20200889623 Transcript commissie Beheer d d 11 maart 2021

Alleen ik wil u echt in overweging geven om dat niet te doen. De voorzitter: Vervolgt u uw betoog. Wethouder Rog: Dank u wel. Op de vraag van GroenLinks over de groenvlakken heb ik inmiddels ook geantwoord. De 30 kilometer is veel teruggekomen in uw bijdrage, maar verwijs ik dus naar het mobiliteitsbeleid en naar mogelijk dus ook toekomstige herinrichting van de gehele Rustenburgerlaan. Dan OPHaarlem vroeg het ook inderdaad gewoon in alle scherpte en dat verdient ook gewoon een duidelijk antwoord. Was dit dan een eis van de provincie? Ja, oorspronkelijk was de eis voor drie bussen, de halte. Dat is uiteindelijk dus in overleg beperkt tot die anderhalve bus en dat is dus inderdaad nu het plan: willen wij gebruik kunnen maken inderdaad van deze kans om de openbare ruimte te vergroenen, minder te verrommelen, veiliger te maken en de doorstroming te verbeteren. Ja, ik zie dat dus niet alleen als prijsgedreven, ik zie het als een totaalpakket van kansen die ik graag te baat neem, die dus inderdaad voor bijna de helft wordt gefinancierd door de provincie. Maar het is wel een voorwaarde, dus daar wil ik gewoon helder in zijn. Dan over de inspraak, de heer Abbasi onder andere had het daarover, maar ook anderen. Daar heb ik het over gehad, hè? Heel veel vormen van participatie geweest. De dubbeldekkers, meerdere van u geven het ook aan: in de coronatijd.

Dit is wel iets waar we naar zullen moeten kijken en wij ook een belang natuurlijk hebben als Haarlem dat die dubbeldekkers minder zouden rijden door onze straten. Dus dit is nou een nadrukkelijk punt waarvan ik zeg: prima, dit zouden we inderdaad eens kunnen bespreken. Ik denk overigens dat dit ook dan een element is wat ik met mijn collega Berkhout zou moeten oppakken en daar ben ik toe bereid, om te kijken of we richting de provincie daar wat mee kunnen. Hier wringt zich inderdaad dat de Actiepartij ook veel vragen heeft gesteld, maar die heb ik volgens mij inmiddels beantwoord. Ook het doortrekken van de fietsstrook. De SP had het inderdaad over de negen parkeerplaatsen en daarvan heb ik inderdaad gezegd: dit is echt in het hele proces uiteindelijk het meest beperkte scenario geweest. Een ander scenario was inderdaad met juist meer groen, iets wat u ook graag zou willen, maar dan betekent het gewoon simpelweg dat er nog vier parkeerplaatsen zouden moeten sneuvelen en dat is niet de keuze die we nu zouden willen maken en wat ook nadrukkelijk niet is wat de bewoners zouden willen. ‘…’ Liberaal Haarlem, heb ik eigenlijk ook op geantwoord inmiddels, met de wijze van inspraak. De ov-hub-ontwikkeling heb ik denk ik inmiddels, van de ChristenUnie, ook beantwoord. Dus voorzitter, ik denk, ik heb naar beste kunnen de vragen beantwoordt.

19

De voorzitter: Ik denk dat u gewoon heel helder uw best heeft gedaan … De heer Amand: Voorzitter? De voorzitter: … om de vragen te beantwoorden van de commissie. Zijn er nog commissieleden … De heer Amand: Voorzitter? De voorzitter: Ja, mijnheer Amand, die … De heer Amand: ‘…’ De voorzitter: … een tweede termijn in. De heer Amand: Ik heb van de wethouder nog … De voorzitter: Mijnheer … De heer Amand: … beantwoord de vragen gekregen over de veiligheid en dat heeft hij gedaan en wat hebben ze gedaan met Veilig Verkeer Nederland die daar een rapport heeft uitgebracht. Want daar hoor ik niemand over. Dus die rapporten zijn ook door die mensen van de Rustenburgerlaan ook bij één van de wethouders terechtgekomen over de veiligheid. Daar ging het om. Veiligheid, leefbaarheid, daar hoor ik de wethouder helemaal niet over. Dus gaarne een antwoord, wethouder. De voorzitter: Het is duidelijk, dat komt zo. Mevrouw Schneiders van GroenLinks wil ook graag het woord. Gaat uw gang voor uw tweede termijn. Mevrouw Schneiders: Dank u wel. Dank u wel voor het antwoord op de groenvlakken. Wat ik eigenlijk wel wil weten is of het ook kwalitatief groen wordt, dus niet alleen maar gras. Maar bovendien hebt u gezegd dat die bomen weg moeten en dat u ze wilde vervangen, maar dat is natuurlijk door hele kleine boompjes, terwijl het nu grote oude bomen zijn.

We hebben één boom en dat is op het plaatje rechtsonder, zal ik maar zeggen, dat is het makkelijkst om te zeggen. Die gaat weg en die staat daar eigenlijk naast een bushokje. Ik vroeg me af of die boom niet gewoon bewaard kan worden, want dan kunnen de mensen in het bushokje ook in de schaduw zitten. De voorzitter: Dank u wel. Mijnheer Abbasi, Partij van de Arbeid, die heeft ook een tweede termijn. Gaat uw gang. De heer Abbasi: Dank u wel, voorzitter. Ik hou het heel kort. Ik ben heel blij om te horen dat de wethouder een soort van toezegging doet dat hij ‘…’ die dubbeldekkers. Dat is heel fijn om te horen. Ik zou nog graag van hem willen horen hoe we dat een keer met elkaar kunnen bespreken. Hoeft nu niet natuurlijk besproken te worden, maar wanneer we een keer met elkaar het erover kunnen gaan hebben. De voorzitter: Dank u wel, mijnheer Abbasi. Is er nog iemand die ook een tweede termijn zou willen? Nee, want dan ga ik weer even naar de wethouder. Wilt u kort zijn? Want u loopt ook behoorlijk uit uw tijd. Gaat uw gang.

20

Wethouder Rog: Ik ga het heel kort doen, voorzitter. Ik laat de heer Amand weten of we het rapport van Veilig Verkeer Nederland hebben betrokken, weet ik nu niet. Beantwoord ik u als zou het een technische vraag zijn. GroenLinks, de boom rechts op het pleintje. Dat weet ik nu ook niet. Wat ik weet is dat we heel nadrukkelijk hebben gekeken, maar ik weet gewoon de wijze waarop ik het zou moeten beantwoorden niet. Ik weet dat echt het maximale groen behouden is er zoveel mogelijk groen dus bij komt. Wat mij betreft gaan we het daarover hebben en dat zal misschien ook terugkomen in de zienswijze. U heeft hem nu als zienswijze in ieder geval ingediend, de vraag, dus daar komen we dan in het vervolg op terug. De dubbeldekker, de Partij van de Arbeid ontlokt mij een nadrukkelijker toezegging. Ik neem dat op met mijn collega Berkhout, hoe we daarover richting de provincie kunnen communiceren en daar komt het college in de meest geëigende commissie voor bij u op terug. De voorzitter: Heel hartelijk dank voor deze toezegging. Ik denk dat iedereen er wel blij mee is. We hebben al geconstateerd bij het begin van deze behandeling dat het de inspraak nog ingaat, iedereen kan nog een zienswijze geven. Dus ik neem aan dat u het zo voldoende behandeld vindt voor dit moment. We komen er nog op terug, dus dit gaan we gewoon afronden, dit is dan klaar.

Misschien kunnen we 5 minuutjes pauzeren voordat we het volgende onderwerp gaan behandelen. 10 minuten is ook goed. 10 minuten? Hier wordt voorgesteld 10 minuten. Dan zie ik u terug om 20:40 uur. Tot zo meteen. 20.45 uur Pauze De voorzitter: Dames en heren, we gaan weer beginnen. Zit iedereen klaar? 9. 21.00 uur Besluit invoeren milieuzone en principebesluit nulemissiezone (RB) De voorzitter: Want we gaan nu een raadsstuk behandelen waarin besloten wordt dat we een milieuzone gaan instellen. Die instelling zou per 2022 zijn, van een milieuzone voor vrachtwagens en dat is dan de toegang vanaf emissieklasse 6 in het centraal stedelijk gebied. Er is ook een principebesluit tot aanscherping per 2025 tot een nulemissiezone voor vrachtwagens en bestelwagens in ditzelfde gebied. Dat is een adviespunt voor de raad. Ik heb een lijstje gekregen van mensen die het woord willen voeren en ik begin met de heer De Lint van het CDA. Mijnheer De Lint, zit u er klaar voor? Ja. De heer De Lint: Ja, dank u wel, voorzitter. De voorzitter: Gaat uw gang. De heer De Lint: Ik wil toch ook wel mijn waardering uitspreken voor het voorzitterschap van mevrouw Van Zetten, ik krijg telkens als eerste het woord, daar ben ik blij mee. We gaan nu een besluit nemen waardoor we weer iets uit het coalitieprogramma kunnen uitvoeren en daar is het CDA natuurlijk blij mee.

We zijn ervan overtuigd dat we met dit plan Haarlem weer een stukje leefbaarder maken, Haarlem een stukje beter maken. Met dit besluit werken we tegelijkertijd toe naar een toekomst waarin we een volledig schone stadslogistiek hebben en daar zijn wij erg blij mee. Kortom, wij zijn tevreden, we zijn enthousiast en wij stemmen in met dit collegevoorstel. Dank u wel. De voorzitter: Dank u wel, mijnheer De Lint. Mevrouw Schneider van GroenLinks, gaat uw gang. Mevrouw Schneiders: Sorry hoor, ik moest eventjes mijn zichtbaarheid ook nog aanzetten. Ook GroenLinks is heel blij en gaat dus graag akkoord met deze milieuzone, want dat willen we natuurlijk heel graag en we zitten

21

er al lang op te wachten. We zijn hartstikke blij dat dat lukt voor vrachtauto’s. Het zou mooi zijn om het nog voor 1 januari 2022, als die ingevoerd wordt, om dan een luchtmeting te doen, zodat we dan daarna kunnen kijken of het inderdaad heeft geholpen in het stedelijk gebied. Dus dat wil ik de wethouder nog meegeven, of hij dat niet kan verzorgen dat we dat kunnen zien met zijn allen, wat het resultaat ervan is. Wij zouden ook wel heel graag willen dat deze milieuzone zo snel mogelijk wordt uitgebreid tot de oude busjes, dus de vervuilende dieselbusjes en scooters en brommers en het liefst eigenlijk ook de oude dieselauto’s. Is dat mogelijk en zouden we dan niet het verbod per 1 januari 2023 kunnen invoeren? Want dan zijn we ook vast een beetje op weg naar die zero-emissiezone, die toch niet alleen voor vrachtauto’s maar ook voor busjes moet gaan gelden. Als we dan niet een stap nemen dan wordt dat misschien wel een hele grote stap om ineens in 2025 alleen nog maar zero-emissie te kunnen hebben in het stedelijk gebied. Dus de vraag of de wethouder dat zo kan organiseren. Daarnaast vraag ik me ook – ten aanzien van die zero-emissiezone – wanneer er een stappenplan komt? Want we hebben gezien dat de gemeenten al wel een stappenplan moeten maken op weg naar die zero-emissie en hoe dat bij ons zal gaan zitten of waar wij dat in gaan terugvinden.

Daarnaast zouden we heel graag in dat stappenplan willen dat we ook wel kijken naar de kleine ondernemers die nu een oud busje hebben en in de binnenstad zitten en die niet zomaar in staat zullen zijn om in 2025 al een elektrisch busje te kopen. Kunnen we met zijn allen proberen iets te regelen, zodat er voor hun een tegemoetkoming in de kosten is? Bijvoorbeeld: bij andere gemeenten zien we soms dat er een sloopregeling is waardoor zij dan weer geholpen kunnen worden om een andere bus aan te schaffen. Dank u wel. De voorzitter: Dank u wel, mevrouw Schneiders. Mijnheer Abassi van de Partij van de Arbeid, gaat uw gang. De heer Abbasi: Dank u wel, voorzitter. Wij hebben natuurlijk al meerdere malen gesproken over het invoeren van een milieuzone in Haarlem en het staat inderdaad ook in ons coalitieprogramma. Dus heel blij dat we nu eindelijk een beslissing gaan nemen om het daadwerkelijk in te voeren. Heel blij dat in 2025 we ook voor een emissievrije zone gaan en laat dit inderdaad het begin zijn van een verdere uitbreiding. Dus ik sluit me helemaal aan bij het betoog van mevrouw Schneiders: laten we kijken, na bijvoorbeeld een evaluatie van de milieuzone, of het ook mogelijk is om ook snorscooters en brommers te weren en het liefst inderdaad ook oude auto’s.

Want uiteindelijk zie je gewoon, we hebben met zijn allen het rapport een jaar of twee of anderhalf jaar geleden gelezen: er zijn bepaalde delen van Haarlem waar de luchtkwaliteit zo slecht is dat het gelijk staat aan meerdere sigaretten per jaren meeroken. Laten we daar echt iets aan gaan doen, dit is een heel mooi begin. Tegelijkertijd sluit ik me ook volledig aan bij wat mevrouw Schneiders net zei, dat we moeten letten op de kleine ondernemers: is er een regeling voor ze, is er misschien een bepaalde afsterfregeling, kunnen we ze misschien met bepaalde subsidies helpen om hun oude busjes in te ruilen? Dus ik hoor graag van wethouder Berkhout of daar mogelijkheden voor zijn. Dank u wel. De voorzitter: Dank u wel, mijnheer Abbasi. Dan kijk ik toch naar de volgende coalitiepartij, D66. Mijnheer Van Leeuwen, bent u bereid om het woord te voeren? Ja. De heer Van Leeuwen: Zeker, mevrouw de voorzitter. De voorzitter: Gaat uw gang. De heer Van Leeuwen: Dank u wel. Collega’s, voorzitter, dit is een feestdag voor de gezondheid van Haarlemmers. Want jarenlang ademden vele Haarlemmers heel veel kwalijke dampen in en met dit besluit gaan wij eindelijk iets doen wat leidt tot betere luchtkwaliteit voor Haarlemmers. Want daar gaat het uiteindelijk om: de gezondheid van onze Haarlemmers. Daar moeten wij behoorlijk bestuur vertonen.

We weten al lang van de WHO, de World Health Organization, dat dit gewoon moet. Nationaal is het Schone Lucht

22

Akkoord, we moeten echt aan de bak om die lucht schoner te krijgen, want het is gewoon op dit moment niet gezond om aan drukke wegen te wonen. Daarom ook – en mevrouw Schneiders zei het ook al van GroenLinks – ook de vraag: hoe kunnen wij nou door? Dus hoe kunnen we ook door met bestelbusjes die ronkende dieselmotoren hebben of benzinemotoren waar heel veel uitstoot uitkomt en hoe kunnen we omgaan met scooters, brommers en snorfietsen? Want we moeten doorpakken, het is gewoon heel zonde en gek dat wij toestaan dat, doordat wij nog steeds dit soort voertuigen toelaten, de gezondheid van Haarlemmers gewoon achteruitgaat. Dus graag een reactie van de wethouder. Mooi dat we dit nu in actie zetten, mooi dat we dit met elkaar hebben afgesproken en naar een gezondere stad toe. Dank u wel, voorzitter. De voorzitter: Dank u wel, mijnheer Van Leeuwen. Mijnheer Aynan van Jouw Haarlem. Gaat uw gang. De heer Aynan: Dank u wel, voorzitter. Ik heb begrepen dat dit eigenlijk een soort landelijke harmonisatieregeling is, dus we lopen wat dat betreft samen op met andere steden. Voorzitter, een schone lucht, daar is echt niemand op tegen en zeker Jouw Haarlem niet. Dus een verbod op vervuilende vrachtwagens in de milieuzone ondersteunen we van harte.

Het is heel goed dat de Bolwerken en de Kleverlaan binnen de zone vallen, dat deze route dus niet meer gebruikt wordt door vervuilende vrachtwagens die dwars door onze woonwijken gaan. Maar juist omdat dit belangrijke routes oostwest-verbinding zijn heb je het risico op sluipverkeer langs de randen. Zaanenlaan, Jan Gijzenkade, dat is ook bevestigd naar aanleiding van onze technische vragen. Wij begrijpen gewoon niet dat de milieuzone dwars door de Transvaalbuurt gaat. De rest van Haarlem-Noord valt buiten de zone, terwijl daar ook ontzettend veel mensen wonen. Die hebben natuurlijk net zoveel recht op schone lucht als de rest van Haarlem. Voorzitter, dus daar graag een reactie op van de wethouder. Nu we toch bezig zijn, voorzitter: waarom pakken we deze kans niet om nu aan de slag te gaan met stadsdistributie? Dus een distributiecentrum aan de rand van de stad. Dan weren we niet alleen vieze vrachtwagens, want de milieuzone blijft toegankelijk voor schonere of energieloze vrachtwagens, hoe groot ze ook mogen zijn. Dus wij willen naast een schone stad ook een veilige stad. Wat je kunt wel schone longen hebben, maar als je vervolgens door een grote, zware, elektrische vrachtwagen aangereden wordt dan heb je er niks aan. Dank u wel, voorzitter. De voorzitter: Dank u wel, mijnheer Aynan van Jouw Haarlem. Mevrouw Baas, OPHaarlem. Gaat uw gang.

Mevrouw Baas-Oud: Dank u wel, voorzitter. OPHaarlem, in principe een besluit voor een nulemissiezone in centraal stedelijk gebied vinden wij echt verder gaan dan een intentie waarover gesproken wordt. Een besluit op dit moment kunnen wij dan ook niet steunen. Wij vinden dat het eerder duidelijker moet worden dat een nulemissiezone haalbaar is. Als dat heel duidelijk is vragen wij het college weer met actuele argumenten naar de raad te komen om op dat moment een besluit aan te vragen. Dus de intentie en het besluit wat er nu ligt, ook al is het maar een principebesluit, kunnen wij daarom helaas niet steunen. Betekent natuurlijk niet dat wij niet voor schone lucht zijn, we willen zeker niet dat we het helemaal niet steunen, maar op dit moment, zoals het nu voorligt helaas niet. Dank u wel. De voorzitter: Er is een interruptie van mijnheer Aynan van Jouw Haarlem. Ik wijs u wel, er komen nog drie belangrijke onderwerpen, dat u even op uw tijd let. De heer Aynan: Ja, ja. Voorzitter, even een vraag, want u heeft het over of het haalbaar is. U weet dat het landelijk orgaan voor transport, dat die dit onderschrijft. Dus volgens hen is het hartstikke haalbaar. Het gaat uitsluitend over vrachtwagens. De voorzitter: Mevrouw Baas.

23

Mevrouw Baas-Oud: Ja, maar zoals ik al zei, dan nog gaat het hier over een intentie en gaat het nu over een principebesluit en dat kunnen wij niet steunen. De voorzitter: Dat is duidelijk. Dank u wel. U bent klaar met uw betoog, mevrouw Baas? Ja, hè? Mevrouw Moisson van SP, gaat uw gang. Mevrouw Moisson: Dank u wel, voorzitter. Milieuzone: hoe eerder, hoe beter en dat de vrachtwagens daar uitgroeien. Het invoeren in 2025 van een nulemissiezone, in ieder geval om daaraan te gaan werken nu, om het dan tegen die tijd te kunnen gaan invoeren, vinden wij prachtig. Wat gezegd wordt in het hele stuk is ook dat het vooral gedaan wordt voor de gezondheid van onze Haarlemmers en voor alle mensen die er rondlopen, en dieren. Wat ik wel wil zeggen is dat de zone die nu aangegeven wordt, het is toch wel jammer dat die niet inderdaad – wat Jouw Haarlem ook zegt – niet over heel Haarlem wordt uitgerold. Want dat is wel heel belangrijk, want daar willen mensen ook gezond blijven. De kans op – wat ook aangegeven wordt – op sluipverkeer is aanwezig en dat is toch wel heel jammer als dat ‘…’. Ik wil graag ook van de wethouder weten of dat ook in beeld is. Dank u wel. De voorzitter: Dank u wel, mevrouw Moisson. Mijnheer Hulster van Actiepartij, u krijgt het woord. De heer Hulster: Dank u wel, voorzitter. Actiepartij is blij met de milieuzone.

Wat ons betreft had die inderdaad ook voor heel Haarlem mogen gelden en ook zo snel mogelijk voor andere voertuigen dan alleen de vrachtauto’s. Een ander punt is dat we het wel spijtig vinden dat inderdaad grote vrachtwagens gewoon nog in Haarlem in het centrum mogen blijven komen. Wat ons betreft wordt er zo snel mogelijk gewerkt aan een regeling dat er een maximumlengte komt voor vrachtwagens die de binnenstad in kunnen. Hetzelfde geldt voor de scooters en de snorfietsers en met name de voertuigen die met tweetaktmotoren worden aangedreven. Volgens ons is het nu, we gaan straks met camera’s natuurlijk toezicht houden, dus dan zouden die voertuigen – zeker als ze op de weg moeten rijden, zoals we in een motie hebben gevraagd – ook meteen kunnen worden geweerd uit het stadscentrum. Dank u wel. De voorzitter: Dank u wel, mijnheer Hulster. Mijnheer Rijbroek, Trots Haarlem. Gaat uw gang. De heer Rijbroek: Dank u wel, voorzitter. Wat die milieuzonering en wat betreft de emissiezone, ik zie dat een beetje als een groot misverstand. Wethouder, u ziet het nu als een doel. Het is eigenlijk een maatregel om de uitstoot/emissie, terug te dringen, bijvoorbeeld door mobiliteit – in dit geval door personenauto’s, vrachtauto’s – om het milieu, de leefomgeving, uiteindelijk in het grote geheel het klimaat te doen verbeteren.

Dan hebben we het dus over auto’s die op de gebruikelijke brandstof rijden. Ik wil eigenlijk de Teslarijders nou niet teleurstellen, men zegt dat die zo milieuvriendelijk zijn, maar wat doen we eigenlijk met die oude accu’s? Meestal hebben we daar een opvatting over waar we nalaten: op een stapel in Afrika. Maar ik wil het maar even gezegd hebben. Wat betreft wat mij opgevallen is in de inspraakreacties is het volgende: de gemeente geeft de indruk dat met alle belangenorganisaties/stakeholders min of meer overeenstemming is bereikt, maar ik lees daarin dat TLN, de verladersorganisatie, zegt dat die bewering volstrekt onjuist is. Het doet namelijk onrecht aan de afgesproken overdrachtsregeling tussen Rijk, gemeente en stakeholders. Een ander voorbeeld dichterbij huis dat is een bergingsbedrijf uit Beverwijk, dat bij een informatiebijeenkomst van 25 november 2020 de reactie van de gemeente volkomen voorbijgaat aan de belangen van ondernemers. Hoe ziet de gemeente dat ten opzichte van deze reacties? De voorzitter: Mijnheer Rijbroek, ik zie dat er een interruptie is en let u ook op uw tijd. Mijnheer Abbasi van de Partij van de Arbeid, u heeft een vraag aan de heer Rijbroek?

24

De heer Abbasi: Ja, ik heb een vraag aan de heer Rijbroek. Mijnheer Rijbroek zegt dat hij pleit voor het verminderen van het gebruik van de auto in het algemeen, dus ook Teslagebruikers en andere auto’s, omdat die niet zo goed zijn voor het milieu. De heer Rijbroek: Nee, ik zal er iets aan toevoegen: van cradle to cradle. Dus van het ontstaan van het ontwerp en waar we de stoffen vandaan halen totdat we het produceren, bijvoorbeeld het staal bij Tata Steel, tot het moment van recycling. Nu beperken we ons alleen maar tot het gebruik van de auto en de uitstoot. De voorzitter: Dank u wel. Gaat u even verder met uw betoog en ik let op uw tijd. De heer Rijbroek: Als laatste. Nog een ander dingetje, twee dingetjes eigenlijk. Als we dit gaan toepassen, dus die beperking voor toegang tot de binnensteden, waaronder van Haarlem, wat doen we dan met de invaliden? Want die hebben vaker een lager inkomen/uitkering en zie ik niet zomaar dat karretje vervangen. We zouden graag van de wethouder ook de metingen willen zien, dus de luchtmetingen, van de laatste jaren. Hier wil ik het bij laten. Dank u wel, voorzitter. De voorzitter: Dank u wel, mijnheer Rijbroek. Mijnheer Slik van de ChristenUnie, gaat uw gang. De heer Slik: Dank u, voorzitter. Het kan de ChristenUnie niet snel genoeg gaan en het gaat ons nog niet ver genoeg.

Volgend jaar alleen vrachtwagens categorie 6 en pas 3 jaar later vrachtwagens en bestelwagens, dat had wat de ChristenUnie betreft echt wel nog ambitieuzer gemogen. Dus de vraag aan de wethouder: kan dat echt niet sneller en breder qua categorie? Zo nee, waarom niet en wat zijn de nadelen van niet nog verdergaand? Een strengere emissieklasse of bredere categorie voertuigen. Ik heb gelezen: er staat een aanlooptermijn dat je iets 4 jaar van tevoren moet aankondigen. Maar ik denk dat de gemeente echt wel beter kan zijn dan het braafste jongetje van de klas en die aanlooptermijn is al lang begonnen, want de burgers en de ondernemers die zijn zich al bewust van milieuzoneringen van andere steden, dat het er gaat aankomen. Zeker ook die categorieën, de benzinescooters, de huilende laagvliegers die je al van een kilometer hoort aankomen, die moeten gewoon sneller geweerd kunnen worden. Elektrische scooters, elektrische leenscooters, die ontwikkeling gaat hard, dus dat moet ook gewoon kunnen. De voorzitter: Ik denk dat uw betoog wel helder is. Ik zit een beetje te jagen, maar ik denk ook aan uw tijd en de drie onderwerpen die nog komen. De heer Slik: Ik ga door, dank u. We zijn grotendeels akkoord met die zonering, op de rafelrandjes in de details na.

We sluiten ons aan bij Jouw Haarlem: is er voldoende aandacht voor het doorgaand verkeer en de directe omgeving? Want wordt het verkeer dan logisch omgeleid? Als een vrachtwagen vijf kilometer moet omrijden omdat hij ergens niet mag komen dan heb je op andere plekken vijf keer zoveel uitstoot. Dus de vraag aan de wethouder: is daar wel goed over nagedacht? Zou je misschien niet kunnen denken: bijvoorbeeld alleen de Bolwerken een ontheffing, zodat Haarlem-West en Zandvoort bereikbaar zijn zonder vijf keer zoveel uitstoot. De ChristenUnie sluit zich aan bij het CDA met de wens voor emissieloze bevoorrading en stadsdistributie. GroenLinks had het daar ook over: aandacht voor de kleine middenstand. Daar ziet de ChristenUnie niet zozeer wat in de tegemoetkoming van die kleine ondernemers, maar gewoon in het kader van stadsdistributie, samenwerking voor een gemeenschappelijke oplossing. Dat is beter dan opkoopregelingen en financiële tegemoetkomingen. Dank u wel, dat was het. De voorzitter: Dank u wel, mijnheer Slik. Heeft iedereen het woord gevoerd? Want dan ga ik nu naar de wethouder, de heer Berkhout, om antwoord te geven. Gaat uw gang, de heer Berkhout.

25

Wethouder Berkhout: Dank u wel, voorzitter. Dank, commissie. Ik hoor eigenlijk brede steun voor dit besluit. Eerlijk gezegd, het is ook niet de eerste keer dat we het met elkaar natuurlijk over deze milieuzone hebben, dus fijn om eigenlijk nogmaals van u de brede steun te horen. We hebben al eerder natuurlijk ook het voorkeursscenario besproken, volgens mij hebben we het al inmiddels zo’n drie keer langs gehad in de commissie, maar nu wordt het echt een raadsbesluit, want nu gaan we over naar die daadwerkelijke datum van invoering, 1 januari 2022. Dat is, denk ik, een belangrijk stap. Er zijn veel steden inmiddels in Nederland, middelgrote steden, die een milieuzone hebben. Haarlem had hem nog niet, maar we gaan nu echt toch die stap zetten. Ik ga even een aantal vragen van u langs. Ik begin bij complimenten van ik denk eigenlijk de meeste partijen, dus ook van het CDA. Fijn. GroenLinks geeft aan: kunnen we niet voorafgaand aan eventjes kijken naar die luchtkwaliteit, zo’n nulmeting? Ik kan u zeggen, u heeft daar volgens mij ook eerder een motie over ingediend: wij zijn bezig met het meten op tien plekken nu, sinds dit jaar, van de luchtkwaliteit. Dus ja, wij gaan zeker kijken: hoe staat die luchtkwaliteit er dit jaar bij, voorafgaand aan invoering? En vervolgens: wat zijn de effecten daarna? Dus dat doen we onder andere met die buisjes, bijvoorbeeld op die locaties.

Even kijken, u had het ook over een stappenplan. Dat noemen wij de routekaart en die is toch echt wel, het voornemen is om in het tweede kwartaal dit jaar naar u toe te komen daarover: hoe gaan we nu eigenlijk richting de zero-emissiezone in 2025? U sprak ook uw zorgen uit eigenlijk voor het MKB en een overgangsregeling. Ik denk dat we daar inderdaad echt wel tegemoet aankomen, dat wordt ook nog verder uitgewerkt, hoe we daar ook specifiek de hardheidsclausule mogelijk moeten of kunnen toepassen. Ik wil u er wel even op wijzen: diesel 6, daar is natuurlijk ook nog een ruimere termijn voor, dus emissie 5 is tot en met 2025 mogelijk, emissie 6 tot en met 2027. Dus zo zit er al een overgangstermijnfasering in. Dat doen we natuurlijk – en volgens mij is dat ook eerder al duidelijk bekend gemaakt – dit is ook een harmonisatie. In plaats van dat elke stad straks zijn eigen regels krijgt als het om milieuzonering gaat, wat erg lastig zou zijn voor grotere vervoerders, zijn dit de landelijke harmonisatieregels waarbinnen wij werken. Daarbij kan je dus ook geen onderscheid meer maken als Haarlem als het om vrachtwagens gaat. Dus ik denk dat dat duidelijk is. D66 zegt: we gaan naar een gezonde stad. Een aantal van u zegt eigenlijk: we moeten door. Daar kom ik zo nog eventjes op terug. Jouw Haarlem vraagt over een logische afbakening.

Ik wil u wel meegeven: wij hebben eerder al dit voorkeursscenario met elkaar besproken, het grootstedelijk gebied. Een te kleine afbakening, alleen het centrum, zou te weinig effect hebben. Een te grote afbakening had wel degelijk ook forse financiële consequenties. Ja, het kan zijn dat vrachtvervoerders om gaan rijden, maar hier is wel gekozen voor het grootstedelijk gebied. In het noordelijk deel, Transvaalbuurt waar u het over heeft, daar wonen wel veel mensen, maar weinig bedrijven, weinig vracht die we vermoeden die daar gaat spelen. Dus wij denken dat dit ook nog een breder uitstralingseffect heeft, maar dit is wel de tussenmaat tussen klein – alleen binnen het water en het centrum – of de hele stad. Maar dat hebben we met elkaar vorig jaar ook besproken. De voorzitter: Ik denk dat er een interruptie is van de heer Aynan, mijnheer Berkhout. Mijnheer Aynan, gaat uw gang. De heer Aynan: Dank u wel, voorzitter. Wethouder, u weet mij niet te overtuigen. Ik vind het echt niet consequent overkomen, dwars, waar overigens een grote Albert Heijn zit die wel degelijk door grote vrachtwagens bevoorraad wordt. U heeft het over financiële consequenties qua grootte van de zone. Kunt u dat toelichten? De voorzitter: Wethouder Berkhout, gaat uw gang. Wethouder Berkhout: Dat kunt u gewoon teruglezen.

Maar dat hebben we vorig jaar met elkaar uitvoerig besproken, u kunt het ook in de beantwoording van de vragen zien. Ik heb de bijlage C van het gesprek van 12

26

februari 2020 hier voor me, dus u hoeft niet met uw hoofd te schudden, we hebben daar gewoon de kosten in kaart gebracht. Ja, sorry mijnheer Aynan. We hebben met elkaar de kosten in kaart gebracht voor de verschillende varianten, dus wij hebben echt dat stadium. Ik wil u dat wel misschien nog een keer toelichten, maar u kunt het dus ook uitvoerig teruglezen waarin we die afweging hebben gemaakt. De voorzitter: Ik denk dat uw antwoord helder is. Gaat u verder met uw betoog. Wethouder Berkhout: Dank u wel, voorzitter. Dit is dus uiteindelijk de keuze waar we toe zijn gekomen. Ik wil nog wel eventjes reageren op OPHaarlem, wat eigenlijk aangeeft: we kunnen niet instemmen met die tweede stap. Juist tijdig ondernemers meenemen in dat we voornemens zijn dit te doen geeft ook een bepaalde zekerheid als het gaat om de investeringen die deze ondernemers moeten nemen. Dus het is juist eigenlijk wel belangrijk, als u in meerderheid voornemens bent om in 2025 een zero-emissiezone met het college in te gaan voeren, om nu al die duidelijkheid als gemeenteraad ook te bieden. Dus als u zegt: wij willen eigenlijk pas later die keuze maken, omdat we dan meer inzage hebben hoe en wat. Dat hangt met elkaar samen, je moet A zeggen, want het gaat om uiteindelijk het afschrijven van vrachtwagens in overgangstermijnen en investeringen bij ondernemers.

Dus daarom zeggen wij: dat past ook in het bredere plaatje van milieuzones. Geef tijdig aan welke volgende stappen je zet, informeer tijdig, zo overval je mensen daar niet mee. Dat zie je ook bij de milieuzones in de andere steden. Dat eventjes tot daar dan. Trots, u had nog wat vragen over TLN. Laat duidelijk zijn: wij voldoen ook aan de landelijke afspraken daarin en de overgangstermijnen. U had het over de invaliden of de toegankelijkheid. In de eerste instantie gaat het hier om vrachtwagens, maar bij een zero-emissiezone zullen deze hiervan uitgezonderd zijn. Dan zegt eigenlijk een aantal partijen onder u eigenlijk: kan dat niet sneller? Doorpakken. Welke andere modaliteit moet ik eigenlijk zeggen, of dat dat nou snor- en bromfietsen zijn, kunnen we daar niet vervolgstappen inzetten? Dat kan natuurlijk. We hebben uiteindelijk straks een camerasysteem in een ring in de stad, waarbij je aan de hand van kentekengegevens kan monitoren en kan handhaven. Je kan dat uitbreiden. We hebben volgens mij eerder ook hierover met elkaar gezegd: als dat gaat om snor- en bromfietsers dan vraagt dat wel meer fysieke handhaving, omdat dat niet met die camera’s die op de weg staan gerealiseerd kan worden. Maar het korte antwoord is: dat vraagt ook extra middelen en die hebben we op dit moment niet ter beschikking. Maar wat we hier dus vanaf 2022 doen is: we zetten die eerste stap.

Als het gaat om de stadslogistiek, die breiden we uit naar zero-emissie in 2025. Maar ja, je ziet dat ook in andere steden: dit kan – zoals in Amsterdam – uitgebreid worden met snoren bromfietsers, uiteindelijk met bestelwagens of ook met oude dieselpersonenwagens. De voorzitter: Wethouder? Wethouder, ik ga u even onderbreken. Ik vind dat u wel inderdaad kortere antwoorden kan geven. Er zijn wel vragen gesteld, maar u moet. Ik ga iedereen, u heeft nog maar zes minuten, voor u zijn er zo meteen ook nog een paar hele belangrijke onderwerpen, dus ik vind dat u ook op uw tijd moet letten en ik vind dat u te veel worden gebruikt om toch hetzelfde te zeggen. Dus gaat u er even een versnelling aangeven. Gaat uw gang, verder. Wethouder Berkhout: Wat een verademing om u in de commissie Beheer te hebben, mevrouw Van Zetten. Ik ben gestopt. De voorzitter: Fantastisch, dank u wel. Zijn er nog commissieleden die een reactie willen geven? Ik heb een handje gezien van mijnheer Rijbroek. Ik wil u ook zeggen, mijnheer Rijbroek, u gebruikt veel te veel woorden om hetzelfde te zeggen en er zijn nog een paar belangrijke onderwerpen. Dus dat geef ik u mee. De heer Hulster heeft nog een vraag, van de Actiepartij. Gaat uw gang.

27

De heer Hulster: Dank u wel, voorzitter. Het is toch interessant dat u eerst de vrachtwagens wil doen en de scooters, daar heeft u geen geld voor. Terwijl uit allerlei onderzoek blijkt dat het gezondheidseffect van met name tweetaktmotoren heftiger of zwaarder zijn dan van een vrachtauto. Dus hoe kijkt u daar nou eigenlijk naar? Wat is een doel wat u wilt bereiken? De voorzitter: De vraag is duidelijk. Zijn er nog mensen die een reactie willen geven op de wethouder, zodat hij dat in één keer mee kan nemen? Nee? Wethouder, gaat uw gang en dan gaan we het afronden. Mijnheer Rijbroek, u doet telkens een handje omhoog. U moet in de chat … De heer Rijbroek: Ja, klopt. De voorzitter: Wilt u nog een korte vraag stellen? Gaat uw u gang. Ja, heel kort. De heer Rijbroek: Kijk, belminuten die we hebben zijn gebaseerd op verkiezingsuitslag. Dat op reactie wat u eerder zei, voorzitter. Even terug naar de wethouder. Ik had het over TLN. Inspraakreactie staat daarin niet voor niets dat de bewering onjuist is dat er overeenstemming is met betrokken stakeholders, waaronder de verladers, TLN. Hoe kan u dat uitleggen? Want u zegt: die overeenstemming, die duidelijkheid is er wel. Dank u. De voorzitter: Dank u wel voor de heldere vraag. Mijnheer Berkhout, gaat uw gang.

Wethouder Berkhout: Het klopt niet dat brommers evenveel effect hebben als vrachtvervoer, dus wij kiezen in de eerste instantie voor vrachtvervoer. Wij kiezen niet voor bestelwagens, omdat in het kader van harmonisering bestelwagens gekoppeld zijn aan personenvervoer, dus daar zit het onderscheid. Snorfietsen zouden ook vragen om een veelvoud aan camera’s, omdat ze op de fietspaden geïnstalleerd zouden moeten worden en dus ook de fysieke handhaving. Dus daarom kiezen wij voor vrachtwagens. In relatie tot Trots, ik kan het niet helemaal duiden, maar volgens mij volgen wij gewoon de landelijke afspraken, dat herhaal ik nogmaals. Dank u wel, voorzitter. De voorzitter: Dank u wel, mijnheer Berkhout. Ik neem aan dat dit stuk … Mevrouw …: ‘…’ (buiten microfoon). De voorzitter: Mijnheer Aynan, u wil nog een reactie geven? Gaat uw gang. De heer Aynan: Mijn vraag aangaande stadsdistributie is nog niet beantwoord. De voorzitter: Dat is goed, die vraag lag nog open. Gaat uw gang, mijnheer Berkhout. Wethouder Berkhout: In de eerste instantie kiezen we nu dus voor de milieuzone. U heeft gelijk als wij zeggen van als u, in het convenant Waarderpolder kunt u ook lezen dat wij voor een hub gaan in de Waardepolder, voor deze distributie. Dus dat zou uiteindelijk het voortraject zijn.

We zijn ook bezig met een routekaart die in het tweede kwartaal komt, waarin wij kijken: hoe kunnen we nou richting die zero-emissiezone? Daar zal dit stadslogistiek en uiteindelijk het verminderen van vrachtvervoer ook een onderdeel van zijn. Dank u wel. De voorzitter: Dank u wel, mijnheer Berkhout. Gaan we nu ter afronding vaststellen – het ligt ter advisering aan de raad – is het een hamerstuk, een hamerstuk met stemverklaring of een bespreekpunt? Dat laatste denk ik niet, want niemand heeft nog iets van een motie aangekondigd. Wat wil de commissie?

28

De heer Aynan: Voorzitter? De voorzitter: Ik hoor nu mijnheer Aynan? De heer Aynan: Ja, Jouw Haarlem. Gezien onze onduidelijkheid over de afbakening van de zone en toch een beetje deze zachte houding ten opzichte van stadsdistributie wil ik mijnheer Berkhout graag een steuntje in de rug geven middels een motie. De voorzitter: Dan kunnen we gewoon wel vaststellen dat het een bespreekpunt wordt. Ik neem aan dat iedereen akkoord is. Ja, een motie is een motie. U wil er niet een stemverklaring en even kijken of het überhaupt nog … Oké, dan is dat vastgesteld, dan gaat het als bespreekpunt naar de raad. Dank u wel. Ik stel voor dat we toch, we lopen wel een beetje voor, maar we krijgen nog een paar belangrijke punten op de agenda, namelijk de oprichting van een warmtenetbedrijf in Haarlem. Ik wil even 10 minuten pauzeren, is dat een goed idee? 10 minuten pauzeren en dan beginnen we … Mevrouw …: ‘…’ (buiten microfoon). De voorzitter: Hoe laat? Mevrouw …: 21:25 uur. De voorzitter: 21:25 uur. Oké, dan zien we elkaar weer terug. Tot zo meteen. 21.40 uur Pauze De voorzitter: Commissieleden, zit iedereen weer klaar? Want dan gaan we beginnen met het laatste deel van deze commissievergadering. We gaan het hebben over, er zijn 3 punten eigenlijk. Overige punten ter bespreking 10A 21:45 uur Warmtenet Schalkwijk: Informatienota Oprichting Haarlems warmtenetwerkbedrijf (HWN) (RB, i.c.m.

10B) De voorzitter: Punt 10A gaat over het warmtenet in Schalkwijk. Het is een informatienota, oprichting Haarlems warmtenetwerkbedrijf. Het wordt gecombineerd met een collegebesluit waar het college dus al iets over heeft besloten en dat is namelijk over het warmtenet, het sluiten van een concessieovereenkomst met de warmteleverancier. Ik stel voor dat, agendapunt nummer 11, dat is de Haarlemse transitie warmte, dat is ook een collegebesluit, ik stel voor om die zaken apart te behandelen. 10A en 10B en dan 11. Dan wil ik er ook nog op wijzen dat bij de ter kennisnamestukken van deze agenda, daar zat ook nog een stuk en dat ging over een artikel 2-onderzoek dat ook in deze nota’s wordt genoemd, dus daar kunt u dan ook nog kennis van nemen. Ik wil wel zeggen als uw voorzitter en dan spreek ik vooral de wethouder Berkhout aan, dat de hoeveelheid stukken die bij deze agendapunten werden geleverd toch wel overweldigend waren. Ik concludeer dat heel veel technische informatie, heel veel leeswerk, terwijl er is uiteindelijk, ik kan me tenminste niet herinneren dat er een recente raadsmarkt is geweest. Ik vind het persoonlijk – en ik neem aan dat ik voor velen van u spreek – toch wel een beetje een grote belasting van deze commissie om deze hele belangrijke besluiten, waarvoor een deel het college al een besluit over heeft genomen, nu te gaan behandelen.

Of tenminste, dat is niet het probleem, maar meer dat ik het een zware opdracht vind voor de gemeenteraad van Haarlem. Maar wij gaan vrolijk voort uiteraard met zijn allen en we gaan dit gewoon bespreken. Ik wil als eerste het woord

29

geven aan mevrouw Oosterbroek van GroenLinks, als grootste partij hier in de stad en ook met idealen voor het warmtenet. Mevrouw Oosterbroek, gaat uw gang. Mevrouw Oosterbroek: Bedankt, voorzitter. Wij hebben het over … Ik hoor mezelf dubbel. Nu niet meer, hoop ik. We hebben het over de oprichting van onze energie-bv in Haarlem en het is een heugelijk moment. Met veel stukken, dat klopt, maar daar is GroenLinks juist heel blij mee, want dit bedrijf is een belangrijke pijler van onze sociale energietransitie. We beginnen bij de wijk waar de mensen onze hulp het beste kunnen gebruiken en we doen dit samen met alle partijen en gaan werk met werk maken en tegelijkertijd alles duurzaam doen, zodat we per 2030 klimaatneutraal zijn of in ieder geval daar alles aan hebben gedaan. Vandaag was ik bij een VNG-bijeenkomst, waar de Europese commissie aangaf dat gemeentes de innovators zijn van Europa en dat klopt. Want wij als gemeenten moeten het uitvoeren en dat doen wij als Haarlem en daar ben ik trots op. We moeten de ambities vormgeven en dat gaat niet altijd zonder slag of stoot. Ook de ontwikkeling van deze stukken was een innovatieproces. Maar laat ik vooropstellen dat ik blij ben met deze stukken, die er nu liggen. Anders de afgelopen december, toen ik kritisch was. Ik zie dat de wethouder mijn bezwaren heeft gehoord en heeft verwerkt in de stukken. 1.

Alle risico’s die ik kan bedenken zijn benoemd. 2. Het financieringsplan is verbeterd. Door zelf ook gebruik te maken van de lening van de provincie kunnen wij de gelijkwaardige partner zijn in de ontwikkel-bv. 3. We gaan de exit-regeling nog verder uitwerken en met elkaar afspreken voor de ondertekening van de statuten. Dat geeft de burger moed. Laten we snel duurzaam doorpakken, want actie is nodig en wat GroenLinks betreft zijn we op de goede weg, dus laten we nu versnellen. De voorzitter: Ik zie een interruptie van mijnheer Moor van Hart voor Haarlem. Gaat uw gang. De heer Moor: Voorzitter, dank u wel. Voorzitter, GroenLinks stelt dat alle risico’s zijn benoemd. Mevrouw Oosterbroek, kunt u uitleggen waar het restrisico ligt? Mevrouw Oosterbroek: De risico’s die ik kan bedenken en die ik ook uitvoerig hebben benoemd de afgelopen maanden naar de organisatie toe. Daarom is dus ook het resultaat van, denk ik, deze commissievergadering dat er zoveel stukken liggen. Omdat het gaat over een belangrijk besluit en dat weet u zelf natuurlijk ook wel, mijnheer Moor. De heer Moor: Voorzitter, de vraag was: waar ligt het restrisico? Mevrouw Oosterbroek: Dat weet ik niet en dat is onderdeel van die innovatie, die rol die wij hebben als energie. Hoe ziet u dat dan? De voorzitter: Mijnheer Moor, misschien kunt u het uitleggen? De heer Moor: Ik kom er in mijn termijn op terug.

De voorzitter: Gaat u verder, mevrouw Oosterbroek. Mevrouw Oosterbroek: Dat is het: we moeten gewoon versnellen. De stukken die hier liggen zijn goed voor GroenLinks en laten we onze bv opzetten. De voorzitter: Dank u wel. Dan wil ik nu het woord geven aan mevrouw Verhoeff van de Partij van de Arbeid. Gaat uw gang. Mevrouw Verhoeff, uw microfoon staat niet aan. Tenminste, ik hoor u niet.

30

Mevrouw Verhoeff: Dat klopt. Dank u wel, voorzitter. Ik dacht alleen dat ik veel later een nummertje had getrokken, dus vandaar dat ik nog even nu niet … De voorzitter: Dat begrijp ik, maar ik vind eerlijk gezegd dat coalitiepartijen als grootste partijen voor zo’n belangrijk onderwerp het eerste aan bod komen. Gaat uw gang. Mevrouw Verhoeff: Nou ja, dank u wel. Dat zei ik net al. Op zich zijn wij blij met dit stuk, omdat het zo gedegen is. Het is wel heel jammer dat het heel veel leeswerk was, maar gelukkig bleek ook dat een aantal stukken twee keer erbij zaten. Dat is dan weer prettig, het bronnenonderzoek en dergelijke bij de verschillende punten die we moesten lezen. Wij begrijpen ook wel de vraag met dat restrisico en dat is natuurlijk toch omdat we aan alle kanten worden bestookt in de krant met: het gaat niet goed. Van warmtewinning, van datacentra, hoe zit het met de geothermie? Maar als we niet nu deze besluiten nemen en niet gezamenlijk gaan zorgen dat we weten hoe de vlag er wel bij gaat hangen over enige tijd, dan komen we zeker niet aan de beurt. Maar ik vind wel dat we de vinger aan de pols moeten houden. De PvdA vindt ook dat dit soort grote beslissingen – en in juni ligt er een groot besluit voor – niet zomaar een collegebevoegdheid kan zijn.

Wij verwachten dus eigenlijk van de wethouder dat hij gaat toezeggen dat er een schema komt op welke momenten de raad nog een vinger in de pap heeft. Desnoods staan we juichend kijken omdat het zo goed gaat met het collegebesluit, maar we willen wel de mogelijkheid hebben om niet alleen een zienswijze in te dienen, maar daadwerkelijk het besluit te nemen voor deze toch wel grote investeringen. Dat restrisico moeten we zien dat het kleiner wordt in de loop der tijd. Als u ons goed bij de les houdt en goede informatie geeft dan gaan wij vast instemmen, maar wij willen dat wel zeker weten en op dit moment is het nog niet ver genoeg om een blanco cheque te geven. Dus prima, gaat u verder, maar we willen wel van u weten wanneer we dan als raad kunnen besluiten en hoe wij – al is het maar één keer per jaar – maar in ieder geval op een regelmatige basis de mogelijkheid hebben op basis van een rapportage te zeggen: oké, u kunt zo verder gaan. Of dat wij vragen om bijsturing. Of dat uzelf dat ons suggereert, dat is natuurlijk nog het allerbeste. Tot zover, het was een mooi gedegen stuk. Dank u wel. De voorzitter: Dank u wel, mevrouw Verhoeff. Dan kijk ik naar D66. Mijnheer Van Leeuwen, gaat uw gang. De heer Van Leeuwen: Laat ik dan beginnen met een punt van orde, want ik wil echt dat u in het presidium bespreekt dat u eigenhandig de afspraken negeert.

We hebben allemaal vanmiddag een mail gekregen wat de spreektijdenvolgorde zou zijn, daar is men op voorbereid, volgens mij. U zegt nu dat u politiek aan het bedrijven bent als voorzitter en daar stem ik niet mee in. Dus u bepaalt eigenhandig welke van de 13 fracties als eerste mogen en dat doet u ook nog eens op een politieke manier. Dus ik wil graag dat u dit meeneemt naar het presidium, want ik ga er niet mee akkoord dat u dat eigenhandig besluit. Dat gezegd hebbende … De voorzitter: Even, dat is prima, maar u wilt nu wel uw termijn of zal ik gewoon nu naar mijnheer Dreijer gaan van het CDA die eerder stond genoteerd dan u? Want dan geef ik mijnheer Dreijer het woord, dat is ook prima, het maakt mij niet veel uit. De heer Van Leeuwen: Dat lijkt me een uitstekend plan, mevrouw Van Zetten. De voorzitter: Ja? Oké, dank u wel. Mijnheer Dreijer, CDA. Gaat uw gang, u heeft het woord. De heer Dreijer: Dank u wel, voorzitter. Ook van mij, ik kan me wel een beetje aansluiten bij de heer Van Leeuwen en ik dacht eigenlijk dat de heer Aynan als eerste zou gaan, want die had het stuk geagendeerd. Maar goed, we zijn al …

31

De voorzitter: Even, sorry. Dan ga ik – voordat er allerlei verwijten vallen – u stond bij mij als eerste op het lijstje en mijnheer Aynan als tweede. Dus zo meteen krijgt mijnheer Aynan het woord. De heer Dreijer: Dat weet ik, maar ik had al gemaild naar de griffie dat ik dacht dat de heer Aynan eigenlijk als eerste moet gaan. Maar goed, ik heb het woord. Dank u wel, voorzitter. De voorzitter zei het al: het was een overweldigend aantal stukken met heel veel leeswerk en ook heel technisch. Ik zal gelijk maar zeggen, dat had ik eigenlijk bij mijn volgende punt willen zeggen: ik zou ook graag voor juni een keer een technische sessie willen hebben dat we het een keer over de punten kunnen hebben en even beter ook naar de cijfers kunnen kijken en kijken hoe we het beter kunnen duiden. Want dat dat was voor mij wel ingewikkeld. Wat ik heb gedaan om dit stuk te beoordelen was een beetje onderzoeken of het een haalbare businesscase is, technisch gezien. Voordat je natuurlijk een bedrijf opricht. Je kan wel zeggen: we gaan in Haarlem een bedrijf oprichten dat een lancering naar Mars gaat doen. Allemaal leuk, maar dat gaat natuurlijk never nooit werken. Wat hebben we gedaan? Ik heb dus wel de cijfers onderzocht van de businesscase met het datacenter als hoofdbron ‘…’. Daaruit blijkt dat het datacenter genoeg warmte gaat geven.

Die heeft genoeg vermogen volgens de cijfers en ook als je kijkt naar de hoeveelheid energie per jaar komt daar genoeg energie uit. Het probleem is natuurlijk wel: het is een beetje anticyclisch. In de winter zal het datacenter iets minder restwarmte produceren dan in de zomer, terwijl de behoefte omgekeerd is. Maar omdat er zoveel vermogen in zit denk ik dat het in ieder geval voor Meerwijk gaat werken. De businesscase is ook getoetst door een financiële analyse door twee bedrijven. Door M-Pact en een second opinion door Fakton. Fakton Energy heeft gezegd eigenlijk dat de businesscase volledig juist en navolgbaar is opgezet en overal bezien ook realistische en marktconforme uitgangspunten hebben. Ze hebben natuurlijk wel een aantal gevoelige punten gedetecteerd, een aantal risico’s. Gaat het college hier nog op reflecteren, wil ik daar eigenlijk vragen. Daar kom ik misschien in mijn volgende vraag ook nog op terug. Wat ik nog wel even wil aanmerken, wat ik een beetje raar vond of opmerkelijk vond, dat bij M-Pact werden er bedragen genoemd waar ik een beetje op het verkeerde been gezet ben in eerste instantie, die waren exclusief btw.

In het stuk van Fakton Energy is er een nuance gemaakt tussen hetgeen wat aan de consument gefactureerd gaat worden en wat we aan de bedrijven, business to business praat men altijd over exclusief btw-bedragen, maar richting consumenten moet je eigenlijk ook altijd inclusief btw-bedragen noemen. Dat maakt het voor iedereen duidelijker waar we het over hebben. De businesscase laat wel zien dat dit financieel een haalbare kaart is, dus daarom kunnen wij ook gaan instemmen met het oprichten van een warmtenetbedrijf. Warmtenetten an sich, dat wil ik nog even benoemen, die zorgen er echt wel voor, dat is gewoon bekend, als het goed met duurzame bronnen wordt opgezet, dat ze meer dan 50 tot 70 procent aan C02-reductie gaan doen ten opzichte van de huidige situatie. Dus kortom, wij zullen instemmen, instemmen hoeven we niet, maar we geven een positief advies op dit stuk en vragen nog wel voor juni, als we het stuk dus definitief gaan besluiten, om die twee analyses die gedaan zijn, om die samen te voegen en we eigenlijk een soort nieuwe businesscase gaan krijgen en een aangepast, leesbaar risicodossier te krijgen. Want het risicodossier wat er eerst bijzat was A. niet leesbaar en ook niet volledig. Dus dat waren eigenlijk mijn punten op dit punt. Dank u wel, voorzitter. De voorzitter: Dank u wel, de heer Dreijer van het CDA. Mijnheer Aynan, Jouw Haarlem. Gaat uw gang.

De heer Aynan: Jazeker voorzitter, dank u wel. Ik krijg alle eer toebedeeld dat ik het geagendeerd heb, maar volgens mij hebben we dit echt gewoon als commissie gedaan. Maar goed, dank u wel voor de eer. Voorzitter, het college stuurt deze duimdikke informatienota als handreiking naar de commissie omdat er inderdaad in december vorig jaar vragen leefden over het Haarlems warmtenetbedrijf, over de bronnen: worden we afhankelijk van datacenters, hoe zit het met geo- en aquathermie? De governance van het warmtebedrijf, hoe gaan we dat aansturen en hoe gaan we dat besturen? De planning, gaat dit over vijf jaar of over tien jaar? De

32

financiering en bovenal de risico’s. Voorzitter, de eerlijkheid gebiedt dat de onduidelijkheden en onzekerheden nog even groot zijn als in december vorig jaar. Dus voorzitter, onze oproep is aan het college, aan deze wethouder niet met oogkleppen op de fuik inzwemmen, maar met de ogen openhouden voor nieuwe technieken en niet wegkijken van de risico’s die wel degelijk benoemd worden. Dan onze zienswijze, want dat is wat het college ons vraagt. Wij zeggen in navolging van de bewoners die ook vandaag in de krant stonden: haalde de gasleidingen niet weg tot dat de nieuwe techniek echt bewezen is. Maar volgens mij is dat ook de bedoeling. Laat de koppeling met IVORIM, de vernieuwing van de riolering in ieder geval los. Want Purmerend heeft laten zien: the best of both worlds is daar eigenlijk the worst of both worlds geworden. Dus laat dat los. Het 50/50-aandeel van de gemeente Haarlem samen met de provincie, dat maakt het toch wel moeilijk. Denk, mijnheer Berkhout, alstublieft aan Lips Investment, die ons echt gewoon in de tang heeft gehouden bij Brinkmann. Dus kijk daar nog even naar. Want we hebben en een regierol en een aandeelhoudersrol en dat kan gaan knellen.

Wat vraagt die 50/50 eigenlijk van onze ambtelijke capaciteit? Daar wordt met geen woord over gerept: hoeveel ambtenaren gaan we inzetten? De voorzitter: Ik zie een interruptie – sorry, mijnheer Aynan – een interruptie van de heer Dreijer van het CDA. Gaat uw gang. De heer Dreijer: Dank u wel, voorzitter. Ik wil nog even een stukje terug. U zei: laat het los, de koppeling tussen IVORIM en het aanleggen van het warmtenet. In Purmerend is het inderdaad niet helemaal goed gegaan in de volgordelijkheid en de snelheid waarmee de ene ging en de andere er achteraan moest komen. Dat snap ik, dat is ook benoemd in het stuk. Het betekent wel als we dat ding gaan doen dat de businesscase aanzienlijk hoger zal gaan uitvallen. Bent u dat bewust, mijnheer Aynan? De heer Aynan: Nee, dat is hele goeie vraag trouwens, maar in Purmerend is het juist door de koppeling duurder geworden in plaats van goedkoper. Mijn vraag is: kijk daar alstublieft nog even goed naar. Want het kan zijn dat bijvoorbeeld de riolering in Meerwijk echt even sneller vervangen moet worden dan we klaar zijn met het opzetten van een warmtenet. Ik geef het maar als zienswijze mee. Voorzitter, daar was ik aanbeland, last but not least, de waterzuiveringsinstallatie. Dat gebied staat nu ingetekend als hub voor het verzamelen van de restwarmte van de datacenters en ook als locatie voor een geothermiestation.

Na verschillende technische vragen is ons duidelijk geworden dat dat behoorlijk wat vierkante meters in zal nemen en ook een behoorlijke cirkel aan risicometers met zich meebrengt. Er is sprake van zelfs 70 meter dat je uit de buurt moet blijven. De voorzitter: Mijnheer Aynan, u heeft nog anderhalve minuut, hè? De heer Aynan: Dank u wel, voorzitter. Heel lief van u. Voorzitter, de waterzuivering. Ik wil van deze wethouder een uitspraak krijgen dat de waterzuiveringslocatie een volwaardige locatie blijft in de zoektocht naar Domus Plus/Skaeve Huse. Want op deze manier lijkt die toch wel risico te lopen dat die afgeschreven wordt. Voorzitter, tenslotte: Haarlem Gasvrij. Daar is ook Jouw Haarlem voor, maar het moet wel haalbaar en betaalbaar zijn, maar ook draagbaar voor de stad. Want we hebben niets aan een gasvrije stad die failliet is. Dank u wel, voorzitter. De voorzitter: Dank u wel, mijnheer Aynan van Jouw Haarlem. Mevrouw Baas van OPHaarlem. Gaat uw gang. Mevrouw Baas-Oud: Dank u wel, voorzitter. Met de suggestie van een informatienota presenteert het college de stappen die ze heeft gezet, die onvermijdelijk gaan leiden tot het warmtenet in Meerwijk. Wij zijn niet heel positief. Er zijn al zoveel kosten gemaakt aan onder meer externe adviezen, er is al een energieleverancier

33

geselecteerd, contracten, u noemde het al. We zijn al in een vergevorderd stadium en er is een forse ambtelijke formatie dagelijks bezig met het traject voor het warmtenet en met een eigenlijk buitenspel gezette – zo voelt het voor ons – gemeenteraad die nog wel bij het kruisje mag tekenen. Ik hoorde het ook al voorgangers zeggen: echt meer informatie is nodig wat ons betreft voor juni, voordat we uiteindelijk dat gaan beoordelen en toezeggen. De besluitvorming lijkt afgerond te worden. OPHaarlem vindt eigenlijk dat het warmtenet voelt als een prestigeproject, volgens mij heb ik het al een keer eerder benoemd. Het gaat heel veel geld kosten en wat mijnheer Aynan net ook al zei: het moet haalbaar, betaalbaar en ook draagbaar zijn voor de stad en dat voelt het voor ons niet. Het gaat naar ons idee verdere bezuinigingen betekenen en wellicht zullen die dan op de zorg of de dienstverlening zijn, waar het al knellend is en het naar ons idee, de tweedeling in de stad zou dat alleen maar verscherpen en dat willen wij zeker niet. Wij kunnen ons tot op heden niet vinden in de gang van zaken, omdat er naar ons idee te weinig inzicht is en dat inzicht zou echt duidelijker moeten zijn. Dus de stukken waar het CDA aan refereert, meer duidelijkheid daarover, zouden wij ook graag zien wat betreft de risico’s, of mijnheer Moor, ik weet niet meer precies wie het zei.

Dat willen we echt heel graag helder hebben. De voorzitter: Mevrouw Baas, er is een interruptie van mevrouw Oosterbroek van GroenLinks. Gaat uw gang, mevrouw Oosterbroek. Mevrouw Oosterbroek: Mevrouw Baas, ik hoor dat u zegt dat u vindt dat de tweedeling misschien wel wordt vergroot. Maar GroenLinks is het daar niet helemaal mee eens. Wij denken juist dat de tweedeling wordt verkleind, omdat wij juist bij de problemen die we hebben het eerste beginnen gaan bij Schalkwijk, bij de mensen die de hulp heel goed kunnen gebruiken. Dus in hoeverre is het mogelijk dat de tweedeling in de stad volgens uw partij verbreed wordt? De voorzitter: Mevrouw Baas. Mevrouw Baas-Oud: Daarmee doel ik op de bezuinigingen die er aan de andere kant zullen zijn. Ergens moet het geld vandaan komen, dus wat ons betreft zorgt dat voor een tweedeling. Graag ga ik nu verder, als dat oké is. De voorzitter: Gaat uw gang. Mevrouw Baas-Oud: Even kijken, waar was ik gebleven? Weet je, het lijkt alsof er misschien nog iets te verbergen is. Dat klinkt een beetje negatief, maar zo voelt het wel. We zouden graag inderdaad alle informatie beschikbaar hebben en ook goed leesbaar en begrijpelijk. Dat lijkt voor ons op essentiële onderdelen niet van kracht. De commissie heeft, qua inzicht op de exploitatiebegroting lijkt dat niet voldoende, maar misschien hebben we iets gemist.

Even kijken, de relevantie van dit zeer kostbare prestigeproject van de coalitie, citeren we even uit het bureau van CU Delft: “Dat er komende jaren nog aanzienlijke CO2-emissies gerelateerd zijn aan de inzet van de restwarmte en de warmtepompen die nodig zijn voor het systeem.” Daarbij moeten in Meerwijk veel mensen overstappen, naar ons idee van koken op gas naar koken op elektra. Elektra wordt dan ook weer gemaakt van aardgas, vaak steenkool wordt dan weer omgezet, daar heb je omzetverlies bij. Dus wij vragen ons af: hoe veel winst behaal je dan uiteindelijk? Maar goed, daar hebben we niet zo veel inzicht in, maar we twijfelen daar sterk aan. Daarbij staan in Meerwijk straks toch voor jaren warmtepompen naar ons idee te stoken op gas, om bij te stoken, omdat de restwarmte op een lagere temperatuur wordt aangeleverd en naar een hogere temperatuur gebracht moet worden. Dus op 25 aanleveren en tot aan 70 graden door verwarmen. Daarbij is het zicht op aardwarmte bij ons vinden we niet helder. De coalitie wil dus met deze dure techniek – ook nog maar met beperkte praktijkervaring – een doelstelling halen. Hetzelfde als het kabinet

34

zegt, dat dat niet reëel is. Aardgasvrij is voor 2050 niet te realiseren, geven zij aan. Wij als Haarlem willen dat voor 2040 realiseren. Wij vragen ons af: doen we hier goed aan? Geen schande, maar … De voorzitter: Sorry, mevrouw Baas, er is nog een interruptie door mevrouw Oosterbroek. U heeft niet heel veel tijd meer. Mevrouw Baas-Oud: Ik zou graag nog mijn verhaal willen afmaken als dat mag. Misschien komt het zo. Is dat oké? Mevrouw Oosterbroek: Nee, want u zegt dingen die niet waar zijn en uw partij heb ik daar al drie keer op gecorrigeerd. Geothermie is de goedkoopste vorm van aardwarmte, als je hout of biomassa hebt weggestreept. Dat hebben we gedaan als gemeente Haarlem. U zegt dat het een dure techniek is en dat is niet zo. Daarom moet ik steeds die interruptie plegen, omdat het niet waar is wat u zegt. De voorzitter: Het lijkt me duidelijk. Mevrouw Baas. Mevrouw Oosterbroek: … vast wel op de hoogte. Mevrouw Baas-Oud: Dank u wel. Ik neem het mee terug naar de fractie en wij zullen ons daar verder van op de hoogte stellen. Dit vind ik zo vervelend, want dan weet ik niet waar ik gebleven ben. De voorzitter: Dan krijgt u nog een interruptie van mijnheer Aynan. Mevrouw Baas-Oud: Heel fijn. De voorzitter: Dank u wel. Mijnheer Aynan. De heer Aynan: Op mevrouw Oosterbroek.

Mag dat, voorzitter? Want geothermie is wel volkomen … De voorzitter: Kijk, ik begrijp … Mijnheer Aynan. Ik begrijp uw vraag, maar ik vind dat mevrouw Baas is nu al een beetje in verwarring gebracht, die moet haar verhaal afmaken en die geef ik nu het woord om het af te ronden. Dan kunt u … De heer Aynan: Die is volledig hersteld nu. Zet hem op, mevrouw Baas. Mevrouw Baas-Oud: Dank u, mijnheer Aynan. De ambitie 2050, denken wij, is al duur genoeg, dus waarom zouden we 2040 nastreven? Wij gaan er ook vanuit dat de gesuggereerde sturing vanuit de gemeente in nieuwe ondernemingen c.q. het nieuwe proces net zo reëel wordt ingeschat als de sturende rol op Spaarnelanden. Zonder medebesturing in de raad van het bestuur kom je niet tot gelijkwaardige aansturing, maar dat willen deze partners ook waarschijnlijk niet. Dat is de vraag. Wij vragen het ons af. Om toch iets meer zicht op de kosten en techniek te krijgen hebben we één vraag nog openstaan, over het rapport wat betreft Royal Haskoning, over het datacentrum in het Polanenpark en de tracéstudie aan de raad. Kunnen die onder geheimhouding aangeboden worden? Want die zaten niet bij de stukken, althans ik heb ze niet gevonden. Daar wordt wel … De voorzitter: Mevrouw Baas? Mevrouw Baas-Oud: … aan gerefereerd.