20210283061 1. Start traject Haarlemse Routekaart Duurzaamheid

Collegebesluit

Onderwerp Start traject Haarlemse Routekaart Duurzaamheid Nummer Portefeuillehouder Programma/beleidsveld Afdeling Auteur Telefoonnummer Email Kernboodschap

Behandelvoorstel voor commissie Relevante eerdere besluiten Besluit College d.d. 25 mei 2021

2021/238218 Berkhout, R.A.H. 4.1 Duurzame stedelijke ontwikkeling ECDW Klaren, J.N. 0235115608 hklaren@haarlem.nl In de Raadsjaaragenda is opgenomen de Routekaart Haarlem Aardgasvrij 2040 te updaten, omdat er sinds de vaststelling in 2017 een groot aantal ontwikkelingen op dit gebied zich hebben voorgedaan. In dit Collegebesluit staat omschreven wat het doel, resultaat en planning is om te komen tot de Haarlemse Routekaart Duurzaamheid. Dit Collegebesluit geeft opdracht te starten met dit traject. Het college stuurt dit besluit ter informatie naar de commissie. - Versnelling van het duurzaamheidsprogramma inclusief Routekaart Haarlem Aardgasvrij 2040: (2017/093567), commissie beheer 23 maart 2017. Het college van burgemeester en wethouders Besluit: 1. Het traject te starten om te komen tot de Haarlemse Routekaart Duurzaamheid. 2. De beoogde onderdelen van de Routekaart nader uit te werken in de Routekaart. de secretaris,

de burgemeester,

1. Inleiding Het klimaat verandert snel. Ook in Haarlem merken we steeds meer van de gevolgen. Deze klimaatverandering heeft een grote impact op de natuur en de wereld waarin we leven. Daarom moeten we anders omgaan met verschillende weersomstandigheden, de manier waarop we onze huizen verwarmen en hoe we ons geld verdienen. Internationaal, nationaal, maar ook lokaal. Het stadsbestuur van Haarlem heeft daarom de klimaatcrisis uitgeroepen. Er is afgesproken dat

Kenmerk: 2021/238218

1/5

duurzaamheid de hoogste prioriteit heeft in de stad. Haarlem wil in 2040 van het gas af, in 2040 circulair en in 2050 klimaatbestendig zijn. In 2017 is de Routekaart Haarlem Aardgasvrij 2040 vastgesteld door de gemeenteraad. De Routekaart laat zien wat het doel is, hoe snel het gerealiseerd moet zijn en welke projecten uitgevoerd moeten worden om dat doel te halen. Inmiddels is er veel veranderd. Er is een Nationaal Klimaatakkoord gesloten met bijbehorende maatregelen, de energiestrategie is herzien, circulair inkopen geïntroduceerd, de CO2 prestatieladder is geïmplementeerd, het actieplan Schone Energie is vastgesteld, de RES, het mobiliteitsbeleid en TVW liggen voor ter besluitvorming. Ook een nieuw te vormen kabinet kan consequenties hebben voor de Routekaart. Al deze ontwikkelingen dragen er aan bij dat de huidige Routekaart verouderd is en deze moet worden herzien. 2. Besluitpunten college 1. Het traject te starten om te komen tot de Haarlemse Routekaart Duurzaamheid. 2. De beoogde onderdelen van de Routekaart nader uit te werken in de Routekaart. 3. Beoogd resultaat De Routekaart is een ambitiedocument met een lange termijn visie op de energietransitie en een strategie voor de korte termijn. De Routekaart geeft weer welke (tussen)doelstellingen er zijn op het gebied van CO2 reductie in de verschillende transitiepaden1 .

De Routekaart geeft ook aan wat de raming is van het huidige beleid en hoe dat middels het beleid in de transitiepaden wordt bereikt. Als er ruimte is tussen deze raming en de doelstelling, volgen een aantal denkrichtingen waarmee het beleid kan worden bijgesteld. 4. Argumenten 1.1 De huidige Routekaart Haarlem Aardgasvrij 2040 is verouderd In 2017 is de Routekaart Haarlem Aardgasvrij 2040 vastgesteld door de gemeenteraad. De Routekaart laat zien wat het doel is, hoe snel het gerealiseerd moet zijn en welke projecten uitgevoerd moeten worden om dat doel te halen. Inmiddels is er veel veranderd. Er is een Nationaal Klimaatakkoord gesloten met bijbehorende maatregelen, de energiestrategie is herzien, circulair inkopen geïntroduceerd, de CO2 prestatieladder is geïmplementeerd, het actieplan Schone Energie is vastgesteld, de RES, het mobiliteitsbeleid en TVW liggen voor ter besluitvorming. De nieuwe

1

transitiepaden zijn onderdelen van de transitie met de grootste klimaatimpact zoals gebouwde omgeving, mobiliteit en elektriciteit.

Kenmerk: 2021/238218

2/5

routekaart, de Haarlemse Routekaart Duurzaamheid2 (hierna Routekaart), is het einde van een uitgebreider proces van deze en andere ontwikkelingen in de afgelopen collegeperiode. 2.1 De geplande onderdelen van de nieuwe Routekaart passen bij het ingezette beleid.

De Routekaart is een ambitiedocument met een lange termijn visie op de energietransitie en een strategie voor de korte termijn. Naast een eigen CO2 reductie doelstelling voor Haarlem bevat de Routekaart geen nieuw beleid. De Routekaart geeft de richting van de transitie weer met de effecten van het beleid en activiteiten voortkomend uit de verschillende beleidsdocumenten die de afgelopen jaren zijn opgesteld. Doordat deze worden gebundeld, wordt een samenhangend geheel gepresenteerd, de route. De beoogde nieuwe Routekaart bestaat uit de volgende onderdelen: 1. Visie en Strategie 2. Duurzaamheidsbegroting 3. Transitiepaden 4. Randvoorwaarden 5. Advies beleidsontwikkeling Visie en Strategie In het huidige nationale klimaatakkoord staat dat de CO2-uitstoot in Nederland in 2030 49 procent minder moet zijn dan in 1990. In 2050 moet dat 95% minder zijn. De EU heeft een hogere doelstelling, namelijk 55% CO2 reductie in 2030 t.o.v. 1990. Gemeente Haarlem heeft geen CO2 reductie doelstelling vastgesteld, maar heeft middels de VNG haar instemming gegeven aan het nationaal klimaatakkoord. Haarlem heeft wel ten doel gesteld in 2040 Aardgasvrij en Circulair te willen zijn.

De volgende vraag moet dan ook worden beantwoord en vastgesteld middels de Routekaart: Wat is de CO2 reductie doelstelling in 2030, 2040 en 2050? En vervolgens: hoe willen we dat bereiken? Wat betekent dit voor de gemiddelde Haarlemmer? Duurzaamheidsbegroting De Duurzaamheidsbegroting vormt een belangrijk onderdeel van de Routekaart. Het geeft inzicht in de opgave, inzicht in de effecten van beleid en autonome ontwikkelingen en zorgt middels actualisatie voor de jaarlijkse rapportage van de Routekaart. In de raming worden effecten van het beleid en ontwikkelingen per transitiepad weergegeven. Daarnaast wordt de CO2 uitstoot per portefeuille weergegeven evenals de effecten van beleid en ontwikkelingen op de portefeuilles. Het traject van het opstellen van de duurzaamheidsbegroting en het afwegingskader duurzaamheid staan formeel los van de routekaart. Echter, er zijn zeer duidelijke raakvlakken. Zo vormen de berekeningen in de duurzaamheidsbegroting het hart van de routekaart: deze geven aan wat het 2

Dit is de werktitel. De uiteindelijke naam wordt tijdens het traject bepaald.

Kenmerk: 2021/238218

3/5

bereikte tempo is van de gemeente en de bijdrage vanuit de verschillende transitiepaden. Aanvullend wordt in de Routekaart de relatie gelegd met de CO2 reductiedoelstelling. Scope Bij het in beeld brengen van de CO2 uitstoot van een gemeente wordt normaal gesproken enkel de directe en indirecte uitstoot meegenomen. Voor de directe en indirecte uitstoot door bijvoorbeeld gasverbruik, elektraverbruik en uitstoot door verkeer zijn uitgewerkte rekensystemen beschikbaar. Deze uitstoot werd de afgelopen jaren dan ook gepresenteerd in de duurzaamheidsmonitor. Voor de uitstoot van broeikasgas die in de keten plaats vindt is de rekenmethode nog niet uitontwikkeld. Dit betreft uitstoot als gevolg van materialen die we gebruiken in de bouw, consumptieartikelen en het vlees, zuivel en andere producten die we consumeren. Wetende dat het nog niet mogelijk is een volledige weergave te geven van de uitstoot in de keten, nemen we zowel de directe, indirecte als uitstoot in de keten op in de Routekaart. Transitiepaden In dit onderdeel wordt nader en gedetailleerder ingegaan op de opgave, het beleid en de effecten. We beschrijven onze aanpak die loopt via transitiepaden. Transitiepaden zijn onderdelen van de transitie met de grootste klimaatimpact zoals gebouwde omgeving, mobiliteit, elektriciteit en uitstoot in de keten. Elk transitiepad bestaat uit een aantal pijlers waarop de aanpak rust.

Dit zijn pijlers als minder energieverbruik, groter aandeel duurzame warmte, groter aandeel schone energie, meer circulair bouwen etc. Randvoorwaarden Bepaalde randvoorwaarden zijn nodig de gestelde doelen te behalen. Randvoorwaarden zoals draagvlak en samenwerking, kennisontwikkeling en kennisuitwisseling, capaciteit en financiën. Een belangrijke randvoorwaarde is dat iedereen mee kan doen in de energietransitie. Door een sociale energietransitie is het aardgasvrij maken van de woning betaalbaar voor iedereen en wordt de kloof tussen arm en rijk niet groter maar mogelijk zelfs kleiner. Advies beleidsontwikkeling Mocht er een discrepantie zit tussen de gewenste CO2 reductie doelstelling en de raming van het vastgestelde beleid, dan wordt in dit onderdeel geadviseerd over mogelijke denklijnen. Dit onderdeel geeft antwoord op de vraag welk aanvullend beleid mogelijk is of welk beleid de transitie juist in de weg staat.

5. Risico’s en kanttekeningen Eventuele risico’s en kanttekeningen worden in de Routekaart opgenomen.

Kenmerk: 2021/238218

4/5

6. Uitvoering De Routekaart gaat in november naar de commissie en naar de raad. 7. Bijlagen Geen

Kenmerk: 2021/238218

5/5