20210299547 Transcript raadsvergadering 5 juli 2021 (kadernota)

Ja, daar zijn we natuurlijk geen voorstander van, want die binnen meestal driehonderd pannenkoeken bij de Postcode Loterij of dat soort zaken, en dan denken ze niet eens: nou, dan kunnen we die pannenkoeken aan de armlastige gemeente Haarlem teruggeven, nee dat doen ze dan weer niet. Ik heb een paar moties geschreven en aangezien ik geen goeie bril heb, o ik heb nog steeds geen bril, ga ik maar even die moties een beetje betrekken in dit verhaal, want je moet ze nog steeds ouderwets mondeling aankondigen in deze digitale wereld. Dan beginnen we met, ja, dat is weer een enorm pluspunt natuurlijk: landelijk is nu zo slim geworden om de hondenbelasting af te gaan schaffen. Dus het verzoek is om in al die berekeningen van begrotingen voor komende jaren niet meer te rekenen op die inkomsten van de hondenbelasting, en ik denk dat de motie dan unaniem aangenomen gaat worden. En als het nog niet zover is landelijk, nou dan zijn ze behoorlijk achterlijk en dan moeten we dus weer een motie maken om het hier dan in ieder geval af te schaffen. Dan hebben we de economie, lang leve de economie. Als je het CPB-persbericht van juni ziet dan staat er: lang leve de economie, het gaat zo goed. En als je dan verder leest, dan staat er: ja, het gaat hartstikke goed, maar we gaan ... De werkloosheid gaat stijgen en de koopkracht gaat dalen.

U weet allemaal dat de benzineprijs op het hoogste punt ooit staat. Boodschappen, het laatste bericht, boodschappen worden honderden euro's duurder. De elektriciteit, het gas gaat omhoog. Gas, hoogste punt in dertien jaar. Het ene record na het andere record wordt geslagen. Haarlem is natuurlijk,

17

en dat doen we al jaren hartstikke goed, we staan nog steeds in die top tien van duurste steden qua woonlasten. Chapeau dat we dat zo goed volhouden. En de Haarlemse OZB gaat stijgen, de parkeerkosten stijgen, de afvalstoffenheffing gaat ook stijgen, behalve natuurlijk als natuurlijk een beetje de motie van de ChristenUnie met Trots Haarlem wordt aangenomen valt het iets mee, maar we krijgen het ongelooflijk om de oren als Haarlemmers, dat is eigenlijk wel de conclusie. En wat doen we nou als college? We zeggen ... Ja, we stikken van het geld, want we hebben niks gedaan hè, je struikelt over elke stoeptegel, je kan verkeerssituaties niet meer inschatten omdat het gras twee meter hoog is geworden. Dus laten we nou eens dat geld goed besteden en zorgen dat die mensen die straks allemaal deze dingen om hun oren krijgen waar ze niks aan kunnen doen, dat we die een beetje gaan helpen rond te komen, want er zijn een heleboel mensen. Dan hebben we de sociale basis, nou altijd gesodemieter hoe dat gaat hè. Te weinig geld, te veel clubs die geld moeten hebben. Nou we hebben net de coronacrisis achter de rug, dus mensen staan te trappelen om wat te gaan doen en waar melden ze zich dan aan? Bij de burgerinitiatieven, bij wijkraden, bij de zelfhulporganisaties.

Nou laten we die mensen nou eens vijf ton extra geven zodat ze gewoon een goede start kunnen maken, dat iedereen zijn ideeën kwijt kan. Volgens mij, wie had het er nou net over, mevrouw Verhoeff of GroenLinks? Maar een van die goeie clubs had het er al over, dus ja, helemaal in mijn straatje. Dan hadden we nog natuurlijk het vaste onderwerp van Trots Haarlem, handhaving. Hoe vaak hebben we al niet moties ingediend voor meer handhaving? Eén op de 5000 is de gouden regel. We hebben laatst weer gezien Domus-plus. Hele volksstammen wilden dan eerst even met handhaving alle problemen oplossen voordat de Domus-plus met de nieuwe weg wordt geplaatst. Nou, dan hebben we toch een paar mensen extra nodig, dus ik verwacht van al die mensen, ik zal nog even nakijken welke partijen die motie hadden ingediend zodat ik ze vorige periode, tweede termijn, met namen kan noemen, en even goed kan kijken of ze allemaal voorstemmen, want dan gaan we gewoon wat meer handhaving in de stad doen, want de stad groeit en we hebben er steeds meer nodig. Even kijken. O ja, over het Frans Hals Museum. Ja, ik vermoed dat het college drie ton wil uitgeven omdat ze belangrijk vinden dat het Frans Hals Museum blijft bestaan en dat de kunst toegankelijk blijft voor de Haarlemmer. Corrigeer me straks als dat niet zo is, als u daar een andere reden voor heeft.

Maar als dat zo is dan zou ik zeggen: inventariseer nou eens, en dat is ook een motie, alle kunst in het bezit van de gemeente Haarlem en waar dit zich precies bevindt en of het wel toegankelijk is voor de Haarlemmers die wij zoveel en zo graag mogelijk gunnen dat zij kunnen genieten van de kunst. Nou, dan lezen we ook nog in het stuk dat de nieuwe fietsenstallingen in aanbouw zijn. Hartstikke goed, want die fietspaden beginnen echt overvol te worden. Als je, ik kom net nog over de verfrollerbrug, nou dan is het nog geeneens coronatijd, dus je mag weer hutje mutje op elkaar staan en niet die anderhalve meter, maar de laatste drie die staan gewoon op de weg, dus er gaan er een paar onder de vrachtwagen komen straks, dus we moeten er echt wat aan gaan doen. Dus als we daar nou die nieuwe fietsenstallingen bouwen bij de Hudson’s Bay en het Houtplein, nou u raadt hem al: stop er dan meteen een openbaar toilet in die rolstoel toegankelijk is. Dan hebben wij het ... Mevrouw Verhoeff had het ook al over bouwen, bouwen, bouwen. Dan hebben we de motie Bouwen, bouwen, bouwen wordt Printen, printen, printen. Dus dat wordt waarschijnlijk de nieuwe leus bij de verkiezingen van de PvdA. En dan, want wat hebben wij: de motie 3D.0 Bouwen, bouwen, bouwen wordt Printen, printen, printen. Ik heb het voorrecht gehad om de uitvinder van het 3D-geprinte huis te kunnen spreken.

Heel interessant gesprek. Ik ben uitgenodigd en ik mag al mijn vrienden van de raad meenemen als we ons aan de coronaregels houden en misschien wethouder duurzaamheid en wethouder bouwen. Misschien wat bouwjongens die thuis zitten te kijken. Ja jongens, jullie mogen misschien ook mee. Ja laten we dan eens wat heel, wat leuks en wat origineels gaan doen in Haarlem en gewoon ergens, je zou bijvoorbeeld kunnen denken bij de Koepel, daar die 250 startershuisjes, dat die gewoon 3D geprint worden. Dat we ook eens een keertje koploper worden op iets goeds en niet alleen maar met geen hondenbelasting afschaffen en de duurste stad, maar gewoon iets moois als zo’n hele wijk die 3D geprint is, want dat gaat snel! Dat gaat echt heel snel. En het mooie van 3D geprint is natuurlijk dat je precies ziet van tevoren: dit wordt het huis en zo wordt het huis ook, dus dan kan u als

18

wethouder die vergunning, want mevrouw Verhoeff, dat heeft er ook mee te maken, dat die vergunning een beetje snel wordt afgegeven door dat college die zo graag bouwen, bouwen, bouwen wil, printen, printen, printen. Dus daar gaan we naartoe als jullie willen. De volgende keer neem ik de uitnodiging mee, zodat we dat voor donderdag geregeld hebben, want in augustus gaan die mensen erin en dan mogen we er niet meer naartoe. Maar dan kunnen we in het huis kijken en dan kunnen we naar de fabriek van de 3D-printer kijken en dan kunnen we én die beroemde professor spreken, die nu wereldwijd overal gevraagd wordt. Wij als Haarlem hebben dat unieke voorrecht. Dan nog even over samen gaan doen, hè want we hebben het vaak over samen doen. Het was geloof ik de leus van dit startende college. Nou wat maken we vaak mee bij Kadernota's en begrotingen? Het wordt allemaal afgetikt, tot op de euro wordt het uitgegeven en dan kom je als goedwillende oppositiepartij en dan zeg je nou ik heb toch een heel goed idee over ik noem maar een zijstraat, die 3D-printer, een mobiel toilet ergens. Ja dat is hartstikke goed, maar daar hebben we geen geld meer voor.

Nou als we nou deze motie aannemen dan spreken we voortaan af dat we voor de oppositiepartijen, en let op, na maart 2022 kunt u ook gewoon oppositiepartij worden, je weet het maar nooit, en dan kunt u altijd zeggen: ja, mijnheer Van den Raadt, u bent nou wethouder, maar ... Zo, dus nou, hartstikke goed. Maar dan houden we dus altijd een bepaald bedrag apart in de begroting en de Kadernota waar dan de ideeën en de wensen van de oppositie mee betaald kunnen worden. Dus dan krijgen we tenminste ook die goeie ideeën erin en niet alleen maar van jongens we hadden 6 miljoen en we hebben 6 miljoen precies gespijkerd, dus jullie kijken ernaar en jullie staan erbij, maar jullie krijgen toch niks. We gaan het gewoon allemaal samen doen. En dan had ik geloof ik als laatste nog de motie over verifieerbare stukken, want het verbaast mij wel eens dat je stukken krijgt, verbaast me eigenlijk best vaak, en dan staan er dingen in van: ja, de jeugd heeft geen interesse meer in auto's en daarna lees je een artikel dat er nog nooit zo veel tweedehands auto's zijn verkocht. En dan denk ik ja, waar komt nou die wijsheid vandaan dat de jeugd geen auto zou willen hebben? Dat is dan een voorbeeld hè, je kunt elk ander voorbeeld ook opnoemen. En dan denk ik ... De voorzitter: U bent bijna door de tijd heen. De heer Van den Raadt: Ja daarom! Maar het is zo goed.

Dat je dan een sterretje erbij zet en daaronder een voetnoot, dat je zegt: nou, deze beroemde uitspraak of deze wijsheid komt hier en hier vandaan, u kunt het verifiëren en het klopt. Want anders moet je eindeloos technische vragen stellen en dan blijkt soms, dat heeft mevrouw De Raadt ook wel eens ontdekt, dan blijken er sommige dingen helemaal niet te kloppen. Dus, dank u wel. De voorzitter: Dank u wel. En met deze woorden nog in onze oren, kunnen wij de maaltijd gaan gebruiken. Ik schors daarvoor de vergadering en ik denk dat wij gaan proberen om rond 19:45 uur weer verder te gaan. Ik schors de vergadering en ik wens u smakelijk eten. ... van ongeduld, althans sommigen van u, om te gaan luisteren naar mevrouw Leitner. En die zit er helemaal voor klaar. Dus ik stel voor dat wij de vergadering gaan hervatten. Sterker nog, ik open de vergadering weer. Het woord is aan mevrouw Leitner. Mevrouw Leitner: Ja, die er net helemaal in zat en toen na de pauze dacht: o ja. Aandacht, karretjes. Nou dat is voldoende. Voor mij is dit een heel bijzonder moment in een heel raar jaar. Het is mijn achtste Kadernotabehandeling als fractievoorzitter en ook mijn laatste. Vorige week is Meryem Çimen gekozen tot lijsttrekker. Gefeliciteerd, ik wens haar heel veel succes. En mijn eerste Kadernotabehandeling was in 2013 als vervanging van een zieke Louise.

Weet je het nog? Mevrouw Van Zetten: Zeker, want ik was ziek.

19

De voorzitter: U heeft een interruptie van mevrouw Van Zetten. Mevrouw Van Zetten: Als ik er iets van moet zeggen: dat was echt een hele leuke Kadernota. Mevrouw Leitner: Ja. Mevrouw Van Zetten: Want toen vertrok er wel een wethouder van GroenLinks. Mevrouw Leitner: Ik ga dit wel missen. Maar gelukkig hebben we de begroting nog. Dat laatste zal het college ook regelmatig gedacht hebben, want dat ademt deze Kadernota in alles uit. Gelukkig hebben we de begroting nog voor de echte besluiten. En eigenlijk is de Kadernota het belangrijkste document in de planning en control cyclus. Dat is het moment waarop het college haar keuzes en kaders neerlegt voor de begroting. Het moment waarop de raad kan bijsturen en dat doen we vaak dan ook gretig. Zo'n honderd moties bij de behandeling is geen uitzondering. Wij hebben daar ook een speciale chef, chef moties, voor aangesteld. Misja doet dat al vele jaren met verve, onze chef moties. De heer ...: Ceremoniemeester. Mevrouw Leitner: Ja. In jargon heet het dat de Kadernota dit jaar beleidsarm is. In lekentaal betekent het dat er eigenlijk niet zo veel in staat. Deze Kadernota staat niet veel in. Er zijn zoveel onzekerheden in dit rare jaar dat het bijkans onmogelijk is om de begroting al in de steigers te zetten.

Maar wat gaat het college doen als die onzekerheden er over een paar maanden nog zijn? Wat wordt dan het plan de campagne? De begrotingsbehandeling neemt daarom dit jaar in belang toe. En ook dat is weer een tijdelijke gedragsverandering die dit coronajaar ons afdwingt en waarvan we ons later eens serieus moeten afvragen of dat niet beter bevalt dan het oude. Want deze raad, of de raad, heeft van natuurlijk namelijk de neiging om van de Kadernota en de begroting twee soorten van algemene beschouwingen te maken, inclusief het bijbehorende motiefeest. En om dit experiment luister bij te zetten dient D66 daarom dit jaar vooralsnog bij deze Kadernota geen moties of amendement in, waarop we dan toch meteen twee uitzonderingen in het leven moeten roepen, maar de ene is dan ook: raadsbreed dienen we natuurlijk een motie in voor de griffie. En een samen met de coalitie en hopelijk later ook de ChristenUnie om de differentiatie van de afvalstoffenheffing te corrigeren, want dat is onvoldoende verder gebracht ten opzichte van de begrotingsbesprekingen vorig jaar. Toch zijn er vanavond een aantal kaders waar ik het met u over wil hebben en dat zijn achtereenvolgens de financiën, het sociaal domein en corona. En daarbij zet ik dan steeds een andere bril op. Allereerst de financiën. Het is maar net met welke bril je kijkt.

Aan de ene kant lijkt het op papier heel goed te gaan en de algemene reserve staat de ratio op 1,9 bijna goed, bijna goed, de reserves zijn gegroeid, schuldquote 75%, voor het eerst in mijn raadstijd in het groen. Ik had niet gedacht het ooit nog mee te maken en toch stemt het me niet vrolijk. D66 maakt zich grote zorgen over de enorme boeggolf aan investeringen die we voor ons uit aan het duwen zijn en de oplopende onderhoudsvoorraad. Het college zegt heel opgewekt: we hebben alle voorbereidingen getroffen dus we krijgen het in 2022 wel voor elkaar. College, kijkt u ons eens recht in de ogen bij de begroting en laat beter uitgewerkt zien welke investeringen u realistisch denkt op te pakken en wat er dan echt uitgesteld moet worden. Want wij willen namelijk dat er nog zoveel mogelijk terechtkomt van onze ambities op groen en duurzaamheid. Hier ook het mooie tienpuntenplan. D66 maakt zich al langer zorgen over het feit dat de gemeente Haarlem zo langzamerhand een kampioen in plannen maken is geworden, maar die plannen vervolgens jaren moeten wachten op uitvoering. Dat zorgt voor extra kosten, omdat vrijwel nooit zo is dat Haarlem een eerder plan zonder wijzigingen en inspraak kan uitvoeren. College, hoe kijkt u hiertegen aan? En dan concreet: wanneer gaat het

20

college aan de slag met de groene Singelgracht waar we vorig jaar een motie over hebben aangenomen. En hoe zorgen we dat de plekken zoals de Raaksbrug echt leefbaar worden? Het college stelt voor een paar knelpunten in het zonemanagement op te vullen en te dekken uit de reserve groei. En hoewel deze D66 het doel steunt hebben wij moeite met deze dekking. De reserve groei is bedoeld voor de algemene voorzieningen die nodig zijn als gevolg van de groei en wij willen het college verzoeken om bij het opstellen van de begroting te komen met een andere dekking. En daarbij roepen we het college ook op om met een voorstel te komen om de extra middelen uit de meicirculaire zo snel mogelijk te besteden. Graag een reactie van de wethouder daarop. Afgelopen jaar hebben we met een positief resultaat afgesloten, terwijl wij juist dit jaar de OZB voor de Haarlemmers hebben verhoogd. De D66 staat achter die keuze ... De heer Boer: Voorzitter? De voorzitter: Ja, de heer Boer. De heer Boer: Ja, goed om te horen dat D66 kritisch is over de dekking met betrekking tot de reserve groei, maar zoals u mijn fractievoorzitter heeft gehoord, de heer Rutte, hebben wij ook een kritische opmerking gemaakt over de greep uit de reserve beheer en onderhoud. Nou ken ik u ook, ook al vanuit de eerste coalitieperiode, als iemand die voor beheer en onderhoud staat.

En, kijkt u daar ook nog kritisch naar? En wilt u eens serieus naar onze motie ook kijken? Mevrouw Leitner: Daar gaan we zeker heel serieus naar kijken, dat doen we alleen woensdagavond met de gehele fractie, dus daar kom ik in de tweede termijn dan op terug. Die toezegging heeft u. De OZB. Wij staan achter die keuzes toen, we moesten toen bezuinigen. Maar nu weten we dat Haarlem een zogenaamde coronavoordeelgemeente is en in dat licht vind D66 de voorstellen om de tarieven van de afvalstoffenheffing te differentiëren onacceptabel, aangezien dat ervoor zorgt dat er voor Haarlem, voor gezinnen, tot een van de duurste gemeenten van Nederland gaan behoren. Ook het doortrekken van de SPA, wat weer tot een hogere afvalstoffenheffing leidt, vindt D66 op dit moment, dat Haarlem tot de top zes van duurste gemeenten hoort, onacceptabel. Wat D66 betreft verhogen we de lasten niet meer verder totdat we tot het gemiddelde van de G40 behoren. Dan het sociaal domein. Het tekort van het teveel. Van deze beleidsarme kadernota gaat maar liefst een kwart over de jeugd en de Wmo, dus ook een kwart van mijn tekst gaat erover. Maak uw borst maar nat. We spreken met mooie woorden over transities en transformaties en het college doet voorkomen alsof de financiële tekorten leidend zijn voor de benodigde transformatie, maar ook hier is maar net met welke bril je kijkt. Ik heb een andere.

Er zijn grofweg twee groepen raadsleden, ik heb ze vanavond ook weer gezien: degenen die denken dat als het Rijk nu maar structureel met voldoende geld over de brug komt, dan zijn we uit de problemen. En degenen die vinden dat er structureel iets niet goed zit. En volgens D66 is er structureel iets mis in ons stelsel van jeugdzorg en Wmo. In zo'n rijk land als Nederland kan het toch niet zo zijn dat kinderen en ook ouderen met problemen niet geholpen worden? Dat hoor ik vaak en daar zijn wij het ook helemaal hartgrondig mee eens. En tegelijkertijd is dat een dogma dat ons in de weg zit. Geld mag eigenlijk nooit het probleem zijn. En dat is het ook niet. Sinds de decentralisaties is in 2015 is het budget in de jeugdzorg gestegen van 28 naar 38 miljoen. Jeugdzorg en Wmo samen is in één jaar met 9 miljoen gestegen tot 63 miljoen. Laat die bedragen even op u inwerken als er gezegd wordt: Haarlem beknibbeld op de zorg. We geven steeds meer geld uit, maar wordt de geleverde zorg aan de mensen ook beter of moet het systeem anders? En let wel, D66 zegt niet dat minder geld de oplossing is, maar meer geld vaak ook niet. Professor Damiaan Denys, voorzitter van de Nederlandse vereniging van psychiatrie schrijft in zijn boek: dit teveel levert een tekort op. We willen teveel, we kunnen teveel.

Door de huidige welvaart is er meer geld en personeel beschikbaar om het nog fouter te laten lopen. Nederland heeft de hoogste psychiaterdichtheid ter wereld, om

21

over psychologen nog maar niet te spreken. En toch staan er nog vacatures open. Er is gewoon te veel. Kinderen in de jeugdzorg krijgen te maken met tien tot zestig verschillende medewerkers. Er is gewoon te veel. En daarnaast kunnen we ook gerust stellen dat de meeste kinderen met problemen het gevolg zijn van ouders met problemen. Psychiater Peter Dijkshoorn stelt dat de meeste uit huis geplaatste kinderen ouders met een trauma hebben. En we praten hier al zo lang over een gezin, een plan, een regisseur. Voor dit overbelaste systeem is dit gewoon te veel gevraagd. Wethouder, kunt u niet sneller, pragmatischer aan de slag met uw voorkeursaanbieder straks om de ouders van uit huis geplaatste kinderen te behandelen, direct, voor hun trauma's? De afgelopen jaren na de decentralisaties is begrijpelijk hard ingezet op de zorgcontinuïteit en te weinig op de samenhang in het sociaal domein en de samenwerking. Dat moet anders en daarom steunt D66 de regionale visie jeugdzorg en willen de inzetten op uitstroom van kinderen uit de jeugdzorgcarrousel. Hier heeft D66 vorig jaar ook om gevraagd in onze motie Waar blijft toch dat plan. Nou wethouder, hoe staat het ermee? Alles toont aan dat er een crisis is in de geestelijke gezondheidszorg en hoe we dat hebben georganiseerd.

Er is overaanbod voor de lichte gevallen en de moeilijke gevallen sturen we van aanbieder naar aanbieder en blijkt het lastig een plek te vinden. We zien ook dat zorgaanbieders in deze raad too-big-to-fail zijn en waar de gemeente dan alsnog de rekening van krijgt. Wat D66 betreft kan en mag dat niet alleen een probleem van de gemeente zijn en moeten we naar samenwerking met die aanbieders om mensen zo goed mogelijk te helpen en precies daarom steunt D66 ook het model van de aanbesteding in een dialooggerichte aanpak. De voorzitter: Dank u wel. U heeft een interruptie van de heer Smit. De heer Smit: Ik luister heel geïnteresseerd met u mee en daarom één vraag: kunt u zich voorstellen dat uithuisplaatsing ook juist een situatie kan creëren van nieuwe traumatische ervaringen bij kinderen? Je hoort tegenwoordig, vind ik, te vaak en te veel en te snel over uithuisplaatsingen. Ook dat is misschien weer een product dat te gretig wordt ingezet. Mevrouw Leitner: Nou ga ik niet hier pretenderen dat ik alle oplossingen heb voor de problemen in de jeugdzorg, maar ik vind het fijn dat u ook op dat abstractieniveau wilt nadenken over wat er gebeurt in de jeugdzorg. Want ik ben het inderdaad met u eens dat, de kinderen die uit huis geplaatst zullen waarschijnlijk ook gewoon ouders hebben die van ze houden.

En elk kind zou het recht moeten hebben om op te groeien op een plek met mensen die van je houden. Dat zou het streven moeten zijn van iedereen die daar bezig is in de jeugdzorg. En daarom permitteer ik mij deze laatste Kadernota gewoon een iets beschouwender betoog ... De voorzitter: U heeft nog een interruptie van mevrouw Klazes. Mevrouw Klazes: Ja dank u wel voorzitter. En dank u wel mevrouw Leitner. Ik hoor veel mooie zaken over jeugdzorg en wij delen een bepaalde visie hierop, dat hoor ik ook wel. Nu hoor ik u zeggen dat u bang bent dat er partijen worden opgericht die too-big-to-fail zijn. Dat hoor ik u net zeggen. Denkt u dat deze vorm van aanbesteding, de dialooggerichte aanbesteding, die toe gaat naar twee grote partijen, tegemoetkomt aan uw vrees of aan uw hoop? Mevrouw Leitner: Nou, dat had ik eigenlijk '...' in het betoog zitten. Wij gaan hopen, gaan ervan uit, dat de kansen die in die dialooggerichte aanbesteding zitten, dat die er juist voor zorgen dat we voorkomen dat we in zo'n situatie terechtkomen. We kunnen onder andere ervoor zorgen met de samenwerkende gemeenten dat we ook een gelijke vorm van administratie voor die aanbieders hebben, zodat ze ook niet voor alle gemeenten het weer verschillend moeten doen. De wethouder die zal daar ongetwijfeld in zijn betoog nog wat over gaan

22

vertellen, maar de situatie zoals we die met Kenter gehad hebben, die willen we juist voorkomen en daar zien wij mogelijkheden in met deze dialooggerichte aanpak. De voorzitter: Mevrouw Klazes. Mevrouw Klazes: Heel kort, ik vind het namelijk heel interessant, want ik was hier namelijk naar op zoek in de bijdrage van uw collega in de commissie Samenleving. U bent op de hoogte van het feit dat we nu toewerken naar een systeem met twee strategische partners. Dat betekent dat wij een grote partner gaan optuigen die misschien wel too-big-to-fail wordt. Dus ik ben een beetje verwarring over uw wens en uw vrees. Mevrouw Leitner: Ja u haalt met name too-big-to-fail, want dat was een andere taal, dat blijft hangen, dat begrijp ik. Maar wat ik wilde zeggen was dat het niet zo mocht zijn dat de rekening dan altijd bij de gemeente komt te liggen en dat we daar in samenwerking ook uit moeten zien te komen. En dat moeten zien te voorkomen. Of dat gaat lukken, of dit dan de heilige graal is, nee mevrouw Klazes, dat weet ik ook niet. Maar wij vinden het een interessante aanpak die kansen biedt. De voorzitter: Dank u wel. Gaat u verder. Mevrouw Leitner: Tenslotte denkt D66 dat we bij de jeugdzorg een mentale shift moeten maken, want sommige dingen horen gewoon bij het leven.

Je kunt in onze samenleving namelijk niet meer afwijken van de norm zonder gestoord te zijn en we moeten ons ook gaan afvragen of we mensen en kinderen nu echt gaan helpen of dat we ze verder willen perfectioneren en optimaliseren van kinderen die niet voldoende aan het systeem zijn aangepast. Als een kind niet lekker gaat dan is de zorg niet altijd de oplossing. Een andere sportclub misschien wel. Wij willen ervoor zorgen dat het dagelijks leven de zorg overneemt en niet de zorg het dagelijks leven overneemt. Ten derde de corona. Wij zien namelijk door onze zonnige bril dat er in Haarlem ook leuke krachtige mensen wonen en werken en dat laat deze crisis ook echt weer zien. De veerkracht, ondernemerslust en creativiteit is ... De voorzitter: Die bril gaat wel heel sneller af. Mevrouw Leitner: Ja, die is een beetje donker. Ik zet hem even op mijn hoofd. De creativiteit en ondernemingslust is ongelooflijk inspirerend om te zien en economisch komen we er wel weer bovenop, zo lijkt het nu. Het gaat ons ook niet alleen om het economisch herstel, maar ook om het mentale herstel. Corona en de coronamaatregelen laten bij sommige groepen hun sporen na en D66 vraagt in het bijzonder aandacht voor de jongeren die op sociaal gebied een tijd tot stilstand zijn gekomen in hun ontwikkeling.

Wethouder onderwijs, D66 heeft onlangs een motie ingediend A little less conversation, a little more action, om ervoor te zorgen dat de gemeente snel plannen zou ontwikkelen om de jongeren in de stad weer te reactiveren en met elkaar in verbinding te brengen. Wij hebben hier, in ieder geval de kinderen van onze fractie hebben dat nog niet concreet gemerkt, dus wij willen graag van u weten of de gemeente en hoe de gemeente deze zomer nog gaat organiseren dat jongeren weer in contact met elkaar komen. En dit is dan ook hét moment om de al langer en breder klinkende oproep vanuit het onderwijsveld om voor een bredere en langere brugklasperiode, om die handen en voeten te gaan geven. D66 kijkt ook met enige zorg naar het tekort aan brede scholengemeenschappen in Haarlem. Wethouder onderwijs, kunt in gesprek met het onderwijsveld gaan om de ambitie om kinderen meer kansen te geven door de brugklas te verlengen en wilt u ook kijken wat u kunt doen om de samenwerking tussen de lycea en de vmbo's, de losse vmbo's, tot samenwerking te brengen en te stimuleren de ambitie om meer brede scholengemeenschappen in Haarlem te realiseren. D66 vindt het

23

tenslotte belangrijk dat het college inzet op het welzijn van de bewoners van Haarlem. De afgelopen anderhalf jaar heeft ons duidelijk gemaakt dat mensen in goede gezondheid minder last hadden van het coronavirus, maar ook los van dit virus gewoon langer leven. Het college roepen wij dan ook op om het laaghangende fruit uit het coalitieprogramma en de aangenomen moties en voorstellen voor de gezonde levensstijl te bevorderen en te plukken. De beloofde 10.000-stappen-routes, de 30 km/uur en de ruimte voor de voetgangers en de fietsers houdt ons gezond en dat houdt ons in beweging. Nou, dan tenslotte toch echt de zonnebril, want we gaan hopelijk een mooie zomer tegemoet. De stad laat zich weer van haar mooie en gastvrije kan zien. Het college is creatief en flexibel geweest om de inwoners zo goed mogelijk te ondersteunen en door deze periode te helpen en nu moet ze zich opnieuw herpakken en schrap zetten voor de eindsprint van deze raadsperiode en zoveel mogelijk ambities daadwerkelijk opzetten. Maar wij hebben een positieve bril ... Welke is het meest ... Ik had een roze bril mee moeten nemen, die heb ik ook nog. Maak zo veel mogelijk ambities waar, maar gelukkig hebben we de begroting nog. De voorzitter: Dank u wel. Mevrouw Leitner: En dan had ik eigenlijk een interruptie van mijnheer Bloem gewild die mij dan ging vragen wat ik van zijn motie vond.

De heer Bloem: Voorzitter, de SP is een beetje afgehaakt toen u zei dat we kinderen in plaats van goede zorg maar een andere sportclub moesten doen. Ik denk dat die roze bril echt iets te hard op uw hoofd is verankerd. De voorzitter: Mevrouw Leitner om is dat voldoende uitnodiging om nog uw laatste opmerking te maken? Of? Mevrouw Leitner: Nah, ik ga dat in de tweede termijn bij mijn reactie op uw motie doen. De voorzitter: Ja, dat lijkt me uitstekend. Daar heeft u eigenlijk geen tijd meer voor, dus ik heb het idee dat de heer Smit toch een vooruitziende blik had net. Dus ik geef hem snel het woord. De heer Smit: Dank u wel mijnheer de voorzitter. Ik heb helaas maar één bril en dat is na mevrouw Leitner, dus niet zo leuk dat u dat allemaal gedaan heeft met die brillen, want nou met een bril is het wel wat magertjes. Ik ga het proberen toch. Collega's, college, geachte Haarlemmers en Spaarndammers die meekijken en meeluisteren. De raad beter in positie is een ambitie van het seniorenconvent en voor luisteraars en kijkers: dit is de periodieke vergadering van de fractievoorzitters. Om de raad beter in positie te krijgen is een griffie nodig die formatie heeft om de raad ook beleidsmatig te steunen. Daartoe is nu ook een motie vormgegeven. Eigenlijk gaat het om de raad terug in positie. In dit licht hebben wij de Kadernota en de behandeling vanavond bezien.

De Kadernota, 45 pagina's. Op de kaft staat Kadernota en op pagina 1 wordt uitgelegd dat het eigenlijk meer lijkt op een kaderbrief zoals vorig jaar gepresenteerd. Daar is wel enig begrip voor, omdat we gewoon nog niet weten wat de gevolgen zijn van de coronacrisis. Naast alle hoop op een herstel van de economie lijkt er ook veel schade te zitten in onze maatschappelijke infrastructuur, in de haarvaten van onze stad. De financiële positie van de gemeente maakt het mogelijk om op de meest kwetsbare mensen te blijven letten. Dat betekent dat OPHaarlem een zo open mogelijke begroting 2022 wil met beschikbaarheid van voldoende middelen om in het jaar 2022 te kunnen bijsturen. En we horen graag of het college dat beeld ook deelt. OPHaarlem maakt zich grote zorgen over een verscherping van de tweedeling in onze stad en het is al een paar keer genoemd, onder andere door de SP. En wij vinden ook dat een lastenstijging voor veel Haarlemmers niet verantwoord is en zeker niet een slot op de zorg voor mensen die het op dit moment nodig hebben. Dat lijkt ons gevaarlijk en die tweedeling verder verscherpen. Maar, en dat is een maar met

24

hoofdletters, geachte Haarlemmers, er zitten nog acht bijlagen bij de dunne Kadernota. Samen zijn die goed voor 245 pagina's. Ik heb het voor u geteld. In totaal dus zo'n 290 pagina's. En die 245 pagina's staan vaak vol beleidskeuzes. Kortom, met de dunne Kadernota worden optisch beetgenomen. En verder ‘...’ raadsstuk dat alle besluitpunten uit de Kadernota en de bijlage bevat of zou moeten bevatten. Daar staan evenwel veel beslispunten uit de bijlagen niet in. Die beslispunten heeft het college, sorry, fietst het college er gewoon even doorheen vanavond en donderdag. We hebben pakweg tien minuten tijd, OPHaarlem, om naast de Kadernota en alle bijlagen ook de financiële voortgangsrapportage te becommentariëren. En met dank aan de voorzitter, maar die tien minuten leek zelfs al niet haalbaar. Waar ook talloze beslissingen in voorgelegd worden: 21 voorstellen in de voortgangsrapportage met 27 punten. Die vinden we op een paar na niet terug in het raadsstuk. In het raadsstuk staan ruim 40 beslispunten en nu opgeteld met de bijlagen, dat wil zeggen daar zitten ook weer beslispunten in, zal het wel richting de 100 gaan. Beleidsarm, ha ha. Door de bomen het bos niet meer zien, daar lijkt het meer op.

En ik merk overigens aan de bijdragen van mijn voorgangers dat je met een Kadernota praat over de grote lijnen, maar daarmee gaat een enorme lading aan beslispunten, glijdt eigenlijk door onze vingers en die hebben we donderdagavond niet gezien en niet besproken. De duurzaamheidsbegroting, leuk dat deze er ligt, nog een broos begin en raar dat we die niet eerst in de commissie hebben behandeld zodat daar een advies aan de raad uit voort kon komen. Vanwege onze allergieachtig gedrag bij het horen van het woord verbonden partijen, geeft OPHaarlem het college niet de ruimte om nu al voorstellen te gaan maken voor gelaagdheid in het voldoen van verbonden partijen aan toekomstige informatie-eisen in het kader van de duurzaamheidbegroting. De nota Bevorderen van het herstel na de coronacrisis. 22 mogelijke maatregelen en welke status hebben die komende maanden? Dit zou in de commissie behandeld dienen te worden als een opiniestuk. Wel weer 20 pagina's die je ook weer even moet lezen. De coalitie zal deze rommelige bulk wel weer accepteren. Maar OPHaarlem constateert dat de raad niet in positie is. Goede besluitvorming en discussie over alle stukken is eigenlijk niet mogelijk en de raad lijkt dus niet in positie.

Vraag: kan het college toezeggen dat er volgend jaar in ieder geval twee raadsstukken worden aangeboden, namelijk een raadsstuk Kadernota en het raadsstuk Voortgangsrapportage. De laatste Kadernota van dit college en deze coalitie gaan voorbij aan alle rafelranden die ons college met zich mee draagt naar 2022. Rafelranden, openstaande dossiers, die vaak effecten zullen hebben op de begroting 2022 en volgende jaren. De afgelopen jaren zijn we geconfronteerd geworden met een college dat steeds meer zelf wil doen en steeds minder met de raad en eigenlijk wel losgezongen lijkt van de gemeenteraad en dus zelfs ook van de coalitie. Het verder op afstand zetten van de raad kun je zien als een rode draad in deze dossiers. Ik noem er een paar: de nota Verbonden partijen, '...', Spaarnelanden. Drie in elkaar overlopen de dossiers. De gemeenteraad mag dan wel kaderstellen in de nota Verbonden partijen, maar dan houdt het ook echt op. De controle is aan het college voorbehouden. En Spaarnelanden mag als verbonden partij ongecontroleerd in de 20% vrije ruimte zijn gang gaan samen met niet meer te controleren ambtenaren.

Het college, met name wethouder Roduner, beweert bij hoog en bij laag over geen enkele informatie over de schimmige wereld van de BV waar de deelnemingen en '...' inzitten te beschikken en nog steeds zijn er raadsleden die vinden dat dit hun kaderstellende en controlerende rol niet belemmerd. Naar onze mening moet Spaarnelanden terug naar een goede uitvoering van de contractuele afspraken en geen speelruimte meer krijgen en de raad heeft de eindcontrole op de verbonden partijen en niet het college. En het betekent dat wij uiteraard meegaan in een onderzoek om te kijken naar de positie van Spaarnelanden om aan die goede uitvoering van de basale taken tegemoet te komen. Onze ambtelijke formatie. Ooit moest de RKC eerst een onderzoek doen naar de kwaliteit van onze IT voordat wethouder Botter aan het werk ging en al lerend ging constateren dat er enorme achterstanden waren. Het siert hem dat hij OPHaarlem dankte voor de eerder gedane waarschuwingen. Nu is het bureau Berenschot dat een heel stevig eigenlijk vernietigend rapport over onze ambtelijke organisatie heeft gepresenteerd en ook nu weer hebben wij geen enkel eerder signaal van wethouder Botter gehad. De ambtelijke formatie heeft onvoldoende zicht op de missie en visie en op daarvan afgeleide doelen en heeft

25

onvoldoende hechting met de stad en met de raad. Dat betekent voor veel medewerkers extra aandacht voor wazige structuren en niet duidelijke organisatielijnen. De effectiviteit van de inzet is daarmee ook niet op niveau. Er wordt heel hard gewerkt, maar in nauwelijks functionerende structuur gaat er veel energie verloren. OPHaarlem heeft al een paar jaar lang gewaarschuwd voor de te snel groeiende formatie. De waarschuwingen van OPHaarlem blijken terecht. Er zijn veel gesignaleerde knelpunten en die los je het best op met deskundigen die op maat kunnen functioneren in een efficiënte organisatie. OPHaarlem geeft steun aan onze gemeentesecretaris, die het aandurft om de uitgangspunten van 2018 die niet of nauwelijks zijn aangepakt door haar voorganger alsnog te implementeren en niet de vlucht naar voren wil maken in weer een nieuwe organisatie. En dat vind OPHaarlem dapper. Geachte wethouder, hoe gaat u de gemeentesecretaris en de directie ondersteunen en faciliteren? Graag een duidelijke toelichting. En vindt u ook dat u de raad eerder had moeten informeren? OPHaarlem dient een motie in om de ambtelijke formatie niet uit te breiden in 2022, want er zitten wederom voorstellen tot uitbreiding in de Kadernota. Die uitbreiding is ook niet nodig gezien het aantal openstaande vacatures. Overigens dat er veel vacatures zijn is bekend. Hoeveel lijkt de organisatie nu niet te weten.

Eerst dient er duidelijkheid, duidelijk zicht te komen op het functioneren van de organisatie en daarmee kan een onderbouwde visie op de formatie en de omvang beschikbaar komen. Dat betekent dat als het college vindt met de raad, en de raad vindt met het college, dat er op een aantal plekken deskundigen moeten worden aangenomen, dan kan dat, maar dan binnen de formatie die er nu is en gegeven het aantal vacatures kan dat prima. En op het moment dat je weet hoe de organisatie inderdaad er goed voorstaat en efficiënt en effectief werkt, dan weet je ook of de formatie die je dan hebt toereikend is. Nu is het voor een deel niet toereikend vanwege de inefficiency en de ineffectiviteit. De verwerving jeugdzorg, zorg in de wijk en Wmo. Witheet waren de gemeenten toen op 1 januari 2015 het Rijk vele zorgvormen waaronder de jeugdzorg over de schutting gooide en ook nog eens een bezuiniging erop binnenhaalde. Nu lijken we bezig als gemeente Haarlem ditzelfde kunstje ook te doen. De signalen lijken op rood te staan, voor toenemende kosten zie Amsterdam, maar de aanbesteding moet doorgaan want er is een bureau ingehuurd dat naar het lijkt één liedje kent en de ambtelijke organisatie lijkt niet de capaciteit te hebben om op een ander format over te stappen.

Wethouder Meijs en Botter geven aan dat de kosten niet meer in de hand te houden zijn, maar informeren de raad niet over de detaillering van de huidige kosten. 12 miljoen extra komt erbij voor de zorg en bij elke gelegenheid roept wethouder Botter toch dat de toch dat de ‘...’ ontwikkeling het grote zorgpunt in de gemeentelijke financiën is. En mevrouw Leitner, er gaat heel veel in om, en de zorgen deel ik, maar die 12 miljoen, die gaat er komen. En dan denk ik dat je moet constateren met elkaar dat je moet blijven oppassen, dat je moet blijven werken aan zorg die wellicht beter past bij 2022 en volgende jaren. Maar de acute druk is eraf en er is tijd voor haar overweging. Dus het jachtige, het nu rennen, het doorduwen, dat ziet OPHaarlem niet zitten. Ondertussen wordt er met personele belangen gesjoemeld, want gaan ambtelijke medewerkers van de sociale wijkteams hun rechtspositie kwijtraken en zijn zelfstandig gevestigde therapeuten wegwerpmateriaal voor hoofdaannemers straks. Dit dossier wordt er een van powerplay tussen vastgelopen wethouders en ambtenaren enerzijds en een groot deel van de raad. En het droeve is: aanbesteden hoeft helemaal niet. Nog steeds moet de raad alles uit de kast halen om niet buitenspel gezet te worden, want ja, met de regionale omvang is ook eigenlijk geen rol voor lokale gemeenteraad vinden de wethouders en hun ambtenaren.

OPHaarlem vindt dat er geen aanbesteding moet komen voor in ieder geval jeugdzorg en zorg in de wijk en wij gaan de strijd daarover vol aan. Ik heb geen tijd meer om in te gaan op het met geld smijten voor, als voorbeeld het warmtenet in Meerwijk. Tot ver in de jaren 30 is er enorm veel fossiele brandstof nodig om het koelwater van het datacenter op te stoken. We hebben wel genoten van de pragmatische visie van de voorzitter van Milieudefensie in Haarlem. Gewoon beginnen met straat voor straat isoleren. En naar onze mening, simpel op weg naar minder belasting voor het milieu, moet eerst dat laaghangend fruit geplukt worden en niet begonnen worden met een project waar de rijksoverheid geen geld in durft te steken. Wij hebben de voorstellen in de voortgangsrapportage niet met uw college kunnen bespreken. Wij kunnen ons in

26

een paar bestemmingsvoorstellen van het rekenresultaat niet of niet toereikend vinden, of vinden dat daarover eerst dialoog met de raad moet plaatsvinden. OPHaarlem vindt de wijze waarop de behandeling van de Kadernota vorm is gegeven niet leidt tot afgewogen besluitvorming. OPHaarlem zal goed luisteren naar uw beantwoording van de vragen, maar wij overwegen niet instemmen met het raadsstuk of het merendeel ervan. Dank u wel mijnheer de voorzitter. De voorzitter: Briljant. Nog drie seconden. Dank u wel. Dan gaan we naar, ik neem aan de heer Dreijer, van het CDA. De heer Dreijer: Ja dank u wel voorzitter. Ja het is al vaker gezegd: het college heeft gekozen voor een beperkte, dunne Kadernota, met overigens veel bijlages. En dit vanwege de vele onzekerheden en later dit jaar zullen de economische en inkomenseffecten voor veel mensen zichtbaar worden en de werkeloosheid zal waarschijnlijk nog wel oplopen. En de ontwikkeling van de algemene uitkering en de nieuwe systematiek van het verdelen ervan is nog ongewis. Je behoudend opstellen lijkt ons meer dan logisch. De meicirculaire laat zien dat we dit jaar en volgend jaar waarschijnlijk meer financiële ruimte zullen gaan krijgen. Er zat eens incidenteel geld zijn wat nog uitgegeven kan worden.

Op dit moment willen we nog voorzichtigheid betrachten en nog niet op de zaken vooruitlopen en nog geen grote claim op dit incidentele geld leggen. De budgettaire effecten voor 2021 worden verwerkt in de bestuursrapportage 2021 die in oktober zal verschijnen en dan weten we ook precies wat de stand van zaken is, met de kennis van dan hè. Aangezien het kort dag is om na de bestuursrapportage het geld daadwerkelijk uit te kunnen geven voor met name 2021 vraagt het CDA aan het college om het zomerreces te gebruiken en al in september met voorstellen te komen waaraan we het incidentele geld nog dit jaar en het begin van 2022 uit kunnen geven. Gaarne een reactie van het college hierop. Er wordt nu veel geld uitgegeven aan het vergroenen van de openbare ruimte en het CDA denkt dat dat op een andere manier beter kan worden besteed. In de stad zijn heel veel mensen die uiterst gemotiveerd zijn om te helpen bij het vergroenen van de stad en we roepen het college op om veel meer samen met de bewoners die vergroening te gaan doen in plaats van voor veel geld enkele plantvakken volledig door de gemeente aan te laten leggen. Samen, schouder aan schouder met de burgers de vergroening aanpakken. Zorg dat je met dezelfde financiën grotere betrokkenheid realiseert en een veel groter areaal kan vergroenen. En hele mooie win-win lijkt me.

Het CDA vraagt aan het college om per buurt en met de buurt vergroeningsplannen te gaan maken en er zijn al voorbeelden in de stad aanwezig. Ik noem even een hele concrete: dat is die van de Indische buurt. Die kunt u zo oppakken en eventueel kopiëren. Maar ga daarmee aan de slag. Natuurlijk zullen we zullen wat rechter erop zitten, maar doe dat in samenspraak natuurlijk met de opsteller daarvan. Als we dan toch zo lekker bezig zijn vergroenen dan zou het CDA graag in navolging van de vele andere gemeenten op een mooie locatie een Witte Anjerperkje realiseren. Het Witte Anjerperkje als blijvende herinnering en blijk van waardering voor de inzet van onze veteranen. Daarvoor dienen we de motie in met als titel Een blijk van waardering. De Waarderpolder. Het CDA is ook positief over de initiatieven die het college heeft genomen op het gebied van economie en toerisme en ik noem onder andere de economische visie Haarlem en het nieuwe convenant Waarderpolder, waar de focus op werkgelegenheid en duurzaamheid ligt. Het CDA is dan ook erg benieuwd naar de uitvoeringsplannen en zou graag een groene batenanalyse willen zien van de Waarderpolder.

Kan de wethouder dit voor de begroting aanleveren? En in relatie tot de werkgelegenheid had het CDA nog een vraag aan het college: is het college bekend dat er Europese subsidies beschikbaar zijn om de jeugdwerkloosheid te verminderen voor kwetsbare werkzoekenden te ondersteunen. Net als de VVD het ook al heeft opgemerkt: het college stelt voor om twee fte zonemanagement te dekken uit de reserve groei. Het CDA vraagt zich af of dit de juiste dekking is. Wij denken dat die dekking daar niet voor gebruikt mag worden. In de beantwoording op de technische vragen staat, naar wat de reserve groei is, de reserve groei is bedoeld voor de reservering van middelen voor de noodzakelijke uitbreiding van het

27

voorzieningenniveau als gevolg van de toename van de Haarlemse bevolking en niet om de bevolking te laten groeien. Dat laatste stukje heb ik er zelf aangeplakt. De vraag aan het college is of het wel een terechte onttrekking is uit deze reserve en of er wellicht een andere dekking voor gezocht moet worden. Het doel steunen we, maar we hebben twijfels over deze dekking. Ik zie een hand van ... De voorzitter: Ja ik zie hem ook, dus de heer Rutte kan interrumperen. De heer Rutte: Mijnheer Dreijer dank u wel, ook voor de bijval op dat amendement, of tenminste de strekking daarvan. De tactisch beheerder uit de onderhoudsreserve, wat vindt u daarvan? De heer Dreijer: Die is wat lastig. Ik ken niet zo goed de regels, want dat is het nadeel met al die reserves, hoe hebben we die reserves opgeschreven wanneer een onttrekking en ‘...’ eraan gedaan kan worden. Op het oog lijkt het ook een oneigenlijke onttrekking, maar ik durf het niet met zekerheid te zeggen omdat ik daar de spelregels niet goed van ken. Even kijken, dan komen we bij het punt afvalstoffenheffing. Besluitpunt 2 willen we schrappen. Het voorstel om te kiezen voor vier categorieën vinden we nog steeds niet de juiste en verzoeken het college zoals ons amendement op 6 november 2020 ook al had verzocht een nieuw voorstel te sturen en deze te bespreken en aan te bieden aan de commissie.

In het voorstel willen we graag terugzien wat überhaupt de spelregels zijn om te differentiëren. We hebben een voorstel ooit gedaan en die werd eigenlijk min of meer ambtelijk afgewezen omdat het niet reproduceerbaar zou zijn of iets dergelijks, maar de exacte spelregels weten we niet en die zouden we graag terug willen zien. Ook willen we in het voorstel vast een update van de verhouding vast en variabel. Deze is in 2016 onderzocht en het bleek toen voor 52% uit vaste kosten te bestaan. Sinds 2016 is SPA uitgerold en het kan zomaar zijn dat de verhouding tussen vast en variabel behoorlijk is veranderd. We willen ook een verklaring waarom Haarlem zo duur is en zouden in het voorstel ook graag terugzien hoe andere gemeentes dit doen en wat ze in de afvalstoffenheffing verdisconteren. En wederom dienen we dus een amendement in die heel veel lijkt op het amendement van vorig jaar en die vraagt eigenlijk in het dictum alleen maar om dit punt te schrappen, 2c, het besluitpunt, en een nieuw voorstel aan te bieden in de commissie Bestuur. Naar aanleiding van de bespreking locatiekeuze Domus-plus heeft de ... De voorzitter: U heeft een interruptie van mevrouw Van Zetten.

Mevrouw Van Zetten: Ja ik verwacht eigenlijk van het CDA dat ze nogmaals het voorstel zullen doen om de compensatie voor de minima niet meer uit de afvalstoffenheffing te betalen, maar uit een andere pot, want dat is natuurlijk een van de redenen dat die solidariteit de afvalstoffenheffing onnodig duur maakt. En ik wil niet in uw spoor of voet treden van mevrouw Van de Raadt, mevrouw De Raadt, nu maak ik u in de war, maar in ieder geval, maar dan ga ik mij ... Kijk, ik vond het een heel goed en verstandig voorstel en komt u daar nog op terug? Behalve dan alleen dit amendement. De heer Dreijer: Dat zou heel goed bij de bespreking van het voorstel kunnen zijn, daarom vragen we ook eigenlijk naar wat de norm is bij andere gemeentes. Als alle andere gemeentes het ook doen dan moet je toch een beetje gaan zoeken van waren gaan we het eruit halen? Maar zoals mevrouw De Raadt natuurlijk al gezegd had: het lijkt als een oneigenlijk gebruik om de kwijtschelding uit de afvalstoffenheffing te betalen en dan vervolgens de kosten daarvan weer te verdelen over de rest van degenen die het wel moeten betalen. Dus het kan best mogelijk zijn dat we dat bij de bespreking van het voorstel mee gaan nemen. De voorzitter: U heeft meteen een vervolginterruptie van mevrouw Verhoeff.

28

Mevrouw Verhoeff: Mijnheer Dreijer, volgens mij hebben we deze ‘...’ gedaan, nu zegt u ineens dat het een oneigenlijke manier van doen is wat wij al jaren doen en ook in de vorige reactie op vragen gesteld is dat het wel kan. Dus wat bedoelt u nu? De heer Dreijer: Het lijkt een oneigenlijke onttrekking. En we bedenken dat het gewoon niet juist is om alle andere mensen op te zadelen met de kwijtschelding die gedaan wordt, terecht overigens. De voorzitter: Ja, mevrouw Verhoeff nog een keer. Mevrouw Verhoeff: Mijnheer Dreijer, als u zegt oneigenlijk dan betekent dat iets wat ten onrechte wordt gedaan. Bedoeld u misschien alleen maar dat u het zelf liever uit iets anders had gezien? Want het is toch niet oneigenlijk? De heer Dreijer: Ja, nee, dat is inkomenspolitiek. Het zou inderdaad. Ja, nee. Het zou ... Wij vinden het gewoon niet terecht dat het daar ... Het moet meer uit het armoedebeleid komen en daar moeten de gelden ingestort worden om zoals alle kwijtscheldingen gedaan worden daaruit betaald worden. En niet specifiek bij afvalstoffenheffing het over de ruggen van anderen af te wentelen. Maar dat is een mening en laten we dat gaan bespreken. De voorzitter: Ja, nu dreigt dit ... Iedere interruptie roept weer een volgende op, op de uitleg van de heer Dreijer. Maar omdat het een interruptie is op de heer Dreijer sta ik hem toen. Mijnheer Boer.

De heer Boer: Ja, heel kort, maar even gewoon een compliment voor de heer Dreijer. Hij verwoordt het hier heel duidelijk. Het is eigenlijk gewoon oneigenlijk gebruik om die hele kleine groep Haarlemmers die dan ook de afvalstoffenheffing betaalt nog een keer extra te belasten door een minimum kwijtschelding, dat moeten we gewoon anders regelen, daar heeft de heer Dreijer helemaal gelijk in. De complimenten mijnheer Dreijer, bent u het met mij eens dat u complimenten krijgt?

De heer Dreijer: Tuurlijk hoe kan ik dat ontkennen. Dank u wel. Maar ik begrijp dus dat dat bij de verschillende partijen ook anders ligt en laten we daar gewoon een goede discussie over gaan voeren. Naar aanleiding van de bespreking locatiekeuze Domus-plus heeft het CDA met meerdere fracties de motie Veiligheid kent geen tijd ingediend en die is vervolgens raadsbreed aangenomen. En hoogstwaarschijnlijk heeft het college in de omgeving van Domus-plus, maar onder andere ook in Noord bij de geplande '...' meer handhavingscapaciteit nodig en we verwachten dan ook van het college dat de benodigde middelen bij de begroting worden meegenomen en wellicht kan de portefeuillehouder hier een reactie op geven. Ik kom dan even bij het meerjarenprogramma. Daar wil ik nog even een opmerking over maken. Het is heel mooi dat er een online applicatie is en dat er een mooie lijst is met allerlei projecten die in de gebieden plaats gaan vinden of al gestart zijn. Maar ik mis diepgang, zeg maar een spade dieper. De informatie is te veel op hoofdlijnen waar je eigenlijk niet veel mee kunt. Een voorbeeld, bij Spaarnesprong staat: koppeling diverse projecten en onderzoeken naar onder andere parkeergarage, '...', aansluiten Herensingel, en herinrichten Gedempte Oostersingel. Begin, het traject is gestart in 2018 en 2025.

Hoe ver staan we ermee? Wat is er onderzocht? Wat staat nog op de rol? Hoe zijn de financiële consequenties ervan? Waar zijn de documenten hierover? Daar is niks over te vinden en het CDA zou graag zien dat ... Hè, ik vind het heel mooi hoor, dat er een applicatie beschikbaar is op het internet waar iedereen toegang toe heeft en het live kan volgen wat daar gebeurt, maar

29

daar hoort wat meer informatie bij. Dus de vraag aan het college is of er, nou ja, niet wat meer informatie, wat linkjes bij kunnen naar projectpagina’s om toch wat beter op de hoogte te zijn over de projecten die op de lijst staan. En nog een vraagje aan het college: in het Meerjarengebiedsprogramma staat ook dat er in Schalkwijk een verkenning gaat plaatvinden naar de mogelijkheid van een Cruyff Court. Tijdens de behandeling IVORIM heeft het CDA gevraagd om te kijken naar een extra trapveldje in Meerwijk zuid, daar schijnt echt behoefte aan te zijn in het zuidelijke deel. Wellicht kan, kunt u deze vraag dus meenemen tijdens deze verkenning. Dan nog even iets over de duurzaamheidsbegroting. Ik vind altijd heel interessant als er iets over duurzaamheid geroepen wordt. Ik moet zeggen dat er nog niet echt warm voor loop en er staat heel veel informatie in. En dan met name ge… over de CO2-uitstoot. Pagina’s vol, niet over de andere SDG’s. De vraag is aan eigenlijk het college: wat kunnen we verwachten? Ik mis, ik wil gerustgesteld worden dat de leesbaarheid beduidend omhoog gaat maar ook dat de informatievoorziening beter wordt. Wat je ziet met name … De voorzitter: U heeft een interruptie van de heer Smit.

De heer Smit: Mijnheer Dreijer, zouden we kunnen verwachten dat wij een dialoog met het college hierover krijgen, of wacht u op het volgende stuk dat weer ergens in de vergadering wordt, erdoorheen wordt geperst? De heer Dreijer: Nou ik noem dit niet persen of zo. Je moet altijd beginnen denk ik met een stuk, want iets out of the blue roepen in een commissie dat is ook zo, gaat alle kanten op. Dus het is wel heel goed dat er een voorstel ligt en wellicht komt er een, nou ja, een nieuw voorstel, want het is het begin nog maar denk ik. Maar dat er een voorstel gemaakt wordt en die eventueel aan de com… natuurlijk in de commissie aangeboden wordt ter bespreking. Wat je dus met name ook ziet van en daar, want daar willen we ook wat meer grip op gaan krijgen, heel veel van de historische ontwikkeling die getoond is, met name de derde afname van de CO2uitstoot voor de elektriciteit, die wordt voor 93 procent veroorzaakt door een aanpassing van de emissiefactor. Dat betekent dat zeven procent van de afname te wijten is aan energiebesparing of maatregelen die genomen zijn en dat is natuurlijk vrij mager lijkt mij. Dus en ik denk dus dat er nog hele grote stappen te maken zijn om juist dat percentage veel meer omhoog te krijgen ten opzichte van die emissiefactor.

Want als het alleen maar de emissiefactor ‘…’ doen, nou dan kunnen we wel achterover gaan zitten want dat gaat vanzelf gebeuren. Maar ik denk dus niet dat dat zo is want dat moeten we doen. Nou zoals ik al, ik ga afronden voorzitter, zoals ik in het begin van mijn betoog ook al zei: de verwachting is dat de economische en inkomenseffecten voor veel mensen pas echt zichtbaar gaan worden zodra de noodsteun wegvalt en de werkloosheid zal nog oplopen. Maatschappelijk zie je dat er meer eenzaamheid is en het aantal leerlingen met depressieve klachten is anderhalf keer zo hoog. Voor de kortetermijnmaatregel wordt dus voor 2021 en 2022 500.000 euro per jaar vrijgemaakt als aanvulling op de middelen die vanuit het Rijk, provincie of andere bronnen gaan komen. Met die 500.000 euro stemmen we in en naar de invulling van dit herstelpakket zien we uit en hopen dit snel te mogen ontvangen en ook hoeveel we uiteindelijk van het Rijk en provincie gaan ontvangen. Bij elkaar is er zo’n zes miljoen beschikbaar gesteld voor, van het Rijk, voor iedereen, dat is niet alleen voor ons, en 110.000 euro van de provincie die voor het herstel zijn aangekondigd. Tot zover voorzitter. De voorzitter: Dank u wel. Dan vervolgen wij met de heer Hulster van de Actiepartij. De heer Hulster: Dank u wel voorzitter. Ja, deze beleids… kadernota is dus beleidsarm.

Er staan alleen dingen die onontkoombaar zijn, het is al verschillende keren gezegd. Dat is misschien maar goed ook, want de werkvoorraad is inmiddels heel erg groot. Corona heeft veel zaken stilgelegd en dat bij een erg ambitieus collegeprogramma. Ja, dit college heeft dus nog een half jaar om de plannen die er liggen tot uitvoering te brengen. We zijn benieuwd wat er gaat gebeuren. Ons vermoeden is dat er onvoldoende personeel is om al

30

die ambities waar te maken. Gelukkig is economische teruggang uitgebleven. Hoe anders zaten we hier een half jaar geleden bij elkaar. Corona heeft de gemeentefinanciën minder geraakt dan verwacht, vooral omdat er minder projecten zijn uitgevoerd. Natuurlijk blijven er onzekerheden, maar er is weer wat lucht. Nu er weer meer geld uit het gemeentefonds komt en ook de jeugdzorg wat meer middelen krijgt, willen we graag een taakstelling voor de sociale basis uit de begroting van vorig jaar, die dus volgend jaar ingaat, terugdraaien. Het gaat om 250.000 euro voor de sociale basis en 150.000 euro voor Werkdag. Die 150.000 euro voor Werkdag wordt de komende jaren dus weggestreept en vervolgens moeten de taken door de sociale basis worden uitgevoerd zonder dat het geld meegaat. De 150.000 euro moeten dus nog worden toegevoegd aan de sociale basis. Daarom dienen we de motie in Sociale basis weer op orde. Daarom, daarin roepen we op om bij de begroting deze taakstellingen te repareren, en dat dan samen met SP en Jouw Haarlem. We hebben een motie geschreven om de Wereldmuziekschool te redden, maar de PvdA bleek ons voor te zijn dus hebben we de twee moties samengevoegd. We zijn blij dat we een eerste aanzet tot een duurzaamheidsbegroting hebben. De huidige voorzet is echter geheel gericht op CO2-reductie. Het is echter onomstreden dat we er daarmee niet komen.

Bovendien zijn we een SDG-gemeente waarmee we met zeventien klimaatdoelen hebben ingestemd. Dat betekent dat ook het zorgen voor goede kansen voor alle Haarlemmers, circulariteit en biodiversiteit erbij horen. Daarom dienen we samen met SP de motie Duurzaamheidsbegroting in om ook op deze onderwerpen te gaan begroten. Uit recente onderzoeken wordt meer en meer duidelijk wat de rol is van voorgaande gemeentebesturen bij de handel in tot slaaf gemaakten en horigen. We zouden graag zien dat ook de gemeente Haarlem zo’n onderzoek zou opzetten of starten. Eventueel samen met een deel van de andere steden in Noord-Holland, zodat we een precies beeld krijgen van de rol en in alle openheid een debat hierover kunnen aangaan. Daarom de motie Haarlem onderzoekt haar eigen slavernijverleden. De raad heeft bij de begrotingsbehandeling de aanpak van de kruisputten van de Amerikaweg met de oude en nieuwe Schipholweg uit het IP gehaald. De wethouder vertelde toen dat daarmee ook de tot twee keer toe bij motie gevraagde vrije oversteek voor voetgangers en fietsers verdween. We zien nog altijd kans voor deze veilige oversteek, ook omdat daarmee de doorstroming van ov en auto worden verbeterd. En de bewoners die achter deze kruispunten wonen kunnen makkelijker toegang krijgen tot de voorzieningen in de Amsterdamsebuurt en de Slachthuisbuurt. Onontkoombaar dus.

Wij hebben hiervoor een motie geschreven, Veilige oversteek kruispunten Amerikaweg. Daarin roepen we op om bij de begroting met een update van het IP te komen op dit punt. We vragen het college vast: wordt er bij het voorstel van de hub die bij de Buitenrustbrug komt ook al gekeken naar het fiets- en voetgangersknelpunt bij de kruispunten bij de Amerikaweg en is daar al budget voor beschikbaar? De voorzitter: Dat, dat was het? De heer Hulster: Dat was het. De voorzitter: Dank u wel. U bent een wonder van beknoptheid. Heel goed. Dan gaan wij naar Jouw Haarlem. De heer Aynan: Dank u wel voorzitter. Ik heb geen bril nodig voor een correct zicht. Voorzitter, het is pas anderhalve week geleden dat de lockdown opgeheven werd en toch lijkt het alweer zo lang geleden. En wat voor een rare en nare tijd hebben we achter de rug. Beperkt bezoek ontvangen, cultuurpodia gesloten, uitgaansleven op slot, horeca dicht. Kortom, een ontzielde stad. En wat was het raar met de avondklok en de daaropvolgende avondklokrellen. Dat we dat in Haarlem mogen meemaken, onvoorstelbaar. Voorzitter, laten we in godsnaam hopen dat we die tijd echt voorgoed achter ons hebben gelaten. Want de coronacrisis heeft er flink ingehakt, en vooral bij drie groepen. Ten eerste de jongeren, ten tweede de ouderen en ten slotte de minima, en daar ga ik het kort over hebben. Ten eerste de jongeren.

Die konden door de coronamaatregelen

31

niet meer naar school, niet meer sporten, niet uitgaan, mochten niet bij elkaar komen en raakten hun bijbaantje kwijt. En over bijbanen gesproken voorzitter, jongeren zijn oververtegenwoordigd in de zogenaamde cruciale beroepen die vorig jaar heel veel applaus kregen. Maar van applaus kun je nog steeds niet leven. Dus hoe staat het met de motie Verhoging minimumloon? Graag een reactie daarop. Voorzitter, samen met de jongeren zelf, met de jongerenraad die we tegenwoordig in Haarlem hebben en de jeugdburgemeester en de schoolbesturen willen we om tafel om van hen direct te horen hoe ze de lockdown hebben beleefd en wat ze nodig hebben om er weer bovenop te komen. Is het college bereid zo’n bijeenkomst te organiseren? Graag een reactie daarop. Een eerste voorstel doen we zelf al. We willen namelijk dat discriminatie, stagediscriminatie voorkomen wordt. Er is wetenschappelijk bewezen dat dat gebeurt. Daarvoor dienen we de motie Discrimineren mogen wij nooit accepteren in. Voorzitter, ook graag een reactie op de constatering van de wethouder vorige week dat juist jongeren de gemeente Haarlem lijken, ja die lijken te vertrekken hiervandaan. Dus hoe komt dat? En voorzitter, ten tweede de ouderen. Ook zij zijn bovenmatig geraakt door de lockdown. Sommige durfden niet eens de straat op, vereenzaamden.