20210053400 Stand van zaken doordecentralisatie beschermd wonen

Raadsinformatiebrief

Onderwerp Stand van zaken doordecentralisatie beschermd wonen Nummer 2021/62006 Datum college 2 februari 2020 Portefeuillehouder Meijs, M.-Th. Programma/beleidsveld 2.3 Opvang, wonen en herstel Afdeling MO Auteur Leensen, S.A.D. Telefoonnummer 023-5114532 Email sadleensen@haarlem.nl Bestemd voor: Het college stuurt deze raadsinformatiebrief ter kennisname naar de commissie Samenleving Bijlagen

1. Stand van zaken doordecentralisatie beschermd wonen (januari 2021)

Inleiding Sinds 2015 zijn gemeenten verantwoordelijk voor beschermd wonen. De financiering loopt via de centrumgemeenten, maar het rijk wil deze middelen uitkeren aan alle gemeenten: “doordecentraliseren”. De ambitie van de doordecentralisatie is dat burgers met een psychische kwetsbaarheid zo gewoon mogelijk wonen met herstelondersteuning gericht op inclusie, volwaardig burgerschap, participatie, zelfredzaamheid en informele steun in de lokale omgeving. Door de herverdeling krijgen gemeenten meer ruimte om, op basis van hun lokale situatie, zorg op maat en dichtbij hun inwoners te organiseren. Dit versterkt de beweging van ‘intramuraal’ naar ‘zo gewoon mogelijk thuis’ wonen. De commissie samenleving is in maart en december 2019 geïnformeerd over de doordecentralisatie en het procesplan om deze transitie voor te bereiden. De Commissie wordt nu geïnformeerd over de regionale ontwikkelingen afgelopen jaar, de landelijke besluitvorming en de planning voor komend jaar. Het Rijk was voornemens de middelen beschermd wonen en daarmee de verantwoordelijkheid voor de taak beschermd wonen per 1 januari 2022 (oorspronkelijk was dat 1 januari 2021) over te hevelen naar alle gemeenten. Op 18 december jl. is echter duidelijk geworden dat het Rijk het tijdpad weer heeft aangepast.

Staatssecretaris Blokhuis schrijft dat de inhoudelijke Doordecentralisatie Beschermd Wonen wel doorgaat per 1 januari 2022. Het besluit over het in te voeren financiële verdeelmodel is aangepast naar 2023. Dat wil zeggen dat gemeenten in een regio vanaf 1 januari 2022 verplicht zijn samen de beslissingen te nemen over beschermd wonen. Concreet betekent dit dat elke regio voor 1 januari 2022 regionale samenwerkingsafspraken heeft vastgesteld en de governance op een goede manier heeft georganiseerd, binnen de kaders die gemeenten samen hebben vastgelegd in de Norm voor Opdrachtgeverschap (NvO)1.

1

https://vng.nl/sites/default/files/2020-06/5_resolutie_norm_voor_opdrachtgeverschap.pdf

Kenmerk: 2021/62006

1/3

In de regio is het afgelopen jaar intensief samengewerkt om deze doordecentralisatie voor te bereiden. In verschillende werkgroepen, waarbij naast alle acht gemeenten ook aanbieders betrokken zijn, zijn het afgelopen jaar toekomstscenario’s besproken met betrekking tot 1. de gewenste samenwerking(svorm) in de regio 2. het onderscheid tussen regionale en lokale voorzieningen voor Beschermd Wonen 3. de toegang tot die voorzieningen en 4. de financiering en inkoop van de gezamenlijke voorzieningen. In deze gezamenlijke informatiebrief van de 8 gemeenten worden de resultaten van deze besprekingen kort toegelicht. In februari 2021 wordt een informatiebijeenkomst georganiseerd voor de acht gemeenteraden in onze regio, waarin u hierover uitgebreider geïnformeerd wordt. Kernboodschap Het Rijk is voornemens de middelen beschermd wonen en daarmee de verantwoordelijkheid voor de taak beschermd wonen over te hevelen naar alle gemeenten. Het doel van de doordecentralisatie is dat gemeenten meer ruimte krijgen om, op basis van hun lokale situatie, zorg op maat en dichtbij voor hun meest kwetsbare inwoners te organiseren. De 8 gemeenten in onze regio hebben het afgelopen jaar gezamenlijk flinke stappen gezet ter voorbereiding op de doordecentralisatie.

Er zijn verschillende toekomstscenario’s uitgewerkt, met betrekking tot de gewenste samenwerking(svorm) in de regio, het onderscheid tussen regionale en lokale voorzieningen voor Beschermd Wonen, de toegang tot deze voorzieningen en de financiering en inkoop van de gezamenlijke voorzieningen. In deze brief lichten wij kort de belangrijkste uitkomsten toe. Daarnaast wordt het landelijke besluit om het nieuwe verdeelmodel voor Beschermd Wonen pas in 2023 in te voeren toegelicht, alsmede de gevolgen hiervan voor het proces in onze regio. Consequenties De gemeenten in Zuid-Kennemerland, IJmond en Haarlemmermeer moeten gezamenlijk komen tot praktische en financiële afspraken vanaf 2022 over de volgende onderwerpen: 1. Intergemeentelijke samenwerking na 2022 (strategische keuzes) 2. Het gewenste regionale voorzieningenniveau en lokale voorzieningenniveau 4. De toegang tot maatwerkvoorzieningen 5. Inkoop, financiering en bekostiging van regionale voorzieningen Een doordecentralisatie en een nieuw verdeelmodel betekent dat de middelen verdeeld worden aan de hand van objectieve parameters zoals bevolkingsomvang, sociaal- economische status, stedelijkheid e.a. De verdeling van de (opvang)locaties van beschermd wonen en maatschappelijke opvang kent echter een historische oorsprong. De voorzieningen zijn veelal in de meer stedelijke gebieden geconcentreerd.

Er is reeds beleid ingezet om een deel van deze voorzieningen te transformeren naar een woonplek met meer zelfstandigheid, en er wordt in gezet om meer (woon)voorzieningen voor beschermd wonen te realiseren in álle gemeenten in de regio. Deze beweging kost echter tijd. Dit betekent dat er regionaal goede afspraken

Kenmerk: 2021/62006

2/3

gemaakt moeten worden over de financiering van de huidige voorzieningen, de verdeling van de verantwoordelijkheden en risico’s, en (het tempo van) de spreiding van de voorzieningen in de regio. Vervolg De gemeenteraad heeft een besluitvormende bevoegdheid over de strategische keuzes over intergemeentelijke samenwerking na 2022. Ook beslist de raad over de begroting en eventuele financiële voorstellen op het gebied van Opvang Wonen en Herstel. Besluitvorming over de regionale samenwerkingsvorm vindt plaats rond de zomer 2021. Deze besluitvorming vindt in alle 8 gemeenteraden in onze regio plaats. Het college van burgemeester en wethouders, de secretaris,

de burgemeester,

Kenmerk: 2021/62006

3/3