2 Tekst City Deal Fietsen voor Iedereen

ANWB wil dat iedereen veilig en onbezorgd onderweg kan zijn. Daar zet ANWB haar expertise op het gebied van verkeerveiligheid op allerlei manieren voor in. Zo geeft ANWB met het ANWB Kinderfietsenplan invulling aan deze City Deal door gebruikte fietsen in te zamelen, op te knappen/onderhouden en uit te geven aan kinderen voor wie een fiets niet vanzelfsprekend is. ANWB adviseert gemeenten bij de implementatie van het Kinderfietsenplan op basis van jarenlange ervaring, een groot netwerk en opgebouwde kennis en kunde. Zo wordt er inmiddels al samengewerkt in verschillende steden, als o.a. Utrecht, Zwolle, Leeuwarden, Heerlen, enz. Daarnaast heeft ANWB met het fietsstimulerings- en vaardigheidsprogramma ANWB Streetwise een educatieprogramma voor het basisonderwijs. Kinderen leren hiermee spelenderwijs veilig deel te nemen aan het verkeer. Met ANWB Verkeerspleinen biedt de ANWB een mogelijkheid aan scholen/gemeenten om kinderen in een veilige omgeving met verschillende verkeerssituaties te laten oefenen.

●

De Beweegalliantie is een netwerkorganisatie die is gestart in 2022 op initiatief van VWS met maar één missie: de Beweegalliantie wil dat meer Nederlanders meer gaan bewegen. Iedere dag. Bewegen moet net zo normaal worden als slapen, tandenpoetsen en het gebruik van je mobiele telefoon. De Beweegalliantie zorgt dat partijen en organisaties structureler impact kunnen hebben door de kracht van elkaars netwerk te benutten. Samen met de alliantiepartners slecht de Beweegalliantie obstakels, schaalt de Beweegalliantie succesvolle en vernieuwende initiatieven op en maakt de Beweegalliantie structurele problemen en kansen inzichtelijk bij beleidsmakers en politici. Het netwerk van de Beweegalliantie bestaat uit heel diverse mensen, partijen en sectoren die samen de energie, kracht en de variëteit aan kennis en middelen hebben om daadwerkelijk in actie te komen. Binnen de City Deal fietsen wil de Beweegalliantie samen met aangesloten partijen in de alliantie een bijdrage leveren op 3 pijlers. Met pijler 1 levert de Beweegalliantie een bijdrage aan de startkracht van onderwijsinstellingen en kinderdagdagverblijven om fietsen te stimuleren bij kinderen. Met de tweede pijler levert de Beweegalliantie een bijdrage via een integrale aanpak om met tools en instrumenten obstakels weg te nemen om bestaande activiteiten te verduurzamen.

Pijler 3 richt op zich het aanjagen van nieuwe lokale initiatieven die een bijdrage leveren om meer inwoners te laten fietsen.

●

BOVAG vind het belangrijk dat een ieder gebruik kan maken van een mobiliteitsvorm die bij hen past. De fiets is een vorm van duurzame mobiliteit die onlosmakelijk is verbonden met Nederland. BOVAG zet zich in voor het stimuleren van (verkeersveilig) fietsgebruik. Daarbij vind BOVAG het belangrijk dat het fietspark in Nederland goed wordt onderhouden en dat nieuwe doelgroepen ook een kwalitatief goede fiets tot hun beschikking krijgen. Als (kennis)partner is BOVAG aangesloten bij Tour de Force en o.a. het programma Doortrappen.

23

Definitief voorstel City Deal Fietsen voor Iedereen, 5 september 2023

Via hun partner Innovam en de Tweewieler Academy geeft BOVAG fietsen een “tweede leven” en zorgt ze voor uitgifte van deze fietsen op locatie en/of de wijk. Dit gebeurt in verschillende CycleHubs in Nederland. Vaak zijn deze hubs ook een fysiek verzamelpunt waar lokale fietsprojecten samenkomen. Bovendien dienen deze hubs als een professionele opleidingslocatie waar, samen met het bedrijfsleven, mensen – al dan niet vanuit een uitkeringsinstantie opgeleid worden tot gediplomeerd fietstechnicus. ●

Fietsersbond wil op lokaal en regionaal niveau vrijwilligers activeren samen met gemeenten en provincies. Ook kan de Fietsersbond (in opdracht) fietslessen verzorgen voor deze groepen.

●

Lokale/regionale Leergeldstichtingen zetten zich er al ruim 27 jaar voor in om ervoor te zorgen dat kinderen uit gezinnen met geldzorgen onbezorgd mee kunnen doen met andere kinderen. Zo worden er fietsen versterkt, om naar school te gaan of naar de sportclub. Het lijkt zo vanzelfsprekend dat elk kind in Nederland een fiets heeft, maar dat is het dus zeker niet. In 2022 werden er op deze manier 37.000 kinderen aan een fiets geholpen! Stichting Leergeld wil voortbouwen op de behaalde resultaten, en zal zich daarom binnen de City Deal inzetten om nog meer kinderen toegang te geven tot een fiets. Leergeld werkt hierin samen met het ANWB Kinderfietsenplan.

●

Platform31 zet zich in ter ondersteuning van Agenda Stad met betrekking tot de kwartiermakersfase en de uitvoering van deze City Deal. Gedurende de looptijd draagt Platform31 via co-creatie bij aan de ontwikkeling van kennis en aan verspreiding daarvan. Zowel door praktische ondersteuning en netwerk als door inhoudelijke bijdragen aan Community of Practice- en themabijeenkomsten. Platform31 verkent de mogelijkheden voor het opschalen van kennis en is scherp op de voorwaarden om tot opschaling te komen. Ook spant zij zich in om relevante kennis- en leerervaringen vanuit de City Deal verder te verspreiden binnen haar netwerk, onder andere in G4, G40- en M50-verband, en om waar mogelijk / relevant verbindingen te leggen met haar eigen thema’s en activiteiten.

24

Definitief voorstel City Deal Fietsen voor Iedereen, 5 september 2023

4.

Deel 4: Proces en organisatie

4.1

Inwerkingtreding & looptijd

Deze City Deal treedt in werking met ingang van de dag na ondertekening door alle Partijen en bestaat uit meerdere fasen gedurende de periode tot en met 9 oktober 2027. De uitvoering van de City Deal is grofweg opgedeeld in drie fasen: ●

Fase 1 (tot en met februari 2024): projectteams formeren en werkplan maken.

●

Fase 2 (maart 2024 tot einde City Deal): uitvoering werkplan.

●

Fase 3 (begin 2027 tot einde City Deal): opleveren van eindproducten uit de themalijnen en verspreiden van kennis/innovaties, zorgen voor overdracht, borging van uitkomsten.

De samenwerking tussen de Partijen heeft betrekking op alle fasen.

4.2

Monitoring & evaluatie

De voortgang van de City Deal wordt jaarlijks geëvalueerd door de programmamanager in samenwerking met het interbestuurlijke programma Agenda Stad en IenW. Monitoring van de uitvoering van de City Deal vindt plaats op twee niveaus: (1) op het niveau van de initiatieven en Projecten en (2) op het niveau van de genoemde doelen (zie onder 1.3). Bij de opzet en uitvoering van de monitoring worden lokale partners betrokken (indien zij dat willen en capaciteit beschikbaar hebben). Op basis van deze evaluatie wordt het werkplan geactualiseerd en vastgesteld. Halverwege de looptijd wordt door het kernteam een rapportage opgesteld waarin de eerste inzichten en resultaten worden gedeeld. Hiernaast wordt in de rapportage vooruitgeblikt op de resterende looptijd en welke vervolgstappen genomen moeten worden om de resultaten uit de City Deal te verspreiden en uit te breiden. Ten slotte besteedt de rapportage aandacht aan de borging van de resultaten van de City Deal. Dit is belangrijk om de continuïteit en duurzaamheid van de resultaten te waarborgen.

4.3

Organisatiemodel

De City Deal Fietsen voor Iedereen is gericht op impact maken. Dat betekent dat het organisatiemodel gericht is op het werken rond Projecten en themalijnen. Partijen worden zo min mogelijk belast met procesmatige zaken, zodat zij hun tijd in kunnen zetten op de inhoud.

Dagelijkse leiding De dagelijkse leiding van de City Deal wordt uitgevoerd door een team waarin de volgende rollen zijn belegd: ●

Programmamanager. De programmamanager is verantwoordelijk voor het goed verlopen van de City Deal. Hiernaast draagt deze persoon zorg voor het leggen van verbindingen tussen mensen en organisaties, zowel binnen als buiten de City Deal. De programmamanager stelt jaarlijks een werkplan, communicatieplan en begroting op die worden vastgesteld in het City Deal-overleg. En stimuleert Partijen om de uitkomsten uit de City Deal te borgen. IenW levert capaciteit voor het programmamanagement van de deal.

●

Projectsecretaris. De projectsecretaris ondersteunt de programmamanager met het inplannen en voorbereiden van afspraken, houdt de planning bij en organiseert de facilitaire kant van de

25

Definitief voorstel City Deal Fietsen voor Iedereen, 5 september 2023

projectteams en werkplaatsen. De projectsecretaris wordt namens Partijen vanuit het City Deal-budget aangesteld door de dagelijkse leiding van de City Deal en krijgt een opdracht voor uitvoering van de werkzaamheden. ●

De projectteam-coördinator. De projectteam-coördinator houdt overzicht over de voortgang van de projectteams en faciliteert hen waar nodig. Bijvoorbeeld door als contactpersoon op te treden richting opdrachtnemers namens het projectteam. De projectteamcoördinator wordt namens Partijen vanuit het City Deal-budget aangesteld door de dagelijkse leiding van de City Deal en krijgen een opdracht voor uitvoering van de werkzaamheden. Deze rol kan eventueel door meerdere personen ingevuld worden.

●

Communicatieadviseur. De communicatieadviseur stelt een communicatiestrategie op en verzorgt communicatie-uitingen. IenW levert capaciteit voor de communicatieadviseur van de deal.

●

Dealmaker. De dealmaker begeleidt de City Deal procesmatig vanuit Agenda Stad. De dealmaker signaleert kansen (organisatie en borging) om impact van de deal te vergroten. BZK levert de capaciteit voor de dealmaker van deze City Deal.

De dagelijkse leiding van de City Deal komt wekelijks bijeen in een kernteamoverleg om de voortgang van de City Deal te bespreken en te sturen op de doelen (zie onder 1.3). Bij dit overleg zitten de programmamanager, de projectsecretaris, de projectcoördinator, de communicatieadviseur en de dealmaker. Tijdens dit overleg worden kansen en uitdagingen besproken en het City Deal- en bestuurlijk overleg voorbereid. Het kernteam wordt voorgezeten door de programmamanager.

Werkstructuur De inhoud van deze City Deal krijgt ten eerste vorm in de Lokale en/of Landsbrede projecten van de Partijen. Deze staan centraal. Daarbij kunnen gemeenten en provincies een beroep doen op de flexpool en/of het projectbudget zoals wordt uitgewerkt onder themalijn a. Daarnaast zijn er projectteams die zich richten op een specifiek onderwerp. Bijvoorbeeld (niet limitatief en niet bindend) op de ontwikkeling van een instrument, het begeleiden van een onderzoek, of het samenwerken aan meer donatiefietsen. In een latere fase kan er ook een projectteam geformeerd worden over wat er nodig is om de uitkomsten van de City Deal te bestendigen. Projectteams zijn gekoppeld aan één of meerdere themalijnen. De Partijen bepalen gezamenlijk welke projectteams er komen, en kunnen ook zelf bepalen bij welk(e) projectteam(s) ze aansluiten. De projectteams worden procesmatig ondersteund vanuit dagelijkse leiding van de City Deal. De projectteams kunnen een beroep doen op de kennis van experts: professionals rond het thema van de City Deal, al dan niet ook met ervaringsdeskundigheid. Ca. 2 keer per jaar is er een werkplaats. In die werkplaats komen alle deelnemers aan de City Deal bijeen en werken zij gezamenlijk aan een of enkele onderwerpen die vanuit de projectteams worden ingebracht.

Naast het inhoudelijk verder brengen van de onderwerpen, is de werkplaats bedoeld voor inspiratie, kennisdelen en netwerken. De sturing op de City Deal wordt één keer per jaar gedaan doordat alle Partijen (iedere partij via één vertegenwoordiger) samen de begroting, werkplan en voortgang vaststellen (City Deal-overleg). De leden van dit overleg hebben mandaat namens de directies binnen hun eigen organisaties. Het City Deal-overleg vindt op dezelfde dag plaats als één van de werkplaatsen, om het beslag op de agenda’s zoveel mogelijk te beperken.

26

Definitief voorstel City Deal Fietsen voor Iedereen, 5 september 2023

Eén keer per jaar wordt een bestuurlijk overleg gehouden, waarin directeuren en/of bestuurders zitting hebben. Zij zijn ambassadeurs van de City Deal en brengen hun persoonlijke visie in, denken strategisch mee, openen deuren, benutten hun netwerkkracht namens de City Deal naar buiten via commissies, stuurgroepen, congressen en andere landelijke podia en sturen via de eigen organisaties veranderingsprocessen aan. Het jaarlijkse bestuurlijk overleg is naast besluiten nemen dan ook vooral een plek van inspiratie. Het bestuurlijk overleg kan optioneel opgezet worden in de vorm van een (tweejaarlijkse) conferentie.

Dagelijkse leiding en ontzorging

Lokale & landelijke projecten

Projectteam 1

Projectteam 2 Bestuurlijk overleg

Werkplaats

Projectteam 3

Projectteam n

Experts (professionals, al dan niet met ervaringsdeskundigheid) Figuur 4 Organogram van de City Deal Fietsen voor Iedereen. De blauwe vakken zien op de uitvoering van de City Deal. De lichtgroene elementen gaan over sturing. Dit figuur is een visuele weergave van de tekst erboven.

27

Definitief voorstel City Deal Fietsen voor Iedereen, 5 september 2023

4.4

Financiering

De Partijen leveren bijdragen in natura en in financiële middelen en committeren zich in principe voor vier jaar aan de City Deal. De Partijen maken gemiddeld 2 dagen per maand vrij om mee te werken aan de producten en Projecten van de City Deal. Het gaat hier om ‘werk met werk’ maken, waarbij de gevraagde inzet zoveel mogelijk efficiënt gekoppeld is aan (maar zeker niet beperkt tot) de Lokale en/of Landsbrede projecten. Overheidspartijen dragen jaarlijks een bedrag bij. Onderstaande tabel geeft dit weer. BZK draagt daarnaast in het laatste jaar eenmalig 30.000 euro bij t.b.v. opschaling. IenW en VWS dragen aanvullende middelen bij voor o.a. flexpool en projectbudget. Over het betalingsschema maken Partijen gezamenlijk nadere afspraken in het werkplan. Het kasbeheer wordt bij Platform31 ondergebracht. BZK en IenW leveren ook ‘om niet’ capaciteit. In ieder geval voor de rollen van programmamanager, communicatieadviseur en dealmaker. Met Private organisaties en Maatschappelijke organisaties en kennisinstellingen worden individuele inkind afspraken over hun inbreng gemaakt.

Jaarlijks

IenW

BZK

VWS

Gemeenten

Provincies

€50.000

€50.000

€50.000

€15.000 (G6)

€15.000

€300.000 aanvullende bijdrage aan o.a. flexpool en projectbudget Eenmalig

Om niet

€10.000 (overige gemeenten)

€30.000

Programmamanager

€150.000 aanvullende bijdrage aan o.a. flexpool en projectbudget in het 1ste jaar (voortzetten aanvullende bijdrage nader te bespreken)

Dealmaker

Communicatieadviseur

Op hoofdlijnen is er onderscheid naar vier kostenposten:

28

Definitief voorstel City Deal Fietsen voor Iedereen, 5 september 2023

●

organisatie (overkoepelend)

●

voorzieningen met flexpool en projectbudget (themalijn a)

●

zichtbaar maken, samenwerken, vervolgafspraken maken en agenderen rond Landsbrede projecten (themalijn b)

●

instrumentontwikkeling (themalijn c)

●

kennisontwikkeling (themalijn d)

De gelden die Partijen inbrengen worden benut om al deze activiteiten uit deze City Deal te organiseren en te ondersteunen. De aan de City Deal deelnemende gemeenten en provincies kunnen aanspraak maken op de voorziening van de flexpool en projectbudget. De inrichting van de voorziening werken Partijen gezamenlijk uit. Elk jaar wordt een werkplan met begroting (inclusief kasritme) opgesteld, zodat transparant is waar welke middelen naartoe gaan. Het werkplan wordt in het City Deal-overleg vastgesteld, door vertegenwoordigers van alle deelnemende Partijen. Ook spannen Partijen zich in om indien nodig voor specifieke onderdelen of Projecten gezamenlijk extra financiering te organiseren, en kansen te benutten bijvoorbeeld door gezamenlijk subsidies aan te vragen.

4.5

Communicatie

Communicatie over de voortgang van de City Deal is een taak die binnen de City Deal belegd wordt. De communicatieadviseur van IenW stelt in afstemming met de programmamanager een communicatieplan op en is verantwoordelijk voor een continue stroom aan communicatie uitingen van de City Deal. Partijen kunnen vrijelijk communiceren over de Projecten van City Deal Fietsen voor Iedereen. Het interbestuurlijke programma Agenda Stad van BZK ondersteunt de City Deal met haar communicatie. Dit gebeurt onder andere via de website www.agendastad.nl. Goede afstemming met communicatiemedewerkers van Partijen is hierbij belangrijk.

4.6

Borging van de resultaten van de City Deal

Partijen ambiëren tijdens de looptijd van de City Deal een zo groot mogelijke deel van de doelgroep te bereiken, maar zijn ook realistisch: ook na afloop van de City Deal zal er nog veel werk te verzetten zijn. Het is belangrijk dat de uitkomsten van de City Deal ook na afloop van de City Deal in de praktijk gebracht en doorontwikkeld worden.

4.7

Slotbepalingen

Uitvoering in overeenstemming met Unierecht De afspraken van deze City Deal en de nadere uitwerking daarvan worden in overeenstemming met het internationale recht, het Unierecht en het Nederlandse recht uitgevoerd in het bijzonder voor zover de afspraken vallen onder de werking van de internationale, Europese en Nederlandse regels met betrekking tot aanbesteding, mededinging, staatssteun en technische normen en voorschriften.

Gegevenswisseling 1.

De in het kader van (de uitvoering van) deze City Deal uitgewisselde dan wel uit te wisselen informatie is in beginsel openbaar. Indien een Partij verzoekt om geheimhouding zullen de overige Partijen deze informatie in beginsel geheimhouden en deze geheel noch gedeeltelijk

29

Definitief voorstel City Deal Fietsen voor Iedereen, 5 september 2023

aan enige derde bekendmaken, behoudens voor zover een verplichting tot openbaarmaking voortvloeit uit de wet, een rechterlijke uitspraak of deze City Deal. 2.

Partijen dragen er zorg voor dat concurrentiegevoelige en/of privacygevoelige informatie uitsluitend wordt gedeeld voor zover dit in overeenstemming is met de relevante internationale, Europese en nationale wettelijke kaders. Zij kunnen hiertoe nadere afspraken vastleggen.

Wijzigingen 1.

Elke Partij kan schriftelijk verzoeken deze City Deal te wijzigen. De wijziging behoeft de instemming van alle Partijen.

2.

Partijen treden in overleg binnen 6 weken nadat een Partij het verzoek heeft kenbaar gemaakt aan de programmamanager en secretaris. De programmamanager informeert de overige Partijen over de voorgestelde wijziging en vraagt hen om instemming.

3.

Nadat alle Partijen aan de programmamanager en secretaris kenbaar hebben gemaakt in te stemmen met het verzoek tot wijziging wordt de wijziging en de verklaringen tot instemming als bijlage aan deze City Deal gehecht.

Opzegging 1.

Elke Partij kan de City Deal Fietsen voor Iedereen met inachtneming van een opzegtermijn van 3 maanden schriftelijk opzeggen, indien een zodanige verandering van omstandigheden is opgetreden dat deelname in de City Deal billijkheidshalve op korte termijn behoort te eindigen. De opzegging moet de verandering in omstandigheden vermelden.

2.

Wanneer een Partij deze City Deal opzegt, blijft de deal voor de overige Partijen in stand voor zover de inhoud en de strekking ervan zich daartegen niet verzetten.

3.

Ingeval van beëindiging van de City Deal Fietsen voor Iedereen krachtens opzegging is geen van de Partijen jegens een andere Partij schadeplichtig.

Nakoming Partijen komen overeen dat de nakoming van de afspraken in de City Deal Fietsen voor Iedereen niet in rechte afdwingbaar is.

Ondertekening in verschillende exemplaren De City Deal Fietsen voor Iedereen kan worden ondertekend door Partijen in verschillende exemplaren, die samengevoegd hetzelfde rechtsgevolg hebben alsof deze City Deal is ondertekend door alle Partijen in één exemplaar.

Citeertitel Deze City Deal kan worden aangehaald als City Deal Fietsen voor Iedereen.

Inwerkingtreding en looptijd

30

Definitief voorstel City Deal Fietsen voor Iedereen, 5 september 2023

Deze City Deal treedt in werking met ingang van de dag na ondertekening door alle Partijen en eindigt op 9 oktober 2027. Partijen treden uiterlijk twee maanden voor de in het eerste lid genoemde datum in overleg over voorzetting van deze City Deal.

Openbaarmaking 1.

Deze City Deal zal net als andere City Deals openbaar worden gemaakt door publicatie in de Staatscourant, waardoor anderen kennis kunnen nemen van de City Deals.

2.

BZK rapporteert over de Agenda Stad, alsmede de hieruit voortvloeiende City Deals naar de Tweede Kamer van de Staten-Generaal.

Aldus overeengekomen en ondertekend,

[handtekeningen; worden ingevoegd via ondertekenblad]

31

Definitief voorstel City Deal Fietsen voor Iedereen, 5 september 2023

Bijlage 1

Voorbeelden van Projecten

In deze City Deal staat het vergroten van de impact van Projecten en werkende aanpakken centraal: zaken die in de haarvaten van de maatschappij plaatsvinden. Het gaat om Lokale en Landsbrede projecten, dicht bij mensen, in wijken, daar waar mensen het nodig hebben. Voorbeelden (niet uitputtend; per gemeente is maximaal één Lokaal project ter illustratie opgenomen) van Lokale projecten waar de City Deal van kan leren zijn: ●

Het Nieuwe Stalen Ros in Amsterdam. Kinderen die nieuw zijn in Nederland en Amsterdam krijgen op school fietslessen om ze kennis te laten maken met de Nederlandse fietscultuur en ze te stimuleren om te gaan fietsen. Als zij voldoende fietsvaardig zijn, kunnen zij een opgeknapte fiets aanvragen via een scholierenvergoeding bij Vluchtelingenwerk.

●

Pilot fiets en/of OV-training in Apeldoorn. Leerlingen die met de taxi naar school gaan, oefenen met fietsen of OV zodat zij zelfstandig kunnen leren reizen met of zonder ouder(s).

●

Fietswerkplaats van Copernikkel in Den Bosch. Hier worden fietsen gerepareerd door o.a. mensen met een migratieachtergrond en worden fietslessen aangeboden.

●

Biking2skool in Den Haag. Biking2School is een uitdaging voor leerlingen die nieuw in Nederland zijn om 30 schooldagen lang iedere dag met de fiets naar school te komen. Hier krijgen zij een kilometervergoeding voor terug die naar een goed doel gaat. Hoe vaker zij fietsen, hoe meer geld zij ophalen voor het goede doel.

●

Social entreprise Bike Works in Enschede. Jongeren krijgen hier de kans om kennis te maken met techniek, hun vaardigheden (door) te ontwikkelen én om zakgeld te verdienen. Klanten kunnen hier terecht voor reparaties, in- en verkoop van rijwielen en materialen, (fietstechniek)educatie en vrijetijdsbesteding.

●

Fietsatelier d’n Tuub in Eindhoven. In Eindhoven bestaat al enkele jaren de organisatie Ervaring die Staat. Zij helpen sociaal kwetsbare mensen in de regio Eindhoven richting te geven aan hun leven. Ze hebben onder andere het Fietsatelier d’n Tuub opgericht. Een fietswerkplaats waar mensen onder begeleiding van een professionele fietsenmaker alles leren over het onderhouden en repareren van fietsen en klaar worden gestoomd voor het landelijk examen fietsenmaker. Gerepareerde fietsen worden onder andere via Stichting Leergeld verkocht.

●

START fietsen in Haarlem. Kinderdagverblijven, peuterspeelzalen, spelinloop, etc. krijgen de beschikking over loopfietsen. Eens in de zes à acht weken komt iemand langs om fietsles te geven. Deze les is bedoeld om de overgang van loopfiets naar trappers de bevorderen.

●

Weesfietsenbeleid en samenwerking Bovengrondse Vakschool in Heerlen. Fietsen die vier weken lang op één plek staan, krijgen een label. Worden ze dan nog niet opgehaald, dan worden ze meegenomen naar de vakschool en opgeknapt. De fietsen worden voor een klein prijsje verkocht, of gedoneerd aan kwetsbare gezinnen.

●

Fiets op 1 in Leeuwarden. Onderdeel hiervan zijn o.a. fietscursussen, een fietsregeling voor gezinnen met een laag inkomen, en fietsonderwijs en fiets als reactiveringsinstrument.

●

Fietslessen in Leiden. Door vrijwilligers worden theorie- en praktijklessen verzorgd. Deelnemers leren de basisverkeersregels en leren aan de hand van een stappenplan stap voor stap fietsen. De lessen worden afgesloten met een verkeersexamen met fietsdiploma.

●

Ambachtscentrum fiets in Maastricht. Het centrum knapt tweedehandsfietsen op en verkoopt ze voor een kleine vergoeding (of gratis) aan mensen met een smalle beurs.

32

Definitief voorstel City Deal Fietsen voor Iedereen, 5 september 2023

●

Wijkfietspunten in Rotterdam: Fietsbank en fietslessen. De Fietsbank verzamelt tweedehandsfietsen en repareert fietsen als dat nodig is, zodat ze weer veilig zijn. Daarna geeft de Fietsbank de fietsen aan Rotterdammers met een kleine portemonnee. In de looptijd van de City Deal ontwikkelt Rotterdam dit door tot wijkfietspunten: fietsbank (uitgifte en inleverpunt), fietslessen (kinderen en volwassenen) en lichte reparatie.

●

“Fietsen geeft vrijheid” in Zwolle. Gebruikte fietsen worden opgeknapt door mensen met afstand tot de arbeidsmarkt en gebruikt om vrouwen met een niet-Nederlandse achtergrond fietsles te geven. Aan het eind van het Project kunnen mensen de fiets krijgen waar ze les op hebben gehad.

Voorbeelden van Landsbrede projecten zijn: ●

Kinderfietsenplan van de ANWB. ANWB zamelt samen met leden, gemeenten, verenigingen en vrijwilligers gebruikte fietsen in, knapt ze op met behulp van vrijwilligers en deelnemers in werkplaatsen door heel Nederland en zorgt er via partners voor dat ze terechtkomen bij kinderen die geen fiets hebben.

●

Fietsuitgifte van Stichting Leergeld. Jaarlijks helpen de 111 stichtingen Leergeld in Nederland zo’n 20.000 kinderen aan een fiets. Hier vindt vaak samenwerking plaats met het eerdergenoemde ANWB Kinderfietsenplan. Want Stichting Leergeld weet welke kinderen in aanmerkingen komen voor een fiets.

●

Fietsersbond Fietsschool. De Fietsschool van de Fietsersbond geeft fietslessen aan allerlei mensen die een steuntje in de rug kunnen gebruiken bij veilig fietsen. Bijvoorbeeld kinderen, migranten en senioren.

●

Cyclehubs van Innovam. Dit zijn fysieke uitgiftepunten voor fietsen waar mensen ook terecht kunnen als er bijvoorbeeld iets kapot is aan de fiets. Tegelijkertijd dienen deze hubs als opleidingslocaties en kunnen bestaande lokale initiatieven er samenkomen.

●

Fietsexamen op basisscholen. Tijdens het praktisch Verkeersexamen van VVN wordt getoetst of de leerlingen de theorie goed kunnen toepassen in het echte verkeer. Tijdens het examen fietsen de kinderen een route. Langs de route staan vrijwilligers die, aan de hand van een controlelijst of app, beoordelen of de leerlingen goed handelen.

●

Fietsmaatjes. Fietsmaatjes fietst met mensen die er graag op uit gaan maar dat niet meer zelfstandig kunnen. Deze mensen worden gekoppeld aan vrijwilligers die net zo graag op de fiets stappen en de gasten kunnen helpen. Samen trekken ze er op uit op een duofiets met elektrische trapondersteuning: een e-bike waarbij je naast elkaar zit dus.

33