20210299547 Transcript Raadsvergadering d.d. 24 juni 2021

De risico’s zijn goed in beeld gebracht, maar geven ook aanleiding tot vragen. Er ontbreekt nog steeds een inschatting van de kosten veroorzaakt door langdurige droogte, of andere door klimaatverandering veroorzaakte risico’s. Gelukkig dat we daar in 2021 mee aan de gang gaan, om te onderzoeken of we deze risico’s in kaart kunnen brengen. Het is eigenlijk al te laat, maar we zijn blij dat het nu gebeurt. Conclusie: als we technisch naar de jaarcijfers kijken, dan zien we over het algemeen een goede verantwoording. Als je kijkt naar de verschillende programma’s, dan valt er op dat er hard is gewerkt door college en ambtenaren. Veel is in beeld gebracht en veel bereikt. Maar veel doelen zijn niet of slechts gedeeltelijk behaald. En dat is niet goed. Corona heeft tegen de verwachting in een positief effect gehad op de jaarcijfers. Laten we dan ook extra investeren om de sociale, duurzame en toekomstige stad te realiseren of dichterbij te brengen. Met dit gezegd hebbende kan GroenLinks instemmen met het Jaarverslag en de jaarcijfers. Dank u wel. De voorzitter: Dank u zeer. Mevrouw Van Zetten: Voorzitter, ik probeerde een vraag te stellen, maar u ziet mij helemaal niet. De voorzitter: Nee, ik heb het helaas gemist, maar u krijgt dan de gelegenheid om dat alsnog te doen. Mevrouw Van Zetten. Mevrouw Van Zetten: Even over het personeelsbeleid.

Daar heeft u natuurlijk allemaal mooie idealen. Maar wat is voor u, voor GroenLinks, nou belangrijker? Die diversiteit of de kennis bij de ambtenaren? De heer Van den Doel: Ik denk, dat wat u zegt is dat er blijkbaar binnen een divers beleid niet genoeg kennis aanwezig is, of dat er geen competenties zijn. Ik bestrijd dat. Ik denk dat in alle onderdelen van de bevolking, alle verschillen van de bevolking, dat daar kennis en kunde aanwezig is. En wij moeten zorgen dat dat hier op een goede manier ingezet wordt. En er op een goede manier de mensen moeten werken die herkenbaar zijn voor alle Haarlemmers. De voorzitter: Dank u wel. Dan gaan wij naar de bijdrage van de heer Bloem.

16

De heer Bloem: Voorzitter, kijken naar de Jaarrekening kan niet zonder te kijken naar het jaar 2020. Ik denk wel dat het jaar voor veel van de generaties die nu leeft toch wel één van de dieptepunten genoemd mag worden. Vele mensen zijn te vroeg ons ontvallen. En ook weer is duidelijk geworden hoe groot de verschillen zijn in onze samenleving. Er is gezegd, we zitten allemaal in hetzelfde bootje met corona. Deze ziekte maakt geen onderscheid tussen of je wel of geen middelen hebt, of in welke wijk je woont. Maar dat is niet waar. Tijdens corona zaten we samen in dezelfde storm, maar sommigen hadden blijkbaar een kano en anderen hadden een prachtig cruiseschip en zijn er veel beter doorheen gekomen. Weer zijn meer mensen ziek geworden en weer waren de flexkrachten de eersten die de economische slachtoffers waren van deze crisis. Kijken naar de Jaarrekening 2020 kan niet zonder daar ook over de reflecteren, wat dat betekent voor wat wij gaan doen in de toekomst. Dan de cijfers. De SP kan het college natuurlijk niet kwalijk nemen dat de voorspellingen die gemaakt zijn niet uitgekomen zijn in zo’n, ja ongekend jaar als 2020. En de SP is aan de ene kant natuurlijk wel blij, van goh aan het eind van de rit blijkt er geld over, dat is fijn.

Maar als er dan investeringen niet zijn gedaan, dan worden wij toch juist, zeker investeringen die noodzakelijk zijn om ons verder te helpen in de klimaatcrisis waar we diep inzitten. GroenLinks refereerde er al aan. Ja dan helpt dat niet. Dan is dat ongewenst. En de SP wordt ook wel erg verdrietig als we kijken naar dit jaar. Dat er op basis van prognoses die toen gemaakt zijn, keiharde bezuinigingen zijn doorgevoerd, waar de mensen nu last van hebben. En ik word echt optimistisch van wat GroenLinks als grootste partij hier zei van ja, ook dat sociale aspect moeten we aanpakken. En zeker als er geld overblijft moeten we daar ook in investeren. Ik hoop dan ook dat bij de Kadernota daar van hun kant voorstellen voor te zien, of in ieder geval steun daarvoor te zien bij de voorstellen die de SP op dit vlak zal doen. De SP kan akkoord gaan met deze Jaarrekening, want over de besteding van waar het overschot heengaat, daar hebben we het later nog. De cijfers zijn oké. Maar waar we niet mee akkoord gaan is de reactie van het college op de Duisenberg rapportage. Zeker niet als het gaat over de koppeling tussen geld en doelen. Dat is juist hetgeen waar wij op moeten sturen. Dat is hetgeen, het enige wat je kan sturen. En anders ben je alleen geld aan het uitgeven en beloftes aan het maken, zonder daar een goede koppeling aan te doen.

Ik snap als je zoveel bomen kwijt kunt raken dat dat misschien voor het college moeilijk is om te doen, maar dan zal het college echt in dit geval haar best moeten doen. Wat de SP betreft nemen wij dat volledig over. Over de koppeling tussen de doelen die we stellen en hoe het in het echt zit, heeft de SP helaas weer een amendement in moeten dienen. Want hoe kan het, terwijl je om je heen kijkt, dit jaar maar zeker vorig jaar ook, hoe kan het als je de wachtlijsten ziet, de overspannen woningmarkt, de radeloosheid van mensen bij hun zoektocht naar de vervulling van een basisrecht, namelijk om te wonen, dat je in je Jaarrekening, ja die mensen uitlacht. Je zet er een groene smiley neer. Gaat goed. We gaan helemaal goed. Prima. Niet eens geel, nee groen. Gaat goed. We gaan helemaal op schema. Hoe kan het als je alleen maar woningen, vooral woningen toevoegt als splitsing, dat je een smiley neerzet. Hoe kan het, ja hoe kan, ik snap ook niet, volgens mij is vorige keer het amendement aangenomen. Hoe kan het dat ik dit amendement weer uit de mottenballen moet halen? Dit is een typisch voorbeeld van hoe je de kloof groter maakt tussen de realiteit en de papieren werkelijkheid. Hoe je de kloof groter maakt tussen de politiek en de mensen. Eén concrete vraag daarover wethouder.

Hoe zou u aan iemand die al meer dan 5 jaar, en dan ben ik nogal optimistisch, op de wachtlijst staat, uitleggen dat daar een groene smiley staat? En denkt u dat die persoon uw antwoord zal begrijpen? De SP zal waarschijnlijk wel instemmen met deze Jaarrekening, maar dat dit weer voorkomt, en ik kan nog veel andere voorbeelden noemen, dat ga ik niet doen want daar is de tijd ook te kort voor, dat vinden we toch weer heel erg jammer. De voorzitter: Dank u wel mijnheer Bloem. Dan gaan we naar mevrouw Verhoeff. Mevrouw Verhoeff: Dank u wel voorzitter. De Jaarrekening 2020, een reden om de vlag uit te steken. De VVD denkt dat wij gaan jubelen, gezien de technische vragen. Nee, wij vinden het geen reden om de vlag uit te

17

steken. Zijn wel blij dat het resultaat niet zo gitzwart geworden is als wij met zijn allen misschien vreesden. Niet voor niks spraken wij de vorige periode over de troebele glazen bol, waardoor het heel moeilijk werd om te voorspellen wat gaat er gebeuren. Hij is wat doorzichtiger geworden. We weten nu iets meer, maar we weten nog niet genoeg. Vandaar ondanks de complimenten die we horen van de accountant voor het werk van de organisatie en ook van de raad, dat willen we natuurlijk graag dat dat doorgegeven wordt. Daar zijn we ook wel blij mee. Maar dat neemt niet weg dat we ook nog steeds zorgen hebben. Ik denk wel dat het altijd verstandig is als je als partij zorgvuldig wilt meesturen en dat je dan dus ook wilt weten, waar zit eventueel ruimte, waar zit geen ruimte. Dat wil niet zeggen dat je dus nu gaat zeggen, en dat is meer gericht op een Kadernota dan een Jaarverslag, dat we geld als water hebben en dat kunnen laten rollen. Wat we wel zien, dat het afgelopen jaar goed is afgerond. Het is altijd prettig als je geld overhoudt in plaats van te kort komt. En ja, we zijn het eens met GroenLinks die meldt, hadden we dit maar geweten, dan hadden we misschien wat meer ruimte voor de minima kunnen vinden. Maar ja, is niet gebeurd.

En we kijken dan ook met argusogen uit wat er de komende maanden gaat gebeuren, want we zijn het ook van harte eens met het college die zegt, je gaat niet nu al bij een Jaarverslag en dalijk bij een Kadernota grote ingrepen doen. Je gaat vooral nadenken wat zou er kunnen. En dan zult u bij de Kadernota bespreking ook van ons horen waar wij van dromen en wat we graag zouden willen. En natuurlijk zijn we blij met dat ook de taakstelling er feitelijk in zat. Acht miljoen uit je algemene reserve halen betekent dat je het ooit weer een keer terug moet verdienen, dat dat niet nodig was. En dat we, nou ja, dat iedereen tevreden is op hoofdlijnen. Ja er is zeker adequaat geacteerd in de coronacrisis. We hebben de zwaar geraakte sectoren, cultuur, toerisme en evenementen, hebben we eigenlijk breed, daar kan je niet eens politieke sier mee maken, gewoon breed als raad gesteund. En gelukkig maar dat je staat met zijn allen voor die sectoren die een flinke klap in de nek hebben gekregen. Mensen die nu nog steeds vrezen voor hun baan, hun toekomst of gewoon hou ik mijn bedrijf wel of niet in de lucht want mijn spaargeld is op. Ook complimenten voor de efficiënte toekenning van de TOZO en de TONK, de ondersteuningsbronnen.

Er was misschien in het begin wat scepsis over het tempo van toekenning, maar al snel is toch wel duidelijk geworden dat het kiezen voor feitelijke vaststelling van uitkeringen een goede weg is geweest, in plaats van eerst voorschot te verlenen. Dank daarvoor, college. Natuurlijk hebben we ook nog zorgen hè. Ik bedoel, zeker bij een instituut als het Frans Hals Museum, ja die had een wat bijzondere positie. Lastig in deze situatie, zeker als je ook nog te doen hebt met twee locaties waar wat mee moet gebeuren. We kijken dan ook met argusogen uit wat er het komend jaar wel en niet mogelijk is voor dit museum. En nee, we steken de vlag niet uit, maar zijn wel blij dat een aantal zaken mooie teksten hebben gekregen in de begroting. We zijn het niet altijd eens met de kleur van de smiley. Maar de teksten die zijn wel eerlijk en oprecht. Ik raad wel de wethouder Financiën aan, want uiteindelijk bent u toch de eindverantwoordelijke voor de tekst die er staan, om daar toch nog eens een goede redacteur tegenaan te zetten. Want als er wordt gezegd wat hebben we niet bereikt, dan staat het vol met terecht en goed onderbouwde verontschuldigen, of wat gaan we de volgende periode doen. Maar de kale opsomming van dit is niet gelukt, daarom. Nou dat, ik denk dat dat ook aansluit bij wat de accountant zei. Dat zouden wij als PvdA erg prettig vinden.

En uw collega’s hebben inderdaad, en dat zeiden eerdere spreker voor mij ook al, niet allemaal dezelfde neiging om iets geel te kleuren. En een enkele collega van u heeft zelfs rode smileys aangedurfd. De teksten hebben wij geen bezwaar tegen, maar toch wel tegen een aantal kleurtjes die gegeven zijn. Tekst en kleur zouden iets meer in overeenstemming mogen zijn. En het is geen schande. Als je een goede verklaring hebt om een rode smiley te hebben staan, maar je hebt wel je best gedaan en je weet dat je een goede risicoanalyse hebt en weet hoe je het gaat beheersen, dan is dat eerder een teken van vakkundigheid als een teken van falen. Alles groen zetten is ook vaak ook verdoezelen. Niet dat dat hier gebeurd is zeg ik, maar dat. We hebben ook een klein probleempje, als je kijkt naar de gebiedsrapportages. Heel fijn dat ze er zijn. Ik heb ze met belangstelling doorgelezen. En natuurlijk kunnen we een beetje miepen over goh wat jammer dat het Actieplan Fiets geworden en niet Deltaplan Fiets, zoals in ons verkiezingsprogramma stond, maar a la. Maar in de

18

gebiedsrapportages ontbreken de ontwikkelzones, toch één van de nou ja wapenfeiten van het college, bijna geheel. De Oostpoort wordt nog genoemd. Er staat iets informatie over in Noord over de Spaarndamseweg en de Orionzone. En dat is het dan. Terwijl wij daar toch eigenlijk met zijn allen de combinatie van de integrale ontwikkeling hebben willen schetsen, waarbij niet alleen woningen worden geprognotiseerd, maar ook andere functies in de groeifunctie worden meegenomen. Ook hier pleiten wij toch wel voor iets meer éénduidigheid in de rapportage, hoe goed ook de intenties die eronder liggen. Kan nog net een tikkie beter. We zijn ook blij met een aantal dingen. De Jaarrekening en de vakcommissie, zoals in de commissie Bestuur besproken, daar is draagvlak voor. En dat hebben we eerder bepleit. Alleen hopen we nu dat het zodanig gepresenteerd kan worden dat het ook op de agenda blijft. Want als je de Jaarrekening net hebt ontvangen, is het nogal een klus. Terwijl eigenlijk voor een commissie, met name hoe staan de doelen ervoor, de verschillende smileys met vergelijking per vakcommissie, als ze zoals blok worden gepresenteerd of zo geagendeerd met daar de financiële vertaling, dat zou waarschijnlijk heel erg helpen. Dan wordt het misschien ook niet afgevoerd. Want als je iets moet zeggen in samenleving over sport en onderwijs, of de Jeugd of de Wmo, dan voel je je aangesproken.

Krijg je dat dikke boek. Dan denk ik stiekem wel dat sommigen denken dat de financiële experts en de fractievoorzitters zich wel druk gaan maken. Nee, dit is gemeen. Maar even, het helpt wel. Enige sturing. Ja ja. Doelen, acties en geld koppelen. Het is door de accountant gezegd, dat is iets waar wij naar streven. Wij streven ook naar de meer integraliteit. Mooi pleidooi vanuit de mensen die gerapporteerd hebben. Onderwijs en sport en andere maatschappelijke doelen, sorry, die vinden in onze ogen nog wat weinig plaats. We lezen dat niet echt terug in het Jaarrekening. Maar durf eens wat. Maatschappelijke doeleinden hebben we nu gelezen, maar dat is dan in 2021, dat we dat niet meer zomaar omzetten in een andere functie. Maar onderwijs, kijk eens een keer niet alleen binnen je eigen al in bezit zijnde panden bij een stichting of bij jezelf. Maar is er ergens een maatschappelijk doeleinde die de markt toekomt. Wacht niet tot daar woningbouw komt of een kantoor, nee steek je nek uit en doe een strategische aankoop. En misschien geldt dat voor andere functies ook wel. Het groen. We hebben een mooi initiatief gehad met een aantal partijen. Dat is door de raad geaccepteerd. Het zou toch heel fijn zijn geweest als het erin stond, maar dat kan vast de volgende keer wel.

Zo’n initiatief dat omarmd wordt, hoeveel vierkante meter is daar nou het resultaat van? Hoeveel bomen zijn er of worden er dit jaar geplant omdat dat initiatief met een aantal wijken is gedaan? En moet er niet nog een vervolg komen? College, er worden grote stappen gezet, en ik ga nu ook bijna afronden, maar het programma Duurzaam Doen is nog lang niet klaar. De sociale energietransitie staat nog in de kinderschoenen. Ja, dit jaar zien we een aantal stappen, maar we gaan niet halen wat we wilden, maar laten we wel zoveel mogelijk doen. Er zijn in 2020, lees ik, 760 woningen toegevoegd aan de woningvoorraad. Dat is natuurlijk wel fijn, maar het is maar de helft dat we nodig hebben per jaar. En ja, de resultaten van deze coalitieperiode die zien we natuurlijk pas over een jaar of 3 op zijn vroegst. Het duurt helaas nou eenmaal een jaar of 5 voordat je dat soort dingen kan zien. Maar de stand van zaken zouden wij toch graag in een volgende jaarrapportages ietsjes nauwkeuriger willen kunnen teruglezen, want het is wel één van onze belangrijkste doelen: bouwen, bouwen, bouwen. Er zijn ook mooie teksten over nieuwe democratie, maar we zouden het ook heel erg op prijs stellen als, met name in die ontwikkelzones die zo belangrijk voor ons zijn, ook de resultaten zichtbaar gaan worden.

Hoe stuurt de gemeente nou de gemeentelijke organisaties op de participatie in de stad, zodat het niet door ontwikkelaars alleen wordt gedaan, maar wij als stad aan het stuur zitten? En laten we de cultuursector en horeca positief kritisch volgen in de worsteling om het komend jaar de negatieve effecten achter zich te kunnen laten en steunen daar waar nodig is. Dank u wel. De voorzitter: Dank u wel. En dan gaan we naar de heer Van den Raadt, van Trots. De heer Van den Raadt: Ja voorzitter, dank u wel. Van Trots Haarlem. Toen ik wegging toen zei mijn vrouw, nou je ziet er wel erg zwart uit. Ja, maar dat klopt ook, heb ik expres gedaan, want het is natuurlijk een droevig

19

jaar, 2020, geweest. Ik kan me nog herinneren dat Trots Haarlem, zijnde deze persoon, als eerste een mondkapje op had gezet in een vergadering. En wethouder Meijs zei, nou ja, het is niet de bedoeling dat je nou onnodig angst gaat creëren. Maar helaas was het toch wel gelijk en hebben we een hele hoop ellende gehad met die corona. En zijn er mensen ziek geworden en overleden. En zijn er ook ondernemers en werknemers die figuurlijk het loodje hebben gelegd. En daarom heb ik ook dit toepasselijke T-shirt aan, ‘2020 very bad, would not recomment’. Dus dat is de samenvatting van 2020. Dan over het Jaarverslag en de jaarcijfers. Ja het is natuurlijk super interessant om te horen dat we toch weer meer Europese aanbestedingsfouten hebben gemaakt. Daar heeft Trots in het verleden, Trots Haarlem het in het verleden ook weleens over gehad. En dank aan de Duisenberg rapporteurs en vooral. Vooral de, het inzicht dat het geld wat we gebruiken, dat dat niet bepaald kan worden of dat nou doeltreffend gebruikt wordt waar het eigenlijk voor bedoeld is. Dat is natuurlijk erg kwalijk. Ik hoop dat dat snel opgelost wordt. Ja dan een leuke anekdote natuurlijk, dat 6000 bomen zoek zijn. Nou, ik begrijp dat je nu in Schalkwijk mag bepalen waar die 6000 bomen dan geplaatst mogen worden. Dus dat is goed nieuws.

En natuurlijk is het altijd vervelend om te constateren dat die hoge lasten voor de Haarlemmers altijd maar hoger worden en niet lager. Nu we dan toch heel een bak met geld overhebben omdat we veel minder gedaan hebben wat we moesten doen in 2020. En dat is inderdaad bij sommige wegen is dat inderdaad wel te zien, want daar klappert je kunstgebit eruit als je er overheen rijdt. Maar om, het lijkt Trots Haarlem een goed idee om al dat geld wat we hebben, gewoon terug te gaan geven aan de Haarlemmers en de mensen van Spaarnedam. En dan mogen ze zelf kiezen van we gebruiken dat geld om de straat bij ons netjes recht te leggen of we gebruiken het om van rond te komen. Maar niet dat wij dat weer gaan uitdelen aan allerlei zaken waar de bevolking niet op zit te wachten. Dank u wel. De voorzitter: Dank u wel. Ik kijk naar D66. Mevrouw Van der Windt. Mevrouw Van der Windt: Ja dank u wel voorzitter. Er is een filmpje te vinden op YouTube van Roel Maalderink van Voxpop, waarin hij mensen vraagt wat voor jaar 2020 was. En conclusie: 2020 was een heel raar jaar. Dat zeggen mensen minutenlang. En dat kunnen we hier in Haarlem onderschrijven. Bij het opstellen van de Begroting eind 2019 gingen we nog uit van een normaal jaar met inkomsten uit parkeergarages en toeristenbelasting en van TOZO en TONK hadden we nog geen idee.

Het coronavirus zette vanaf half maart 2020 de Nederlandse en Haarlemse samenleving volledig op zijn kop. Vanaf dat moment heeft de gemeente er veel taken bij gekregen, die onder lastige omstandigheden met thuiswerkende ambtenaren zo goed mogelijk zijn uitgevoerd. Daarvoor zijn echt welgemeende complimenten zeer op zijn plaats, want het is gewoon goed gegaan. Meer taken, minder inkomsten. Het is spannend geweest of Haarlem dat allemaal zou kunnen bolwerken. En het verdient dan wederom een groot compliment dat Haarlem het jaar met een positief resultaat heeft afgesloten. D66 merkt wel op dat de Jaarrekening minder goed zicht geeft op de daadwerkelijke wijzigingen sinds de begroting eind 2019, omdat het verschil tussen enerzijds begroten en anderzijds de gemaakte of ontvangen kosten en baten, telkens wordt afgezet tegen de tussentijds gewijzigde begroting. En als je de begroting maar laat genoeg in het jaar wijzigt, zijn er bijna geen verschillen meer om uit te leggen. En dat maakt het Jaarverslag lastig te lezen voor de geïnteresseerde bewoners. En dat verklaart waarschijnlijk ook waarom de door de accountant genoemde verschillenanalyse nog niet van de grond is gekomen. Dat is echt een aandachtspunt voor komend jaar. Verder vindt ook D66 dat het college wel wat kritischer mag zijn op de toegekende smileys.

In sommige gevallen zijn de indicatoren ruimschoots niet gehaald en staat er toch een groene of lichtgroene smiley. Dat betekent ofwel dat de indicatoren niet representatief zijn, ofwel dat het college te positief is over de bereikte prestaties. Zo staat, ik noem het maar even als illustratie, op bladzijde 77 en 78 een lichtgroene smiley bij ‘passende en tijdige inzet van beoordeling en onderzoek door Veilig Thuis’. Maar als je dan kijkt naar die resultaatsindicatoren, blijkt dat in 2019 in 83%

20

binnen 10 weken een onderzoek was gedaan naar meldingen over huiselijk geweld en kindermishandeling. De streefwaarde eind 2019 voor 2020 was 90%. Maar de gerealiseerde waarde in 2020 is 47%. En ik vermoed dat de slachtoffers van huiselijk geweld en kindermishandeling, en degenen die hierover een melding hebben gedaan, niet zo overtuigd zijn dat die 47% echt een goede prestatie is. Bijna gehalveerd ten opzichte van 2019. En waarom erkent het college niet gewoon dat dat een heel teleurstellend resultaat is. Dat daar wellicht goede verklaringen voor zijn, want het was natuurlijk een heel raar jaar. Maar dat daar natuurlijk eigenlijk alleen maar een rode smiley gepast is. D66 maakt zich ook zorgen om de aanbestedingsfouten die de accountant voor het tweede opeenvolgende jaar heeft geconstateerd. En kan de wethouder ons vertellen welke stappen hij gaat nemen om die aanbestedingsfouten vanaf nu, nou ja volledig zal misschien niet lukken, maar wel zoveel mogelijk te voorkomen? En D66 vraagt ook aandacht voor de opmerking van de accountant, dat de ambities en plannenmakerij van Haarlem groter zijn dan de uitvoerende kracht. Dat was vorig jaar ook een bevinding van de commissie Duisenberg. En het lijkt ons zinvol hier snel een gesprek over aan te gaan.

Liever 1 groot project goed en volledig afgerond, dan 3 grote projecten die eindeloos en tegen veel kosten in een planfase blijven hangen. Over Duisenberg gesproken. Veel dank voor de Duisenberg rapporteurs. Wederom goede bevindingen waar college en raad hun voordeel mee kunnen doen. D66 zal voor de aanbevelingen stemmen. En tot slot. Het zal niet verrassen dat D66 het college en de raad op het hart wil drukken het positieve resultaat van deze Jaarrekening over dat hele rare jaar 2020 niet te beschouwen als een voorteken van mooie financiële tijden. Hoewel de netto schuldquote is afgenomen, ligt onze schuldquote nog steeds ruim boven het gemiddelde. En de Haarlemse houdbaarheidsquote en solvabiliteitsratio liggen ruim onder het gemiddelde. Haarlem heeft dus ook de komende tijd nog genoeg te doen om de financiën echt op orde te brengen. Dank u wel. De voorzitter: Dank u wel. Wij zouden nu natuurlijk kunnen vervolgen, maar ik kan me ook voorstellen dat dit een mooi moment is om even een break te hebben. Ik stel voor dat we even de gelegenheid hebben om wat te drinken. Ik schors de vergadering voor twintig minuten. Ik heropen de vergadering. En het woord is aan de heer Smit van OPHaarlem. De heer Smit: Dank u wel meneer de voorzitter. De jaarrekening 2020 draagt de effecten van het coronajaar met zich. Zoals bijvoorbeeld een eenmalig voordeel bij de BUIG en dat is weer positief.

Maar het is wel weer eenmalig. In Haarlem moet de komende jaren veel geïnvesteerd worden en hoe diep de coronaschade zit weten we nu nog niet. Daarbij moet ons investeringsplan voor de komende jaren realistisch dus haalbaar zijn. Hele hoge bedragen programmeren maar niet halen is wellicht niet echt efficiënt. Of we ons en onze middelen goed ingezet hebben zal de komende pas blijken. Wel is er in 2020 op veel fronten heel hard gewerkt. Kijken naar onze statistieken is zichtbaar dat de ingezette jeugdzorg in vergelijking met onze referentiesteden bescheiden is. Als de vraag naar zorg correct is ingevuld is dat positief ondanks de stijgende kosten. De toegezegde circa 12 miljoen aan Haarlem als extra budget geeft ons tijd om verstandige heroverwegingen te maken. In 2021 in dit jaar. Samen met Leiden zijn we de meest versteende steden. De opdracht om groen toe te voegen is daardoor moeilijker maar noodzakelijker. Waar we bovenaan staan helaas als versteende stad staan we onderaan met het aantal banen per duizend inwoners. En weer heel hoog met de arbeidsparticipatie. En dat betekent veel woon-werkverkeer. Dat moeten we ons realiseren en tot een groot punt van zorg houden en/of maken. De lokale lasten zijn hoog, te hoog wellicht. En moeten aandacht blijven krijgen. We zien in het licht van een wellicht scherper wordende tweedeling.

Die tweedeling is een groot zorgpunt van OPHaarlem. De inzet en het product van de Duisenbergteams krijgen al onze lof. En het wederom signaleren dat effectiviteit en doelmatigheid moeilijk zichtbaar zijn voor ons is een rode draad na drie cycli. OPHaarlem zal instemmen met de ‘…’ 2020. Maar we steunen wel het amendement van de SP. Dank u wel meneer de voorzitter.

21

De voorzitter: Dank u wel meneer Smit. Dan ga ik naar het CDA. Wie voert daar het woord? De heer Dreijer. De heer Dreijer: Ja dank u wel voorzitter. Ja ik ga toch nog een stukje even terug in de herinnering van 2020. Hoe nou ja wat op ons af kwam. 2 maart 2020 hadden we in Nederland nog maar 18 mensen die positief getest waren. Twee weken later toen de regen opgehouden was en de zon weer begon te schijnen werd op 15 maart de eerste lockdown ingezet. Scholen, horeca en sporten moesten dichten. En begin april lagen er al 1300 mensen op de IC met Covid. U kunt zich voorstellen dat wat hier gebeurde voor iedereen natuurlijk een zaak was waarvan we niet wisten waar dit ging eindigen. En daarmee heeft het college natuurlijk ook gekozen om alvast wat geld opzij te zetten om klappen eventueel op te kunnen vangen. En bedrijven zijn voor de werknemers IT-faciliteiten gaan aanschaffen om thuis te kunnen werken. En de horeca ging alternatieven zoeken om toch nog iets te kunnen verdienen. En hier bij de gemeente werden mogelijkheden gecreëerd om het vergaderen van de gemeenteraad toch zo goed en kwaad als kon te continueren. Het SVT en het CJG en hulpverlenersinstellingen hielden een spreekuur op afspraak om de veiligheid van bezoekers en medewerkers te kunnen garanderen. En de kostenbeheersing in het sociaal domein is nog urgenter geworden.

Ondanks de verhoging van de budgetten voor jeugdhulp en maatschappelijke ondersteuning bleef in 2020 de vraag de ondersteuning toenemen en hield deze geen gelijke tred met de rijksbijdrage. En daarom zijn er ook een aantal maatregelen ingevoerd waaronder het instellen van het budgettenfonds. Een groot compliment voor het college voor de wijze waarop met deze crisis is omgegaan. En groot respect en complimenten voor iedereen die zich met veel creativiteit en volharding keihard voor de samenleving heeft ingezet. Ik denk dus ook vooral aan het zorgpersoneel in scholen. En hoe mooi was het om te zien hoe Haarlemmers voor elkaar opkwamen met initiatieven zoals Support Your Locals. De grote onzekerheid over de financiële impact was groot. En reserves werden klaar gezet om de klap op te kunnen vangen zoals gezegd. Nu blijkt dat we gelukkig niet alle reserves hoefden aan te spreken. En de steun van het rijk was in het begin nog ongewis maar gaandeweg bleek die steun gunstiger uit te pakken dan toen voorzien was. En de aanslag op de gemeentelijke financiën is dus gelukkig beperkter gebleven dan waar we toen rekening mee hielden. De gemeenten sloten het jaar zelfs af met een positief resultaat van 12 miljoen ten opzichte van de decemberrapportage. Ook het coronaeffect op de begroting is veel kleiner dan verwacht, net 200.000 euro.

En meerdere impulsgelden voor woningbouw zijn toegekend, allemaal een relatief positieve zaak. Ik heb een paar zaken die ik toch wil benoemen. De netto schuldquote is flink verbeterd. Op zich is een NSQ van 75% heel netjes. Dat de NSQ zo laag is komt vanavond omdat we natuurlijk minder hebben kunnen investeren in sportscholen en andere voorzieningen. Behalve de woningbouw dan. Het groeien van het aantal woningen gaat hand in hand met de ontwikkelingen van voorzieningen. En soms bekruipt ons het gevoel dat het college een sterke focus heeft op de bouw van woningen en daarbij de leefbaarheid uit het oog verliest. Dat de investeringen jaar op jaar achterblijven bij de begroting baart ons daarom zorgen. Het is voor wat het CDA betreft een groot aandachtspunt want we willen inzetten, blijven inzetten op een stad in balans. Een ander punt, in de commissie bestuur op 10 juni is het CDA ingegaan op de overschrijding van de totale personeelslaten met 1,7 miljoen. En deze overschrijding wordt verklaard door contracten voor bepaalde tijd waar geen formatie voor is. Dat lijkt ons ontoelaatbaar. Aan het eind van het jaar is de bezetting weliswaar binnen de toegestane formatie, maar gedurende het jaar wordt de formatie dus overschreden met tijdelijke contracten waardoor we te maken hebben met deze overschrijding van 1,7 miljoen.

Een daling van de externe huur van 16,5% tot 13% in 2020 oogt mooi, maar de kosten van de totale flexibele schil worden hiermee ons inziens verhult. En die bedragen ook ongeveer 1,5%. Ons moet van het hart dat de samenstelling van het personeel met vaste fte's en variabele fte's nog weinig inzichtelijk is in de financiële rapportages. En de motie vast geeft conform van juli 2019 die bijna raadsbreed was aangenomen heeft u hier wel toe opgeroepen. Dus wij herinneren u daar nogmaals aan. Een ander punt. De woonlasten die zijn weliswaar minder hard gestegen dan gemiddeld. Maar daar kan je wel weer tegenover zetten dat we nog wel bovenaan in het rijtje met de allerduurste

22

gemeenten zitten. Op dit moment zitten we op plek zes. En maar dat blijft erg hoog. En omdat de hoge woonlasten voor het grootste deel komen door hoge afvalstoffenheffing is het CDA nog steeds teleurgesteld dat deze gemeenteraad de kosten van de afvalstoffenheffing niet eerlijker wil verdelen over de verschillende huishoudens. En wil vasthouden aan de kwijtschelding te blijven financieren uit de afvalstoffenheffing. Terwijl dit feitelijk een oneigenlijke kostenpost is omdat er geen kosten zijn die direct toe te schrijven zijn aan het afvalbeheer. En daarom zou financiering vanuit armoedebeleid meer voor de hand liggen. Waardoor de afvalstoffenheffing en daarmee de woonlasten enkele tientjes kunnen dalen. Dan kom ik even terug op het accountantsverslag. Een opmerking van de accountant. Die ziet onder andere verbetermogelijkheid om een inhoudelijke oorzakenanalyse toe te voegen bij ontstane afwijkingen die antwoord op de vragen waardoor is de afwijking ontstaan, waardoor was de afwijking niet eerder te voorzien c.q. te rapporteren. Dit is ook al een keer aangegeven door de rapporteurs 2019 over het jaarverslag 2018. En sindsdien dus nog niet erg verbeterd.

En als je kijkt naar de beantwoording van de technische vragen door de Duisenbergrapporteurs van de commissie beheer wordt gezegd dit is in de praktijk een kwetsbaar proces, en het gaat even over cijfers, een kwetsbaar proces omdat de aanlevering van revisie een sluitpost van het project is en in tijd vaak na-ijlt. En dat is een opmerking die ongeveer vier keer terugkomt. Ik denk dat het college toch eens moet gaan kijken of de processen omtrent dit soort cijfers aangepast moeten gaan worden. En ten slotte voorzitter, wilde ik nog een compliment maken aan het college voor wat betreft het onderzoek dat door Follow The Money is uitgevoerd, en Haarlem is een van de weinige gemeentes, een van de drie zelfs van Noord-Holland die gegevens heeft aangeleverd en vooralsnog zijn er gelukkig geen signalen dat we contracten hebben met zorginstellingen die te veel winst maken. Tot zover voorzitter. De voorzitter: Dank u wel. Dan gaan we naar de heer Hulster. De heer Hulster: Van de Actiepartij, dank u wel voorzitter. Ja we zien een positief resultaat in de jaarstukken en dat ondanks de coronacrisis of misschien wel dankzij de coronacrisis zoals sommige mensen al hebben opgemerkt. Dat klinkt op zich zelf positief. Maar de oorzaak van het positieve resultaat is dat er minder is geïnvesteerd in de stad. Daardoor lopen de toch al grote achterstanden nog verder op.

En deze achterstanden die stammen al uit de tijd van de kredietcrisis. Dus we lopen flink achter. En de gaten en kuilen in de straat worden steeds groter. We zien dat er nog altijd onderbesteding is op het gebied van beschermd wonen. Op de Wmo is 2 miljoen overgehouden op de begroting. En de jeugdzorg is binnen het budget gebleven, maar we horen dan ook de opmerking van de accountant dat afgezet tegen het landelijke gemiddelde Haarlem bijna 20% uitgeeft aan jeugdzorg dan vergelijkbare steden. Wat betekent dat eigenlijk voor de jonge mensen en gezinnen die hulp nodig hebben in Haarlem? Welke lijken komen er straks nog uit de kast? Er komt extra geld van het rijk voor de jeugdzorg. Maar gaat dat nu ook echt naar de jeugdzorg? Of gaan we dat oppotten om het straks weer in de algemene middelen te storten zoals we dat al eerder hebben gedaan? We lezen dat er woningen zijn toegevoegd maar dat de bouw van sociale en middeldure huur achterblijft. Dat baart ons grote zorgen. We hebben de wethouder een aantal keren gevraagd of er iets aan de verkeerslichten kon gebeuren omdat door de coronacrisis de verkeersstromen ontzettend veranderden in Haarlem. We lezen nu dat er van de voor drie van de dertien kruispunten die zijn aangepast de verkeerslichten opnieuw zijn afgesteld zodat fietsers vaker groen hebben.

Uit de technische beantwoording op de vraag hoeveel korter fietsers dan moeten wachten is het antwoord dat alle verkeersdeelnemers erop vooruit zijn gegaan. De voorzitter: U heeft een interruptie van de heer Van den Raadt.

23

De heer Van den Raadt: Ja voorzitter, meer een verzoek. Ik zie nu zeven mensen met elkaar zitten te kletsen. Meestal is het toch wel interessant wat de Actiepartij zegt, dus kunt u misschien af en toe vragen of mensen willen stoppen met kletsen. De voorzitter: Zeker als daar hinder van uit gaat. Maar goed dat u deze oproep even doet aan uw collega's. Meneer Hulster, gaat u verder. De heer Hulster: Goed, nou er zijn niet alle mensen die daar naar luisteren, dat is dan jammer. Goed, dus we hadden het over de verkeerslichten. En of die fietsers dan minder hoeven te wachten en het antwoord was dus dat alle verkeersdeelnemers erop vooruit zijn gegaan. En dat klinkt wat ons betreft fantastisch. Maar we vinden dat moeilijk te geloven. Onze conclusie is dat het college onvoldoende levert. Nu is er het excuus dat er corona is. Maar de achterstanden lopen op. Inmiddels licht er zoveel werk te wachten dat we de komende jaren kunnen stoppen met het maken van nieuwe plannen. Wij roepen de raad op om met het harde en gedegen adviezen van Duisenberg ‘…’ over te nemen, maar ook op de opvolging toe te zien en ze niet weer te vergeten zoals dat in de voorgaande jaren toch een beetje gebeurd is. Nou gelukkig ik sluit toch af met iets positiefs. Gelukkig is er ook echt wel iets goed gegaan en dat is de uitvoering van de inkomensondersteuning tijdens de coronacrisis.

We waren wel en dat zijn we nog steeds we zijn wel kritisch op de hoge drempels die we hebben opgeworpen voor mensen om in aanmerking te komen voor die regelingen. Zoals de Tozo en de TONK. Want die bleek hogere dan veel andere gemeentes waardoor mensen eerst hun eigen vermogen moesten opsouperen voordat ze in aanmerking kwamen voor die regelingen. En dat baart ons wel zorgen, want ja hoe moeten die mensen nou straks weer aan het werk dan? Want dat geld hadden ze natuurlijk ook nodig voor bijvoorbeeld hun bedrijf. Maar de uitvoering van die operatie is wel goed verlopen. En dat is wel een compliment waard. Wij zien dat de Tozo en TONK-regelingen eigenlijk een vorm van basisinkomen zijn. En dat maakt dit eigenlijk het grootste experiment dat hier ooit mee gedaan is. Dus wij zijn wel benieuwd naar de effecten. Is de werkbereidheid van de ontvanger minder geworden zoals vaak wordt gedacht of zijn ze juist alternatieve activiteiten gaan ontplooien? Daarom dienen we een motie in samen met OPH, SP en Trots. Daarmee vragen we om de sociologische effecten van deze vorm van bestaanszekerheid te onderzoeken en daarover te rapporteren. Dank u wel. De voorzitter: Dank u wel. Dan gaan we naar de heer Aynan van Jouw Haarlem. De heer Aynan: Ja dank u wel voorzitter. Allereerst dank aan de rapporteurs voor hun harde werk. En hun kritische blik.

Alleen op die manier kunnen we elkaar scherp houden en daar heeft iedereen profijt van uiteindelijk. En dan het jaarverslag voorzitter 2020, dat is al eerder gezegd. Een bijzonder jaar, een raar jaar, coronajaar met thuisonderwijs, anderhalve meter... De voorzitter: Een moment, er is een interruptie, de heer Drost. De heer Drost: Ja meer van de orde, maar als mevrouw Otten misschien net even opzij gaat dan is de heer Aynan gewoon goed in beeld. De voorzitter: Zelfs zonder te gaan staan. Oké. Een vriendelijk verzoek aan mevrouw Otten om het beeld vrij te maken voor de heer Aynan. Meneer Aynan, gaat u verder. De heer Aynan: Ja kijk meneer Drost, dank u wel wat collegiaal van u. Voorzitter, het was dus echt een raar jaar. Thuisonderwijs dat hebben we ook allemaal meegemaakt. Vooral als je kinderen hebt. Ja het was gewoon ja gek, de anderhalve meter. Geen bezoek mogen ontvangen. Vooral als je in het begin dus in een tehuis hebt

24

gezeten, het was echt gewoon afzien. En vooral mensen die ook een dierbare hebben verloren die mensen wil ik in ieder geval sterkte wensen. Maar we hebben ook als Haarlem echt laten zien dat we elkaar in moeilijke tijden ook niet in de steek laten. En dat is een compliment waard. En dan de harde cijfers voorzitter. Dit college begon met hoge ambities en terecht trouwens. Maar de realisatie blijkt ook uit het jaarverslag blijft gewoon achter. En we hebben ook de afgelopen tijd weer zijn we echt gewoon ja kapot gegooid met allerlei visies. En ik ben nu wel op een punt aanbeland dat ik door al die visies de uitvoering ook gewoon niet meer zie. Dus dat blijft achter. Dat is ook wel een beetje zorgwekkend. Daar schort het ook aan. We zien ook dat de schuldquota van 96% aan het begin van deze collegeperiode nu dus gedaald is naar 75%. Dat lijkt goed nieuws maar dat is het niet. Want die ambities kunnen niet gerealiseerd worden. En dat is vooral voor de woningbouw zorgwekkend. We zien ook dat de afgelopen jaar de wachttijden alleen maar toegenomen zijn. Maar gelukkig delen andere fracties ook die zorg. Dus dat betekent dat we ja heel hard aan het werk moeten om dit college de goede kant op te krijgen. Maar ook achterstallig onderhoud begint ook zorgwekkende vormen aan te nemen. Dus daar moeten we goed op letten. Voorzitter, de corona...

De voorzitter: U heeft een interruptie van mevrouw Verhoeff. Mevrouw Verhoeff: Ja meneer Aynan, ik zou graag van u gespecificeerd vinden van waar is het college dan de verkeerde weg in geslagen? Is namelijk heel makkelijk zeggen dat het college verkeerd zit, maar ik kan hem nog niet volgen dus help me. De heer Aynan: Voorzitter, we hebben helemaal aan het begin van deze collegeperiode gezegd, zeven of acht ontwikkelvisie waren er toen is te veel, concentreer je alsjeblieft op drie. En we hebben ook verschillende moties ingediend over aan de slag met Oostpoort. Nou dat ligt er nog steeds nou ja braak bij. En dat is jammer. Dat is een concreet voorbeeld. Voorzitter, de coronacrisis... De voorzitter: Mevrouw Verhoeff heeft nog een vervolg. Mevrouw Verhoeff: Meneer Aynan, het is makkelijk zeggen het ligt er nog braak bij. Maar heeft u ooit weleens meegemaakt of kunt u mij een voorbeeld geven waar wij van kunnen leren waar binnen een periode van drie jaar nadat geroepen is we willen meer woningen ook daadwerkelijk een woningbouwplan van de grond is gekomen? Daar zouden we heel graag van willen leren. De heer Aynan: Jazeker voorzitter, we zijn gisteren als Jouw Haarlem op werkbezoek geweest bij Jan Snel, dat is een gespecialiseerd bedrijf in modulebouw. Die zijn in staat om binnen zes maanden een complete woonwijk te leveren. Doe dat alstublieft.

De voorzitter: Laatste reactie van mevrouw Verhoeff. Mevrouw Verhoeff: Meneer Aynan, bouwen is één op het moment dat alle procedures zijn doorlopen. Heeft u weleens geprobeerd een bestemmingsplanwijziging of iets anders te regelen binnen twee, drie jaar? Als u ook dat stukje kent dan willen we meer van u leren. De heer Aynan: Voorzitter, volgens mij heeft mevrouw Verhoeff haar wethouder daar zitten. Ik zou willen zeggen, richt u zich daarop. U bent al drie jaar aan het roer. En de wachttijden zijn alleen maar toegenomen. En de bouw blijft achter. Maar goed, we staan voor hetzelfde dus laten we lekker aan die kar trekken samen. Voorzitter, ik ga verder. De coronacrisis heeft de een harder gepakt dan de ander. De SP refereerde daaraan. En het lijkt wel dat degene met de zwakste schouders juist het hardst gepakt worden. We hebben een heel

25

groot zorgpunt en dat lezen we terug in het jaarverslag. We zien dat de leenbijstand in een jaar van 4,7 miljoen gestegen is naar 5,9 miljoen. In een jaar is er 1,2 miljoen aan leenbijstand verleend. Voorzitter, onze schuld als stad mag dan wel omlaag gaan maar we zadelen de meest kwetsbare mensen juist met meer schulden op. En dat kan echt niet de bedoeling zijn en zeker niet van een coalitie die zegt dat ze staan voor een sociale stad. Het is een zeer zorgwekkende ontwikkeling. Daar vragen we aandacht voor. En we zien ook in hetzelfde jaarverslag dat juist de bijzondere bijstand achteruit is gegaan. En het mag niet zo zijn dat de aanvragen voor de bijzondere bijstand gedirigeerd worden richting de leenbijstand. Dus daar willen we dan ook aandacht voor vragen. In ieder geval bij de kadernota. En daar zullen we met een motie voor komen. En ten slotte voorzitter, een technisch puntje. We zien de reserves en voorzieningen dat die in het jaarverslag verschillen met die in de begroting. En ik wil daar graag een reactie op van de wethouder dat de reserves en voorzieningen een-op-een te vergelijken zijn met die in de begroting. Dank u wel voorzitter. De voorzitter: Dank u wel. Dan gaan we naar mevrouw Van Zetten van Hart voor Haarlem. Mevrouw Van Zetten: Ja ik ben nog in beeld ook voorzitter.

Voorzitter, Hart voor Haarlem wil in de eerste plaats de wethouder feliciteren met dit bijzondere financiële resultaat gehaald in het coronacrisisjaar 2020. U bent ook nieuw in dit college wethouder Rog, dus dat kunt u alvast in uw zak steken. Wij treffen een voordelig saldo aan van ruim 26 miljoen euro, terwijl u in de oorspronkelijke begroting nog uitging van een mager winstje van 2,5 ton. Hoe kan het dat in een lopend begrotingsjaar de panelen zo verschuiven en de cijfers zo fluctueren? Ja de baten en lasten zijn sterk gestegen als gevolg van de Covid-maatregelen van het rijk. Met zijn financiële compensaties om de pijn te verzachten, tenminste tot nu toe. Kennelijk heeft deze compensatie voor Haarlem voorlopig zeer gunstig uitgepakt. Want wij blijken een Covid-voordeelgemeente te zijn. Met gevolg dat de reserves in 2020 met hetzelfde bedrag van 26 miljoen is opgelopen en onze vlottende schuld met een vergelijkbaar bedrag is gedaald. Hoe vreemd kan het lopen? In 2018 startte dit college met een ambitieus investeringsplan om een groei-impuls aan de stad te geven. De netto schuldquote mocht daar al ook oplopen tot 120%. Nu zien we u hangen op een netto schuldquote van 75. Voorzitter, ongetwijfeld kunnen wij dit gebrekkige resultaat van uw ambities wijten aan de pandemie.

Maar ligt het niet vooral aan een gebrekkig vermogen om hier in Haarlem plannen uit te voeren? Drie jaar geleden maakte Hart voor Haarlem zich grote zorgen over de verwachte schuldontwikkeling. Prudent financieel beleid is ons vies voor Hart voor Haarlem tenminste. Mijn fractiegenoot IJsbrandy wist toen nog niet dat de gemeente Haarlem zoveel moeite had om plannen uit te voeren, zoveel moeite zelfs dat wij ons nu andere zorgen maken. Niet elke ontwikkeling heeft onze instemming. Maar inmiddels is er wel een en ander op gang gekomen in de stad. Uw ideaal van het nieuwe Haarlem is deels in de grondverf gezet. Dan is het wel zaak dat de gemeente mee investeert om de bijbehorende voorzieningen noem er een paar, met name het groenklimaat en de mobiliteit, tijdig gereed te hebben voor al die nieuwe Haarlemmers die hier gaan wonen. Wij lezen nu dat de investeringsachterstand over de jaren 2019, 2020 inmiddels 76 miljoen euro bedraagt. Hoe en wanneer gaan we dit nog op een goede manier inlopen? Het kwaliteitsbeeld van de stad is al matig. Het wordt dan een volle versteende en onveilige stad die we aan het maken zijn. Is dit dan de erfenis van dit college? Hart voor Haarlem is dan ook kritisch op het kennelijk vrijblijvend karakter van het investeringsplan. De gemeente kijkt wel wat ervan gerealiseerd wordt zo lijkt het ons althans.

Een voor de raad volgbaar laat staan controleerbaar proces is het niet. En bij het stellen van prioriteiten wordt de raad niet betrokken. Hier zijn verbeteringen nodig. Ook de jaarverslaglegging geeft geen duidelijkheid over de grondoorzaken van deze achterstanden. Wij vragen de wethouder... De voorzitter: U heeft een interruptie van mevrouw Verhoeff.

26

Mevrouw Van Zetten: Even de zin afmaken. Wij vragen dan ben ik klaar namelijk, wij vragen de wethouder dan ook hier uitleg over te geven. Ja mevrouw Verhoeff. Mevrouw Verhoeff: Ja ik wilde eigenlijk juist van mevrouw Van Zetten weten, als u er zo van overtuigd bent dat het college maar wat doet met het investeringsplan, maar om er dan niet zelf toen dat investeringsplan in verschillende jaren steeds op tafel ligt dan ook gewoon met amendementen en moties komt om te zorgen dat het heel goed volgbaar is. Of die discussies in de commissie volgt. Ik kan niet goed begrijpen waarom u dat zegt. Kunt u dat uitleggen? Mevrouw Van Zetten: U begrijpt een heleboel dingen niet. Meneer Aynan begreep u ook al niet. Maar ja dat leg ik dan bij u. Maar kijk ik hoef helemaal niet ingewikkeld te doen. Wij proberen gewoon volgende keer de verkiezingen te winnen en dan zullen wij wel laten zien wat wij met deze achterstanden doen mevrouw Verhoeff. De voorzitter: Dank u wel. U heeft ook een interruptie van de heer Van den Raadt. De heer Van den Raadt: Ja... Mevrouw Van Zetten: Sorry ik was even iets vergeten. Gelukkig heb ik hier een assistent. Wij hadden vorig jaar nog een hele doortimmerde tegenbegroting ingediend. Misschien kunt u daar dan nog eens naar kijken en misschien meneer Rog ook, want die is nieuw en die weet het misschien ook nog niet.

De voorzitter: Goed en ik begrijp dat het enthousiasme om nu plotseling toch er een heel levendig debat van de maken toeneemt. De heer Van den Raadt. De heer Van den Raadt: Ja ik heb even gewacht. Maar ik hoorde mevrouw Van Zetten zeggen van de heer Rog ga aan de gang met al dat geld. Want we moeten klaar zijn voor alle nieuwe Haarlemmers die hier naartoe komen. U heeft ook Trots Haarlem horen zeggen dat wij die al dat geld wat er is gebruiken aan de Haarlemmers die hier wonen en die het straks ongelofelijk moeilijk met die stijgende inflatie die eraan zit te komen. Maar ik begrijp dat Hart voor Haarlem het liever gaat besteden aan iedereen die nog vanuit Amsterdam naar Haarlem gaat komen. Of begrijp ik dat verkeerd? Mevrouw Van Zetten: Ik denk dat u toch een beetje verkeerd heeft begrepen. En ik heb natuurlijk absoluut niet bedoeld, ik wil best een beetje aardig zijn voor de wethouder zeker voor meneer Rog, maar om nou te zeggen gaat uw gang en gaat u eens lekker even nog geld uitgeven nee dan bent u toch echt bij mij aan het verkeerde adres. Stelt u dat gerust dat antwoord? Ja. Ik denk dat wij het wel eens zijn mevrouw Van den Raadt. De voorzitter: Dan gaan we naar meneer Drost die zich ook gemeld heeft. De heer Drost: Ja dank u voorzitter. Ja het ging over die u noemde die tegenbegroting of die tegenmotie het amendement met investeringen en ook over de exploitatie.

Ja ik kan me herinneren dat u daar vooral miljoenen bezuinigde en sneed in de budgetten. Ja u zegt al van we willen juist meer in die stad, meer investeringen. Ja hoe kijkt u dan terug op die ja die tegenbegroting? Mevrouw Van Zetten: Eerlijk gezegd het ik heb het over uw ideaal van het nieuwe Haarlem. Ik wil niet zeggen dat dat ons ideaal is. En wat in die tegenbegroting inderdaad wij vonden dat er prudent met geld moest

27

worden omgegaan. En u wilde juist als GroenLinks risico's nemen hoe noem je dat, experimenten uitvoeren om tot een betere stad te komen. En dat en u had ook voor ogen om het tot 120% de schuld te laten oplopen. En daar waren wij het absoluut niet mee eens. De voorzitter: De heer Drost. De heer Drost: Nee maar ik heb het over uw idealen. U geeft net aan dat u al die voorzieningen wil. En u wil juist extra functies in de stad. Ja als u dan het voorstel doet om tijdens de begroting allemaal dingen te schrappen, ambtelijke capaciteit, investeringen enzovoort dan ja dan vind ik dat niet helemaal rijmen met wat u nu zegt. Ja dus nogmaals u kijkt u dan terug op die voorstellen? Mevrouw Van Zetten: Kijk mijn ideaal is helemaal niet om die stad helemaal vol te verbouwen en de verstenen. Het is uw ideaal en dan vind ik dan moet u boter bij de vis leveren en dan blijven uw investeringen gewoon achter. Want de stad wordt helemaal niet groener, de mobiliteit is er nog lang niet. U heeft gewoon acht gebiedsvisies in de grondverf inderdaad gezet, maar in de uitvoering schiet het absoluut niet op. En dat voor mij hoeft het helemaal niet. En ik ben het inderdaad eens met de vorige spreker, volgens mij was dat meneer Aynan, van u had beter kunnen beginnen met twee gebiedsvisies of drie en die goed doen in plaats van die hele toestand optuigen, de hele stad op de kast te jagen.

En ja ik vind dat gewoon vrij dom. Maar ik zit niet in de coalitie. U bent hier de leider van de coalitie. En ik ben het helemaal niet eens met uw plannen. Maar het is dat is dat lijkt me duidelijk genoeg. De voorzitter: Het begint steeds duidelijker te worden. Bent u was u met uw termijn klaar? Mevrouw Van Zetten: Al lang, maar mensen willen maar dingen van mij weten voorzitter. De voorzitter: Ja oké. Dan stel ik voor dat wij naar de volgende bijdrage gaan van de heer Visser van de ChristenUnie. De heer Visser: Dank u wel voorzitter. Volgens de ChristenUnie mag het college best trots op de complimenten die zijn gegeven door de accountant. Maar toch blijven er natuurlijk wensen over. En dan valt me toch vooral de staat van het onderhoud in de stad op. Als ik naar het Delftplein de gaten die er al maanden in het asfalt liggen. Dat is nou niet bepaald een visitekaartje als je de stad binnenkomt. En dan heb ik het nog geeneens over de fietspaden langs de Rijksstraatweg die nog net zo hobbelig zijn als het moment dat dit college werd gekozen. Nu heb ik begrepen dat daar binnenkort wel wat gaat veranderen. Ik ben benieuwd naar de stand van zaken. Ik constateer alleen dat het oordeel van de Haarlemmers over de fietsvoorzieningen nog steeds een mager zesje is. En voorzitter, ik dacht ik ga kijken hoe zit het met de doelen in de begroting.

En toen zag ik ineens dat we over onderhoud helemaal geen doel hebben opgenomen en dat is toch wel apart als je het over beheer en onderhoud van de stad hebt dat er wel over een aantal realisatiedingen hebben, het aantal bomen in de stad, het aantal fietspaden wat we realiseren. Maar het onderhoud waar heel veel geld naartoe gaat geen enkel doel in de begroting. Misschien heb ik zelf lopen slapen hoor bij de indicatorenconferentie. Maar ik denk toch dat we daar eens naar moeten gaan kijken. Want we klagen hier regelmatig in de raad over het onderhoud. Maar als we daar nog niet eens een doel aan koppelen ja dan kunnen we ook het college daar moeilijk op afrekenen. Dus ik ben benieuwd naar de visie van het college daarover. Ik kan me over veel onderwerpen aansluiten bij vorige sprekers, ik noem er een aantal. En de opmerking van GroenLinks over toegankelijkheid en de zorgen van GroenLinks over personeelsverloop, de zorgen over de woningbouw van heel wat fracties en het achterblijven van de investeringen. En dat is helaas iets eigens aan de overheid. Je ziet het ook bij andere overheden, maar toch onze ambities zijn zo hoog en er zou toch meer mogelijk moeten zijn.

28

En ook daar constateer ik dat juist dat beheer en onderhoud dat dat achterblijft. Ja en dat zien de Haarlemmers dus inderdaad op het Delftplein. Ook iets wat beheer en onderhoud raakt het vergroenen van de stad, dat is vanavond ook al een paar keer genoemd, de actie Steenbreek komt een paar keer in het jaarverslag voor. En er wordt trots gezegd 1100 vierkante meter aan tegels is verwijderd. Dat is natuurlijk mooi 1100 meter vierkante meter, maar ja op een grote stad als Haarlem is het helemaal niet zoveel. En toen dacht ik ineens in mijn motie van ik geloof januari over het NK tegelwippen. Want ja de deadline komt steeds meer dichterbij. Dus ik dacht laat eens kijken hoe we ervoor staan. Wethouder, we waren toen gezakt van ergens geloof ik in de top twintig naar plek vijftig. Ik dacht van kijken of het gelukt is de nieuwe wethouder om Haarlem hoger te krijgen. Ik moet de wethouder teleurstellen, want Haarlem is nog verder weggezakt. We staat op plek 59. Ik ben toch heel benieuwd wat het college nog de komende maanden gaat doen. Waarschijnlijk heeft het college een fantastische eindsprint in gedachten. En ik ben heel benieuwd maar laten we echt serieus werk maken van de vergroening van de stad. En echt waar, er zijn nog heel veel versteende plekken in de stad.

Ik noem de Spaarndamseweg, ik noem ook weer het Delftplein, maar er zijn ook nog veel andere pleinen en straten in Haarlem waar echt het groener kan. Maar daar komen we ongetwijfeld ook bij de kadernota volgende week of over twee weken verder over te praten. Dan toch nog even die opmerking van de accountant over de verschillenanalyse. Ik ben wel benieuwd wat het college daar wil doen. Want het college reageert ook op de Duisenbergrapporteurs in de trant ja maar we hebben een programmabegroting. En wat u vraagt is meer detail. En dat past niet binnen het systeem van programmabegroting. En ik snap dat op zich, want dan krijgen we nog meer tekst. Maar toch als ik dit jaarverslag las dan zag ik heel wat dubbelingen. Bijvoorbeeld elk cluster, het cluster fysiek wordt eerst een paar pagina's lang allemaal tekst gedaan wat we allemaal fantastisch allemaal dit jaar hebben gedaan. En vervolgens komen we op de deelthema's en dan komen al die prestaties weer vrolijk terug. Zit je alles twee keer te lezen. Dezelfde teksten. Dus misschien kan dat jaarverslag best wel wat compacter. En ontstaat er dan ruimte om toch iets meer een verschillenanalyse te geven met name wat betreft die hele concrete doelen die we met zijn allen hebben afgesproken. En dan verwacht ik niet van het college dat we op deelbeleid beleidsthema's tot op productniveau alle getallen gaan krijgen.

Want dan wordt het een brei voor ons. Maar wat het college wel zou kunnen doen is een beetje de krenten uit de pap halen. Dus een selectie van doelen, prestaties die we allemaal heel erg belangrijk vinden en daarvan zeggen van oké raad u vindt de aanplant van bomen heel erg belangrijk. Wij maken echt voor u inzichtelijk hoeveel geld wij gaan besteden komend jaar aan bomen. En hoeveel bomen daarvoor willen gaan planten. En we kijken ook na het jaar kijken we terug hebben we dat doel behaald. Dus we gaan dan niet die 500 miljoen, 600 miljoen wat is het allemaal uitsplitsen. Maar we pakken een aantal porties eruit die gekoppeld zijn aan de doelen en die geven we met een soort vergrootglas geven we wel wat meer inzicht aan de raad. En dat kan dus ook wisselen, want op een gegeven moment zullen ook doelen actueler wisselen. Maar dat we als raad een paar jaar lang zo'n belangrijk thema kunnen volgen. En dan kunnen we ook zien van hé is het nou toeval dat wij het aantal bomen hebben behaald of komt het omdat er dit jaar geen storm was? En is het college daarom zo trots dat we genoeg bomen in de stad hebben? Graag reactie van het college of het college bereid is om toch iets meer details te geven maar dan vooral van die krenten in de pap. En dan ook de verschilanalyse.

Dus waar waren de grote tegenvallers en hoe kan je die verklaren? Want inderdaad dat is echt lastig te vinden in het jaarverslag. En voorzitter nog een andere suggestie, als ik dan kijk naar de programmabegroting dan valt me op dat is inderdaad een heel hoog abstractieniveau. Maar het is daardoor ook bij de begroting maar in het jaarverslag zie je hetzelfde maar in de begroting is dat heel lastig te amenderen. Want je kan als raadslid gewoon niet zien welke bedragen zijn nou echt juridisch verplicht. En welke zijn politiek gebonden en welke zijn nog redelijk vrij. En dat onderscheid die drie categorieën ik hoop dat ik het goed formuleer. Maar in de begrotingen die ik gewend ben op rijksniveau te zien wordt dat onderscheid wel gemaakt. En dan kan je dus heel duidelijk zien van jongens dit geld ja het is wel veel geld maar we kunnen er niet aan komen want het gaat gewoon rechtstreeks naar uitkeringsontvangers. Ja dan kan

29

je het geld niet weghalen want dat is gewoon juridisch verplicht. En misschien is dat ook een zoekrichting, en ik weet niet of dat past in de systematiek die we nu hebben, maar een zoekrichting die we met elkaar kunnen gaan zoeken dat we iets meer grip als raad krijgen op de financiën en vooral ook wat is de vrije ruimte, wat is wel en niet aan te passen. Tot zover voorzitter. De voorzitter: Dank u wel. En dan tot slot van de zijde van de raad in eerste termijn mevrouw Otten van Liberaal Haarlem. Mevrouw Otten: Dank u wel voorzitter. Het verslag roept best veel vragen op. Ja het verslag is kloppend, maar hoe reëel is het verslag na een heel bijzonder jaar? Er is veel doorgeschoven, en er zijn veel onverwachte meevallers. En genoeg punten roepen verwondering op bij mij en lijken mij een enorme uitdaging. Ik noem er maar een paar op. Haarlem roept de klimaatcrisis over de stad uit. En we vinden het nodig om voorop te lopen, terwijl we nog steeds niet weten wat de ontwikkelingen zijn en wat de beste methodes zijn in de toekomst. We nemen financiële risico's. Bijvoorbeeld het warmtenet Schalkwijk, Meerwijk. En ondertussen gaan we ook maar door met het verstenen van Haarlem en het verpesten van een aangenaam leefklimaat in deze mooie stad. En tot overmaat van ramp zijn er bomen wel of niet zoek en is het mij inmiddels totaal onduidelijk of de doelstelling behaald is.

10.000 woningen erbij, veel te veel ‘…’ tegelijk er doorheen jassen. En dat zonder dat er een degelijk en integraal mobiliteitsplan ligt. In combinatie met een aantal zeer slecht onderhouden wegdekken op essentiële routes, ik denk net als de heer Visser van de ChristenUnie aan het fietspad op de Rijksstraatweg waar het bijna onverantwoord is om te fietsen en zeker met het type fiets van tegenwoordig zoals de elektrische. Gister werd ik zelf bijna meerdere keren gelanceerd daar. U heeft echt geluk dat ik hier nog zit. Ook is het ondanks... De heer ...: We zijn er dankbaar voor mevrouw Otten. Mevrouw Otten: Ook is het ondanks de ruime budgetten niet gelukt om burgerparticipatie op een gewenst niveau te brengen. Veel burgers voelen zich totaal niet gehoord. Wat gaat daar mis? Het meest recente schandelijke voorbeeld is de besluitvorming rondom Domus Plus. En naast verwondering heb ik ook een aantal concrete vragen. Liberaal Haarlem is benieuwd naar de definitieve cijfers over het aantal banen in Haarlem in 2020. En hoe gaat u de hoge woonlasten temperen voor de Haarlemmers in de komende jaren? En als laatste nog een vraag over het hoger uitvallen... De voorzitter: U heeft voordat u dat laatste punt maakt nog een interruptie van mevrouw Verhoeff.

Mevrouw Verhoeff: Mevrouw Otten, ik ben toch wel heel benieuwd, Domus Plus, hoe hadden we dat in uw ogen of hoe had het college en de meerderheid van de raad daar nou of eigenlijk de commissie dan wel mee om moeten gaan met die bewoners? Gewoon ieder volgen die tegen is, heeft u dan een andere oplossing? Mevrouw Otten: Ik ben nog maar zeventien seconden. Even heel kort door de bocht, een pand aankopen waarvan je van tevoren al weet dat het toch die bestemming krijgt lijkt mij niet luisteren. Lijkt mij zeg maar nou gewoon niet luisteren en verkeerde informatie verstrekken aan de inwoners van Haarlem. Maar goed ik ga heel snel door. Als laatste nog een vraag over het hoger uitvallen van de personeelslasten, wat verwacht u hierin voor de komende jaren? En ondanks de kritische noot die ik heb vanavond vind ik een compliment toch ook op zijn plaats. En de gemeente Haarlem heeft zijn best gedaan om het voor bijvoorbeeld de horecaondernemers mogelijk te maken om op een andere manier geld te verdienen tijdens de lockdown. En ook nu wordt medewerking verleend aan het opstarten van initiatieven en culturele evenementen. Liberaal