaardig opgroeien in een samenleving waarin ze mee kunnen doen. Haarlemmers met een bijstandsuitkering begeleidt de gemeente richting werk en participatie en Haarlemmers met geldzorgen en schulden krijgen ondersteuning. De primaire inzet is gericht op het voorkomen van deze problematiek. De nieuwe wet Inburgering treedt vanaf 1 januari in juli 2022 in werking; de gemeente krijgt de regie bij de uitvoering. 2022 is het overgangsjaar naar Gewoon in de Wijk. Hiermee geeft de gemeente een andere invulling aan de samenwerkingsafspraken met zorgaanbieders en welzijnspartners in de stad. Elke buurt is anders en heeft zijn eigen dynamiek, cultuur, mogelijkheden en vraagstukken. Hierbij past een wijkgerichte manier van werken die mensen helpt met het vinden van oplossingen die bij hun cultuur en buurt passen. Door naar elkaar om te kijken en elkaar te helpen, wordt de leefbaarheid in de wijken vergroot én kan de ondersteuning in de toekomst beschikbaar blijven voor alle inwoners. Hiermee zet de gemeente nog verdere stappen in de ambitie om een sociale en toekomstbestendige stad te zijn.

Sport is een belangrijke gemeentelijke verantwoordelijkheid. Niet alleen voel je je lekkerder door sport; sport verbindt en sport doorbreekt sociale bubbels. Wat is er beter voor onderlinge cohesie dan samen spelen, winnen, juichen en verliezen? In 2022 haalt Haarlem een belangrijk mijlpaal met het in gebruik nemen van de Yvonne Van Genniphal. Verder gaat de gemeente door met de verduurzaming van sportvelden en zwembaden. Voor 2022 zijn de economische vooruitzichten gunstig, maar jongeren, mensen met een afstand tot de arbeidsmarkt en zelfstandig ondernemers ondervinden nog de gevolgen van de coronacrisis en de veranderingen op de arbeidsmarkt. Haarlem blijft inzetten op om- en bijscholing naar kansrijke sectoren. Jongeren Ook voor de jeugd in Haarlem is goede zorg nabij van groot belang. Daarom wordt gewerkt aan toekomstbestendige jeugdhulp. Het welzijn van het kind staat altijd centraal. Door beter samen te werken en aandacht te hebben voor preventie en normalisatie kan er nog veel bereikt worden. Het aankomende jaar zal hierin samen met de aanbieders van jeugdhulp resultaten behaald worden in de verwerving jeugd. Kunst en cultuur De titel van het Cultuurplan zegt het al: Cultuur maakt Haarlem! Haarlem is een stad met een geweldige culturele rijkdom. Voor de stad, de inwoners en de bezoekers is deze van grote waarde.

In het nieuwe Cultuurplan gaat de gemeente samen met de sector een stapje extra doen om te zorgen dat cultuur ook verbindt in de wijken, dat kinderen worden geïnspireerd en dat cultuurmakers meer kansen krijgen. Groen, water, klimaatadaptatie en openbare ruimte De openbare ruimte in de stad is zo ingericht dat deze prettig is, zowel om te verplaatsen als om in te verblijven, ook bij groei van het aantal woningen en inwoners. De gemeente investeert in het onderhoud van de openbare ruimte in Haarlem en Spaarndam en zet vol in op meer groen en minder stenen in de openbare ruimte. Zo gaan we de afgesproken aanplant van 1.700 bomen halen. Er ligt een ambitieus groen beleidsplan en een ecologisch beleidsplan waarmee ingezet wordt op de doorontwikkeling van Haarlem als een klimaatadaptieve en groene stad waarbij de biodiversiteit Programmabegroting 2022-2026

wordt versterkt. Het ecologische maaibeleid wordt voortgezet en de samenwerking wordt opgezocht met de vele groene initiatieven in de stad. Economie en Toerisme De coronacrisis heeft een ongelijke impact op de economie. De algemene economische vooruitzichten zien er positief uit, maar een aantal sectoren zijn buitengewoon hard geraakt. Daarom is het nodig om onverminderd in te zetten op gericht herstel voor de hardst getroffen economische sectoren, zoals detailhandel en horeca, cultuur en evenementen. Het is de ambitie om de stad en de lokale economie in balans en duurzaam te laten groeien. Haarlem streeft ernaar dat met de groei van de stad ook de werkgelegenheid mee groeit. Dit betekent minder forensenfiles. De toeristische koers die samen met de partners is vormgegeven komt in 2022 tot uitvoering, met als doel het behouden van de balans tussen gastvrijheid en leefbaarheid. Samen met het bedrijfsleven in Haarlem, de horeca, het MKB en IKH, wil de gemeente deze ambities verder in de praktijk brengen. Mobiliteit en bereikbaarheid Met het vaststellen van nieuw mobiliteitsbeleid is voor de komende twintig jaar de richting op het gebied van mobiliteit en bereikbaarheid in Haarlem geformuleerd. Want het moet en kan anders, schoner en veiliger dan voorheen.

Dat vraagt om slimme nieuwe oplossingen voor het inrichten van de openbare ruimte zodat voetganger, fietser en OV meer ruimte krijgen. De uitvoering krijgt een vliegende start in de goede richting met het ‘omgekeerd ontwerpen’ van alle herinrichtingen, de invoering van een milieuzone, 30km/uur in vrijwel alle straten in de stad en in 2022 het opstellen van de planning voor de invoering van parkeerregulering in de hele stad tussen nu en 2030. Door een focus op (elektrische) deelmobiliteit en OV ontstaat zo de gewenste mobiliteitstransitie. Vastgoed & onderwijshuisvesting Ook in het laatste staartje van deze coalitieperiode wordt gebouwd aan de toekomst van Haarlem via de historische stenen in deze stad. Het is mooi om te zien dat de afgelopen jaren verschillende parels in de stad, zoals de Amsterdamse Poort, het Stadhuis en het Dolhuys zijn opgeknapt. De verduurzaming van gemeentelijk vastgoed krijgt stevig handen en voeten. En bouwt Haarlem aan de toekomst via voorzieningen voor jonge Haarlemmers. De gemeente zorgt voor goede onderwijshuisvesting. Haarlem is een oude stad en heeft veel scholen die huizen in oude gebouwen. Die hebben unieke eigenschappen wat vaak ook charme geeft aan een school. De gemeente kijkt meerjarig vooruit om te zorgen dat gemeentelijke panden blijven voldoen aan de eisen van deze tijd.

Veiligheid Een goed bestuur zorgt ook voor een veilige samenleving en een leefbare stad. Hoe zorgt Haarlem dat jongeren zich niet laten verleiden tot het snelle geld, maar juist investeren in hun toekomst? Hier ligt niet alleen een taak voor de politie en het Openbaar Ministerie om op te treden bij overtredingen, maar ook de gemeente Haarlem pakt een meer preventieve rol. Daarom ligt ook de focus op de aanpak van ondermijning en de aanpak van criminele jeugd die zich bezig houdt met drugs dealen én is er speciale aandacht voor cyber crime. Meepraten, meedenken en meedoen De gemeente zet nadrukkelijk in op samenwerking met de stad. Haarlem organiseert jaarlijks minimaal vijf activiteiten om kinderen en jongeren te betrekken bij het besturen van Haarlem. Ook worden nieuwe initiatieven genomen, zoals een wijkbegroting via Schalkwijk aan Zet en een gelote wijkraad in Zuidwest vol ideeën. Het is, onder voorwaarden, mogelijk dat bewoners of bedrijven de uitvoering van een gemeentelijke taak overnemen (Right to Challenge).

Programmabegroting 2022-2026

Financieel kader De onzekerheden zijn op dit moment nog bijna net zo groot als bij de Kadernota 2022 en meer duidelijkheid is pas te verwachten als een missionair kabinet een nieuw coalitieakkoord vaststelt. Voor de begroting 2022 zijn er dus geen nieuwe inzichten. Daarom ligt er een voorstel om geen structurele lastenverzwaringen door te voeren en de financiële ruimte uitsluitend te benutten voor incidentele bestedingen in 2021 en 2022. Organisatieontwikkeling Van januari tot mei 2021 werd door een extern bureau geëvalueerd in hoeverre de ingezette organisatieontwikkeling heeft bijgedragen aan de in de visie geformuleerde ambities om met slagkracht en wendbaar in te kunnen spelen op maatschappelijke ontwikkelingen en welke verbeteringen er mogelijk zijn. Mede op basis van de conclusies en aanbevelingen van dit onderzoek wordt een programma ontwikkeld dat tot doel stelt de cultuur, structuur, strategische samenhang en het leiderschap van de organisatie te versterken. Raadsbehandeling Programmabegroting 2022-2026 De begroting wordt door de gemeenteraad behandeld op 8 november en 11 november. Het college van burgemeester en wethouders, Haarlem, 30 september 2021

Programmabegroting 2022-2026

Inhoudsopgave Aanbiedingsbrief ..................................................................................................................................... 3 Inhoudsopgave ........................................................................................................................................ 7 Leeswijzer ................................................................................................................................................ 9 Deel 1 Algemeen ................................................................................................................................... 10 1.1 Begroting gemeente in één oogopslag........................................................................................ 11 1.2 Ontwikkeling financieel kader ..................................................................................................... 14 1.3 Samenvatting van baten en lasten .............................................................................................. 23 1.4 Financiële positie ......................................................................................................................... 24 1.5 Bezuinigingen ..............................................................................................................................

29 1.6 Gevolgen van de coronacrisis ...................................................................................................... 29 1.7 Investeringen ............................................................................................................................... 31 1.8 Onderzoeken ingevolge de Verordening art. 213a ..................................................................... 42 1.9 Interbestuurlijk toezicht .............................................................................................................. 43 Deel 2 Programma's .............................................................................................................................. 44 2.1 Inleiding programma's................................................................................................................. 45 Cluster Sociaal ................................................................................................................................... 47 Programma 1 Maatschappelijke participatie ................................................................................ 57 Programma 2 Ondersteuning en zorg ........................................................................................... 68 Programma 3 Werk, inkomen en schulden ...................................................................................

79 Cluster Fysiek..................................................................................................................................... 90 Programma 4 Duurzame stedelijke vernieuwing .......................................................................... 98 Programma 5 Beheer en onderhoud........................................................................................... 109 Cluster Burger en bestuur ............................................................................................................... 122 Programma 6 Burger, bestuur en veiligheid ............................................................................... 126 Programma 7 Algemene dekkingsmiddelen en overhead .......................................................... 135 2.2 Voortgang doorontwikkeling duurzaamheidsbegroting ........................................................... 146 2.3 Gebiedsgerichte vertaling ......................................................................................................... 149 Deel 3 Paragrafen ................................................................................................................................ 151 3.1 Weerstandsvermogen en risicobeheersing ...............................................................................

152 3.2 Lokale heffingen ........................................................................................................................ 161 3.3 Onderhoud kapitaalgoederen ................................................................................................... 179 Programmabegroting 2022-2026

3.4 Financiering ............................................................................................................................... 184 3.5 Bedrijfsvoering .......................................................................................................................... 191 3.6 Verbonden partijen en subsidies............................................................................................... 196 3.7 Grond- en vastgoedbeleid ......................................................................................................... 220 Deel 4 Besluit ....................................................................................................................................... 223 4.1 Besluit ........................................................................................................................................ 224 Deel 5 Bijlagen ..................................................................................................................................... 226 5.1 Investeringsplan 2022-2026 ...................................................................................................... 227 5.2 Samenstelling bestuur ...............................................................................................................

235 5.3 Kerngegevens ............................................................................................................................ 237 5.4 Benchmarkindicatoren .............................................................................................................. 240 5.5 Toelichting doelen en prestaties zonder indicatoren ............................................................... 255 5.6 Overzicht personeel................................................................................................................... 259 5.7 Productenraming ....................................................................................................................... 261 5.8 Overzicht taakvelden ................................................................................................................. 274 5.9 Incidentele baten en lasten ....................................................................................................... 279 5.10 Reserves en voorzieningen ...................................................................................................... 283 5.11 Kostenonderbouwingen heffingen conform model VNG........................................................ 287 5.12 Overzicht risico's...................................................................................................................... 294

Programmabegroting 2022-2026

Leeswijzer De programmabegroting bestaat een vijftal delen: 1. Algemeen; 2. Programma’s; 3. Paragrafen; 4. Besluit; 5. Bijlagen. Het deel Algemeen schetst allereerst de algemene ontwikkelingen op het gebied van beleid. Er wordt ingegaan op de grotere beleidsmatige ontwikkelingen die de programmatische indeling van de begroting overstijgen. Naast de beleidsmatige ontwikkelingen wordt in dit deel ingegaan op de financiële ontwikkelingen en positie van de gemeente. Programma’s vormen het beleidsmatige deel van de begroting. De zeven programma's zijn gegroepeerd in de clusters Sociaal, Fysiek en Burger en bestuur. De programma's kennen allemaal dezelfde structuur. Deze structuur wordt toegelicht in de inleiding van dit deel. In dit deel is ook aandacht voor duurzaamheid en een link naar de vertaling van de beleidsmatige ontwikkelingen naar de verschillende stadsdelen in Haarlem. Het deel Paragrafen bestaat uit de wettelijk voorgeschreven paragrafen die volgens het Besluit Begroting en Verantwoording gemeenten en provincies (BBV) moeten worden opgenomen. Deze paragrafen geven een dwarsdoorsnede van de begroting vanuit verschillende perspectieven (risico’s, financiering, verbonden partijen, etc.). De kengetallen zijn opgenomen in paragraaf 3.1. Het Besluit bevat het voorstel van het college aan de raad om de Programmabegroting 2022-2026 vast te stellen.

Het deel Bijlagen bestaat onder andere uit meer gedetailleerde financiële informatie, extra informatie over indicatoren, het Investeringsplan 2022-2026, een overzicht van reserves en voorzieningen en de productenraming. Alle financiële tabellen geven de primaire begroting 2022 weer. Wijzigingen en invulling taakstellingen, zoals opgenomen in paragraaf 1.5 en nota Versterkers Duurzaam doen (2021/483988), zijn bij het publiceren van deze begroting nog niet vastgesteld en dus nog niet verwerkt. Alle in de financiële tabellen vermelden bedragen zijn maal € 1.000, tenzij anders vermeld. Digitale begroting Naast de aan de raad aangeboden papieren versie van de begroting is deze eveneens beschikbaar via de website van de gemeente als pdf-bestand. Vanuit dit bestand kan de achterliggende informatie (beleidsnota’s, visie documenten, etc.) met een klik worden geraadpleegd. Om de begroting ook begrijpelijk te maken voor alle lezers, is een ‘begroting in één oogopslag’ (BIEO) ontwikkeld. Hierop staan in een infographic de hoofdlijnen uit de begroting en staan in de inkomsten en uitgaven van de gemeente weergegeven.

Programmabegroting 2022-2026

Deel 1 Algemeen

Programmabegroting 2022-2026

1.1 Begroting gemeente in één oogopslag

Programmabegroting 2022-2026

Programma’s

Belastingen en heffingen

Overige

116 miljoen

153 Miljoen 19%

Inkomsten Totaal 612 Miljoen

25%

+ 56%

Algemene uitkering van het Rijk 343 miljoen

Maatschappelijke participatie | 70 miljoen

Meedoen in de maatschappij en erbij horen zijn belangrijke thema’s. De gemeente zorgt voor goede algemeen toegankelijke voorzieningen met aandacht voor welzijn, onderwijs, sport en gezondheid. Bij het onderwijs zijn gelijke kansen voor iedereen het belangrijkste. Haarlemmers zijn met elkaar verbonden en zetten zich in voor elkaar, de buurt en de stad.

Begroting 2022 De begroting geeft aan wat de inkomsten en de uitgaven van de gemeente zijn. Dit overzicht is de begroting voor 2022 in één oogopslag. De volledige begroting is te vinden op www.haarlem.nl/begroting. Per programma is aangegeven waar de gemeente het geld aan uitgeeft en wat de belangrijkste punten van het beleid zijn. Hoeveel geld dat per programma is, staat aangegeven in de tekst bij het programma. Rechtsboven staat in een cirkeldiagram waar de gemeente haar inkomsten uit krijgt. De begroting wordt door de gemeenteraad behandeld op maandag 8 en donderdag 11 november 2021.

Ondersteuning en zorg | 135 miljoen

2 Ondersteuning

Om Haarlemmers zoveel mogelijk te kunnen laten participeren in de maatschappij organiseert de gemeente specialistische ondersteuning en zorg op maat. Uitgangspunten hiervoor zijn dat passende zorg zo licht mogelijk en zo dicht mogelijk bij huis georganiseerd worden. Deze ondersteuning en zorg wordt geboden tot het niet langer nodig is.

Werk en inkomen | 100 miljoen

De gemeente biedt brede ondersteuning bij (dreigende) schulden en het voorkomen ervan. Een stabiele financiële situatie voor alle Haarlemmers en betaald werk of deelnemen aan de arbeidsmarkt zijn de speerpunten van dit programma.

en zorg

1 Maatschappelijke

Uitgaven Algemene dekkingsmiddelen en overhead

3 Werk en

23%

participatie

inkomen

12%

17%

14%

9% 8%

4 Duurzame

18%

6 Burger, bestuur en veiligheid

stedelijke vernieuwing

5 Beheer en

onderhoud

Duurzame stedelijke vernieuwing | 56 miljoen

Ook in 2022 streeft de gemeente naar een duurzame, veilige en gezonde leefomgeving. Daardoor is Haarlem ook in de toekomst een aantrekkelijke stad om te wonen en te werken. De gemeente investeert in betaalbare woningen en werkgelegenheid. Op het gebied van kunst en cultuur richt de gemeente zich op het in stand houden van een gevarieerd aanbod.

Woonlasten meerpersoonshuishouden OZB

€ 332,-

Rioolheffing

€ 154,-

Afvalstoffenheffing

€ 412,-

Gemiddelde woning Meerpersoonshuishouden Totale woonlasten Woonlastenindex t.o.v. 2021 100,5%

De kwaliteit van de openbare ruimte staat binnen dit programma centraal. Om een schone stad te zijn richt de gemeente haar aandacht op de inzameling van huisvuil, gebruik van schone(re) voertuigen en meer groen in de stad. Ook pakt de gemeente parkeeroverlast aan en zorgt voor genoeg fietsparkeerplaatsen.

2022

Na verwerking aanvullende maatregelen

Gemiddelde woning

Beheer en onderhoud | 110 miljoen

€ 898,-

Burger, bestuur en veiligheid | 45 miljoen

Leefbaarheid, veiligheid en een goede relatie met de burger zijn belangrijk thema’s binnen dit programma. De gemeente pakt overlast aan door de inzet van handhaving en bestrijdt samen met partners de criminaliteit. Het programma Nieuwe Democratie zorgt ervoor dat inwoners meer betrokken zijn bij het besturen van de stad.

W415 Balie 4 X353 Balie 8 B135 Balie 13 W413 Balie 6 W412 Balie 12

1.2 Ontwikkeling financieel kader Inleiding De uitwerking van de begroting is gebaseerd op de vastgestelde Kadernota 2022 en de uitkomst van de meicirculaire. Vanwege de grote (financiële) onzekerheden (gevolgen coronacrisis, compensatie hogere kosten Jeugd en Wmo, herijking gemeentefonds en compensatie energietransitie) is bij de Kadernota 2022 besloten om belangrijke financiële afwegingen die normaal gesproken bij de kadernota afgewogen zouden worden, te betrekken bij de Programmabegroting 2022-2026. Daarbij was de gedachte dat (een deel van de) onzekerheden omgezet konden worden in meer duidelijkheid. Dit heeft er toe geleid dat in de kadernota uitsluitend onontkoombare wijzigingen zijn opgenomen, of die waarvan het college deze dusdanig urgent acht dat het niet wenselijk is besluitvorming uit te stellen. Op één punt is meer duidelijkheid gekomen. Er is een incidentele rijksbijdrage toegezegd in 2022 voor de hogere lasten Jeugd. De toezichthouder staat toe dat 75% van het aflopende bedrag als structurele baten worden geraamd. Van deze 75% baten wordt de al eerder opgenomen verwachte hogere baten van Jeugd ad € 2 miljoen uiteraard afgetrokken. Dit beleid heeft er in ieder geval aan bijgedragen dat er geen bezuinigingen doorgevoerd zijn, die achteraf onnodig zouden zijn geweest, omdat het Rijk toch de gevraagde compensatie (helaas nog incidenteel) heeft toegezegd.

Verder is er nog geen nieuw kabinet en als gevolg daarvan wordt nieuwe financiële informatie voor de begroting 2022 niet verwacht. De structurele financiële ruimte voor 2023 is vooral onzeker door onzekerheid over extra middelen Jeugd en mogelijk extra middelen Wmo, over het herverdeel effect van het gemeentefonds en over de opschalingskorting. Het beeld laat nu zien dat een structurele invulling van de taakstelling niet nodig is, echter is er te veel onzekerheid over de structurele middelen en daarom is het advies om dit door te schuiven naar Kadernota 2023. Ontwikkeling begrotingskader De onzekerheden zijn nog bijna net zo groot als bij de Kadernota 2022 en meer duidelijkheid is pas te verwachten als er een nieuw coalitieakkoord van een nieuw kabinet is vastgesteld. Voor de begroting 2022 biedt dit geen nieuwe inzichten. Het financiële beeld laat geen ruimte voor structurele lastenverzwaring er is uitsluitend ruimte is voor incidentele bestedingen in zowel 2021 als in 2022. Daarom wordt de lijn van de kadernota doorgetrokken dat er geen structurele lastenverzwaringen worden opgenomen tenzij autonoom of van bijzonder bestuurlijk belang. 2021 Het lopende begrotingsjaar, 2021, laat een positief saldo zien van circa € 4,7 miljoen.

Dit voordelige saldo komt voornamelijk tot stand door de verwerking van de meicirculaire (€ 5,7 miljoen), minder groei van lasten Wmo dan eerder verwacht (€ 3,8 miljoen), een correctie van de algemene reserve (€ 2,0 miljoen) en een coronacompensatie van circa € 5,0 miljoen, waar € 1,8 miljoen aan maatregelen tegenover staat. Het positieve saldo op de coronaeffecten van € 3,2 miljoen is mede ontstaan doordat naast straat-parkeren ook garage-parkeren wordt gecompenseerd. Verder bestaat de coronacompensatie voor € 2,3 miljoen uit een rijksbijdrage voor 2020. Vanwege BBV richtlijnen mocht dit voordeel niet in de Jaarrekening 2020 opgenomen worden en is dit nu wel in de Bestuursrapportage 2021 verantwoord. Indien dat wel had gemogen was de algemene reserve nu € 2,3 miljoen hoger geweest. Daarom wordt voorgesteld alsnog € 2,3 miljoen aan de algemene reserve toe te voegen.

Programmabegroting 2022-2026

In nota Versterkers Duurzaam doen (2021/483988) wordt voorgesteld in te stemmen met een bedrag van € 1,4 miljoen aan impulsen van Duurzaam doen als onderdeel van een totaal bedrag van circa € 12 miljoen. Omdat volledige besteding in 2021 niet realistisch is, ligt het gewicht van de versterkers in 2022. Door beleidsinhoudelijke samenhang van de voorstellen met 2023 wordt ook een deel in 2023 geraamd. Door een gedeelte van het beschikbare budget te verschuiven naar 2023 via de reserve budgetoverheveling, kan hier technisch uitvoering aan worden gegeven. Daarom wordt voorgesteld om in totaal € 4,5 miljoen aan budget over te hevelen naar 2022 en 2023. De uitkomst van het begrotingskader 2021 biedt de mogelijkheid een geraamd nadeel van € 700.000 in 2022 te verevenen, waardoor het jaar 2022 evenveel baten als lasten kent. 2022 Na actualisatie van het kader is de jaarschijf 2022 sluitend. De voordelen voor 2022 in de primaire begroting betreffen de correctie van de algemene reserve (€ 2,0 miljoen) en de verwerking van de meicirculaire (€ 2,9 miljoen). Het grootste voordeel ten opzicht van de Kadernota 2022 is de rijksbijdrage voor Jeugd in 2022. Voor Haarlem betekent de extra rijksbijdrage een voordeel van € 11,9 miljoen in 2022.

Daartegenover staan extra lasten van € 2,7 miljoen vanuit de scenarioanalyse Jeugd uit de Kadernota 2022, € 0,7 miljoen van de verwachte effecten woonplaatsbeginsel en gecertificeerde instellingen (GI’s) en een dotatie aan de algemene reserve voor € 6,0 miljoen. Ook voor Wmo is de scenarioanalyse van de Kadernota 2022 nadelig, dit leidt tot een nadeel van € 4,8 miljoen. In de Kadernota 2022 is de verwachting opgenomen dat in 2022 voor een bedrag van circa € 3 miljoen aan coronamaatregelen getroffen zullen worden, waarvan de Rijksoverheid circa € 2 miljoen zal compenseren. Naar huidig inzicht blijkt deze verwachting te voorzichtig en kan een bedrag van € 1 miljoen vrijvallen ten gunste van de algemene middelen. De risicoreserve corona (stand per 1 januari 2022: € 1,5 miljoen) blijft nodig als buffer voor de onzekerheden rondom mutanten van het virus en om tegenvallers op te kunnen vangen. Verder wordt voorgesteld € 1 miljoen te onttrekken aan de algemene reserve ten behoeve van de reserve Vastgoed. Voor het gemeentelijk vastgoed is structureel te weinig onderhoudsbudget om haar objecten goed te onderhouden. Jaarlijks wordt het budget aangevuld vanuit de reserve Vastgoed. Met de huidige inschatting van de ontwikkeling van de reserve Vastgoed kunnen deze extra lasten nog t/m 2026 gedekt worden uit de reserve Vastgoed.

Gegeven de blijvende onzekerheden heeft het college opnieuw de afweging gemaakt om structurele lasten niet in de begroting op te nemen, met uitzondering van autonome ontwikkelingen (circa € 1,0 miljoen) en ontwikkelingen waarvan besluitvorming niet langer kan worden uitgesteld. Daarom is er € 200.000 voor de plaagdierenbestrijding, € 300.000 voor het Frans Hals Museum en € 193.000 (€ 173.000 voor 2024) voor de uitvoering beleidsvisie armoede en schulden structureel opgenomen in het kader. Plaagdierbestrijding en extra subsidie aan het Frans Hals Museum waren in de Kadernota al incidenteel toegekend voor 2021 en daarmee de bestuurlijke prioriteit geduid. Het structureel maken van de uitvoering beleidsvisie armoede en schulden komt voort uit de bestuurlijke overweging om de bestaande inzet op de bestrijding te willen continueren. In het begrotingskader is voor € 9,1 miljoen voor de versterkers van Duurzaam doen in 2022 opgenomen. Om de lasten van deze versterkers te dekken wordt in 2022 € 3,5 miljoen aan de reserve budgetoverheveling onttrokken, die in 2021 is gedoteerd voor de versterkers. Om voor 2022 een sluitende begroting te realiseren wordt via de reserve budgetoverheveling voor € 0,7 miljoen met 2021 verevend.

Programmabegroting 2022-2026

2023 en verder Voor 2023 en verder zijn de onzekerheden nog groot. De toestemming van de toezichthouder om 75% van het aflopende bedrag van de extra middelen Jeugd structureel te maken is geen garantie dat het nieuwe kabinet deze middelen vrijmaakt. Daarnaast zijn er ook de onzekerheden van compensatie van de hogere kosten Wmo, herijking gemeentefonds en de compensatie energietransitie. Ook is er nog een algemene taakstelling van € 3,0 miljoen in 2023 oplopend naar € 4,0 miljoen vanaf 2024. In afwachting van nieuw kabinetsbeleid zijn de scenarioanalyse effecten van Wmo voor 2023 en verder doorgeschoven ter afweging bij de Kadernota 2023. In het financieel kader zijn de bedragen op pm gezet. Door de beleidsinhoudelijk samenhang van de versterkers Duurzaam doen is in 2023 € 1,3 miljoen geraamd, daartegenover staat een onttrekking aan de reserve budgetoverheveling van € 1,0 miljoen. In de volgende tabel worden de ontwikkelingen sinds de vaststelling van de Kadernota 2022 verder toegelicht: Financieel kader

2021*

2022

2023

2024

2025

2026

Meerjarenraming 2021-2026, zoals vermeld op blz. 6 van de Kadernota 2022

1.522 n

-1.931 v

-3.423 v

-957 v

-5.188 v

-3.149 v

-5.747 v

-2.907 v

-1.138 v

397 n

1.422 n

-1.075 v

900 n

-2.000 v

1) Verwerking meicirculaire 2) Nieuwe inschatting herverdeling gemeentefonds 3) Correctie onttrekkingen aan algemene reserve geraamd moet zijn Mutatie per saldo 4) Ontwikkeling OZB 5) Advies geschillencommissie 6) Actualisatie investeringsplan 7) Aanpassen omslag rente 8) Overig Primaire begroting (2021 in bestuursrapportage) 9) Jeugd Extra middelen Jeugd Huidige stelpost aframen Hoogte stelpost extra bijdragen Rijk Scenario analyse Jeugd KN22 Effecten woonplaatsbeginsel en GI Dotatie aan de algemene reserve vanuit extra middelen jeugd Subtotaal Jeugd 10) Wmo Scenario analyse Wmo KN22 Te besluiten bij Kadernota 2023 na doorwerking nieuw regeerakkoord Subtotaal Wmo Totaal Jeugd/Wmo

Programmabegroting 2022-2026

v v v v v v n v

-4.000 -2.000 2.000 -290 -323 -914 -23 -317

v v n v v v v v

-2.000 v -2.000 v

53 n

-2.000 -4.000 -2.000 -290 -215 -942 283 -215

-6.569 v

-8.217

-3.528 v

-1.682 v

-2.555 v

-5.117 v

-9.800 2.000 -7.800 3.371 700

v n v n n

-9.200 v 2.000 n -7.200 v 3.371 n 700 n

-8.500 v 2.000 n -6.500 v 3.371 n 700 n

-8.500 2.000 -6.500 3.371 700

v n v n n

-2.000 -2.000 -290 -107

v v v v

-11.875 v

560 n

560 n -3.751

-290 -431 -170 -886 -245

v v v v v

2.000 -290 -539 213 -824 -249

n v v n v v

-290 -539 262 -977 -249

v v n v v

-11.875 2.671 700

v n n

6.000

-2.504

-3.729

-3.129

-2.429

4.769

3.785

4.054

-3.785

-4.054

-3.751

4.769

-3.191

2.265

-3.729

pm v

-3.129

pm v

-2.429

pm v

-2.429

Financieel kader

2021*

2022

2023

Mutatie per saldo 11) Coronacompensatie 12) Coronamaatregelen 13) Dotatie algemene reserve coronacompensatie 2020 14) Onttrekking aan de algemene reserve t.b.v. reserve Vastgoed Dotatie aan reserve Vastgoed 15) Versterkers Duurzaam doen Budgetoverheveling 16) Plaagdierenbestrijding 17) Exploitatie vergoeding Frans Hals Museum 18) Uitvoering beleidsvisie armoede en schulden

-9.760 v -4.975 v 1.767 n

-5.952 v -1.000 v 53 n

-7.257

19) Zonemanagement Spaarnesprong en Spaarndamseweg, verhogen dotatie reserve Groei 20) Aanvullende voorstellen investeringen Dekking uit verlagen dotatie reserve Groei 21) Autonome ontwikkeling begroting 22) Restant saldo bestuursrapportage 23) Budgetoverheveling verevenen 2022 Uitkomst begrotingskader

2024 v

-4.811

2025 v

-4.984

2026 v

-7.546

2.300 n -1.000 v 1.415 n 4.500 n

143 n

1.000 9.080 -3.500 200

n n v n

1.320 n -1.000 v 200 n

200 n

300 n

193 n

173 n

288 n

376 n

2.524 n -600 v 785 n

-3.876 v

1.038 n -837 v 700 n

-700 v

-4.747 v

447 n

1.091 n -150 v 485 n

-5.506 v

-3.027 v

-2.597 v

450

Geraamde algemene taakstelling 3.000 n 4.000 n 4.000 n 4.000 n mogelijk nog in te vullen Begrotingskader inclusief het niet -4.747 v 0 -2.506 v 973 n 1.403 n 124 invullen van de taakstelling n * In uitzonderling op voorgaande begrotingen is dit jaar de jaarschijf 2021 opgenomen. Deze is zoals gebruikelijk verwerkt in de Bestuursrapportage 2021. Om een compleet beeld te geven is gekozen deze jaarschijf ook hier weer te geven.

Primaire begroting De primaire begroting is opgesteld door de meerjarenraming 2021-2026, zoals vermeld op bladzijde 6 van de Kadernota 2022 te actualiseren. De paragrafen zijn gebaseerd op de uitkomsten van de primaire begroting. Onderstaand worden puntsgewijs de wijzigingen ten opzichte van de Kadernota 2022 beschreven. 1. Verwerking meicirculaire Ten opzichte van de Decembercirculaire 2020 is er voor 2021, 2022 en 2023 sprake van een positief budgettair effect, ondanks een negatieve bijstelling van de accressen. De belangrijkste oorzaak hiervan is de aanpassingen van de uitkeringsbasis. 2. Nieuwe inschatting herverdeling gemeentefonds De gegevens voor de herverdeeleffecten gemeentefonds zijn geactualiseerd. Deze actualisatie van de gegevens van 2017 naar 2019 heeft geleid tot een verwacht voordeel van ongeveer € 9 per inwoner (ongeveer € 1,5 miljoen). De inschatting bij de Kadernota 2022 was € 2,4 miljoen voordeel. De raming voor de algemene uitkering gemeentefonds wordt daarom nu met € 0,9 miljoen nadelig bijgesteld. 3. Correctie onttrekkingen aan de algemene reserve Bij de Bestuursrapportage 2020 is besloten om € 8 miljoen aan de algemene reserve te onttrekken om het financieel kader sluitend te krijgen. In de Programmabegroting 2021 is besloten om in de jaren 2021 t/m 2024 dit gefaseerd terug te storten in de algemene reserve.

Echter, de onttrekking Programmabegroting 2022-2026

van € 8 miljoen bleek niet nodig en daarmee zijn de terug stortingen overbodig geworden. Bij de kadernota 2022 is opgenomen dat de geraamde dotaties aan de algemene reserve niet meer nodig zijn en kunnen vervallen (bladzijde 2, 3, 6 en 7 van de Kadernota 2022). De reeks is per abuis een jaar verschoven (ingangsjaar 2022 in plaats van 2021). Dat wordt nu gecorrigeerd en leidt tot een voordeel in 2021 en 2022 en een nadeel in 2023 en 205. Correctie algemene reserve In KN22 geraamde foutieve reeks Juiste reeks te corrigeren in PB22 Correctie verschil in reeks

2021

2022

2023

2024

2025

-4.000 v -2.000 v 2.000 n

-2.000 v -2.000 v

-2.000

-2.000 v -2.000 v

-2.000 v -4.000 v -2.000 v

-2.000

4. Ontwikkeling OZB In het raadsvoorstel Haarlemse belastingvoorstellen van december was al aangegeven dat naar verwachting de opbrengst OZB- woningen € 251.000 hoger zou uitvallen dan in de begroting geraamd. De eerste rapportage van Cocensus bevestigt dit beeld en gaat uit van een structureel hogere opbrengst van € 290.000. 5. Advies geschillencommissie Mede naar aanleiding van de tussentijdse evaluatie door bureau Berenschot van de ambtelijke samenwerking tussen Zandvoort en Haarlem, hebben in de periode tussen augustus 2020 en februari 2021 gesprekken plaatsgevonden tussen de colleges van beide gemeenten. Daarin is het niet gelukt tot overeenstemming te komen over het oplossen van (financiële) knelpunten. Daarom hebben de colleges samen besloten de geschillenregeling van de Gemeenschappelijke Regeling ZandvoortHaarlem in werking te stellen. Op grond daarvan heeft een adviescommissie een rapportage en advies opgesteld, waar beide college zich vooraf aan hebben verbonden. In dit advies is voorgesteld om de efficiency korting stapsgewijs af te bouwen hetgeen oploopt naar een voordeling effect van € 539.000. 6. Investeringsplan Zie paragraaf 1.7 Investeringen 7. Aanpassen omslagrente De rentelasten zijn aangepast aan de hand van de bijgestelde prognose. De omslagrente is daarbij aangepast van 2% naar 1%.

Aangezien al eerder een voordeel is opgenomen is het effect in 2022 nadelig, waarna het voordeel toeneemt. Voor het deel dat wordt toegerekend aan de heffingen daalt de heffingsopbrengst aangezien dit maximaal 100% kostendekkend mag zijn, dit levert een nadeel op afkomstig van het product openbare ruimte ondergronds. 8. Overig Verzameling van aantal kleinere autonome ontwikkelingen (< €0,2 miljoen) in de primaire begroting: Overig primaire begroting Actualiseren lasten en baten afval en riolering t.b.v. kostendekkendheid Kostenverdeling Bijstelling VRK begroting Jaarlijkse bijstelling begroting Gemeenschappelijke regeling leerplicht Versterken griffie Terugdraaien indexatie toeristenbelasting Verhoging begroting leges bodem Totaal Programmabegroting 2022-2026

2021

-67 v 120 n

53 n

2022

2023

2024

2025

2026

-198 v 81 n -108 v

-179 v 40 n -108 v

-183 v 116 n -108 v

-183 v 112 n -108 v

-81 80 36 -25 -215

-81 v

36 n -25 v -317 v

36 n -25 v -245 v

36 n -25 v -249 v

v n n v v

Aanvullende voorstellen Naast de primaire worden er ook aanvullende voorstellen gedaan. Dit betreffen voorstellen over de extra middelen jeugd, de gevolgen van de coronacrisis, reserves, aanvullende investeringen, autonome ontwikkeling en ontwikkelingen waarvan besluitvorming niet langer kan worden uitgesteld. Hierna worden puntsgewijs de voorstellen beschreven. 9. en 10 Jeugd en Wmo Zie Cluster sociaal (deel 2) 11. 12. en 13. Gevolgen van de coronacrisis Zie paragraaf 1.6 Gevolgen van de coronacrisis 14. Onttrekking aan de algemene reserve t.b.v. reserve Vastgoed Vastgoed heeft structureel te weinig onderhoudsbudget om haar objecten goed te onderhouden. Jaarlijks wordt het budget aangevuld vanuit de reserve Vastgoed. Met de huidige inschatting van de ontwikkeling van de reserve Vastgoed kunnen deze aanvullingen nog t/m 2026 gedekt worden uit de reserve Vastgoed. Om de reserve Vastgoed op peil te houden wordt voorgesteld om € 1,0 miljoen te doteren en deze te onttrekken uit de algemene reserve. Daarmee wordt een deel van de meerjarige bijdrage aan het begrotingstekort vanuit de reserve Vastgoed teruggedraaid. 15. Versterkers Duurzaam doen Doordat na de meicirculaire incidentele ruimte ontstond in het financieel kader voor 2021 en 2022 is in de nota Versterkers Duurzaam doen (2021/483988) voor circa € 12 miljoen aan bestedingen voorgesteld.

De besluiten zijn opgenomen in de nota Versterkers Duurzaam doen. Omdat volledige besteding in 2021 niet realistisch is ligt het gewicht van de versterkers in 2022. Door beleidsinhoudelijke samenhang van de voorstellen met 2023 wordt ook een deel in 2023 geraamd. De bestedingen voor deze versterkers zijn verdeeld over 2021, 2022 en 2023 met respectievelijk € 1,4 miljoen, € 9,1 miljoen en € 1,3 miljoen. Middels een budgetoverheveling tussen de jaren, via de reserve budgetoverheveling, kan hier technisch uitvoering aan worden gegeven. Daarom wordt, in de nota Versterkers Duurzaam doen voorgesteld om € 4,5 miljoen in 2021 aan de reserve budgetoverheveling te doteren. Vervolgens wordt in 2022 € 3,5 miljoen en in 2023 € 1,0 miljoen onttrokken om de versterkers van Duurzaam doen te realiseren. Via de aanvullende voorstellen wordt voorgesteld de dotaties aan de reserve Groei te verlagen en deze te verwerken in de begroting. Het betreft het verlagen van de dotatie aan de reserve Groei met € 315 duizend ter dekking van de Erfgoeddeal in 2022 en het verlagen van de dotatie aan de reserve Groei met € 280 duizend in 2022 en 2023 ter dekking van de Belangenbehartiging, lobby en subsidieverwering. 16. Plaagdierenbestrijding Om de rattenoverlast beheersbaar te maken is een structurele aanpak noodzakelijk. Hiervoor is het huidige budget (plaagdierenbestrijding) niet toereikend.

In 2021 is er incidenteel geld aangevraagd en toegekend bij de voortgangsrapportage. Er is jaarlijks budget nodig van € 200.000. 17. Exploitatievergoeding Frans Hals Museum Sinds 2019 zijn de gemeente Haarlem en het Frans Hals Museum in gesprek over hoe de exploitatie van het museum versterkt kan worden. Nadat de raad in 2020 een eenmalige extra subsidie van € 350.000 heeft gegeven, is het museum gevraagd scenario’s voor een duurzame exploitatie te Programmabegroting 2022-2026

ontwikkelen. Hier is door een extern bureau een second opinion op uitgevoerd. Het bureau adviseert de jaarlijkse gemeentelijke exploitatiesubsidie met minimaal € 300.000 te verhogen, om het Frans Hals Museum in staat te stellen de tekorten te stoppen. 18. Uitvoering beleidsvisie armoede en schulden De beleidsvisie Armoede en Schulden voor 2021-2024 is in november 2020 door de gemeenteraad vastgesteld. In de beleidsvisie zijn diverse acties benoemd die, ook vanwege nieuwe wettelijke taken, vanaf 2021 onderdeel van de structurele dienstverlening moeten gaan worden. In de beleidsvisie is voor financiële dekking deels gewezen naar Prinsjesdag 2020 waar het kabinet bekend maakte dat er extra middelen beschikbaar gesteld zouden worden voor ondersteuning bij baanverlies, problematische schulden en intensivering gemeentelijke aanpak armoede en schulden. Inmiddels is met de decemberrapportage gebleken dat dit incidentele middelen zijn waardoor we in 2021 de acties uit de beleidsvisie kunnen dekken, maar vanaf 2022 vraagt dit om structureel budget voor de volgende onderdelen: de uitvoering van de wettelijke taak vroegsignalering schulden, het sneller en efficiënter schulden regelen en het bieden van integrale hulp aan jongeren met schulden. 19.

Zonemanagement Spaarnesprong en Spaarndamseweg, terugdraai dekking reserve groei In de Kadernota 2022 is besloten voor 2,0 fte (schaal 12) zonemanagement ten behoeve van Spaarnesprong en Spaarndamseweg vanaf 2022 structureel (€ 285.000 per jaar) te dekken uit een lagere dotatie aan de reserve groei. Het doel van de reserve Groei is middelen te reserveren voor de noodzakelijke uitbreiding van het voorzieningenniveau als gevolg van groei van de stad. Bij de bespreking van de kadernota bleek een voorkeur om de zonemanagers niet te dekken uit de reserve en door middel van deze wijziging wordt dit aangepast. Er volgt een separate nota waarin voeding en bestemming van de reserve groei opnieuw wordt belicht. 20. Aanvullende voorstellen investeringsplan Zie paragraaf 1.7 Investeringen 21. Autonome ontwikkelingen Het betreft autonome ontwikkelingen, waar geen keuze mogelijkheid is. De ontwikkeling is een gegeven en het college kan geen afweging maken om deze middelen wel of niet toe te kennen. Overal waar een afweging te maken is, is niet opgenomen bij deze autonome ontwikkelingen. Uitzondering hierop is het voordeel voor het laten vrijvallen van risicoreserve MRA invest. Dit besluit is al reeds genomen en daardoor opgenomen als autonome ontwikkeling.

Doordat het vrijvallen van de risicoreserve MRA invest een aanvullend voorstel in de begroting is, is dit niet verwerkt in het overzicht Reserves en voorzieningen (bijlage 5.10). Autonome ontwikkeling Aanpassing huurbaten Uitbreiding portefeuille SRO Bijstelling exploitatievergoeding SRO Extra onderhoud NME panden Vrijval risicoreserve invest MRA Lagere inkomsten buitenreclame Areaaluitbreiding Vastgoed Maatregelen parkeren BTW component woonlasten Overig Totaal autonoom

Programmabegroting 2022-2026

2022 373 27 141 280 -300 200 84 240 31 24 1.038

n n n n v n n n v n n

2023 396 n 27 n 120 n

2024 396 n 27 n 120 n

2025 433 n 27 n 120 n

2026 433 n 27 n 120 n

-300 v 200 n 66 n

200 n 66 n

-59 v

-62 v

-61 v

450

447 n

485 n

785 n

22. Restant saldo Bestuursrapportage 2021 In jaarschijf 2021 zijn de ontwikkelingen van de bestuursrapportage opgenomen. De grote bewegingen zijn afzonderlijk vermeld in het financieel kader. Deze regel betreft de andere wijzigingen van de bestuursrapportage en worden daarin toegelicht. 23. Budgetoverheveling verevenen 2022 De uitkomst van het begrotingskader 2021 biedt de mogelijkheid een geraamd nadeel van € 700.000 in 2022 te verevenen. Dit wordt technisch verwerkt door in 2021 € 700.000 te doteren aan de reserve budgetoverheveling en dit saldo vervolgens in 2022 bij de Programmabegroting 2022-2026 te onttrekken. Ontwikkeling weerstandsvermogen In de aanvullende voorstellen van de begroting en in de bestuursrapportage worden een aantal voorstellen gedaan met betrekking tot de algemene reserve. Paragraaf 3.1 Weerstandsvermogen en risicobeheersing is opgesteld op basis van de primaire begroting. Dit betekent exclusief de mutaties uit de bestuursrapportage en de aanvullende voorstellen van de begroting, aangezien de raad daar toe nog niet besloten heeft. Door de dotaties, zoals geraamd in het financieel kader, stijgt de algemene reserve (de beschikbare weerstandscapaciteit) naar € 36,4 miljoen in 2023. Algemene reserve inclusief bestuursrapportage en aanvullende voorstellen begroting Stand per 1-1 (Voorgenomen) dotaties (Voorgenomen) onttrekkingen Stand per 31-12

2021 -30.578 -10.669 6.828 -34.419

2022

2023

v -34.419 v -36.433 v -8.691 v -1.146 n 6.677 n 523 v -36.433 v -37.056

2024

2025

2026

v -37.056 v -37.056 v -37.056 v v 0 0 0 n 0 0 0 v -37.056 v -37.056 v -37.056 v

Als de voorgestelde mutaties van de algemene reserve worden vastgesteld door de raad dan leidt dit tot een stijging van de ratio van het weerstandsvermogen. De weerstandsratio is na vaststelling 2,2 in plaats van 2,1 zoals in de paragraaf 3.1 Weerstandsvermogen en risicobeheersing berekend. Bij de aanname van een gelijk blijvend risicoprofiel, een benodigd weerstandscapaciteit van € 15,9 miljoen, stijgt de ratio verder naar 2,3 vanaf 2023.

Programmabegroting 2022-2026

* Overgang reserve sociaal domein naar algemene reserve

Ontwikkeling woonlasten In het raadsvoorstel Versterkers duurzaam doen (2021/483988) zijn voorstellen opgenomen over bestedingen riolering voor een bedrag van € 0,2 miljoen en een voorstel om strategisch plan afvalverwerking voort te zetten, waarbij de woonlasten afvalstoffenheffing niet stijgen ten opzichte van 2021. Voor 2022 is daarom een beroep op de algemene middelen gedaan voor een bedrag van € 870.000. Het dekkingspercentage voor de afvalstoffenheffing daalt hierdoor naar afgerond 97%. Met inachtneming van deze voorstellen kunnen de woonlasten als volgt worden weergegeven: Lokale lastendruk incl. versterkers

2021

2022

2023

2024

2025

2026

OZB eigenaren woningen Rioolheffing

327 154

332 154

332 157

332

332 166

332 168

Afvalstoffenheffing Totaal

412 893

412 898

412 901

412 910

412 912

Woonlastenindex t.o.v. 2021

Programmabegroting 2022-2026

161 412 905

100,5%

1.3 Samenvatting van baten en lasten Nr. Programmanaam

Rekening Begroting Begroting Begroting Begroting Begroting Begroting 2020 2021 2022 2023 2024 2025 2026 na wijz.

Lasten (exclusief mutaties reserves) 1 2

Maatschappelijke participatie Ondersteuning en Zorg

69.406 138.207

72.015 145.682

70.198 135.290

69.446 134.553

70.110 134.098

69.997 134.094

69.727 134.108

3 4

Werk, Inkomen en Schulden Duurzame Stedelijke Vernieuwing

128.304 49.699

110.320 61.374

100.340 55.782

99.489 54.746

98.774 43.739

98.057 44.342

97.683 44.279

5 6

Beheer en Onderhoud Burger, Bestuur en Veiligheid

112.978 46.440

118.293 49.192

110.340 44.955

109.365 44.257

111.053 44.191

114.622 44.209

114.179 44.154

Algemene Dekkingsmiddelen & Overhead

72.061

80.841

81.824

75.419

72.980

71.908

72.290

- waarvan overhead

66.953

69.329

69.571

70.200

70.631

70.073

70.524

107

450

700

617.095

637.718

598.730

587.276

574.945

577.229

576.419

-8.371

-8.227

-8.598

-8.418

-8.368

- waarvan vennootschapsbelasting

Totaal lasten

Baten (exclusief mutaties reserves) Maatschappelijke participatie

2 3

Ondersteuning en Zorg Werk, Inkomen en Schulden

-5.167 -101.094

-4.539 -69.937

-4.556 -65.303

-4.291 -59.891

4 5

Duurzame Stedelijke Vernieuwing Beheer en Onderhoud

-11.532 -84.500

-14.697 -84.152

-14.805 -99.621

-17.530 -88.687

-3.511 -89.492

-5.409 -93.306

-5.409 -88.476

6 7

Burger, Bestuur en Veiligheid -14.927 -13.143 -10.363 -10.217 -10.182 -10.182 -10.182 Algemene Dekkingsmiddelen & Overhead -417.755 -414.445 -408.379 -404.852 -403.493 -404.694 -407.143 - waarvan overhead

-11.819

-11.436

-11.909

-11.943

-12.051

-12.159

- waarvan vennootschapsbelasting

Totaal baten

-643.345 -609.141 -611.625 -593.887 -579.228 -586.142 -583.761

Saldo (exclusief mutaties reserves) Maatschappelijke participatie

61.035

63.788

61.600

61.028

61.742

61.629

61.358

2 3

Ondersteuning en Zorg Werk, Inkomen en Schulden

133.040 27.211

141.143 40.383

130.734 35.037

130.262 39.598

129.807 38.883

129.803 38.165

129.817 37.791

4 5

Duurzame Stedelijke Vernieuwing Beheer en Onderhoud

38.168 28.479

46.677 34.141

40.978 10.720

37.217 20.677

40.227 21.561

38.933 21.316

38.869 25.703

6 7

Burger, Bestuur en Veiligheid 31.512 36.049 34.592 34.040 34.009 34.028 33.972 Algemene Dekkingsmiddelen & Overhead -345.694 -333.605 -326.555 -329.433 -330.513 -332.787 -334.853 - waarvan overhead

55.134

57.893

57.662

58.258

58.580

57.914

58.366

107

450

700

Totaal saldo

-26.250

28.577

-12.895

-6.611

-4.283

-8.913

-7.342

Toevoegingen aan reserves

59.250

10.435

23.973

11.493

7.857

11.391

5.554

Onttrekkingen aan reserves

-38.911

-37.489

-19.296

-8.410

-5.257

-5.033

-3.327

Totaal saldo incl. mutaties reserves

-5.911

1.522

-8.217

-3.528

-1.683

-2.555

-5.115

- waarvan vennootschapsbelasting

Een '-' (negatief saldo) is voordelig.

Programmabegroting 2022-2026

1.3.1 Structureel begrotingssaldo Het structurele begrotingssaldo geeft aan of er een structureel evenwicht is. Ofwel worden de structurele lasten gedekt door structurele baten. Zowel vanuit het Gemeenschappelijk Financieel Toezichtskader (GTK) van de provincie Noord-Holland als vanuit de raad is verzocht dit saldo in één overzicht weer te geven. Hiervoor is gebruik gemaakt van de opzet uit het GTK. Uit dit overzicht blijkt dat de structurele lasten de structurele baten overstijgen (een – saldo betekent meer structurele baten dan lasten), waardoor er sprake is van structureel evenwicht. Het raadvoorstel voor incidentele bestedingen duurzaam doen is hierin nog niet verwerkt, maar aangezien het incidentele bestedingen betreft, wijzigt dit de uitkomst niet. Voor een specificatie van de incidentele baten en lasten wordt verwezen naar de bijlage 5.9 Incidentele baten en lasten. Presentatie van het structureel begrotingssaldo

2022

2023

2024

2025

2026

Saldo baten en lasten Toevoegingen en onttrekkingen aan reserves Begrotingssaldo na bestemming Waarvan incidentele baten en lasten (saldo)

-12.895 4.677 -8.217 -6.795

-6.611 3.083 -3.528 -949

-4.283 2.600 -1.683 -39

-8.913 6.358 -2.555 39

-7.342 2.227 -5.115 654

Structureel begrotingssaldo

-1.422

-2.579

-1.644

-2.594

-5.769

1.4 Financiële positie Overzicht van baten en lasten 2022 Het Besluit Begroting en Verantwoording (BBV) beoogt integraal een beeld te schetsen van de financiële positie op basis van een aantal vaste ijkpunten. Eén daarvan betreft het overzicht van baten en lasten van de programma's, de geraamde algemene dekkingsmiddelen, de geraamde kosten van overhead en de geraamde bedragen voor vennootschapsbelasting en onvoorziene uitgaven. Uit dit overzicht blijkt dat, zonder de nog aan de raad ter besluitvorming aangeboden incidentele bestedingen uit de nota Versterkers Duurzaam doen (2021/483988), de begroting 2022 sluit met een batig saldo van € 8,2 miljoen. Voorgesteld wordt om € 11,8 miljoen incidenteel aan te wenden om te investeren in de stad, waarvan ruim € 9 miljoen in 2022.

Programmabegroting 2022-2026

Begroting Lasten

Begroting Baten

Begroting Saldo

1 Maatschappelijke participatie

70.198

-8.598

61.600

2 Ondersteuning en Zorg

135.290

-4.556

130.734

3 Werk, Inkomen en Schulden

100.340

-65.303

35.037

4 Duurzame Stedelijke Vernieuwing

55.782

-14.805

40.978

5 Beheer en Onderhoud

110.340

-84.641

25.699

6 Burger, Bestuur en Veiligheid

44.412

-10.029

34.384

7 Alg. Dekkingsmiddelen & Overhead

10.695

-2.469

8.226

a Lokale heffingen

-65.077

b Algemene uitkering

-343.147

-964

-129

846

Overzicht van baten en lasten 2022 op onderdelen A. Programmakosten

B. Algemene dekkingsmiddelen

c Dividend d Saldo financieringsfunctie

975

e Overige algemene dekkingsmiddelen C. Onvoorziene uitgaven Onvoorziene uitgaven

426

D. Overhead Overhead

69.571

-11.909

57.662

E. Vennootschapsbelasting Vennootschapsbelasting

700

Saldo exclusief reservemutaties Toevoegingen en onttrekkingen reserves Totaal inclusief reservemutaties

700

598.730

-611.625

-12.895

23.973

-19.296

4.678

622.703

-630.921

-8.217

Geprognosticeerde balans Activa (stand per ultimo)

2021

2022

2023

2024

2025

2026

Vaste activa

676.115

721.217

775.287

812.838

828.852

831.258

(Im)materiële vaste activa

646.911

692.196

746.412

784.108

800.265

802.814

Financiële vaste activa

29.204

29.020

28.874

28.731

28.587

28.444

Vlottende activa

75.409

68.220

83.738

80.910

76.291

71.671

-480

-7.669

7.849

5.021

402

-4.218

51.339

159

Overige vlottende activa

24.391

Totaal activa

751.524

789.437

859.025

893.748

905.143

902.930

Voorraden Uitzettingen met looptijd < 1 jaar Liquide middelen

Programmabegroting 2022-2026

Passiva (stand per ultimo)

2021

2022

2023

2024

2025

2026

Vaste passiva

631.769

669.682

739.270

773.993

785.388

783.175

Algemene reserves

33.076

30.090

30.713

Bestemmingsreserves

98.009

105.673

108.133

110.733

117.091

119.318

Saldo van baten en lasten

-1.522

6.695

10.224

11.907

14.462

19.577

Voorzieningen

25.667

26.531

28.633

30.735

32.567

34.669

Vaste schulden

476.540

500.693

561.568

589.906

590.555

578.898

Vlottende passiva

119.755

Netto vlottende schuld met looptijd < 1 jaar

73.551

Overlopende passiva

46.204

Totaal passiva

751.524

789.437

859.025

893.748

905.143

902.930

Vaste activa Het saldo van de vaste activa bedroeg met de jaarrekening 2020 € 666 miljoen. Door extra investeringen stijgt dit bedrag tot € 831 miljoen in 2026. Een nadere toelichting op de investeringen is te vinden in het investeringsplan. Voorraden De reservemutaties die in de begroting zijn verwerkt leiden tot een wijziging van de eigen vermogenspositie van de gemeente, net zoals het begrotingssaldo welke verwerkt is in de balans. Dit is nog zonder de positieve bijstellingen uit de bestuursrapportage. Hieruit valt op te maken dat het eigen vermogen in 2021 verslechtert om vervolgens vanaf 2022 en verder te verbeteren. Dit heeft een direct verband met het gepresenteerde saldo begroting welke in 2021 negatief is en vanaf 2022 en verder positief is. Eigen vermogen De reservemutaties die in de begroting zijn verwerkt, leiden tot een wijziging van de eigen vermogenspositie van de gemeente net zoals het begrotingssaldo wat verwerkt is in de balans. Hieruit valt op te maken dat het eigen vermogen vanaf 2022 en verder verbetert. Wat een direct verband heeft met het gepresenteerde saldo begroting wat vanaf 2022 en verder positief is. Dit betreft de uitkomst van de primaire begroting hierbij is nog geen rekening gehouden met de voorstellen uit de nota Versterkers Duurzaam doen (2021/483988).

Vaste schulden De begrote schuldpositie van de gemeente stijgt van € 462 miljoen per 31 december 2020 naar € 579 miljoen eind 2026. De stijging is voornamelijk het gevolg van de geplande investeringen. De netto schuldquote stijgt naar 88% in 2022 en blijft daarmee onder het in de Kadernota 2018 bepaalde maximum van 120%. Ook meerjarig blijft de netto schuldquote onder dit maximum met een maximale netto schuldquote van 108% in 2024.

Ontwikkeling EMU-saldo Het EMU-saldo geldt binnen de Europese Unie als een indicator om de gezondheid van de overheidsfinanciën te kunnen bepalen. Het saldo geeft aan of een overheid een overschot of een tekort heeft. Het EMU-saldo is het saldo van inkomsten en uitgaven met derden (dus geen afschrijvingen, waardemutaties, etc.) van de overheid op transactiebasis in een bepaalde periode. Eenvoudig gezegd geeft het EMU-saldo aan of er in een bepaald jaar met reële transacties meer geld Programmabegroting 2022-2026

uitgegeven is dan er in dat jaar is binnengekomen, of dat er netto geld overgehouden is. Het EMUsaldo van de gemeente Haarlem is voor 2022: € 24 miljoen. Het betekent dat in EMU-termen de uitgaven € 24 miljoen euro hoger zijn dan de inkomsten. De gemeente draagt voor 2022 dus niet bij aan de vermindering van het EMU-tekort van het Rijk.

Volgend deel →

De tekst is automatisch uit het bestand gehaald en kan afwijken van het origineel (kolommen, tabellen en koppen lopen door elkaar). Het officiële stuk bij de gemeente is leidend. Bron: https://api.notubiz.nl/document/10744093/1