2 Bijlage 1 Rapportage Onafhankelijke clientondersteuning 2024

Subsidieverantwoording 2024 Onafhankelijke cliëntondersteuning Gemeente Haarlem

MEE & de Wering | Erin Jakobs Cliëntenbelang Amsterdam | Wilco Schild

Inhoud 1.

Inleiding............................................................................................................ 3

2.

Onafhankelijke cliëntondersteuning in 2024 ........................................................ 4

3.

Financieel overzicht......................................................................................... 11

1. Inleiding Voor u ligt de subsidieverantwoording van de inzet van onafhankelijke cliëntondersteuning over het jaar 2024. Met deze verantwoording leggen wij voor de Ondersteuners van Haarlem inzichtelijk en transparant verantwoording af over de besteding van de toegekende subsidie en de gerealiseerde activiteiten. MEE & de Wering en Cliëntenbelang Noord-Holland hebben zich in 2024 gezamenlijk, onder de vlag van De Ondersteuners van Haarlem, ingezet om inwoners te ondersteunen bij het verkrijgen van passende zorg, ondersteuning en begeleiding. Hierbij stond het belang van de cliënt centraal, waarbij ondersteuning laagdrempelig en onafhankelijk was. In dit document geven wij een overzicht van de gerealiseerde prestaties aan de hand van voorbeeldcasuïstiek en cijfers. Wij willen u bedanken voor het gestelde vertrouwen en hebben met veel plezier en toewijding aan onze taak gewerkt.

2. Onafhankelijke cliëntondersteuning in 2024 Onafhankelijke cliëntondersteuning is een middel om ervoor te zorgen dat inwoners de ondersteuning en zorg krijgen die zij nodigen hebben. De Onafhankelijk cliëntondersteuner zorgt ervoor dat zij naast de cliënt staat en het proces volgt naar de passende zorg. Onafhankelijke cliëntondersteuning is vanuit de WMO een recht voor inwoners. Het is een kosteloze voorziening en is voor iedereen die vastloopt, of dreigt vast te lopen, in het vinden van passende ondersteuning of zorg bij vragen over levensdomeinen als zelfstandig leven, zorg en ondersteuning, participatie, wonen, onderwijs en werk en inkomen. Onafhankelijke cliëntondersteuning (OCO) draagt ertoe bij dat: • Knelpunten in het realiseren van integrale samenwerking tussen verschillende aanbieders en/of verschillende beleidsterreinen worden opgelost. • Voorkomen wordt dat mensen die – vanwege hun beperking of complexe situatie veel stress ervaren – worden overvraagd. • Mensen zich ondersteund en toegerust voelen om besluiten te kunnen nemen waarmee wordt voorkomen dat problematiek verergert. Missie Onze missie is om te voorkomen dat inwoners die moeite hebben bij het vinden van passende zorg- en hulp, tussen wal- en schip raken. Tijdige inzet van Onafhankelijke Cliëntondersteuning voorkomt dit.

Dat vraagt van partners in het Sociaal domein, dat zij de inwoners tijdig op OCO attenderen. Wij investeren daarom doorlopend in het vergroten van de bekendheid over werkwijze en doelstelling van OCO. Zowel bij inwoners in het algemeen, als bij organisaties en samenwerkingsverbanden die in contact staan met inwoners die baat kunnen hebben bij Onafhankelijke cliëntondersteuning. De ondersteuning van de cliënt - gedurende het proces dat zij doorlopen bij het vinden van passende zorg- en hulpaanbod – versterkt de autonomie van de cliënt bij het nemen van besluiten. Het vergroot het vertrouwen in de samenwerking met de aan hen toegewezen professionals. Daarmee wordt voorkomen dat zij tussen wal- en schip vallen. Visie In onze visie kan cliëntondersteuning in vele vormen, los naast elkaar of integraal bestaan. Het belang van de inwoner is dat deze zich gehoord, erkend en goed geïnformeerd weet waardoor passende zorg en ondersteuning kan worden gerealiseerd. Een onafhankelijke cliëntondersteuner biedt informatie, advies en kortdurende ondersteuning op alle levensgebieden voor alle inwoners van de gemeente Haarlem. De focus ligt op het bevorderen van zelfredzaamheid, participatie en het versterken van het sociale netwerk van de inwoners.

De onafhankelijke Cliëntondersteuner: - Staat naast de cliënt en versterkt de regie en autonomie van de cliënt. - Bevordert inclusie oftewel is gericht om meedoen naar vermogen mogelijk maken. - Heeft expertise op het gebied van beperkingen en chronische ziekten. - Bouwt bruggen door af te stemmen met (in)formele zorg en ondersteuning om de cliënt heen (zoals het netwerk, mantelzorgers, vrijwilligers, zorginstellingen, scholen). - Ondersteunt waar nodig, integraal en domein-overstijgend op alle levensgebieden. - Is onafhankelijk, dient geen ander belang dan het ondersteunen van de cliënt bij diens zoektocht naar passende hulp en zorg. Is geen hulpverlener en/of indictiesteller Activiteiten Voor het tweede jaar hebben Cliëntenbelang Noord-Holland en MEE & de Wering onder één vlag de onafhankelijke cliëntondersteuning uitgevoerd. Door alle ontwikkelingen in Haarlem de afgelopen jaren zien we dat het belangrijk is om de onafhankelijke cliëntondersteuning goed op de kaart te zetten en te houden. We zagen dat het voor veel inwoners en professionals nog vaak onduidelijk is wat een onafhankelijk cliëntondersteuner doet en hoe men daar terecht komt. Er is het afgelopen jaar geïnvesteerd om de samenwerking met de wijkteams van Buurts te versterken en hen te attenderen op het belang van onafhankelijke cliëntondersteuning.

De Ondersteuners van Haarlem zijn er voor iedere kwetsbare inwoner met een ondersteuningsvraag. Echter zien wij dat de mensen die een beroep doen op onafhankelijke cliëntondersteuning veelal mensen met een beperking zijn. Deze doelgroepen hebben meer moeite de weg te vinden in het sociale domein en lopen vaker vast op verschillende leefgebieden. Hierdoor zorgen wij ervoor dat wij kennis en expertise hebben op de verschillende specifieke doelgroepen. Mede hierom zijn we actief binnen het LVB netwerk van Zuid-Kennemerland. Binnen dit netwerk wordt er samengewerkt met meerdere partijen uit het sociaal domein om de belangen van mensen met een (licht)verstandelijke beperking te behartigen en ervoor te zorgen dat er zo min mogelijk mensen met LVB en een zorgvraag tussen wal en schip raken. Een van de grote speerpunten van het netwerk is om ervoor te zorgen dat er weer mogelijkheden komen voor onderzoek en diagnostiek. Nu deze taak niet meer bij MEE & de Wering ligt en er geen andere partij is die dit (tot op heden) heeft opgepakt merken we een leemte op dit vlak. Onderzoek en diagnostiek helpt de OCO bij het vinden van passende zorg of voor de doorgeleiding naar de Wet Langdurige Zorg. Onze sociaaljuridisch dienstverleners participeren in het overleg van de Robuuste Rechtsbescherming.

In het dagelijks werk zien zij veel casuïstiek waaruit blijkt dat regelingen anders moeten of kunnen in het belang van de inwoner.

We hebben een vindplaats bij SpaarneWerkt. Twee keer in de week is er een spreekuur. De mensen die daar werken hebben allen een beperking. Zij zijn extra kwetsbaar en het lukt hen veelal niet om buiten de veilige werkomgeving om hun diverse vragen beantwoord te krijgen. Doordat wij daar preventief spreekuur hebben, kunnen we vragen snel ondervangen en doorverwijzen naar de juiste plek. Wanneer nodig, gaan we met de cliënt mee naar de betreffende instantie en zorgen we voor een warme overdracht. MEE & de Wering coördineert samen met de NVA het Autisme Steunpunt. Hier kunnen mensen met autisme en hun naasten binnenlopen met alle vragen over autisme. Om de week is daar een professional van MEE & de Wering, een ambulant begeleider van Voorzet en twee ervaringsdeskundigen aanwezig die inwoners van Haarlem te woord staat. Resultaten feiten & cijfers In 2024 heeft MEE & de Wering 449 trajecten gehad en Cliëntenbelang Noord-Holland 45. De gemeten trajecten die worden bijgehouden in het systeem, betreffen meer langdurige ondersteuning die wordt geboden aan inwoners. De Ondersteuners met MEE & de Wering en Cliëntenbelang Noord Holland gaat in de toekomst ook alle kortdurende informatievragen registreren waarbij inwoners worden geholpen. Dit zijn de kortere informatie en advies vragen die veelal binnenkomen via de toegang van De Ondersteuners.

De verwachting is dat dit voor 2025 een ander beeld geeft voor het aantal trajecten. Ondersteuningsvragen In 2024 hebben de Ondersteuners van Haarlem een verscheidenheid aan inwoners met een ondersteuningsvraag geholpen. Ook zien zijn dat regelmatig zorgprofessionals een beroep doen op de onafhankelijke cliëntondersteuning. Thema’s De meest voorkomende thema’s bij de hulpvragen van cliënten zijn in 2024: - Gezondheid & Zorg - Huisvesting & Wonen - Mentaal welbevinden & Zingeving - Huiselijke relaties & Opvoeden Nadat de vraagverheldering is gedaan zien we een enorme hoeveelheid vragen die onder het thema Geldzaken & regelgeving valt. Één van de opvallendheden die we daar aan koppelen is het vraagstuk rondom PGB. Veel eerdere PGB’s worden niet verlengd, waardoor inwoners gebruik moeten maken van het aanbod van Buurts. Hier zijn inwoners het niet altijd mee eens en komen vervolgens bij De Ondersteuners met de vraag of zij ondersteund kunnen worden bij het indienen van een klacht of bezwaar. Dit leest u ook terug bij de signalen.

Opvallend is dat er veel beroep op De Ondersteuners gedaan wordt voor het aanvragen van een WLZ. Casussen per wijk Uit de rapportage blijkt dat er drie wijken uitspringen qua hoeveelheid inwoners die zich gemeld hebben voor ondersteuning bij De Ondersteuners. Dit zijn Europawijk, Meerwijk en de Slachthuiswijk

NB In de figuur zijn ook andere gemeenten opgenomen waar MEE&deWering actief is

Leeftijdscategorieën

Voorbeelden uit de praktijk Om een beeld te geven van de dagelijkse praktijk, volgen hier onder een aantal voorbeelden van de inzet van cliëntondersteuning:

Voorbeeld 1: Voor een inwoner uit Haarlem had de gemeente een tweetal (voor de inwoner) negatieve beschikkingen afgegeven. Onder andere dat het hulpmiddel van de inwoner ingenomen zou worden. Dit zou ongekend nadelige gevolgen hebben voor de inwoner. Door de tussenkomst van een cliëntondersteuner met sociaal juridisch dienstverlening is dit besluit gewijzigd en wordt er in de tussentijd onderzoek gedaan naar een ander passend hulpmiddel voor deze inwoner.

Voorbeeld 2: Een mevrouw meldt zich aan, er zijn financiële problemen door oplichting. Hierdoor heeft mevrouw ook emotionele schade. De onafhankelijk cliëntondersteuner heeft samen met mevrouw een plan gemaakt hoe dit aan te pakken. Er is aangifte/melding gedaan bij de politie en gekeken hoe de financiële schade beperkt kon worden. Met de werkgever was het gelukt om d.m.v. voorschotten haar leningen af te lossen. Door de gesprekken met De Ondersteuners voelde mevrouw zich gesteund en gaat het langzaam weer de goede kant op met mevrouw.

Voorbeeld 3: Een inwoner met een zeer specifiek ziektebeeld en dito hulpvragen kreeg een te laat aantal uren huishoudelijke ondersteuning aangeboden vanuit de WMO. In het kader van de ‘informele aanpak’ van bezwaren werd een gesprek georganiseerd waarbij ook een behandelaar van de inwoner werd betrokken. Resultaat: in een gesprek van een uur kwamen we tot een passend aantal uren waarbij gebruik werd gemaakt van de ruimte die het HHM-kader biedt om in speciale gevallen af te wijken van de ‘gemiddelde norm’. Hiermee werd ook

Voorbeeld 4: Een onafhankelijke cliëntondersteuner heeft ondersteuning geboden aan de mantelzorgers en een meneer van 78 jaar. Vanuit de AWBZ had meneer voorheen een WLZ indicatie. Bij de transitie in het sociaal domein is besloten dat meneer sindsdien viel onder de ondersteuning vanuit de WMO (PGB). Dit is alle jaren voldoende geweest om meneer thuis te laten wonen met passende ondersteuning. Door recente cognitieve en lichamelijke achteruitgang is er een situatie ontstaan waarbij er meer zorg en ondersteuning nodig is. Na evaluatie van de WMO-indicatie is dhr. verwezen naar de Ondersteuners voor de aanvraag van een WLZ indicatie. In samenwerking met het netwerk, meneer en de cliëntondersteuner OCO is er een aanvraag ingediend bij het CIZ en is er een WLZ indicatie toegekend. Cliënt heeft hiermee continuering van zorg, mogelijkheid tot uitbreiding en kan samen met zijn netwerk voorsorteren op een eventuele verhuizing naar een passende zorginstelling. Door de voorlichting van de clientondersteuner hebben meneer en zijn netwerk een goed beeld van de mogelijkheden van de WLZ en kan er aanvullende passende ondersteuning worden ingezet. Ook is meneer aangemeld bij een passende organisatie voor in de toekomst een woonplek met de juiste zorg en ondersteuning.

Signalen -

We zien een ernstig tekort aan opvangplekken binnen de kinderdagcentra van Ons Tweede Thuis en de Hartekampgroep. De wachtlijsten variëren tussen de 1 en 4 jaar. Er is geen mogelijkheid tot overbruggingszorg, waarbij het kind langer thuis komt te zitten, ouders/netwerk overbelast raken en daardoor meer beroep doen op andere zorg.

-

We zien een toename van het aantal jeugdvragen dat terechtkomt bij De Ondersteuners. Door de wachtlijsten en onduidelijkheden bij de consortia, zijn ouders overbelast en komen ze bij onafhankelijke cliëntondersteuning om te zien of de Ondersteuners beweging krijgen in het systeem.

-

Cliënten met een WLZ-indicatie kunnen geen aanspraak maken op de Brede Centrale Toegang. Hier wordt aangegeven dat het zorgkantoor verantwoordelijk is voor het vinden van een plek. Het zorgkantoor geeft echter aan dat wanneer het om een woonprobleem gaat en niet om een zorgprobleem, de gemeente verantwoordelijk is. Dit is een signaal die al meerdere jaren speelt en waarbij nog geen oplossing is.

-

Inwoners ervaren geen keuzevrijheid meer en mijden in sommige gevallen zelfs de maatschappelijke ondersteuning. Inwoners zijn gebonden aan een wijkteam die hoort bij het postcodegebied van het inschrijfadres. Als men bijvoorbeeld

ontevreden is over het wijkteam, is er geen alternatief mogelijk. Ook uitwijken naar een ander wijkteam is meestal niet mogelijk, omdat er vastgehouden wordt aan het postcodegebied. -

PGB-aanvragen voor ambulante begeleiding en dagbesteding worden afgewezen, omdat zorg vanuit het wijkteam voorliggend zou zijn. We zien dat inwoners geen schriftelijke afwijzing van de PGB krijgen, waardoor het ook niet mogelijk is om in bezwaar te gaan. Als onafhankelijk cliëntondersteuner en sociaal-juridisch dienstverlener kijken we naar de mogelijkheden en kaarten deze situaties aan bij Buurts. Ook proberen we te sturen op een schriftelijke afwijzing, zodat we daarna kunnen ondersteunen bij een bezwaarschrift.

-

We zagen in 2024 dat de wijkteams de inwoners niet (altijd) op het recht op onafhankelijke cliëntondersteuning werden gewezen. Vanuit het project Versterking OCO zijn alle wijkteams afgegaan en geïnformeerd, om OCO op de kaart te zetten en wat hiervan het belang is. Inmiddels zien we hier een verbetering op dat OCO vaker wordt genoemd.

SPUK gelden voor extra activiteiten In 2023 en 2024 beschikte de Ondersteuners ook nog over SPUK gelden van het ministerie van VWS ter versterking van de OCO. Door deze gelden (eenmalig € 50.000) was er de mogelijkheid om de onafhankelijke cliëntondersteuning verder op de kaart te zetten. Onze bevinding is dat is zeer gewenst en nodig was. Sommige inwoners weten de weg niet te vinden binnen het sociaal domein. Wij streven ernaar dat alle inwoners van Haarlem weten waar zij terecht kunnen met hun ondersteuningsvraag of dat zij het juiste steuntje in de rug krijgen of ondersteuning bij een het indienen van een klacht. In de subsidieverantwoording van de SPUK gelden is opgenomen welke activiteiten hiervoor zijn uitgevoerd. Beoordeling dienstverlening. De adviesraad van MEE & de Wering heeft ieder jaar contact met een cliënten die een traject hebben gevolgd bij MEE & de Wering. Hiervoor moeten de cliënten vooraf toestemming geven. Als inwoners ervoor open staan, kunnen zij na afloop van een traject gebeld worden om hun ervaringen te delen. Cliënten beoordelen MEE & de Wering gemiddeld met een 8,1. Cliënten voelen zich gehoord en begrepen, respectvol, eerlijk en prettig behandelend en zijn tevreden over het resultaat. De dienstverlening van De Ondersteuners heeft impact.

Cliënten gaven aan door de ondersteuning zelfstandiger verder te kunnen, meer zelfvertrouwen te hebben, meer grip op het leven te hebben of samen met de ondersteuner oplossingen hebben gevonden. We hoorden terug dat men goed geholpen is naar de juiste instanties. We maken echt verschil. Cliëntenbelang Noord-Holland heeft in 2024 geen cliënttevredenheidsonderzoek gedaan, maar heeft dit op de planning staan voor 2025.

4. Financieel overzicht Opdrachtgever Referentie opdrachtgever Referentie opdrachtnemer Tot en met periode

Gemeente Haarlem MO/2022/1625800 24.610.s.01 dec-24

Productie MEE & de Wering

Opmerking

Trajecten Clientbelang Amsterdam Trajecten M&dW Trajecten cliëntondersteuning Communicatie t.b.v. bekendheid OCO Leertafel/ Multidisciplinair overleg Totaal

*

% aandeel

Realisatie Bedrag Eenheden € 51.975 45 trajecten € 518.595 449 trajecten € 570.570 494 trajecten € 20.960 € 1.660 € 593.191

Subsidie Realisatie

€ 615.176 € 593.191

Onderproductie

€ 21.985

Bedrag

Budget Eenheden

€ 588.976 € 20.960 € 5.240 € 615.176

510 trajecten

Er is in 2024 een financiële onderproductie geweest van €21.985. Voorgesteld wordt om dit bedrag toe te voegen aan de egalisatiereserve van MEE & de Wering, voor de inzet van onafhankelijke cliëntondersteuning.

Verschil

€ -18.406 €0 € -3.580 € -21.985