2 Bijlage 1 Programma van Eisen voor de Leefomgeving

Programma van Eisen voor de fysieke Leefomgeving [ PvEL ]

Sportweg

december 2025

Samenvatting De Sportweg: van onoverzichtelijk gebied naar levendige buurt. Het gebied tussen de Jan Gijzenvaart, Planetenlaan en de Rijksstraatweg ondergaat een ingrijpende transformatie. Het gebied maakt zich op voor een complete metamorfose. Wat momenteel een plek is met weinig ruimtelijke samenhang, verandert de komende jaren in een nieuw stukje Haarlem waar het leeft, waar het groen is, waar je graag wilt wonen en waar je mede-Haarlemmers ontmoet. Er komt ruimte voor wonen, zorg, ontspanning en ontmoeting – allemaal in een groene, toegankelijke en aantrekkelijke omgeving. De Sportweg ligt op een bijzondere locatie: direct aan het groene Schoterbos en het Noordersportpark, op een steenworp afstand van een belangrijk ovknooppunt én op de markante kruising van de Rijksstraatweg en de Jan Gijzenvaart. Daarmee is het goed gepositioneerd om uit te groeien tot een verbindende plek, waar groen, stad en mensen samenkomen. Binnen dit gebied worden zo’n 250 nieuwe woningen gebouwd, in verschillende prijsklassen. De helft daarvan is bedoeld voor sociale huur. Daarnaast is er plek voor 120 zorgwoningen van St. Jacob – zodat mensen met een zorgvraag hier ook een fijne plek kunnen vinden.

Een plein vol leven Maar het realiseren van een nieuw stukje Haarlem is meer dan alleen maar huizen bouwen. Midden in het gebied ontstaat een nieuw, levendig plein. De intentie is om de bestaande supermarkt te verplaatsen, zodat deze een centralere plek in het gebied krijgt. Bestaande inpandige winkels keren

terug aan het plein en er komt ruimte voor een koffietentje of lunchzaak, een huis van de wijk en een zorgcentrum. Hierdoor ontstaat een levendig plein als ontmoetingsplek voor de buurt. Je komt er je buren tegen, drinkt een kop koffie en je kan hier terecht voor zorg en ondersteuning. Dit maakt de Sportweg een sociaal krachtige ontwikkeling in Haarlem Noord die zorgt voor verbinding.

Duurzaam en toekomstgericht

Ruimte voor groen, ontmoeting én beweging

Kortom, de Sportweg wordt een duurzame, dynamische en inclusieve ontwikkeling. Een nieuw stuk van Haarlem Noord waar goed en efficiënt wordt omgegaan met onze ruimte en waar sociale verbinding en duurzaamheid centraal staan. Een plek om trots op te zijn.

De inrichting van het gehele gebied is erop gericht om mensen te laten bewegen en elkaar te laten ontmoeten. Fietsers en voetgangers krijgen de hoofdrol: logische en veilige routes verbinden het gebied met de omliggende wijken en het Schoterbos. Auto’s parkeren straks grotendeels uit het zicht, in (half)verdiepte parkeervoorzieningen, zoals onder een bestaand voetbalveld zodat we deze ruimte gebruiken voor parkeren én sport, wat een unieke kans is voor Haarlem om de ruimte dubbel en efficiënt te gebruiken. Zo blijft de openbare ruimte uitnodigend, groen en prettig voor iedereen.

Duurzaamheid staat bij deze ontwikkeling centraal. Van natuurinclusieve gebouwen tot klimaatbestendige buitenruimtes: deze nieuwe ontwikkeling is klaar voor de toekomst. Het wordt een plek waar je prettig woont, je verbonden voelt met je omgeving en waar groen en gezondheid hand in hand gaan.

Architectuur met karakter De gebouwen worden vier tot vijf lagen hoog, met hier en daar een mooi hoogteaccent – tot maximaal negen lagen aan het nieuwe plein. De architectuur sluit aan bij de stijl van de Nieuwe Haagse School, wat zorgt voor een herkenbare en warme uitstraling die past bij de rest van de wijk en Ontwikkelzone. De nieuwe bebouwing gaat geleidelijk de hoogte in zodat oud en nieuw naadloos in elkaar overvloeien.

Sportweg | PvEL | 

2

Spelregelkaart

Sportweg | PvEL | 

3

Inhoud 1. Inleiding 1.1 Introductie 1.2 Participatie & Inspraak 1.3 Leeswijzer

5 7 7

2. Gebiedsanalyse, beleidsanalyse, onderzoeken en participatie

2.1 2.2 2.3 2.4 2.5

Inleiding Gebiedsanalyse Beleidsanalyse & onderzoeken Participatie Samenvattend

3. Ruimtelijke Visie 3.1 Inleiding 3.2 Ruimtelijk Raamwerk 3.3 Peilers 3.4 Visiekaart 3.5 Stedenbouwkundige opbouw

8 9 13 20 22

24 25 27 33 34

5. Randvoorwaarden, eisen en wensen 5.1 Inleiding 5.2 Omgevingswet en -visie 5.3 Stedenbouwkundige hoofdopzet 5.4 Programma 5.5 Natuur, klimaat en duurzaamheid 5.6 Milieu- en omgevingsaspecten 5.7 Mobiliteit 5.8 Openbare ruimte 5.9 Privaat maaiveld 5.10 Gebouwen 5.11 Slotbepalingen Spelregelkaart

Hoe nu verder ?

Bijlagen 55 55 56 56 58 62 65 68 70 71 74 75 76

1. Gebiedsconcept 2. Archeologie 3. Bomeninventarisatie 4. Bodemenergie 5. Quickscan wet natuurbescherming 6. DPO onderzoek 7. Geluid bureauonderzoek 8. Rapportages akoestisch onderzoek 9. Rapportage parkeeronderzoek 10. Stikstof 11. Windhinder bureauonderzoek 12. Participatieverslag 14-11-2023

4. Beeldkwaliteit 4.1 Inleiding 4.2 De Nieuwe Haagse School 4.3 Algemene uitgangspunten 4.4 Buitenruimte

13. Participatieverslag 8-10-2024

40 41 42 54

14. Ecologie

Sportweg | PvEL | 

4

1. Inleiding 1.1 Introductie

Ontwikkellocatie

Haarlem is een eeuwenoude stad waar mensen graag wonen en leven. Om de stad nu en in de toekomst zo te houden, is in 2022 de Omgevingsvisie Haarlem 2045 door de gemeenteraad vastgesteld. De visie schetst de koers voor de ontwikkeling van Haarlem. Om te zorgen dat er voor alle doelgroepen een woning is, moet er in Haarlem worden bijgebouwd. Kwaliteit gaat hierbij boven kwantiteit. De gemeente Haarlem heeft de keuze gemaakt de bouw van nieuwe woningen zoveel mogelijk te concentreren in gebiedsontwikkelingen waar openbare ruimte en nieuwbouw voor woningen en (werk)voorzieningen integraal worden opgepakt; de zogenaamde ontwikkelzones.

De Orionweg-Planetenlaan, ook wel de Orionzone genoemd, is één van de zeven ontwikkelzones in Haarlem. Voor deze zone is in 2020 de Visie Ontwikkelzone Orionweg-Planetenlaan door de gemeenteraad vastgesteld. De ontwikkellocatie Sportweg is één van de locaties die binnen de Orionzone valt en de komende jaren wordt getransformeerd tot nieuwe buurt waar in de toekomst een levendige buurt komt. De ontwikkellocatie Sportweg ligt op de plek waar de Sportweg, Planetenlaan en Rijksstraatweg samenkomen. Aan de westzijde van het plangebied grenst de locatie aan het Schoter College en de Yvonne van Genniphal en aan de noordzijde ligt het Noordersportpark en het Schoterbos. Aan de oostzijde wordt de locatie begrensd door de Jan van Gijzenkade en aan zuidzijde van de Planetenlaan ligt de supermarkt DekaMarkt. Afbeelding: ontwikkelgebied / plangebied De locatie van de supermarkt maakt onderdeel uit van de gebiedsontwikkeling. In onderstaande afbeelding is het plangebied van de ontwikkellocatie Sportweg weergegeven.

Het doel hiervan is om de volgende stedelijke opgaven met elkaar te verbinden en verschillende functies in onderlinge samenhang te realiseren: • • • •

Klimaatbestendig Haarlem Energietransitie Haarlem Versterken sociaal weefsel Versterken aantrekkelijke woon- én werkstad voor iedereen • Haarlem gezonde stad voor mens en dier • Duurzaam bereikbare stad De ontwikkelzones voorzien gezamenlijk in het toevoegen van minimaal 10.000 woningen aan de stad. De ontwikkelzones moeten ook een kwaliteitsimpuls aan de betreffende stadsdelen geven, onder andere in de vorm van nieuwe voorzieningen en meer differentiatie in het lokale woningaanbod. .

Het programma bestaat uit ten minste 245 woningen in de verdeling 50-30-20. Aan het plein zijn commerciële voorzieningen voorzien. Het is de intentie om de huidige supermarkt aan het nieuwe plein een plek te geven waardoor de huidige locatie vrij komt voor woningbouw en een Huis van de Wijk. Er moet ruimte komen voor gezondheidszorg, waaronder een huisartsenpraktijk. Langs de Jan Gijzenvaart wordt een zorginstelling gerealiseerd met circa 120 zorgeenheden. De kop van het blok krijgt aan het plein commerciële voorzieningen met daarboven woningen. Afbeelding: plangebied Sportweg

Sportweg | PvEL | 1. Inleiding

5

Eigendomssituatie De ontwikkellocatie kent verschillende eigenaren. De gemeente is de grootste grondeigenaar. De gemeente bezit onder andere de openbare ruimte, sportvelden en het parkeerterrein. Dreef Beheer is eigenaar van de Deka Markt, inclusief aangrenzende panden aan de Rijksstraatweg. Om die reden is de partij aangesloten bij de ontwikkeling.

Van Ontwikkelvisie naar Programma van Eisen voor de Leefomgeving In de ontwikkelvisie Orionweg/Planetenlaan heeft de gemeente de ruimtelijke, functionele en programmatische kaders opgesteld waaraan nieuwe bebouwing en buitenruimte moet voldoen. Dit betreffen zowel kwantitatieve als kwalitatieve kaders met betrekking tot het woon- en voorzieningenprogramma, de openbare ruimte, bouwwerken, bereikbaarheid en parkeren, milieu- en duurzaamheidsaspecten. De ontwikkelvisie was het startschot voor verschillende ontwikkelingen binnen deze zone. Als meest omvangrijke ontwikkelingsproject werd het project Sportweg opgepakt. Hiervoor is in december 2021 een startnotitie opgesteld en vastgesteld door de gemeenteraad. In 2022 zijn ruimtelijk programmatische modellen opgesteld voor de mogelijke invulling van de Orionzone Noord. Er is een voorkeursmodel bepaald door het college en afgestemd met de raad, waarin niet langer uit wordt gegaan van nieuwbouw van het

Zwembad de Planeet binnen het plangebied van de gebiedsontwikkeling Sportweg.

Belangrijke nieuwe opgaven die zijn opgenomen in het PvEL zijn:

Vervolgens is er met initiatiefnemers en stakeholders gewerkt aan het Gebiedsconcept (zie bijlage 1). Dit vormt een verdere aanvulling op de eerder vastgestelde ontwikkelvisie. De gemeente heeft samen met de andere initiatiefnemers, Dreef Beheer, Pré Wonen en Sint Jacob, het initiatief genomen dit Gebiedsconcept op te stellen. Ook belanghebbenden uit de buurt zijn betrokken. Daarnaast zijn met de hiervoor genoemde initiatiefnemers intentieovereenkomsten afgesloten.

• Mobiliteitstransitie: meer ruimte en betere verbindingen voor voetgangers en fietsers.

Vervolgens is het Gebiedsconcept betrokken bij het opstellen van het Programma van Eisen voor de Leefomgeving (PvEL). In het PvEL worden specifieke kaders meegegeven. Tevens bevat het PvEL een Spelregelkaart met daarin specifieke randvoorwaarden, eisen en wensen waar het ontwerp aan moet voldoen. Het PvEL vormt het toetsingskader bij de uitwerking van de ontwerpen: stedenbouwkundig plan, gebouwontwerpen, inrichtingsplan buitenruimte. Het vervolgproces na vaststelling van het PvEL wordt nader toegelicht in hoofdstuk 6.

• Klimaatadaptatie en verbeteren van de leefomgeving: meer ruimte voor groen en water. • Versterken van de sociale basisinfrastructuur: ruimte voor ontmoeten. • Dit PvEL is dus niet alleen de vertaling van de ontwikkelvisie en het gebiedsconcept naar concrete kaders voor de ontwikkellocatie.

Ontwikkelstrategie De gemeente gaat een samenwerking aan met verschillende initiatiefnemers die de ontwikkellocatie conform de visie en binnen de kaders van dit PvEL gaan ontwikkelen. Voor de ontwikkellocatie wordt een ontwikkelstrategie opgesteld. Hierin wordt o.a. de rol van de gemeente uiteengezet en onder welke voorwaarden er met partijen wordt samengewerkt.

Na vaststelling van Ontwikkelvisie in 2020 is er nieuw beleid opgesteld (bijvoorbeeld de Omgevingsvisie en het Mobiliteitsbeleid) en zijn beleidskaders geactualiseerd (bijvoorbeeld de nieuwe nota Parkeernormen). Tevens zijn als gevolg van onderzoeken en participatie de ambities uit de visie op onderdelen aangescherpt.

Afbeelding: schematische weergave van Ontwikkelvisie naar Programma van Eisen voor de leefomgeving

Sportweg | PvEL | 1. Inleiding

6

1.2 Participatie en inspraak In het najaar van 2023 en het najaar van 2024 hebben we samen met buurtbewoners, georganiseerde partijen en andere belanghebbenden nagedacht over de gebouwen, voorzieningen, mobiliteit en openbare ruimte en groen. In hoofdstuk 2 gaan we uitgebreider in op dit participatieproces, wat we hebben opgehaald en op welke manier dit terugkomt in het PvEL.

Inspraakproces Het ontwerp PvEL is door het college van burgemeester en wethouders vrijgegeven voor inspraak gedurende een periode van zes weken (23 mei tot en met 3 juli 2025) , zodat iedereen erop kan reageren via een inspraakreactie. Alle reacties zijn behandeld en wanneer er aanleiding toe is geweest, is voorgesteld om het document aan te passen. Na verwerking van de inspraakreacties wordt het PvEL vastgesteld door het college, nadat de gemeenteraad in de gelegenheid is gesteld om zienswijzen te geven.

1.3 Leeswijzer Hoofdstuk 2 bevat de gebiedsanalyse, de geldende beleidskaders, de onderzoeken en het doorlopen participatietraject. In hoofdstuk 3 wordt de uitgewerkte visie op de Sportweg toegelicht. Na de beschrijving van de visie volgt het ruimtelijk raamwerk in hoofdstuk 4, waarin onder andere de criteria van beeldkwaliteit worden weergegeven. Het vijfde hoofdstuk geeft de overkoepelende randvoorwaarden, eisen en wensen waar de ontwikkeling aan getoetst wordt inclusief de spelregelkaart. In het laatste hoofdstuk wordt het ontwikkelproces na vaststelling van het PvEL verder uiteengezet.

Sportweg | PvEL | 1. Inleiding

7

2. Gebiedsanalyse, beleidsanalyse, onderzoeken en participatie 2.1 Inleiding In dit hoofdstuk analyseren we het gebied waarin de ontwikkeling valt en het gemeentelijk beleid wat van toepassing is op de ontwikkeling. Op basis van conclusies worden de opgaven beschreven. Er wordt gekeken naar de huidige (ruimtelijke) kwaliteit en het geeft de opgaven weer op basis van een analyse van vastgesteld gemeentelijk beleid. Ook wordt gekeken naar de opgaven die voortvloeien uit de gedane participatie met de omgeving en betrokken partijen. De opgaven uit dit hoofdstuk worden in hoofdstuk 3 doorvertaald in de ruimtelijke visie op het gebied. In hoofdstuk 4 wordt de beoogde beeldkwaliteit voor het gebied uiteengezet. In hoofdstuk 5 zijn de set aan randvoorwaarden, eisen en wensen opgenomen die voor het uiteindelijke ontwerp voor de ontwikkeling geldt.

De ontwikkellocatie Sportweg bevindt zich op het kruispunt van de Sportweg, de Planetenlaan en de Rijksstraatweg. Het wordt aan de ene zijde begrensd door de Rijksstraatweg en de Jan Gijzenvaart, en aan de andere zijde door de middelbare school het Schoter, de bibliotheek, het Noordersportpark en het Schoterbos. De Deka Markt, gelegen aan de Rijksstraatweg, maakt ook onderdeel uit van de ontwikkeling. Hoewel in een eerder stadium is overwogen de bibliotheek te verplaatsen, is daar nu geen sprake meer van. Aan de rand van de ontwikkellocatie bevindt zich een (hoogwaardige) openbaar vervoer bushalte (later: HOV-halte). Tribune De Kick Smit tribune is het laatste bestaande deel van het voormalige Haarlem-stadion, dat werd bespeeld door de inmiddels verdwenen profvoetbalclub HFC Haarlem. Dit maakt de tribune een belangrijk historisch en cultureel erfgoed voor de stad.

Om de beleidsanalyse (2.2) compact te houden is beleid samengevat en gekoppeld aan de zes strategische keuzen uit de omgevingsvisie. Verder wordt verwezen naar het betreffende beleidsdocument.

Er is constructief-technisch onderzoek uitgevoerd, aangezien de constructie tekenen van verval vertoonden en er zorgen waren over de veiligheid rondom het gebouw. De uitkomsten van dit onderzoek zullen medebepalend zijn voor de verdere planontwikkeling. Een deel van de tribune zal zeer waarschijnlijk verwijderd moeten om ruimte te maken voor een ingang naar de mogelijke halfverdiepte parkeergarage onder het kunstgrasvoetbalveld. In de komende periode worden er verschillende scenario’s onderzocht voor wat betreft de toekomst van de tribune. Wanneer de tribune zijn oorspronkelijke functie als sporttribune definitief verliest, kan deze mogelijk een nieuwe bestemming krijgen binnen de ruimtelijke en maatschappelijke ontwikkelingen van de omgeving. Over toekomst van deze locatie worden zowel de omgeving, de belanghebbenden en de raad actief betrokken.

Plangebied en ontwikkellocatie We maken onderscheid tussen het plangebied en de ontwikkellocaties. Het plangebied betreft de gehele zone Orionweg-Planetenlaan. Het plangebied bestaat uit verschillende ontwikkellocaties waarbinnen ontwikkeling plaats gaat vinden. Het voorliggende PvEL richt zich op één van de ontwikkellocaties uit het plangebied: de Sportweg. Afbeelding: Noordersportpark met tribune

Luchtfoto Sportweg - voormalige tribune.

Sportweg | PvEL | 2. Gebiedsanalyse, beleidsanalyse, onderzoeken en participatie

8

2.2 Gebiedsanalyse In dit deel wordt ingegaan op de bestaande situatie en de ruimtelijke structuur van het gebied waarbinnen de ontwikkellocatie Sportweg ligt. De focus lig op het analyseren van de huidige ruimtelijke gebreken en kwaliteiten in het gebied. In de Visie Ontwikkelzone Orionweg-Planetenlaan heeft een uitgebreide analyse plaatsgevonden van de zone. Voor meer informatie hierover verwijzen we naar hoofdstuk 3 uit de Visie ontwikkelzone OrionwegPlanetenlaan.

• De Planetenlaan volgt vanaf de splitsing bij de Rijksstraatweg deels het tracé van een oude, in de middeleeuwen aangelegde noord-zuidverbinding. • Haaks op de noord-zuidverbinding werd de Sportweg aangelegd. De Sportweg gaf toegang tot het voetbalcomplex van HFC Haarlem, gebouwd in 1907. Later kwam aan de Sportweg ook het Lorentz Lyceum (nu: Het Schoter) te liggen.

2.2.1 Ruimtelijke opbouw De ontwikkellocatie Sportweg kent een gevarieerde geschiedenis. Zowel de ligging aan de noordzijde van Haarlem, als ook de landschappelijke ondergrond hebben invloed gehad op de historische ontwikkelingen van dit gebied. De infrastructuur rondom de ontwikkeling wordt bepaald door een paar lange lijnen: de Jan Gijzenvaart, de Rijkstraatweg, de Planetenlaan en de Sportweg. • De Jan Gijzenvaart, in 1537 gegraven om duinzand te vervoeren, is één van de oudste structurerende elementen in het gebied en één van de belangrijkste oost-west verbindingen met de binnenduinrand. Daar waar de Jan Gijzenvaart en de Rijksstraatweg kruisen vormt zich een belangrijke plek in de overgang van Haarlem naar (voormalig) Schoten. • De Rijksstraatweg speelde een cruciale rol bij de ontginning en ontwikkeling van het gebied. De weg verbond het noorden van Haarlem met de dorpen Schoten en Santpoort en liep door naar Velsen. Op de knooppunten en splitsingen van wegen ontstonden boerderijen en handelsplaatsen.

1850

1900

1950

1960

1980

2020

Sportweg | PvEL | 2. Gebiedsanalyse, beleidsanalyse, onderzoeken en participatie

9

2.2.2 Ontwikkeling naar de huidige situatie Sinds het begin van deze eeuw heeft het gebied zich steeds verder gevormd en ontwikkeld. In 1927 kwam daar verdere verandering in. Het resterende deel van Schoten werd geannexeerd door Haarlem, waarmee de stad de beschikking kreeg over een groot gebied met kansen voor groen en recreatie. Er ontstond een multifunctioneel stadspark voor Haarlem-Noord: de Noorderhout (nu: Schoterbos). Grenzend aan dit stadspark lag het Noordersportpark. Het park breidde zich uit tot een recreatief groengebied langs de vaart. Met de naoorlogse woningbouw ontwikkelde Haarlem zich verder ten noorden van de vaart. In de jaren ‘50 werd de Planetenlaan aangelegd om deze nieuwe wijken te ontsluiten, terwijl de Rijksstraatweg zich verder ontwikkelde als hoofdontsluiting van Haarlem-Noord. Op de kruising van de Jan Gijzenvaart en de Rijksstraatweg werd in 1950 een oorlogsmonument geplaatst ter nagedachtenis aan de executie van verzetsstrijders in de Tweede Wereldoorlog. Het is sindsdien een belangrijke herdenkingsplaats. In de periode na de Tweede Wereldoorlog kon het terrein van HFC Haarlem weer in gebruik worden genomen, waarna in 1948 het nieuwe stadion werd geopend. Daar kwam in 1985 nog een nieuwe hoofdtribune bij. In 2010 hield de club op te bestaan na een faillissement.

Dit leidde tot een sterke vermindering van het belang van de Sportweg als plek, hoewel het gebied nog steeds een positie inneemt in Haarlem-Noord en goed wordt gebruikt door verschillende sportverenigingen. Sinds de jaren ‘70 van de vorige eeuw maakt het gebied een verdere stedelijke ontwikkeling door. Eind jaren ‘70 werd op de hoek van de Planetenlaan en de Rijksstraatweg een supermarkt gebouwd. Langs de Rijksstraatweg waren toen al verschillende kleine detailhandelsfuncties aanwezig. Aan het eind van

de vorige eeuw volgde de aanleg van een groot parkeerterrein aan de zuidkant van het stadion en een tankstation. Zodoende ontstond een groot versteend anoniem gebied, wat weinig ruimte laat voor ontmoeten en sociaal onveilig kan aanvoelen. Grenzend aan de ontwikkellocatie heeft de herinrichting van het Schoterbos in 2018 dit park nieuw leven ingeblazen. Het park vormt sindsdien een waardevol groengebied langs de vaart,

met de Sportweg als een potentiële recreatieve toegangsroute ernaartoe. Echter momenteel is de auto dominant aanwezig in het gebied rond de Sportweg. De bereikbaarheid voor langzaam verkeer is beperkt: voor voetgangers en fietsers is oversteken van de Planetenlaan onaantrekkelijk en onveilig. Daarbij ontbreekt een duidelijke en comfortabele verbinding met de omliggende wijken. De groene routes zijn zwak ontwikkeld, waardoor het Schoterbos verscholen ligt in zijn stedelijke context.

1770 - 1800 Gezicht op de Jan Gijzenvaart met boerderij en brug

1778 - Zicht op een boerderij langs de Jan Gijzenvaart

1917 - Wedstrijd H.F.C. Haarlem

1939 - Rijksstraatweg

1950 - Oorlogs- en verzetsmonument aan de Rijksstraatweg

1963 - Jan Gijzenkade

1974 - Met bootje in Jan Gijzenvaart

1990 - Herdenking op de Rijksstraatweg bij het oorlogs- en verzetsmonument

2020 - Schoterbos na herinrichting

Sportweg | PvEL | 2. Gebiedsanalyse, beleidsanalyse, onderzoeken en participatie

10

2.2.3 Conclusie gebiedsanalyse Samenvattend kan gesteld worden dat het gebied een rijke historie kent, maar door de jaren heen is verworden tot een functioneel knooppunt zonder echte ziel. De betekenis en belevingswaarde van het gebied zijn sterk afgenomen. Op een relatief klein oppervlak zijn uiteenlopende, naar binnen gekeerde voorzieningen samengekomen die weinig tot geen interactie met elkaar of met de openbare ruimte aangaan. Hierdoor ontbreekt ruimtelijke samenhang, is het gebied gefragmenteerd en voelt het versnipperd aan. Plekken staan los van elkaar in plaats van samen een geheel te vormen. Er is nauwelijks ruimte om elkaar te ontmoeten of om te verblijven, waardoor sociale interactie nagenoeg afwezig is en het gebied sociaal onveilig kan aanvoelen. Zo wordt bijvoorbeeld het Schoterbos — een belangrijke groene structuur — nauwelijks beleefd vanaf de Planetenlaan, ondanks de nabijheid.

stenige openbare ruimte gericht op de auto

De behoefte om de losse onderdelen van het gebied met elkaar te verweven is groot. Het versterken van de knoop en het beter verbinden van plekken in zowel de openbare ruimte als in de gebouwde structuur is noodzakelijk om ontmoeting en verblijf mogelijk te maken. Alleen zo kan de ruimtelijke samenhang worden hersteld en kan het gebied weer betekenis krijgen binnen Haarlem-Noord.

of Rijksstraatweg – onveilig en onaantrekkelijk. Dit zorgt vooral in de ochtendspits voor gevaarlijke situaties en conflicten tussen gemotoriseerd verkeer en schoolgaande jeugd. Ook de kruising Planetenlaan/Rijksstraatweg is erg druk en kent serieuze verkeersveiligheidsknelpunten.

Verkeer en mobiliteit hebben momenteel sterk de overhand. De Rijksstraatweg en de Planetenlaan zijn drukke verkeersaders, terwijl de nabijgelegen HOVhalte vooral functioneert als overstappunt, zonder bij te dragen aan levendigheid of verblijfskwaliteit. De Sportweg vervult een belangrijke rol als verbinding naar het Noordersportpark, het Schoterbos en Het Schoter, en is opgenomen in het stedelijk plusnet voor fietsers. Echter, in de huidige situatie ontbreken vrijliggende fietspaden en is de oversteekbaarheid over de Planetenlaan – met name richting Korteweg

stenig profiel, minimale ruimte voor fietser

potentiële verblijfskwaliteit in openbare ruimte onbenut

Sportweg | PvEL | 2. Gebiedsanalyse, beleidsanalyse, onderzoeken en participatie

11

De aanwezige grote parkeerplaats en het tankstation benadrukken nog eens de autogerichte inrichting van het gebied. De openbare ruimte is gericht op de auto, niet de mens. De oversteekbaarheid is slecht, de verblijfskwaliteit gering. Het gevolg is een versnipperd en onaantrekkelijk gebied, dat niet uitnodigt om te verblijven. Er is dringend behoefte aan samenhangende, recreatieve verbindingen die langzaam verkeer centraal stellen en woonwijken, voorzieningen en groene ruimtes met elkaar verweven.

Tegelijkertijd ontbreekt het aan kwalitatieve verblijfsplekken waar mensen kunnen samenkomen, recreëren of simpelweg even kunnen zijn. De entree van het Schoterbos is onaantrekkelijk en versteend, met een onduidelijke padenstructuur en zwakke groene verbindingen. Hierdoor wordt het park nauwelijks als onderdeel van het gebied ervaren. In plaats van een levendig stadspark, ligt het verscholen en ontoegankelijk.

De opgave is urgent: om het gebied toekomstbestendig te maken is het nodig de ruimtelijke structuur te herstellen, plekken met elkaar te verbinden, de openbare ruimte te vergroenen en de inrichting klimaatadaptief te maken. Pas dan ontstaat er een plek die uitnodigt tot ontmoeten, bewegen én verblijven — en wordt de potentie van deze strategische locatie in Haarlem-Noord ten volle benut.

functioneel, op de auto gericht

geen beleving van sport

geen sociale veiligheid. het water is onbenut

verkeersknoop Rijksstraatweg - Planetenlaan

naar binnen gekeerde Dekamarkt

toegankelijkheid Schoterbos kan beter

functioneel, op de auto gericht

Sportweg | PvEL | 2. Gebiedsanalyse, beleidsanalyse, onderzoeken en participatie

12

2.3 Beleidsanalyse & onderzoeken In dit hoofdstuk grijpen we in eerste instantie kort terug op de Visie Ontwikkelzone OrionwegPlanetenlaan. Deze is, voorafgaand aan de omgevingsvisie, in 2020 vastgesteld. In het PvEL neemt de omgevingsvisie een belangrijke rol op zich. De visie weerspiegelt namelijk verschillend sectoraal beleid en is overkoepelend aan al het gemeentelijk beleid. De Omgevingsvisie Haarlem 2045 is in januari 2022 vastgesteld. Dit betekent dat er mogelijk nieuwe inzichten zijn op de eerder vastgestelde Visie Ontwikkelzone Orionweg-Planetenlaan. We zetten uiteen wat de strategische opgaven uit de omgevingsvisie betekenen en koppelen dit aan verschillend sectoraal beleid. De Omgevingsvisie Haarlem 2045 zal uiteindelijk de basis vormen voor de visie in hoofdstuk 3. De volledige beleidsstukken, en ook overig relevant beleid, van de gemeente Haarlem zijn terug te vinden via de website, het raadsinformatiesysteem of op te vragen bij het projectteam.

2.3.1 Visie ontwikkelzone Orionweg- Planetenlaan De ontwikkelvisie is in 2020 vastgesteld. Deze visie geeft de eerste richting aan toekomstige ontwikkelingen in de ontwikkelzone OrionwegPlanetenlaan op het gebied van wonen, werken, mobiliteit en duurzaamheid.

In de visie is een analyse van kansen en ontwikkelingen gemaakt, die tezamen met de opgaven voor de stad als geheel leiden tot 4 uitgangspunten voor de zone: 1. Bereikbaar en verbonden: de groei van Haarlem moet bijdragen aan de totstandkoming van de gewenste duurzame mobiliteitstransitie. 2. Gemengd in balans: de groei van Haarlem moet hand in hand gaan met een meegroeiend voorzieningenniveau en werkgelegenheid. 3. Meer en gedifferentieerd wonen: de groei van Haarlem betekent het realiseren van 10.000 woningen, waarvan een substantieel aantal in sociale huur. 4. Duurzaam, water en groen: de groei van Haarlem moet samengaan met behoud en versterking van stedelijke kwaliteit. De groei is een kans om de stad te verbeteren en duurzamer te maken. Deze uitgangspunten zijn verder vertaald naar een ruimtelijk concept voor de verschillende deelgebieden. De ontwikkellocatie Sportweg (voorheen: Stadionplein) is één van deze deelgebieden. Voor de ontwikkellocatie betekent dit dat: • Bebouwing en functies geconcentreerd worden rond een plein, waardoor een ontmoetingsruimte ontstaat. •

Aan het plein wordt een groot deel van de woningbouwopgave opgelost en worden functies geconcentreerd, om zo een levendig gebied te creëren die goed functioneert.

•

Een doorgaande as verbindt de centrale ontmoetingsruimte en de Sportweg met de HOVhalte.

•

Het Schoterbos loopt op een aantrekkelijke manier over naar de Planetenwijk, door middel van een groene zone. Dit kan bijvoorbeeld door het vergroenen van de Sportweg.

Afbeelding: uit Visie Ontwikkelzone Orionweg-Planetenlaan

Sportweg | PvEL | 2. Gebiedsanalyse, beleidsanalyse, onderzoeken en participatie

13

2.3.2 Omgevingsvisie Haarlem 2045 In januari 2022 is de Omgevingsvisie Haarlem 2045 vastgesteld door de gemeenteraad. De omgevingsvisie werkt de zes urgente opgaven benoemd in hoofdstuk 1 – gebaseerd op de uitdagingen van de stad, trends en ontwikkelingen en de Haarlemse identiteit – uit in zes strategische keuzes. Met behulp van deze strategische keuzes wil Haarlem aantrekkelijk blijven en toekomstbestendig worden. De zes strategische keuzes staan centraal in het bepalen van het ambitieniveau en bij de te maken keuzes in de ontwikkeling Sportweg. De zes strategische keuzes zijn: Op de ontwikkellocatie komen veel beleidsambities samen. Hieronder is het belangrijkste Haarlems sectorale beleid uitgewerkt aan de hand van de zes strategische keuzes uit de omgevingsvisie. De opgaven zijn doorvertaald naar de ontwikkeling Sportweg.

01 Mengen en verdichten Op de Sportweg wordt gebouwd aan een volwaardig en toekomstbestendig stuk stad waar koppelkansen worden benut. De ambitie vanuit de omgevingsvisie is om te mengen en te verdichten, waarbij gezocht wordt naar een goede balans van wonen, werken en voorzieningen. Er ontstaat zo een gemengd stedelijk milieu, met meer differentiatie in het lokale woningaanbod en het toevoegen van voorzieningen en werkgelegenheid, die aansluit bij de directe omgeving en verbinding zoekt met de stad. Ook de openbare ruimte wordt hierin meegenomen. Om te komen tot een gedifferentieerd woningaanbod, zijn afspraken gemaakt in de woonvisie 2021-2025. • Voor het noordelijk deel van de stad (ten westen van het Spaarne) streven we naar meer sociale huurwoningen. Voor de Sportweg betekent dit dat 50 procent van de nieuwbouwwoningen in het sociale segment dienen te vallen, 30 procent wordt middelduur en 20 procent van de woningen valt in de vrije sector. •

Er wordt extra ruimte gevraagd voor starters en ouderen.

02 Buurtgericht ontwikkelen Om de sociale cohesie te versterken is het van belang dat er ontmoetingsplekken worden gecreëerd waar dit mogelijk is. Ontmoeten gaat gemakkelijker op de fiets en te voet en op plekken waar mensen van nature samenkomen. • Het fiets- en voetgangersnetwerk en de sociale basisinfrastructuur worden versterkt en beter aan elkaar gekoppeld. Hierbij hebben we oog voor een toegankelijke openbare ruimte. • Afbeelding: uit Ontwikkelvisie Haarlem 2045

Het is van belang om ontmoetingsplekken te creëren voor jong en oud en ruimtes binnen en buiten te maken. Ook kunst en cultuur heeft daarin een prominente plek. Het Cultuurplan ligt hieraan ten grondslag. Naast cultuur, spelen maatschappelijke voorzieningen en zorgvoorzieningen een belangrijke rol om de sociale cohesie te versterken.

Een fijnmazige winkelstructuur draagt hieraan bij. Deze plekken fungeren bovendien als een belangrijke ontmoetingsplek in de wijk. De Detailhandelsvisie Haarlem Winkelstad vormt de onderlegger voor de fijnmazige winkelstructuur. Haarlem streeft naar een tien-minuten netwerk, waarbij de belangrijkste dagelijkse voorzieningen binnen maximaal tien minuten te bereiken zijn op de fiets, of te voet. 03 Vergroenen en vernatten Klimaatadaptatie is een belangrijke opgave voor Haarlem. Dit is niet makkelijk in een dichtbevolkte stad. Doordat regen, hitte en droogte niet verplaatst kunnen worden, moeten de negatieve effecten ervan dus ter plaatse of in de buurt worden bestreden. Dat is voor de ontwikkeling Sportweg niet anders. Haarlem heeft de ambitie om te vergroenen en te vernatten, bij ontwikkeling betekent dit dat er ruimte wordt ingepast voor groen en water. We zorgen daarom voor een robuust groen- en blauw raamwerk. Binnen de ontwikkeling Sportweg is bijzondere aandacht voor de Jan Gijzenvaart, als ontbrekende ecologische schakel. • We combineren zoveel mogelijk waterverbindingen met groen en het tien-minuten netwerk. • We zorgen voor voldoende robuustheid in de vormgeving. De nadruk ligt, conform het Groenbeleidsplan, op behoud en verbetering van groen en ecologie. Bestaand groen moet worden behouden en opgewaardeerd, extra groen wordt toegevoegd.

We hanteren het ‘groen, tenzij’ principe. • In het Ecologisch beleidsplan is aandacht voor natuurinclusief ontwerpen, zoals gevelgroen, groene daken, inbouwnestkasten met daarbij behorende geschikt ingerichte openbare ruimte, en waterretentie, met extra aandacht voor speelruimte.

Sportweg | PvEL | 2. Gebiedsanalyse, beleidsanalyse, onderzoeken en participatie

14

04 Bevorderen gezonde leefomgeving Een goed ingerichte en toegankelijke leefomgeving draagt bij aan een gezondere levensstijl en een betere gezondheid. Meer water en groen zorgen voor een betere luchtkwaliteit, biodiversiteit en nodigen uit tot sporten, fietsen, wandelen, spelen, ontspannen en het ontmoeten van anderen. De belevingswaarde neemt toe met een goede recreatieve verbinding van de woonwijken naar het groen. • Verbind het buitengebied, natuurgroen, stadsgroen en het groen in de wijk/buurt onderling en leg goede recreatieve verbindingen aan. •

De omgeving van de ontwikkellocatie Sportweg is bij uitstek een plek waar sporten wordt gestimuleerd. De openbare ruimte van het gebied biedt kansen om een beweegvriendelijke omgeving te creëren.

05 Ruimte voor energietransitie Duurzame energie en warmtewinning kosten ruimte, zowel boven- als ondergronds. De klimaatverandering en energietransitie dwingen om plannen te ontwikkelen waar boven- en ondergrond integraal worden opgepakt. Haarlem hanteert een aantal ambitieniveaus, voortkomend uit het convenant Toekomstbestendig Bouwen. De ambitieniveaus worden onderverdeeld in brons, zilver en goud: op het gebied van energie, circulair, mobiliteit, klimaatadaptatie, natuurinclusief/ biodiversiteit en gezondheid. • In Haarlem gaan we voor minimaal een brons niveau op energie, natuurinclusief/biodiversiteit en gezondheid, gaan we voor minimaal een niveau zilver op circulair en mobiliteit en geldt er voor klimaatadaptatie een niveau goud. Een circulaire economie draagt bij aan het verminderen van de ecologische voetafdruk en het beschermen van natuurlijke hulpbronnen. De doelstelling is dat Haarlem per 2040 circulair is.

Met het Actieprogramma Circulaire Economie kiest Haarlem voor het niveau ‘Zilver’ bij circulair bouwen uit het Convenant Toekomstbestendig Bouwen. Daarnaast zet Haarlem in op biobased bouwen. 06 Mobiliteitstransitie Haarlem wil een aantrekkelijke, gezonde en goed bereikbare stad blijven terwijl de stad groeit. Om dit te kunnen bereiken is een mobiliteitstransitie nodig waarin schone manieren van vervoer die weinig ruimte innemen voorrang krijgen. De focus ligt hierbij op langzaam verkeer, in de stad wordt steeds meer gestimuleerd om te voet of met de fiets te reizen, en van en naar de stad wordt het reizen met het openbaar vervoer steeds schoner gemaakt. Hierbij houden we rekening met inwoners met een beperking. • We maken looproutes aantrekkelijk en er worden duidelijke verbindingen gelegd met het openbaar vervoer. •

We geven meer prioriteit aan de voetganger en de fietser.

De ambities hiervoor zijn verder door vertaald in het Mobiliteitsbeleid, het Fietsbeleid en de Uitvoeringsagenda Mobiliteitsbeleid Haarlem. Haarlem heeft de ambitie uitgesproken dat in 2030 bijna alle korte verplaatsingen met een afstand minder dan 2,5 kilometer binnen de stad met de fiets of te voet plaatsvinden en dat meer dan de helft van de verplaatsingen (60 procent) vanuit of naar Haarlem toe met het openbaar vervoer of de fiets plaatsvinden. • Door het creëren van een fijnmazig netwerk, wordt het aantrekkelijker om te lopen of te fietsen. •

Daarnaast ligt er een opgave op het gebied van verkeersveiligheid. Er komen veel verschillende doelgroepen samen op de ontwikkellocatie Sportweg, veelal ook jeugdige fietsers en voetgangers. Met name de kruising Sportweg Planetenlaan en de kruising Planetenlaan Rijksstraatweg, zijn vanuit verkeersveiligheid een knelpuntlocaties die extra aandacht behoeven en veiliger ingericht moeten worden. Verder worden een groot aantal wegen in Haarlem de komende jaren afgewaardeerd van 50 kilometer per uur naar 30 kilometer per uur. Dit geldt onder andere voor de Planetenlaan. In de Uitvoeringsagenda wegcategorisering 30km/u van Haarlem zijn deze wegen vastgesteld.

2.3.3 Overig relevant beleid Bovenstaand beleid is uiteraard niet het enige dat van belang is. Meer beleid is van belang voor ontwikkeling van de Sportweg. Er is voor gekozen om de al genoemde beleidsstukken extra nadruk te geven omdat deze belangrijke aspecten van ontwikkeling borgen. Dit maakt het overig beleid uiteraard niet minder belangrijk. In hoofdstuk 5 worden bij de randvoorwaarden, eisen en wensen verwezen naar deze en andere beleidsstukken die gelden voor de ontwikkeling Sportweg.

Het parkeren wordt opgelost ondergronds of in gebouwen, waardoor de auto uit het zicht verdwijnt en daarmee de aantrekkelijkheid voor het gebruik van de auto afneemt.

Sportweg | PvEL | 2. Gebiedsanalyse, beleidsanalyse, onderzoeken en participatie

15

2.3.4 Conclusie beleidsanalyse De ontwikkellocatie biedt kansen om de ambities van de Omgevingsvisie Haarlem 2045 te verwezenlijken. We gaan daarbij uit van een integrale aanpak, waar duurzaamheid, verdichting, vergroening en (ruimtelijke) samenhang hand in hand gaan. De ontwikkellocatie weerspiegelt de strategische keuzes uit de Omgevingsvisie Haarlem 2045: •

Mengen en verdichten: de nadruk ligt op een gemengd stedelijk milieu, waarbij wonen, werken en voorzieningen in balans zijn. Uitgangspunt is daarnaast een gedifferentieerd woningaanbod, met 50 procent sociale huur.

•

Buurtgericht ontwikkelen: om te komen tot sociale cohesie binnen de bestaande en de nieuw te bouwen wijk, is het van belang om ontmoetingsplekken te creëren en te voorzien in cultureel-maatschappelijke voorzieningen om buurten toegankelijk te maken.

•

Vergroenen en vernatten: Klimaatadaptatie door vergroening en aandacht voor waterberging is belangrijk in de ontwikkeling. De Jan Gijzenvaart als ecologische schakel biedt een unieke kans om natuur en stedelijkheid te verbinden.

•

Bevorderen gezonde leefomgeving: de nadruk zal liggen op een omgeving die uitnodigt om te bewegen en waar inwoners zelfstandig kunnen bewegen, een groene openbare ruimte verhoogt de kwaliteit van leven en stimuleert interacties.

•

Ruimte voor energietransitie: circulair bouwen, duurzame warmtebronnen en natuurinclusief bouwen zijn nadrukkelijk onderdeel van de plannen.

•

Mobiliteitstransitie: we zetten in op duurzame mobiliteit, waarbij we de fietser en de voetganger vooropzetten. De aanwezigheid van een HOVhalte draagt verder bij aan een duurzame ontwikkeling. Het parkeren vindt plaats in de bebouwing. Verder is verkeersveiligheid randvoorwaardelijk en moet op orde zijn.

De analyse maakt duidelijk dat een aantal beleidsopgaven cruciaal is: 1. Een integraal gewogen plan, waarin balans is tussen verdichting enerzijds en leefkwaliteit anderzijds en waarin de verbinding wordt gezocht met de omgeving. 2. Samenhang binnen het plan door middel van het versterken van de sociale cohesie en het creëren van plekken om te ontmoeten in de openbare ruimte en bij voorzieningen. 3. Een mobiliteitstransitie, prioriteit voor de fietser en de voetganger. 4. Duurzaamheid als uitgangspunt, het plan is klimaatadaptief en draagt bij aan het vergroenen en verduurzamen van de stad. Circulair bouwen is hierin één van de belangrijkste pijlers.

Sportweg | PvEL | 2. Gebiedsanalyse, beleidsanalyse, onderzoeken en participatie

16

2.3.5 Onderzoeken Om de ambities te kunnen verwezenlijken is voor verschillende beleidsvelden verder onderzoek gedaan. Wij benoemen de onderzoeken met de belangrijkste uitkomsten kort, voor deze onderzoeken en overige onderzoeken verwijzen we verder naar de bijlagen. Archeologie Voor de ontwikkellocatie is een eerste archeologisch onderzoek uitgevoerd om te komen tot een waardestelling. Het onderzoek bestond uit een bureau- en verkennend booronderzoek (IDDS Archeologie rapport 2916 - Bijlage 2). Met dit onderzoek is de hoge archeologische verwachting voor het plangebied bevestigd. Vanwege deze hoge kans op de aanwezigheid van archeologische resten uit de periode Laat Neolithicum tot de Nieuwe Tijd (incl. de Tweede Wereldoorlog) is het noodzakelijk om aanvullend archeologisch onderzoek door middel van proefsleuven uit te voeren om archeologische resten nader in kaart te brengen en te waarderen. De impact van dit onderzoek op het huidige functioneren van het voetbalveld is groot. Dit onderzoek dient dan ook op een later moment – bij de start van het bouwproces – te worden uitgevoerd. Bodemenergie Er is onderzoek gedaan naar het gebruik van zowel collectieve als individuele energievoorzieningen (bijlage 3). Kijkend naar de verschillende voor- en nadelen is een collectieve voorziening voor deze ontwikkeling het meest voor de hand liggend.

Bij verdere planontwikkeling wordt hierin een keuze gemaakt, waarbij ook gekeken wordt naar de financiële consequenties, de fasering en in het geval van individuele oplossingen naar de interferentie met bronnen buiten de ontwikkeling Sportweg zoals de nieuwbouw van het zwembad Noord. Uitgangspunt is dat er geen interferentie plaats mag vinden.

Bomeninventarisatie In november 2023 zijn alle bomen geïnventariseerd voor de ontwikkeling Sportweg. In totaal zijn 305 bomen beoordeeld en in kaart gebracht. De kwaliteit, conditie en levensverwachting zijn beoordeeld. Ook zijn de bomen beoordeeld op de technische staat, soort, stamdiameter, kroondiameter, standplaats en geleverde ecosysteemdiensten (bijlage 4). Recent geplante bomen kunnen verplant worden. In het ontwerp openbare ruimte wordt dit verder uitgewerkt. De structurele waarde van de bomen is door i-Tree vastgesteld op €777.000. Deze waarde komt voort uit de kosten die nodig zijn om de bomen in de huidige staat te vervangen, inclusief hun ecosysteemdiensten van nu en de komende jaren. Ecologie Er is een quickscan uitgevoerd naar ecologie in de ontwikkeling Sportweg. De scan is uitgevoerd in 2022 (bijlage 5). Uit dit onderzoek is gebleken dat de kans aanwezig is dat de huismus, grote vos, marterachtigen, vleermuizen en vogels met jaarrond beschermde nesten aanwezig zijn in het gebied. Nader ecologisch onderzoek naar bovengenoemde soortgroepen is uitgevoerd in 2024 tot september 2025 in de daarbij passende onderzoekperiodes. De uitkomsten van het onderzoek worden meegenomen in de verdere uitwerking (zie bijlage 15).

Programma en DPO Het Distributieplanologisch Onderzoek (DPO) geeft inzicht in de kwantitatieve uitbreidingsruimte voor detailhandel binnen de ontwikkeling (bijlage 6). Er is onderzoek gedaan naar het toevoegen van extra vierkante meters winkelvloeroppervlak voor de supermarkt en voor commerciële ruimtes. Het DPO wijst uit dat extra vierkante meters winkelvloeroppervlak voor de supermarkt geen belemmering vormen voor de ontwikkeling. Met de groei van de stad, en de beschikbare uitbreidingsruimte die er al is in dit stadsdeel, is er de mogelijkheid om de supermarkt uit te breiden. Voor

de aanvullende commerciële ruimtes is dat niet per definitie het geval. Het gaat dan met name om de hoeveelheid vierkante meters die wordt toegevoegd in de ontwikkeling. Een klein aandeel is mogelijk om toe te wijzen aan detailhandelsfuncties. Voor het overige deel is het wenselijk deze toe te delen aan dienstverlening, kleinschalige horeca of andere maatschappelijke voorzieningen. Geluid Op basis van een stedenbouwkundig model voor de Sportweg is een geluidonderzoek gehouden (bijlage 7). Het onderzoek laat zien dat op een aantal locaties sprake is van een geluidsbelasting hoger dan de standaardwaarden uit het Besluit kwaliteit leefomgeving (Bkl). De maximale geluidsbelasting bedraagt 63 dB. Dit betekent dat er sprake is van een overschrijding van 10 dB hoger dan de wenselijke standaardwaarden onder de Omgevingswet. Om aan het beleid te voldoen heeft iedere woning minimaal één geluidsluwe gevel nodig. Bij de verdere uitwerking van het plan dient hiermee rekening te worden gehouden bij geluidsgevoelige functies (o.a. woningen) om te komen tot een goed woon- en leefklimaat. Daarnaast is er een onderzoek uitgevoerd naar mogelijke geluidshinder van de sportvelden, supermarkt en het Schotercollege (bijlage 8). Het doel van het onderzoek is om duidelijkheid te krijgen of (en waar nodig, hoe) kan worden voldaan aan de waarden in het omgevingsplan bij nieuwe woningen.

Mobiliteit In september en oktober 2023 zijn verkeerstellingen uitgevoerd op de wegen op en rondom de ontwikkellocatie. Zowel motorvoertuigen als fietsers zijn geteld. De verkeerstellingen geven inzicht in het huidige gebruik van de wegen. Deze beschikken over voldoende capaciteit en vormen geen belemmering voor de verdere ontwikkeling. Hierbij moet wel vermeld worden dat met name het

Sportweg | PvEL | 2. Gebiedsanalyse, beleidsanalyse, onderzoeken en participatie

17

kruispunt Planetenlaan Rijksstraatweg in de huidige situatie al erg druk is in de ochtend- en avondspits en afwikkelingsproblemen kent. De kruispuntbelasting is hier hoog, ook zonder het toevoegen van woningen en voorzieningen is dit het geval.

zeer laag is. Hieruit kan de conclusie getrokken worden dat op de ontwikkellocatie weinig tot geen parkeerders staan vanuit het naastliggende (woon) gebied. Op de ontwikkellocatie wordt bijna uitsluitend geparkeerd door de bezoekers van dat gebied.

Er is een verkenning gedaan naar de verbetering van de aansluiting van de Planetenlaan op de Rijksstraatweg en de mogelijke kruispuntvormen die zich hier kunnen voordoen. De aansluiting van de Planetenlaan, waar deze in de huidige vorm ook zit, bleek na ontwerpend onderzoek de meest verkeersveilige oplossing op deze plek. Er zijn hierin ook verbeteringen voor de oversteekbaarheid voor fietsers opgenomen. Objectieve geregistreerde ongevallencijfers zijn hier relatief hoog (20 ongevallen in de afgelopen 9 jaar geregistreerd door de politie).

Stikstof Er is een stikstofdepositie onderzoek uitgevoerd naar eventuele stikstofdepositie toename op Natura-2000 gebieden als gevolg van verkeerstoename in de gebruiksfase van de ontwikkeling (bijlage 10). Er is een toename op Natura-2000 gebied KennemerlandZuid van van 0,01 mol N/ha/jaar in de gebruiksfase. Gevolgen zijn daarmee op voorhand niet uit te sluiten. In de verdere planvorming wordt een herberekening uitgevoerd op basis van de daadwerkelijke aantallen woningen en het overig programma, waarbij rekening wordt gehouden met de aanlegfase en fasering.

Er wordt ook ontwerpend onderzoek gedaan naar de kruising Sportweg/Planetenlaan/Korteweg. Hier zijn met name zorgen over de verkeersveiligheid van fietsers van en naar de school en de sportclubs in relatie tot kruisend autoverkeer. De oversteekbaarheid en voor fietsers dient verbeterd te worden en afslaand autoverkeer moet hier goed zicht hebben op kruisende fietsers en andersom. Objectieve geregistreerde ongevallencijfers zijn hier laag (3 ongevallen in de afgelopen 9 jaar geregistreerd door de politie). Verder is de bestaande parkeerdruk in het gebied inzichtelijk gemaakt door middel van een parkeerdrukmeting (bijlage 9). De hoogste parkeerdruk in het naastliggende gebied van de ontwikkeling is op dinsdagnacht. Daar is een parkeerdruk van 100,4% gemeten uitgaande van officiële parkeervakken. Gemiddeld is de parkeerdruk 86% in de omliggende wijk en daarmee relatief hoog. Dit is ook logisch omdat het naastliggende gebied voornamelijk de functie wonen betreft. Verder blijkt uit de parkeerdrukmeting dat de parkeerdruk op een dinsdagnacht binnen de ontwikkellocatie Sportweg

onderzoek geeft aanbevelingen ter verbetering van het windklimaat. Bij verdere uitwerking van het plan wordt onderzocht of maatregelen getroffen moeten worden om het windklimaat verder te verbeteren.

Waterberging De ontwikkellocatie ligt in een gebied waar hoge grondwaterstanden voorkomen. In een eerder stadium heeft er groot onderhoud plaatsgevonden aan het drainagesysteem in het noordelijk gelegen Schoterbos. Dit is een voorbeeld van een maatregel die de hoge grondwaterstand moet tegengaan. Bij verdere ontwikkeling dient te worden gesproken met de Gemeente Haarlem en het waterschap Rijnland om te kijken naar de wijze waarop waterberging plaats gaat vinden. Wind Op basis van de beoogde bouwmassa is een quickscan uitgevoerd naar het windklimaat (bijlage 11). De quickscan geeft een indicatie van de te verwachten risico’s op windhinder en windgevaar voor voetgangers. De windcondities in het gebied variëren overwegend van windhinderklasse A tot en met C. Dit betekent goed tot matig voor lopen en slenteren. Voor langdurig zitten bij entrees is windhinderklasse A gewenst. Binnen de quickscan wordt geen rekening gehouden met aanwezige vegetatie en wordt uitgegaan van een ‘worst-case’ scenario. Het

Sportweg | PvEL | 2. Gebiedsanalyse, beleidsanalyse, onderzoeken en participatie

18

2.3.6 Conclusie onderzoeken In aanvulling op de beleidsopgaven die cruciaal zijn, benadrukken de onderzoeken dat de volgende uitgangspunten moeten worden meegenomen in de verder ontwikkeling van het plan: • Er is een toename van stikstofdepositie op Natura-2000 gebied Kennemerland-Zuid. Een herberekening zal volgen in de verdere planvorming. •

Behoud en integratie van archeologische, ecologische en groene waarden, deze zijn essentieel. Daarnaast is aandacht nodig voor waterberging in het gebied.

•

Geluid, wind, bezonning en schaduwwerking beïnvloeden de leefkwaliteit en daarmee de leefbaarheid van het gebied. Dit vraagt om een nadere uitwerking van het plan in de ontwerpfase, waarin rekening wordt gehouden met deze aspecten.

•

Balans in wonen, werken en voorzieningen: de uitbreidingsmogelijkheden voor detailhandel en commerciële functies zijn beperkt.

•

In de huidige situatie zijn er al doorstromingsproblemen tijdens de ochtenden avondspits op de kruising PlanetenlaanRijksstraatweg.

•

De afwikkeling en optimalisatie hiervan van het verkeer op de kruising PlanetenlaanRijksstraatweg wordt onderzocht bij de verdere uitwerking.

De parkeerdruk in de omliggende wijk is gemiddeld 86%. Het piekmoment was dinsdagnacht, waar de parkeerdruk 100,4 procent was. Er worden geen parkeerproblemen verwacht in de omliggende wijken als gevolg van de ontwikkellocatie omdat de parkeerbehoefte van de ontwikkeling op eigen terrein moet worden opgelost en niet wordt afgewenteld op de omliggende wijken. Alle nieuwe bewoners komen niet in aanmerking voor een parkeervergunning. Verkeersveiligheid van met name fietsers en voetgangers op kruispunten is belangrijk aandachtspunt voor ontwerpfase, met name de kruising Planetenlaan Rijksstraatweg en de kruising Sportweg Planetenlaan. Uitgangspunt is dat de auto ondergeschikt is aan het langzame verkeer en dat verkeersstromen voor voetgangers, fietsers en zoveel als mogelijk gescheiden worden van gemotoriseerd verkeer. Belangrijk daarbij zijn veilige fiets- en voetgangersoversteken met goede zichtlijnen, voldoende opstelplaatsen en duidelijke markeringen. Deze conclusies vormen samen met de conclusies uit de beleidsanalyse belangrijke input voor het bepalen van concrete opgaven en ontwerpprincipes voor de verdere ontwikkeling van de locatie.

Sportweg | PvEL | 2. Gebiedsanalyse, beleidsanalyse, onderzoeken en participatie

19

2.4 Participatie De ontwikkeling Sportweg heeft een grote impact op de omgeving. De huidige omwonenden krijgen te maken met een veranderende leefomgeving, ondernemers uit het gebied krijgen wellicht te maken met een locatiewijziging en andere stakeholders in het gebied voelen een grote betrokkenheid bij de ontwikkelingen. Er is sprake van verschillende belangen. Het doel van het participatieproces is om samen met inwoners, ondernemers, overheden, ketenpartners en andere stakeholders het PvEL te verrijken, en daarmee een stevige basis te creëren voor het vervolg.

2.4.1 Participatie voorafgaand aan de ontwikkeling Sportweg Bij de eerdere participatie voor de Visie Ontwikkelzone Orionweg-Planetenlaan bleek de betrokkenheid uit de hoge opkomsten tijdens de bijeenkomsten en de opgehaalde input. Dit toont het belang aan van het ook bij de volgende fases goed betrekken van belanghebbenden en goede informatieverstrekking over het proces. Naast de betrokkenheid bij de visie op de zone in 2020, zijn omwonenden en belanghebbenden in 2022

gevraagd om mee te denken over de identiteit en sfeer van de ontwikkeling Sportweg. Dit is uiteindelijk samengekomen in het Gebiedsconcept Sportweg (bijlage 1). Het gebiedsconcept is niet vastgesteld door de Raad, maar geeft wel belangrijke input voor de gebiedsontwikkeling en daarmee voor het PvEL. Daarnaast is er regulier overleg geweest met de klankbordgroep Sportweg. In de klankbordgroep heeft met een aantal vertegenwoordigers uit de buurt afstemming plaatsgevonden over de gebiedsontwikkeling Sportweg. Gebiedsconcept Sportweg Om een nieuw kloppend hart te realiseren op de Sportweg-locatie hebben de gemeente Haarlem, Dreef Beheer, Sint Jacob en Pre Wonen, het initiatief genomen om te komen tot een helder gebiedsconcept, ter voorbereiding op het PvEL. Het gebiedsconcept is tot stand gekomen op basis van gesprekken met de klankbordgroep, uitkomsten van eerdere participatie voor de Visie Ontwikkelzone Orionweg-Planetenlaan en gesprekken tijdens de bewonersbijeenkomst op 6 september 2022. Het document is een bundeling van ambities en een beschrijving van de identiteit en sfeer voor wat het gebied zou moeten worden met als doel de ontwikkellocatie Sportweg ruimtelijk en programmatisch een sterke samenhang en identiteit te geven. Het traject heeft geresulteerd in drie kernwaarden voor dit gebied: gastvrij, verbonden en levendig.

Deze drie kernwaarden zijn verder uitgewerkt tot een set van 9 spelregels, die samen input geven aan de visie en het ruimtelijke concept in hoofdstuk 3 en hoofdstuk 4 van dit PvEL. De spelregels geven een richting aan voor de toekomst van het gebied. • Ruimte voor verblijf en ontmoeten

Foto: participatieavond november 2023

•

Leefbaar en aantrekkelijk voor alle doelgroepen

•

Voetganger en fietser op één

•

De openbare ruimte verbindt plekken

•

De Sportweg stimuleert samenwerkingen

•

De mobiliteitshub maakt integraal onderdeel uit van de Sportweg

•

Sportweg draagt bij aan sociale interactie

•

Sportweg nodigt uit tot gezond en sociaal gedrag

•

Groen en water draagt bij aan een gezonde leefomgeving

2.4.2 Participatie ontwikkeling Sportweg Er zijn twee bewonersbijeenkomsten georganiseerd door de gemeente. Op de eerste avond op 14 november 2023 heeft de gemeente de eerste ideeën van het ontwerp-PvEL gedeeld. Na een plenair deel, is er in deelsessies in gesprek gegaan met bewoners, ondernemers en belangrijke stakeholders uit de omgeving over de randvoorwaarden, eisen en wensen uit het PvEL op hoofdthema’s zoals: de woningen en gebouwen, winkels en voorzieningen, mobiliteit en parkeren en openbare ruimte en groen. Daarnaast is in de periode van 15 tot en met 29 november 2023 de mogelijkheid geboden om online te reageren op de gepresenteerde ideeën. De ideeën en suggesties die tijdens deze avond en online zijn verzameld, zijn per thema gebundeld en opgenomen in een participatieverslag. Dit verslag, samen met de ingebrachte reacties, is naar de aanwezigen gestuurd en is te vinden als bijlage 12 van dit PvEL. Op 8 oktober 2024 is een tweede bewonersbijeenkomst georganiseerd. Tijdens deze avond is toegelicht hoe de gemeente de ideeën heeft verwerkt in het ontwerp-PvEL. Er is daarnaast wederom input gevraagd aan de aanwezige bewoners, ondernemers en stakeholders. Ook hiervan is een participatieverslag geschreven, welke terug te vinden is in de bijlage 13.

Sportweg | PvEL | 2. Gebiedsanalyse, beleidsanalyse, onderzoeken en participatie

20

2.4.2 Vervolg Na het doorlopen van de inspraakperiode wordt het PvEL door het college vastgesteld, nadat het voor advisering, de zogenaamde ‘zware voorhangprocedure’, aan de gemeenteraad is voorgelegd. Na vaststelling van het PvEL wordt de gebiedsontwikkeling Sportweg nader uitgewerkt in een stedenbouwkundig plan en wordt een schetsontwerp openbare ruimte opgesteld. Over deze onderdelen wordt nader gecommuniceerd.

2.4.3 Conclusies participatie Er is veel input opgehaald tijdens de verschillende participatiemomenten. Al deze input is terug te vinden in de bijlagen 12 en 13 en in de nota van beantwoording. De reacties zijn meegenomen in de verdere uitwerking van het ontwerp-PvEL. De reacties geven met name ook inzicht in waar de zwaartepunten liggen bij het plan en waar dus aandacht voor nodig is in de verdere ontwikkeling. Zo blijkt er een hoge mate van betrokkenheid onder bewoners, ondernemers en stakeholders, gezien ook de hoeveelheid aan input. Er wordt een groot belang gehecht aan de ontwikkeling en de directe invloed hiervan op de omgeving. Er wordt veel aandacht gevraagd voor participatie in het vervolgproces. Men wil graag meedenken en er wordt verzocht de juiste bewoners en buurten te benaderen. Daarnaast wordt er gevraagd breder te kijken naar de gehele zone, de samenhang te borgen met de omliggende projecten binnen de ontwikkelzone Orionweg-Planetenlaan en ook de effecten van de ontwikkeling mee te wegen, bijvoorbeeld op het gebied van mobiliteit en doorstroming.

Naast de overkoepelende thema’s over participatie, proces en de ontwikkelzone, zijn de reacties onder te verdelen in een aantal inhoudelijke hoofdthema’s: •

Openbare ruimte: er moet aandacht zijn voor de inrichting van de Sportweg. Er komen hier veel verschillende gebruikers samen en het vormt een belangrijke overgang naar het Schoterbos. Het is van belang om na te denken over een groene overgang, de verkeersveiligheid en toegankelijkheid te borgen en aandacht te hebben voor de entree naar de parkeergarage.

•

Ruimtelijke kwaliteit en bebouwing: er zijn zorgen over de uitstraling van de bebouwing, de hoeveelheid aan programma, en de aansluiting hiervan op de omliggende buurten en het Schoterbos. Er is behoefte aan ruimtelijke samenhang, waarbij de verblijfskwaliteit van het plein een belangrijke rol speelt. Een aandachtspunt hierbij is dat de gebouwen niet aan alle zijden een volledige wand vormen.

•

Programma: belangrijkste thema binnen het programma is het woonprogramma, de verdeling van sociale huur en overige woningen en het bouwen voor de juiste doelgroepen. Er is de nadrukkelijke wens uitgesproken om te denken aan woningen voor ouderen, een mix te zoeken in doelgroepen en voldoende betaalbare woningen te realiseren. Daarnaast is de wens om goed te kijken naar een invulling voor een niet-wonen programma, waarbij gedacht wordt aan een huis van de wijk, cultuur en/of horeca om zodoende de sociale cohesie te versterken. Tot slot is er nog specifieke aandacht voor de tribune.

•

Groen en duurzaamheid: er is de wens om duurzaam te bouwen en ook rekening te houden met de lokale biodiversiteit. Groen speelt een belangrijke rol in de ontwikkeling, ook met het Schoterbos nabij.

•

Parkeren en mobiliteit: er wordt nu al een hoge parkeerdruk ervaren, ook vanuit de sportverenigingen. Er is behoefte aan voldoende parkeerplaatsen, zodat er geen overlast wordt ervaren in de omliggende wijken. Daarnaast is er aandacht benodigd voor de aanrijroutes naar de parkeergarages en de verkeersstromen in het gebied.

Sportweg | PvEL | 2. Gebiedsanalyse, beleidsanalyse, onderzoeken en participatie

21

2.5 Samenvattend Dit hoofdstuk wordt afgesloten met de opgaven die voortkomen uit de conclusies van de gebiedsanalyse, de beleidsanalyse, de onderzoeken en participatie. De Omgevingsvisie Haarlem 2045 vormt het uitgangspunt voor ontwikkeling in Haarlem. De opgaven die voortkomen uit dit hoofdstuk worden aan de hand van de zes strategische opgaven van de omgevingsvisie benoemd en vormen de basis voor de visie in hoofdstuk 3 en het ruimtelijke concept in hoofdstuk 4. 1. Mengen en verdichten • Opgave: versterken van de knoop, rondom een centraal plein, en het slim mengen van functies Toelichting: op een klein oppervlak bevinden zich uiteenlopende voorzieningen, maar de ruimtelijke samenhang ontbreekt. Bovendien zijn de voorzieningen functioneel en naar binnen toe gericht, zonder interactie met hun omgeving. De nabijheid van de HOV-halte biedt kansen. Door slimme menging van functies en verdichting nabij HOV-haltes kan dit verbeteren en verder worden versterkt. Opgave: creëren van een gemengd stedelijk milieu. Toelichting: het inzetten op maatschappelijke voorzieningen sluit aan bij het versterken van stedelijke functies. Naast de maatschappelijke voorzieningen is er nog een beperkte uitbreidingsmogelijkheid voor detailhandel. •