2 Bijlage 1 Bestuursrapportage 2023
Tekst van het document
46
Uitbreiden regionaal fietsnetwerk
☺
d Realiseren van het tien minutennetwerk
e Uitbreiden grootstedelijke milieuzone naar nulemissiezone voor stadslogistiek
5 Betere verkeersveiligheid a Uitbreiden veilige verkeersroutes naar belangrijke voorzieningen
b Verkeerseducatie op scholen en meedoen met landelijke verkeersveiligheidscampagnes
☺
c
De voorbereiding van een drietal tracés is in volle gang. Dat betreft de Lodewijk van Deyssellaan (onderdeel route Velsen- Heemstede), de Slaperdijkweg (tussen Spaarnwoude en Haarlemnoord/ Velsen) en de Spaarndamsewg buiten de bebouwde kom tussen Spaarndam en Haarlem. De voorbereiding van het Fietsringtracé WilhelminastraatRaamvest en het Meerspoorpad (onderdeel VelsenHoofddorp) is gestart. Fietsoversteek Raaksbruggen bij nieuwe fietsenstalling is bijna klaar. Doordat door de concessieverlener (m.n. de provincie NH en de Vervoerregio Amsterdam) heeft moeten bezuinigen, staat het OV in onze gemeente onder druk en is er een teruggang in frequentie en/of lijnen te betreuren geweest. Hierdoor zijn er minder voorzieningen in 10 minuten bereikbaar. De planning is dat deze in 2025 gerealiseerd is. Met de voorbereidingen is reeds een start gemaakt
Met de invoering van een maximum snelheid van 30km/ uur en bijpassende inrichting wordt het veiliger voor voetganger en fiets. Bij iedere herinrichting wordt daar, waar dat van toepassing is, vorm aan gegeven. Begin 2023 zijn in het kader van de quick wins 53 straten per direct 30km/ uur geworden. Ondanks het halen van de prestaties laat wel het cijfer voor verkeersongelukken een toename zien dat nog verder geanalyseerd wordt Er is een breed aanbod aan (gratis) verkeerseducatie voor zowel basis- als middelbaaronderwijs via de provincie Noord-Holland verkrijgbaar voor scholen. Aanbieders zijn bijvoorbeeld VVN, Team Alert en GoSafe. Deze aanbieders benaderen de scholen rechtstreeks. Tijdens contacten met de scholen en schoolbesturen promoten wij dit aanbod ook. Voor 2023 is het doel om met acht basisscholen het project veilige- schoolomgeving volledig te doorlopen. Op dit moment zijn er vijf scholen gestart en zitten er twee in de pijplijn. Aanpassing van de openbare ruimte zal bij een aantal van deze scholen (deels) uitlopen naar 2024. De verkeersveiligheidscampagnekalender bestaat jaarlijks uit achtereenvolgens WinterBOB, MONO, Snelheid, ZomerBOB, Scholen zijn weer begonnen, MONO en Fietsverlichting. Op 25 locaties langs hoofdroutes hebben we posters hangen die rouleren volgens de campagnekalender.
In 2023 besteden we aan scholen zijn weer begonnen en Fietsverlichting extra aandacht door middel van extra uitingen op straat en social media.
6 Minder auto's in de openbare ruimte a Invoering parkeerregulering en vergunningplafond
In maart 2023 zijn de nota Parkeernormen en de nota uitwerking parkeerregulering vastgesteld. De uitvoering hiervan is nog niet gestart.
4.4 Ruimtegebruik 1 Recreatiemogelijkheden in de openbare ruimte zijn passend
In de feitelijke situatie is nog niets gewijzigd; er is gewerkt aan de randvoorwaarden voor het passend maken (beleid/programmering/budgettering)
a Versterken recreatief netwerk
In de feitelijke situatie is nog niets gewijzigd; er is gewerkt aan de randvoorwaarden voor het passend maken (beleid/programmering/budgettering)
b Versterken recreatieve waarden stadslandschappen
In de feitelijke situatie is nog niets gewijzigd; er is gewerkt aan de randvoorwaarden voor het passend maken (beleid/programmering/budgettering)
Bestuursrapportage 2023
47
2 Onder- en bovengrondse opgave verbonden en in evenwicht
a Ruimte reserveren voor de energietransitie
☺
b Ondergrondse objecten en infrastructuur zorgvuldig inpassen
☺
3 Schaarse ruimte wordt optimaal benut voor de diverse functies
a Stimuleren tijdelijk gebruik leegstaande functies
b
Behouden stadsbrede functiemenging
c
Verhogen bebouwingsdichtheid
☺
Hier wordt aan gewerkt, maar is in de praktijk nog lastig. Er zijn nog geen omgevingsprogramma’s, die straks onder de omgevingswet moeten gaan borgen dat boven- en ondergrond beter verbonden zijn. IN de nieuwe profielen voor wegen wordt rekening gehouden met warmtenetten. Bovengronds hebben we grotendeels het ruimtegebruik in beeld voor de opwek van energie; reservering voor transformatieruimtes bovengronds is het nog lastig. Ook in de ondergrond is nog niet alle benodigde ruimte voor warmtenetten en andere energieinfrastructuur gereserveerd De Algemene Verordening op Ondergrondse Infrastructuren (AVOI) is vastgesteld en over de Nadeelcompensatieregeling wordt onderhandeld. Koppeling boven en ondergrond in Handboek Inrichting Openbare Ruimte (HIOR). Ondergrondgebruik wordt in beeld gebracht. Inpassing proberen we integraal te doen. Nog niet alle informatie is beschikbaar voor een goede afweging
Via de buurtbakens wordt gekeken naar een nieuwe toekomst voor leegkomende kerken. Voor gebiedsontwikkeling is multifunctioneel gebruik een ontwerpprincipe. Gemeente blijft in veel gevallen afhankelijk van derden Hier is tussen 2015 en 2022 een lichte afname te zien. Waar eerste 28% van onze bebouwing nietwoonfunctie was is dat nu nog maar 25%. Vooral werkfuncties (kantoor, industrie) zijn relatief en absoluut afgenomen en in mindere mate winkel- en gezondheidsfuncties. Tussen 2015 en 2022 is ruim 325.000m2 bijgebouwd in Haarlem, de bebouwingsdichtheid is dus toegenomen over deze periode Marktrisico's zijn niet tot nauwelijks beïnvloedbaar. De grondexploitaties worden jaarlijks geactualiseerd. Via een inschatting van de parameters wordt geanticipeerd op toekomstige wijzigingen. Risico’s die optreden, hebben effect op het resultaat van de grondexploitatie. Er wordt jaarlijks getoetst of er voldoende weerstandscapaciteit beschikbaar is om de impact van de risico’s op te vangen.
4 Risico's bij grondverkopen beheersbaar houden (grondexploitaties)
☺
a Verstrekken van financiële stand van zaken bij grondverkopen
☺
De financiële stand van zaken wordt jaarlijks gerapporteerd aan het bestuur.
1 Veilige en aantrekkelijke Haarlemse waterwegen
☺
a Preventie, toezicht en handhaving op de Haarlemse waterwegen
☺
Het aantal klachten en meldingen over overlast op het water lijkt redelijk stabiel, zeker ook omdat vanuit de gemeente goed contact onderhouden wordt met diverse doelgroepen Door stringentere, gerichte en extra inzet van de handhavers op het water is de preventie, toezicht en handhaving op het water meer aanwezig. Dit komt mede door de extra incidentele impuls vanuit de versterkers duurzaam doen op het gebied van toezicht op het water, voorlichting over veiligheid, de leefbaarheid, meer aanwezigheid en zichtbaarheid door inzet van extra capaciteit op het water.
2 Een waardige en uitnodigende gedenkplaats voor nabestaanden bieden
☺
4.5 Overige beheertaken
Bestuursrapportage 2023
48
a Kwalitatief goed onderhouden begraafplaatsen afgestemd op een brede gebruiksfunctie
☺
3 Kinderen leren bij te dragen aan een groene, schone en duurzame stad
☺
a Bieden van educatief aanbod dat aansluit op kerndoelen onderwijs
Bestuursrapportage 2023
Om het achterstallig groen onderhoud weg te werken zijn de acties op schema en de komende jaren zal op de ingezette manier worden doorgewerkt. Zo wordt ieder jaar een impuls gegeven kan worden waarbij de verbeterde stukken groen op peil blijven. Met een bredere gebruiksfunctie, lezingen, weekend openstellingen kapel is in 2022 gestart. Dit wordt voortgezet en uitgebreid met bijvoorbeeld exposities De bezoekersaantallen aan de locaties zijn stabiel, maar zowel de locaties als de educatie zullen de komende jaren worden geactualiseerd n.a.v. het Actieplan 'Basis op orde 2023-2025: voor toekomstbestendige natuur- en milieueducatie' (2023/351535). Hiermee zal de impact en het bereik van natuur- en milieueducatie worden vergroot Het educatief aanbod is op dit moment verouderd en wordt de komende jaren geactualiseerd. Zie ook Actieplan 'Basis op orde 2023-2025: voor toekomstbestendige natuur- en milieueducatie' (2023/351535)
49
Programma 5 Gezonde en duurzame stad Omschrijving
Begroting 2023
Begroting 2024
Begroting 2025
Begroting 2026
Begroting 2027
Budgettaire wijzigingen Actualiseren baten en lasten afval en riolering
-411 v
v
v
v
v
Teammanagement
115 n
n
v
v
v
-2.513 v
v
v
v
v
2.513 n
n
v
v
v
50 n
n
v
v
v
-54 v
v
v
v
v
-36 v
v
v
v
v
L
97 n
n
v
v
v
L
-1.000 v
v
v
v
v
B
1.000 n
n
v
v
v
Budgetoverhevelingen zie paragraaf 3.8
-5.524 v
2.602 n
1.363 n
1.461 n
100 n
Totaal wijzigingen programma exclusief reserves
-5.763 v
2.602 n
1.363 n
1.461 n
100 n
5.524 n
-2.602 v
-1.363 v
-1.461 v
-100 v
49 n
0 n
0 n
0 n
0 n
Neutrale wijzigingen (neutraal over alle programma's) Diverse ontvangen subsidies t.b.v. de uitvoering B van de Routekaart Duurzaamheid Diverse ontvangen subsidies t.b.v. de uitvoering L van de Routekaart Duurzaamheid Herschikken incidenteel budget L duuzaamheidsbegroting Inzet Specifieke Uitkering Capaciteit Decentrale Overheden Klimaat en Energie (CDOKE) voor L formatie team energietransitie Medewerker beleidsuitvoering van ECDW naar L NME 0,5FTE Stelpost CAO-effect 2023 Verlenging looptijd Specifieke Uitkering Aanpak Energiearmoede Verlenging looptijd Specifieke Uitkering Aanpak Energiearmoede Wijzigingen met een effect op reserves n.v.t.
Toevoegingen / onttrekkingen reserves Mutatie per reserve en onderwerp Meicirculaire 2023 Dotatie Res Bodemprogramma Budgetoverhevelingen zie paragraaf 3.8 Totaal wijzigingen programma inclusief reserves
288 n
Toelichtingen Budgettair relevante wijzigingen Actualiseren baten en lasten afval en riolering Voor afval en riool is het uitgangspunt dat de lasten en baten in evenwicht zijn (dan is sprake van kostendekkendheid). Bij beleidswijzigingen veranderen de baten gelijk met de lasten. Met name vanwege mutaties in de omvang van de toegerekende BTW en overhead is het noodzakelijk de
Bestuursrapportage 2023
50
baten bij te stellen zodat ze gelijk zijn aan de lasten. Dit leidt tot een voordeel van € 292.000 voor beleidsveld Circulariteit en € 119.000 voor beleidsveld Klimaatadaptatie. Totaal € 411.000. Teammanagement Realisatie van het advies van het rapport van RijnConsult van papier naar praktijk waarin wordt geadviseerd om bij een bepaalde span of control te werken met teammanagers. Voor afdeling Economie, Cultuur, Duurzaamheid en Wonen leidt dit tot de volgende voorstellen: • De aanstelling van een teammanager Duurzaamheid (1 fte). De kosten van € 115.000 worden gedekt uit de bestaande middelen beschikbaar voor het versnellen van de energietransitie. Het betreft de zogenaamde artikel 2 middelen van het rijk. Dit voorstel heeft derhalve per saldo geen effect voor de algemene middelen; • Medio 2022 heeft afdeling ECDW verzocht om extra middelen voor twee teammanagers: één bij team Economie en Toerisme en één bij team Cultuur. Dit om de werkdruk bij de afdelingsmanager te doen afnemen. Er is toen toestemming gegeven om twee teammanagers aan te stellen maar zonder extra middelen. De kosten moesten gedekt binnen de begroting van de afdeling (zie collegebesluit Aanpassing organisatiestructuur afdeling Economie, Cultuur, Duurzaamheid en Wonen” (kenmerk 2022/0946442).
Dit voorstel had als effect dat er ruim 2 fte minder beleidscapaciteit beschikbaar is hetgeen in de praktijk leidt tot hoge werkdruk bij de medewerkers. Inmiddels ligt er het rapport van RijnConsult “van papier naar praktijk” waarin wordt geadviseerd om bij een bepaalde span of control te werken met teammanagers. In het licht van dit rapport is er reden de eerder gekozen constructie te heroverwegen. Op basis van dit rapport is voorstel alsnog middelen vrij te maken voor de teammanagers (totale kosten vanaf 2023 2 fte schaal 12 € 234.000). Bijkomend effect is dat er hierdoor weer ruim 2 fte aan beleidscapaciteit extra beschikbaar komt. Voor afdeling PG leidt dit tot de volgende voorstellen: • Uit het aanvullend rapport van papier naar praktijk is het advies om een teammanager aan te stellen voor het team gebiedsmanagement met als ontwikkeltaak een scherpere visie op gebiedsgericht werken op te stellen, het proces van gebiedsmanagement beter te structureren en uniformeren op basis van dit advies en de gebiedsmanagers in positie te brengen. Binnen de afdeling PG wordt al langer geconstateerd dat de span of control en attention voor de afdelingsmanager te groot is.
Er is meer tijd nodig voor onder meer zorg en aandacht voor (de ontwikkeling van) medewerkers, de verbeterslag die nodig is op het gebied van ondersteuning van de bedrijfsvoering in de brede zin van het woord, en het bereik van een gezonde workload van de afdelingsmanager. Hierbij wordt verwezen naar het besluit "Aanpassing organisatiestructuur afdeling Programma’s en Gebieden’’. Gevraagd wordt: • Gebiedsmanagement 24 uur (0,67 fte) schaal 13 en programmamanagement 24 uur (0,67 fte) schaal 13. De geraamde kosten van deze 2x 24 uur bedragen in 2023. • Strategie 24 uur (0,67 fte) Schaal 14. Geraamde kosten in 2023 € 45.000. De totale kosten zijn € 234.000. De kosten van de teammanager duurzaamheid (€ 115.000) worden gedekt uit de bestaande middelen voor energietransitie, waarmee het effect op het begrotingssaldo € 363.000 bedraagt (€ 234.000 + € 84.000 + € 45.000). Neutrale wijzigingen Diverse ontvangen subsidies t.b.v. de uitvoering van de Routekaart Duurzaamheid Haarlem ontvangt diverse subsidies de komende jaren t.b.v. de uitvoering van de Routekaart Duurzaamheid. Zoals de Rijkssubsidies voor het Nationaal Isolatieprogramma (NIP) en voor Bestuursrapportage 2023
51
Capaciteit Decentrale Overheden Klimaat en Energie (CDOKE) en provinciale subsidies t.b.v. de energiebesparing. Herschikken incidenteel budget duurzaamheidsbegroting Bij de Kadernota 2024 is incidenteel budget beschikbaar gesteld voor de doorontwikkeling van de duurzaamheidsbegroting, met name gericht op het monitoren en navolgen van de Haarlemse duurzaamheidsdoelstellingen 2040 aardgasvrij en circulaire stad en 2050 klimaatbestendige stad. Dit budget wordt ingezet voor het inwinnen van (externe) expertise en kennis, bijvoorbeeld om materiaalstromen inzichtelijk te maken, en voor het ontsluiten, automatiseren en aanpassen van onze systemen om duurzaamheid te kunnen registreren en hierover te rapporteren. Het budget is verantwoord onder het beleidsveld overhead, maar voor een correcte toerekening is het logischer om dit budget (€ 50.000) te verwerken onder het beleidsveld energie, om zo de juiste programmaverantwoording te presenteren conform het Besluit Begroting en Verantwoording. Inzet Specifieke Uitkering Capaciteit Decentrale Overheden Klimaat en Energie (CDOKE) voor formatie team energietransitie Gemeenten en provincies hebben middelen ontvangen van het Rijk om de capaciteit (bemensing) te vergroten bij decentrale overheden voor de uitvoering van het klimaat- en energiebeleid.
Middels deze begrotingswijziging wordt een deel van deze subsidie omgezet in nieuwe formatie bij het team Energietransitie. Medewerker beleidsuitvoering van ECDW naar NME 0,5FTE Er wordt voorgesteld 0,5 FTE medewerker beleidsuitvoering van ECDW naar NME over te plaatsen. Stelpost CAO-effect 2023 Met deze boeking wordt de stelpost verdeeld over de betreffende afdelingen. Verlenging looptijd Specifieke Uitkering Aanpak Energiearmoede De subsidieregeling Aanpak Energiearmoede (€ 1.000.000) is verlengd met een jaar. De planning (uitvoering en financiering) wordt middels dit voorstel hierop aangepast.
Bestuursrapportage 2023
52
Beleidsrealisatie 5 Gezonde en duurzame stad
Toelichting
5.1 Milieu 1 Verminderen vervuiling en geluidsoverlast a Invoeren nulemissie-zone voor brom-en snorfietsen
b Verlagen standaardsnelheid van gemotoriseerd verkeer naar 30km/u
☺ ☺
In verband met beperkte capaciteit is prioriteit gegeven aan de nulemissiezone vracht/bestel. Invoering van een nul-emissiezone brom/snorfiets wordt meegenomen in een visiedocument over uitbreiding van nulemissiezones na de zone vracht/bestel Begin 2023 is voor een aantal straten die al ingericht waren als 30 km straat ook de snelheid op 30 km verplicht gesteld. Voor de straten waar een 50 km regime geldt, wordt bij een herinrichting meegenomen of het mogelijk is, de straat als 30 km in te richten.
5.2 Energie 1 Afname energiegebruik en toename aandeel schone energie a Stimuleren energiebesparing en duurzame opwekking
☺ ☺
b Bewustwording creëren hoe Haarlemmers zelf bij kunnen dragen aan de duurzaamheidsdoelstellingen
☺
Voor een collectieve isolatieaanpak voor huiseigenaren met een woning met een slecht energielabel en lage WOZ waarde, is een succesvolle aanvraag gedaan bij het Nationaal Isolatie Programma (NIP). De toegekende subsidie wordt voor het grootste deel in 2024 tot en met 2026 uitgegeven. In de 2e helft van 2023 vindt een aanbesteding plaats voor uitvoerende partijen. De NIP subsidie wordt vanuit eigen middelen verdubbeld. Vanuit de aanpak energiearmoede zijn diverse activiteiten gestart, waaronder de witgoedwissel en de inzet van energiecoaches en energiefixers. Voor de aanpak van energiearmoede zijn zowel rijksmiddelen als lokale middelen beschikbaar. De rijksregeling loopt t/m 31-12-2025. De afgelopen jaren inspireren, informeren en enthousiasmeren we bewoners en samenwerkingspartners via verschillende kanalen. We werken in 2023 aan een geïntegreerde communicatie aanpak, waaronder alle duurzaamheidsactiviteiten een plek vinden. Hiermee krijgt duurzaamheid van Haarlem een eenduidiger uitstraling. Beoogde implementatie is de 1e helft van 2024.
5.3 Circulariteit 1 Meer hergebruik van afvalstromen a Verbetering van de mogelijkheden voor huishoudens om afval gescheiden aan te leveren
Bestuursrapportage 2023
☺ ☺
Met de afronding van Strategisch Plan Afvalscheiding (SPA) is de inzamelstructuur van Haarlem overeenkomstig plan gerealiseerd. Verbeteringen (op basis van bijvoorbeeld praktijkervaringen) zijn altijd mogelijk en worden o.a. opgepakt met het vervolg: Uitvoeringsprogramma Continuering Afvalscheiding (CAS)
53
2 Minder gebruik van primaire grondstoffen in bouw en economie
☺
Haarlem heeft met het vaststellen van het Actieprogramma Circulaire economie en de nieuwe contracten met de beheer- en onderhoudspartners een goede stap gezet om het gebruik van primaire grondstoffen te reduceren, door bijvoorbeeld meer in te zetten op hergebruik van materialen of door samen met de ondernemers van Haarlem afspraken te maken. Binnen onze eigen grond, weg en waterbouwprojecten in de openbare ruimte wordt er sinds dit jaar vaker gebruik gemaakt van de Milieu Kosten Indicator (MKI). Samen met de partners wordt er een inspanning verricht om een dashboard in te richten om de resultaten en de impact zichtbaar te maken. Voor de gebouwde omgeving zullen de Milieu Prestatie Gebouwen (MPG), de Gemeentelijke Praktijk Richtlijn (GPR) en/of de Energie Prestatie Coëfficiënt (EPC) worden gebruikt. Dit om duurzaamheid steeds beter mee te wegen in de Haarlemse projecten. Daarnaast heeft de gemeenteraad van Haarlem de strategie CDistrict vastgesteld en is het budget voor de uitvoer van het Actieprogramma Impact ondernemen per dit jaar verhoogd.
a Stimuleren biobased bouwen
b Stimuleren circulair ondernemen
☺
Op incidentele basis worden eisen ten aanzien van biobased bouwen gesteld. De gemeente Haarlem heeft in de eerste helft van 2023 een kennisdag rondom houtbouw georganiseerd. Dit heeft geresulteerd in de voorbereiding van een implementatietraject van het MRA convenant Houtbouw. Op dit moment zijn er nog onvoldoende projecten in beeld om de gemiddeld 20% realisatie biobased te bereiken vanaf 2025. Met het vaststellen van het actieprogramma Circulaire economie heeft Haarlem een grote stap gezet om de inspanningen richting de doelstelling een Circulaire stad in 2040 te vergroten. In de stad merken bewoners en ondernemers steeds meer van de inzet door de toename van bijeenkomsten in de stad georganiseerd door de gemeente en haar partners. Bijeenkomsten over een gezonde en duurzame voedselomgeving, kunstmatige intelligentie en duurzaam textiel. Dankzij het ruimere budget kunnen de actielijnen handel, investeren en service uit het actieprogramma Impact ondernemen verder uitgebouwd worden. Dit jaar is een pool van coaches aangesteld en wordt er individuele begeleiding aan impact ondernemers aangeboden. Daarnaast is er een onderzoek gestart naar het instellen van een impact investeringsfonds met publieke en private investeerders.
5.4 Klimaatbestendige stad 1 Duurzame inrichting van het watersysteem
☺
a Uitbreiden wateroppervlak
☺ ☺
b Aanleg nieuwe boezemwaterverbindingen en verbreding bestaande verbindingen c Doelmatig beheer van afvalwaterstelsel conform vGRP
☺
2 Haarlem is hittebestendig
☺
a Hittebestendig ontwerpen en realiseren openbare ruimte
☺
Bestuursrapportage 2023
Het stedelijk waterplan is omgezet in het omgevingsprogramma vergroenen en vernatten. Dit wordt eind van het jaar aangeboden aan de gemeenteraad. In het omgevingsprogramma worden voorstellen gedaan voor uitbreiding wateroppervlak In het omgevingsprogramma worden voorstellen gedaan voor uitbreiding wateroppervlak Het stedelijk waterplan geeft ook aan op welke wijze het afvalwatersysteem wordt beheert en ook waar afkoppeling plaats gaat vinden. Verbeteren van riolering is leidend in het onderhoud waardoor via werk met werk efficiency bereikt kan worden. Na vaststelling omgevingsprogramma kan hier verdere invulling aan gegeven worden. Aan het actieprogramma van het groen beleidsplan wordt door verdere vergroening hier al grotendeels uitvoering aan gegeven. In het vast te stellen HIOR en in het omgevingsprogramma wordt hier handvatten voor gegeven die toegepast worden in projecten.
54
b Stimuleren hittebestendig maken private ruimte
Bestuursrapportage 2023
☺
In het omgevingsprogramma worden voorstellen gedaan. IN het actieprogramma van het groenbeleidsplan is dit al opgenomen.
55
Programma 6 Burger, Bestuur en Veiligheid Omschrijving
Begroting 2023
Begroting 2024
Begroting 2025
Begroting 2026
Begroting 2027
Budgettaire wijzigingen Aanpassing precariobaten ivm grote projecten
-152 v
v
v
v
v
Bijstelling voor Begroting 2023 Veiligheidsregio Kennemerland
-494 v
v
v
v
v
Extra kosten voor inzet Omgevingsbeleid
300 n
n
v
v
v
Extra verkiezingen
570 n
n
v
v
v
Parkeren
70 n
n
v
v
v
Hogere bijdragen 2023 aan VRK inzake FLO regeling (Functioneel Leeftijds Ontslag)
193 n
n
v
v
v
Hogere kosten Adviescommissie Ruimtelijke Kwaliteit
175 n
n
v
v
v
Meicirculaire 2023
29 n
n
v
v
v
Programma nachtcultuur
300 n
n
v
v
v
Neutrale wijzigingen (neutraal over alle programma's) Bevolkingszorg
B
-224 v
v
v
v
v
Bevolkingszorg
L
224 n
n
v
v
v
L
48 n
n
v
v
v
L
-135 v
v
v
v
v
L
60 n
n
v
v
v
B
-60 v
v
v
v
v
L
82 n
n
v
v
v
Overhevelen budget uitstapprogramma prostituees L
-90 v
v
v
v
v
Stelpost CAO-effect 2023
541 n
n
v
v
v
Budgetoverhevelingen zie paragraaf 3.8
-739 v
395 n
94 n
0 n
250 n
Totaal wijzigingen programma exclusief reserves
698 n
395 n
94 n
0 n
250 n
739 n
-395 v
-94 v
0 n
-250 v
1.437 n
0 n
0 n
0 n
0 n
DIA: Omzetting budget loonkosten naar budget inhuur derden Herschikken materieel budget programma hybride werken Meerjarenraming inhuur afdeling Programma en Gebiedsmanagement Meerjarenraming inhuur afdeling Programma en Gebiedsmanagement Opnemen contactpersoon Wet Open Overheid
L
Wijzigingen met een effect op reserves n.v.t.
Toevoegingen / onttrekkingen reserves Mutatie per reserve en onderwerp Budgetoverhevelingen zie paragraaf 3.8
Totaal wijzigingen programma inclusief reserves
Bestuursrapportage 2023
56
Toelichtingen Budgettair relevante wijzigingen Aanpassing precariobaten ivm grote projecten Vanwege een aantal incidentele grote projecten in de stad, zoals Schalkstad en Schalkwijk Midden, worden er hogere baten verwacht van € 152.000. Bijstelling voor Begroting 2023 Veiligheidsregio Kennemerland Op basis van de 1e Bestuursrapportage van de VRK wordt de begroting voor de Haarlemse bijdrage aan de Veiligheidsregio Kennemerland (VRK) via deze mutatie bijgesteld. Deze is vastgesteld door het algemeen bestuur van de VRK. De belangrijkste wijziging betreft een verhoging van de bijdrage als gevolg van een forse indexatie, welke was voorzien ten tijde van de Voortgangsrapportage 2023. Daarom is destijds een stelpost opgenomen in programma 6 voor de geschatte impact. Deze blijkt achteraf voldoende en er is een onverwachts voordeel ontstaan op de kosten voor bluswater. In totaal leidt dit tot een voordeel van € 107.000. Middels deze mutatie wordt hiervoor de Haarlemse begroting afgeraamd. De impact per programma is als volgt: Programma 1: € 229.000 nadeel; Programma 2: € 158.000 nadeel; en Programma 6: € 494.000 voordeel. Extra kosten voor inzet Omgevingsbeleid De afdeling Omgevingsbeleid heeft een grote opdracht. Vanwege de krappe arbeidsmarkt heeft de Gemeente Haarlem moeite met het vinden van kwalitatief goed personeel.
Om activiteiten doorgang te laten vinden is daarom ook in 2023 voor € 1.860.000 vervangende inhuur nodig voor Omgevingsbeleid, € 360.000 hiervan kan gevonden worden in formatieruimte. De meerkosten van € 1.500.000 van deze inhuur worden gedekt uit de Wet algemene bepalingen omgevingsrecht WABO (€ 300.000) en de projecten (€ 1.000.000) waarop de inhuur wordt ingezet. Het vaste personeel besteed ook meer uren aan projecten (€ 200.000) dan vooraf is voorzien, waardoor voor reguliere taken het werk voor een klein deel door inhuur overgenomen wordt. Extra verkiezingen Dit jaar moet de gemeente extra verkiezingen voor de Tweede Kamer organiseren, die gehouden zullen worden op 22 november. De kosten hiervoor zijn niet begroot. Omdat de termijn voor de organisatie van de verkiezingen korter is dan voor reguliere verkiezingen, moet rekening worden gehouden met extra kosten, zoals inhuur van personeel om de organisatie goed te kunnen laten verlopen. De inschatting van de totale kosten is € 570.000. Vergoeding van het Rijk komt achteraf via de algemene uitkering en zal dan ten gunste komen van de algemene middelen. Parkeren Door het addendum op de Kadernota 2024 is de financiering (d.m.v. een parkeerfonds dat opgericht zou worden met een eenmalige dotatie uit de algemene middelen) voor de voorbereiding van invoering parkeerregulering in 11 wijken weggevallen.
Wel is er, op basis van het coalitieakkoord € 400.000 beschikbaar aan incidentele middelen in 2023. De kosten komen voor 2023 uit op circa € 1,1 miljoen. Dit bestaat uit de gemaakte programmakosten parkeerregulering (€ 0,5 miljoen in het 1e en 2e kwartaal en € 0,2 miljoen afbouw in 3e kwartaal). Daarnaast is voor het verder versterken van de bestaande parkeerexploitatie in het 3e en 4e kwartaal € 0,4 miljoen benodigd. Er is daarom een extra bijdrage van € 0,7 miljoen nodig uit de algemene middelen om de kosten te dekken. Voor aanpassingen in het boekjaar 2024 en verder zal bij de Voortgangsrapportage 2024 een melding gedaan worden. Dan zijn de effecten van o.a. het mogelijke referendum en de voortgang van het programma versterken parkeerexploitatie bekend.
Bestuursrapportage 2023
57
Hogere bijdragen 2023 aan VRK inzake FLO regeling (Functioneel Leeftijds Ontslag) In het raadsvoorstel 2023/520383 Ontwerp-programmabegroting 2024-2027 VRK is gemeld dat er nog geen recente prognose van de raming voor de FLO-bijdrage voor 2023 en volgende jaren beschikbaar was. Op 3 juli is de bijgestelde prognose van de FLO kosten voor 2023 en volgende ontvangen. Op basis hiervan blijkt dat de bijdrage voor de FLO is toegenomen als gevolg van de hoge cao-stijging van januari jl, en een aantal andere ontwikkelingen zoals toevoeging pensioengevende onderdelen aan de FLO-uitkering en nieuw fiscaal stelsel. De totale meerkosten zijn voor 2023 € 193.000. Hogere kosten Adviescommissie Ruimtelijke Kwaliteit In de afgelopen jaar is er meer advies gevraagd aan Adviescommissie Ruimtelijke Kwaliteit. Dit heeft te maken met de complexiteit van een aantal projecten, waar ook de erfgoedwaarde van de stad aan de orde is. Daarnaast blijkt een deel van de advies uren niet toerekenbaar te zijn aan de WABO leges, omdat deze adviezen onderdeel uitmaken van een vooroverleg en projectverkenningen. Deze advies uren zijn niet onlosmakelijk verbonden met de concrete aanvraag. De meerkosten worden in totaal ingeschat op € 175.000. Meicirculaire 2023 Verwezen wordt naar de toelichting over de meicirculaire 2023 in programma 7.
Programma nachtcultuur Er komt meer aandacht voor nachtcultuur: samen met partijen in de stad wordt een nachtvisie opgesteld, er is een pilot vrije openingstijden voor de duur van 1,5 jaar, nieuwe nachtgerelateerde initiatieven/festivals worden ondersteund, in het evenementenbeleid komt aandacht voor nieuwe vormen van vergunningen zoals paraplu-/doorlopende vergunningen en de uitgaansoverlast wordt aangepakt zodat de stad leefbaar blijft. Er is over een periode van vier jaar een activiteitenbudget gereserveerd van € 150.000 per jaar. Het budget van de jaren 2025 en 2026 wordt naar voren gehaald om met een programmatische aanpak sneller tot een breedgedragen bondige nachtvisie met bijbehorende acties te komen. In 2024 zal op basis van de resultaten een voorstel worden gedaan over de voortzetting van het programma of een structurele inbedding van de activiteiten. Het budget van € 150.000 in 2023 van programma 4 en het budget van 2025 (€ 150.000) worden nu geraamd op programma 6 (per saldo € 300.000). De wijzigingen in 2024-2026 worden verwerkt in de Begroting 2024. Neutrale wijzigingen Bevolkingszorg De gemeente Haarlem is coördinerend gemeente voor bureau bevolkingszorg en bekostigt in eerste instantie de extra inzet op dit onderwerp. In de voortgangsrapportage 2023 is voor de uitbreiding capaciteit bevolkingszorg een bedrag opgenomen van € 93.000.
Dit betreft de kosten voor de gemeente Haarlem. De totale kosten voor 2023 zijn € 317.000, waarvan €224.000 wordt vergoed door de deelnemende gemeenten. DIA: Omzetting budget loonkosten naar budget inhuur derden De afdeling DIA heeft voor 2023 en 2024 extra middelen ontvangen voor het bevorderen van datagedreven werken. Deze middelen zijn toegekend in de vorm van formatie. De afdeling heeft de intentie om medewerkers aan te nemen in dienst van de gemeente. In een aantal gevallen wordt er voor gekozen tijdelijk in te huren. Reden hiervoor zijn de krappe arbeidsmarkt, het vormgeven van het ontwikkelplan van DIA en de wens ervaren inhuurkrachten langer te behouden, ook omdat het inwerken van nieuwe medewerkers tijd en inzet vraagt. Bestuursrapportage 2023
58
Herschikken materieel budget programma hybride werken Bij de Kadernota 2024 is budget beschikbaar gesteld voor de uitvoering van het programma Hybride Werken, bestaande uit activiteiten en personele kosten van verschillende afdelingen. Het materiële budget voor het programma Hybride werken is verantwoord op beleidsveld gemeentelijk bestuur maar voor een correcte toerekening is het logischer dit budget (€ 135.000) te verwerken op beleidsveld overhead om de juiste verantwoording van de programmamiddelen te presenteren conform het Besluit Begroting en Verantwoording. Meerjarenraming inhuur afdeling Programma en Gebiedsmanagement De Afdeling Programma- en Gebiedsmanagement realiseert doelen van het bestuur op het gebied van gebiedsmanagement en -ontwikkeling, programmamanagement, strategie en regionale samenwerking en planeconomie. De onderwerpen variëren zowel in tijd als in omvang en ook is per fase soms andere expertise nodig. De financiering heeft in een aantal gevallen een incidenteel karakter. Daarom is inhuur in een aantal gevallen gewenst of noodzakelijk. Bij gebieds- en zoneontwikkeling is het vinden van voldoende gekwalificeerd vast personeel vrijwel onmogelijk gebleken. Ook de arbeidsmarktcampagne Fysiek Domein heeft helaas nog onvoldoende geschikte kandidaten opgeleverd. Naar verwachting blijft inhuur voor gebied- en zonemanagement daarom de komende jaren noodzakelijk.
Inhuur op programma's (zoals versterken lokale democratie, bereikbare steden en public procurement) is ook in 2023 noodzakelijk. Enerzijds omdat personeelsverloop opgevangen moet worden. Anderzijds omdat tijdelijk specifieke expertise nodig is. Naar verwachting kan in 2024 en verder de inzet op de programma's wel binnen bestaande formatie/capaciteit worden uitgevoerd en is inhuur hiervoor niet meer noodzakelijk. De inhuur kan binnen bestaande budgetten (loonsom, programmabudget en businesscases) worden betaald. Ook wordt dit jaar wederom een beroep gedaan op de MRA-flex gelden. De geprognosticeerde inhuur is daarom kostenneutraal opgevoerd. Opnemen contactpersoon Wet Open Overheid Het Klant Contact Centrum beschikt op grond van artikel 4.7 van de WOO over een klachtencoördinator. De middelen staan op programma 7, middels deze mutatie worden het budget overgeheveld naar programma 6. Overhevelen budget uitstapprogramma prostituees Gemeente Haarlem heeft via de septembercirculaire 2020 structureel middelen voor het ontwikkelen en uitvoeren van regionale uitstapprogramma’s voor prostituees ontvangen. Deze middelen (€ 90.000) staan momenteel bij programma 6, middels deze mutatie wordt het budget overgeheveld naar programma 2. Stelpost CAO-effect 2023 Met deze boeking wordt de stelpost verdeeld over de betreffende afdelingen.
Bestuursrapportage 2023
59
Beleidsrealisatie Toelichting
6 Burger, bestuur en veiligheid 6.1 Dienstverlening 1 Dienstverlening KCC (en burgerzaken) voldoet aan de wensen en verwachtingen van inwoners en bedrijven.
☺
Het KCC voert continu klant tevredenheidsonderzoek (KTO) uit. Hierdoor is er een goed beeld van de kwaliteit van de dienstverlening van het KCC en Burgerzaken. Inwoners zijn over het algemeen tevreden over de producten en diensten die de afdeling levert. Het KTO geeft (ook) aanknopingspunten voor verbetering van de dienstverlening welke binnen een systeem van continu verbeteren worden opgepakt.
a Binnen het kwaliteitsmanagement systeem bewaken van kwaliteit klantencontacten, producten en diensten.
☺
Het KCC voldoet aan de ISO-normen voor ‘klantgerichtheid’ (9001)
2 Digitale Dienstverlening van de organisatie voldoet aan de wensen en verwachtingen van inwoners en bedrijven.
Het KCC en Burgerzaken werkt aan het aanbieden van steeds meer digitale producten en diensten. De wensen en verwachtingen van inwoners op het gebied van digitale dienstverlening zijn hierbij leidend. Steeds meer producten en diensten van het KCC krijgen, naast de mogelijkheid van persoonlijk contact, een digitale variant. Producten en diensten die al digitaal zijn, vragen om onderhoud en doorontwikkeling. ICT-capaciteit is de beperkende factor in het snel (door)ontwikkelen van digitale dienstverlening. Het is hierdoor lastig om snel aan alle wensen en verwachtingen van inwoners te voldoen.
1 Zoveel mogelijk Haarlemmers hebben de mogelijkheid in participeren in het besturen van de stad
☺
Dankzij ‘nieuwe democratie’ zijn er meer bewoners actief in inspraak en participatie. Ruim 40% van de Haarlemmers geeft aan dat de gemeente voldoende(digitale) mogelijkheden biedt om samen te werken met de gemeente en mee te praten over de ontwikkeling van plannen en of de leefomgeving.
a Uitvoering van het participatiebeleid
Het participatiebeleid en verordening wordt geactualiseerd en geformaliseerd. Besluitvorming door de raad is gepland in Q4.
a Inzet handhaving d.m.v. aanspreken, waarschuwen en boetes uitdelen
☺
De inzet van handhaving op prioriteiten, thema’s en wijken gaat volgens de afspraken en prioriteiten in het actieprogramma.
b Aanpakken overlast samen met partners
☺
De aanpak van overlast in samenwerking met politie, jongerenwerk, CJG, Spaarneladen, straathoekwerk loopt goed.
2 Minder criminaliteit in Haarlem
☺
a De gemeente Haarlem voert de regie op de aanpak van criminaliteit
☺
Ten opzichte van 2022 is er een toename te zien van 24% in het totaal aan misdrijven en een toename van 5% in HIC-delicten. Het aantal woninginbraken en overvallen is afgenomen, maar het aantal openlijke geweldplegingen en mishandelingen zijn licht gestegen. In de stijging van misdrijven is vooral een stijging te zien in het aantal fietsendiefstallen, winkeldiefstallen en diefstallen uit een auto/voertuig. Dalend zijn het aantal diefstallen van bromfietsen, computercriminaliteit, zedenmisdrijven en woningen bedrijfsinbraken. Haarlem heeft in meerdere samenwerkingsverbanden bij de aanpak van overlast en criminaliteit de taak van (netwerk)regisseur. De gemeente Haarlem voert regie op de aanpak van integrale veiligheid, waaronder criminaliteit door uitvoering te geven aan het Integraal- Veiligheids en Handhavingsbeleid en het daarbij horende Actieprogramma voor 2023.
6.2 Gemeentelijk bestuur
6.3 Openbare orde en veiligheid
Bestuursrapportage 2023
60
3
Bevorderen (Sociaal) veilige leefomgeving
a
Sociale controle stadsstraten versterken door actief te sturen op invulling van 'dode' plekken
Bestuursrapportage 2023
In het najaar zal worden onderzocht om welke dode plekken dit gaat en wat hier voor nodig is.
61
Programma 7 Alg. Dekkingsmiddelen&Overhead Omschrijving
Begroting 2023
Begroting 2024
Begroting 2025
Begroting 2026
Begroting 2027
Budgettaire wijzigingen Actualiseren financieringslasten en dividend
-500 v
v
v
v
v
Parkeren
-119 v
v
v
v
v
Hogere OZB-baten conform 1e voortgangsrapportage Cocensus
-401 v
v
v
v
v
-4.644 v
v
v
v
v
Overschrijding bestuurs- en bestuurscommunicatieadviseur
209 n
n
v
v
v
Overschrijding inhuurbudget diverse functies
285 n
n
v
v
v
Privacy & Security
-22 v
v
v
v
v
Verrekening Algemene uitkering voorgaande jaren
-254 v
v
v
v
v
Teammanagement
363 n
n
v
v
v
-9 v
v
v
v
v
295 n
n
v
v
v
-2 v
v
v
v
v
65 n
n
v
v
v
-102 v
v
v
v
v
102 n
n
v
v
v
-48 v
v
v
v
v
Meicirculaire 2023
Vrijval stelpost afrondingsverschil Neutrale wijzigingen (neutraal over alle programma's) Aanpassing doorbelasting Vastgoed
L
Bijstellen begroting loonsom Maatschappelijke L Ondersteuning Correctie formatie-uitbreiding secretariaat tbv L parkeren Correctie op uitbreiding capaciteit team Wonen ten L behoeve van de gemeente Zandvoort Correctie op uitbreiding capaciteit team Wonen ten B behoeve van de gemeente Zandvoort DIA: Omzetting budget loonkosten naar budget L inhuur derden Formatie Beleidsregisseur
L
37 n
n
v
v
v
Formatie lobby Zandvoort
L
-20 v
v
v
v
v
Formatie lobby Zandvoort
B
20 n
n
v
v
v
Formatie team coördinatoren SWT naar Buurts
L
-169 v
v
v
v
v
Formatie team coördinatoren SWT naar Buurts
B
12 n
n
v
v
v
L
-50 v
v
v
v
v
L
135 n
n
v
v
v
Inzet projecten communicatie
L
197 n
n
v
v
v
Inzet projecten communicatie
B
-197 v
v
v
v
v
L
54 n
n
v
v
v
L
2 n
n
v
v
v
L
-82 v
v
v
v
v
Herschikken incidenteel budget duuzaamheidsbegroting Herschikken materieel budget programma hybride werken
Inzet Specifieke Uitkering Capaciteit Decentrale Overheden Klimaat en Energie (CDOKE) voor formatie team energietransitie Medewerker beleidsuitvoering van ECDW naar NME 0,5FTE Opnemen contactpersoon Wet Open Overheid
Bestuursrapportage 2023
62
Omschrijving Overheveling managementondersteuning naar NME Regionaal leerplein uitbreiding formatie RMC trajectbegeleider en leerplichtambtenaar
Begroting 2023
Begroting 2024
Begroting 2025
Begroting 2026
Begroting 2027
L
-48 v
v
v
v
v
L
28 n
n
v
v
v
Stelpost CAO-effect 2023
L
-1.758 v
v
v
v
v
Tijdelijke formatie taalhuiscoördinator
L
29 n
n
v
v
v
-647 v
200 n
447 n
0 n
0 n
-7.241 v
200 n
447 n
0 n
0 n
647 n
-200 v
-447 v
0 n
0 n
-6.594 v
0 n
0 n
0 n
0 n
Wijzigingen met een effect op reserves n.v.t. Budgetoverhevelingen zie paragraaf 3.8 Totaal wijzigingen programma exclusief reserves Toevoegingen / onttrekkingen reserves Mutatie per reserve en onderwerp Mutatie per reserve en onderwerp Budgetoverhevelingen zie paragraaf 3.8
Totaal wijzigingen programma inclusief reserves
Toelichtingen Budgettair relevante wijzigingen Actualiseren financieringslasten en dividend Er is een treasury voordeel van € 500.000, dit komt door een rentevoordeel van circa € 575.000 en lagere dividenden dan geraamd van circa € 75.000. Het rentevoordeel ontstaat voornamelijk doordat er in 2022 minder langlopende leningen zijn aangetrokken dan verwacht ten tijde van de Programmabegroting 2023-2027. Het nadeel op dividenden ontstaat voornamelijk doordat er dit jaar geen dividend wordt uitgekeerd door SRO (waar € 200.000 was geraamd), dit effect wordt gedempt door een hogere dividend ad € 145.000 vanuit de BNG. Parkeren Door het addendum op de Kadernota 2024 is de financiering (d.m.v. een parkeerfonds dat opgericht zou worden met een eenmalige dotatie uit de algemene middelen) voor de voorbereiding van invoering parkeerregulering in 11 wijken weggevallen. Wel is er, op basis van het coalitieakkoord € 400.000 beschikbaar aan incidentele middelen in 2023. De kosten komen voor 2023 uit op circa € 1,1 miljoen. Dit bestaat uit de gemaakte programmakosten parkeerregulering (€ 0,5 miljoen in het 1e en 2e kwartaal en € 0,2 miljoen afbouw in 3e kwartaal). Daarnaast is voor het verder versterken van de bestaande parkeerexploitatie in het 3e en 4e kwartaal € 0,4 miljoen benodigd. Er is daarom een extra bijdrage van € 0,7 miljoen nodig uit de algemene middelen om de kosten te dekken.
Voor aanpassingen in het boekjaar 2024 en verder zal bij de Voortgangsrapportage 2024 een melding gedaan worden. Dan zijn de effecten van o.a. het mogelijke referendum en de voortgang van het programma versterken parkeerexploitatie bekend.
Bestuursrapportage 2023
63
Hogere OZB-baten conform 1e voortgangsrapportage Cocensus De WOZ-waarden vallen hoger uit dan verwacht, wat directe gevolgen heeft voor de OZB-begroting. Voor OZB-eigenaren van woningen resulteert dit in € 43.000 meer baten dan verwacht. Hoewel de gemeente Haarlem aanvankelijk voor OZB-eigenaren van niet-woningen een lager tarief had vastgesteld dan oorspronkelijk voorspeld in november 2022, veroorzaken de hogere WOZ-waarden alsnog een voordeel van € 88.000 in de begroting voor deze groep. Daarnaast heeft de gemeente Haarlem voor OZB-gebruikers van niet-woningen een hoger tarief vastgesteld dan wat was voorzien in de prognose van november 2022. Samen met de onverwacht hogere WOZ-waarden leidt dit tot € 270.000 hogere baten van de OZB-gebruikers van niet-woningen dan primair begroot. Deze stijgingen in de OZB-baten resulteren in een totale toename van € 401.000 in de begrote OZB-baten. Meicirculaire 2023 Ten opzichte van de decembercirculaire 2022 is er voor het huidige jaar sprake van negatieve budgettaire effecten. De verwerking conform informatienota ‘Gevolgen meicirculaire 2023' (2023/1094296) is per onderwerp als volgt verdeeld over de programma’s:
Pr. Meicirculaire 2023 omschrijving
B/L
2023
1
6
Baten SPUK Brede impuls combinatiefuncties/buurtsportcoaches Leerlingenvervoer Oekraïne Taal voor ontheemden uit Oekraïne Voorschoolse educatie Voorschoolse voorziening peuters (DU) Compensatieregeling voogdij 18+ Loon- en prijsbijstelling 2023 Voogdij 18+ Maatschappelijke opvang en OGGz (DU) Vrouwenopvang (DU) Werkdrukverlaging jeugdbescherming Begeleiding jongeren naar werk Aanpak armoede en schulden Aanpak armoede en schulden (budgetoverheveling)* Einde lening Inburgeringsplicht (ELIP) Flankerend beleid energiearmoede Loon- en prijsbijstelling 2023 participatie Maatschappelijke begeleiding Maatschappelijke begeleiding (Budgetoverheveling)* Participatie (IU) Nieuw Beschut Participatie (IU) WSW Verdeling structurele middelen Wet goed Verhuurderschap Wet Goed Verhuurderschap Wet nieuwe procedure vaststelling verkiezingsuitslag
B L L L L L L L L L L L L L L L L L L L L L L
-750 187 155 19 21 -267 453 33 -3 -90 177 335 -235 21 419 56 111 -111 43 1.086 31 121 29
7
Algemene uitkering mutatie in baten:
B
4.644 v
L L L L L
3.011 288 1.062 235 111
2
3
4
v n n n n v n n v v n n v n n n n v n n n n n
Toevoeging/onttrekking reserves: Beschermd wonen tgv Reserve Opvang, wonen en herstel Bodembescherming tgv Reserve Bodemprogramma Actieplan Dakloosheid tgv Reserve Opvang, wonen en herstel Aanpak armoede en schulden (budgetoverheveling)* Maatschappelijke begeleiding (Budgetoverheveling)* Budgettair effect meicirculaire 2023:
n n n n n
1.904 n
*Deze budgetten en de onttrekking aan de reserve budgetoverheveling zijn verwerkt in de primaire begroting 2024.
Bestuursrapportage 2023
64
Overschrijding bestuurs- en bestuurscommunicatieadviseur Elk collegelid van B&W heeft een bestuursadviseur en een bestuurscommunicatieadviseur. Voor één collegelid is geen structurele formatie voor een bestuursadviseur en bestuurscommunicatieadviseur ingeregeld. Dit leidt tot een overschrijding van € 209.000. Overschrijding inhuurbudget diverse functies Om continuïteit te waarborgen op het gebied van directieadvies, bestuursadvies en communicatie parkeren is tijdelijk ingehuurd. Het gaat hierbij vooral om de kwaliteit van de dienstverlening voor de directie en collegeleden op orde te houden. De totale verwachte overschrijding bedraagt € 285.000. Privacy & Security Bij de Kadernota 2024 heeft de gemeente Haarlem besloten 2,3 fte extra in te zetten voor privacy en security. Conform reguliere afspraken betaalt de gemeente Zandvoort voor € 22.000 mee in de kosten omdat zij ook meeprofiteren van deze extra inzet. Verrekening Algemene uitkering voorgaande jaren Verrekeningen van de algemene uitkering over de jaren 2020 t/m 2022 hebben per saldo een voordelig effect van € 254.000. Teammanagement Realisatie van het advies van het rapport van RijnConsult van papier naar praktijk waarin wordt geadviseerd om bij een bepaalde span of control te werken met teammanagers.
Voor afdeling Economie, Cultuur, Duurzaamheid en Wonen leidt dit tot de volgende voorstellen: • De aanstelling van een teammanager Duurzaamheid (1 fte). De kosten van € 115.000 worden gedekt uit de bestaande middelen beschikbaar voor het versnellen van de energietransitie. Het betreft de zogenaamde artikel 2 middelen van het rijk. Dit voorstel heeft derhalve per saldo geen effect voor de algemene middelen; • Medio 2022 heeft afdeling ECDW verzocht om extra middelen voor twee teammanagers: één bij team Economie en Toerisme en één bij team Cultuur. Dit om de werkdruk bij de afdelingsmanager te doen afnemen. Er is toen toestemming gegeven om twee teammanagers aan te stellen maar zonder extra middelen. De kosten moesten gedekt binnen de begroting van de afdeling (zie collegebesluit Aanpassing organisatiestructuur afdeling Economie, Cultuur, Duurzaamheid en Wonen” (kenmerk 2022/0946442). Dit voorstel had als effect dat er ruim 2 fte minder beleidscapaciteit beschikbaar is hetgeen in de praktijk leidt tot hoge werkdruk bij de medewerkers. Inmiddels ligt er het rapport van RijnConsult “van papier naar praktijk” waarin wordt geadviseerd om bij een bepaalde span of control te werken met teammanagers. In het licht van dit rapport is er reden de eerder gekozen constructie te heroverwegen.
Op basis van dit rapport is voorstel alsnog middelen vrij te maken voor de teammanagers (totale kosten vanaf 2023 2 fte schaal 12 € 234.000). Bijkomend effect is dat er hierdoor weer ruim 2 fte aan beleidscapaciteit extra beschikbaar komt. Voor afdeling PG leidt dit tot de volgende voorstellen: • Uit het aanvullend rapport van papier naar praktijk is het advies om een teammanager aan te stellen voor het team gebiedsmanagement met als ontwikkeltaak een scherpere visie op gebiedsgericht werken op te stellen, het proces van gebiedsmanagement beter te structureren en uniformeren op basis van dit advies en de gebiedsmanagers in positie te brengen. Binnen de afdeling PG wordt al langer geconstateerd dat de span of control en attention voor de afdelingsmanager te groot is. Er is meer tijd nodig voor onder meer zorg en aandacht voor (de ontwikkeling van) medewerkers, de verbeterslag die nodig is op het Bestuursrapportage 2023
65
gebied van ondersteuning van de bedrijfsvoering in de brede zin van het woord, en het bereik van een gezonde workload van de afdelingsmanager. Hierbij wordt verwezen naar het besluit "Aanpassing organisatiestructuur afdeling Programma’s en Gebieden’’. Gevraagd wordt: • Gebiedsmanagement 24 uur (0,67 fte) schaal 13 en programmamanagement 24 uur (0,67 fte) schaal 13. De geraamde kosten van deze 2x 24 uur bedragen in 2023. • Strategie 24 uur (0,67 fte) Schaal 14. Geraamde kosten in 2023 € 45.000. De totale kosten zijn € 234.000. De kosten van de teammanager duurzaamheid (€ 115.000) worden gedekt uit de bestaande middelen voor energietransitie, waarmee het effect op het begrotingssaldo € 363.000 bedraagt (€ 234.000 + € 84.000 + € 45.000). Vrijval stelpost afrondingsverschil Voor volledige aansluiting met het saldo in de Kadernota 2024 is een afrondingsverschil tijdelijk op stelpost geraamd. Deze valt nu vrij en heeft een klein voordelig effect van € 9.000. Neutrale wijzigingen Aanpassing doorbelasting Vastgoed Het budget ten behoeve van het beheer van de vastgoedportefeuille is verdeeld over verschillende beleidsvelden. Jaarlijks wordt dit herverdeeld en doorbelast over de verschillende programma's op basis van een actuele raming. Dit leidt tot enkele aanpassingen ten opzichte van de oorspronkelijke begroting.
Bijstellen begroting loonsom Maatschappelijke Ondersteuning Er is sprake van een onderschrijding op de personeelslasten. Dit komt mede omdat een deel van de personeelskosten gedekt wordt vanuit middelen van het Rijk voor de activiteiten rondom de opvang van ontheemden uit Oekraïne. Tegelijkertijd is bij de Kadernota 2024 de formatie voor de periode 2023 t/m 2025 met 2 fte uitgebreid voor de werkzaamheden rondom de opvang van vluchtelingen. De verwachting was dat een groot deel van deze kosten gedekt zullen worden door het Rijk, maar daar is tot op heden geen duidelijkheid over. Daarom wordt de incidentele onderschrijding op de personeelslasten in 2023 gebruikt om dit risico – van het uitblijven van baten vanuit het Rijk voor onder andere de voorbereiding op de Spreidingswet – te verkleinen. Correctie formatie-uitbreiding secretariaat t.b.v. parkeren De formatie-uitbreiding ten behoeve van parkeren is in 2022 verkeerd verwerkt. Met deze mutatie wordt de dekking vanuit product Parkeren alsnog geregeld en krijgt de afdeling HRM het juiste budget ten behoeve van scholingskosten (WKR). Correctie op uitbreiding capaciteit team Wonen ten behoeve van de gemeente Zandvoort De Gemeente Zandvoort vroeg in de kadernota om de formatie uit te breiden voor een periode van drie jaar in verband met extra werkzaamheden vanuit nieuwe regelgeving van het Rijk.
Het betreft onder meer de Wet goed verhuurderschap, wijziging van de Huisvestingswet en het wetsvoorstel Regie Volkshuisvesting. Uiteindelijk is besloten tot uitbreiding van 2 jaar (2024 en 2025) in plaats van 3 jaar. DIA: Omzetting budget loonkosten naar budget inhuur derden De afdeling DIA heeft voor 2023 en 2024 extra middelen ontvangen voor het bevorderen van datagedreven werken. Deze middelen zijn toegekend in de vorm van formatie. De afdeling heeft de intentie om medewerkers in dienst van de gemeente aan te nemen. In een aantal gevallen wordt er Bestuursrapportage 2023
66
voor gekozen tijdelijk in te huren. Reden hiervoor zijn de krappe arbeidsmarkt, het vormgeven van het ontwikkelplan van DIA en de wens ervaren inhuurkrachten langer te behouden, ook omdat het inwerken van nieuwe medewerkers tijd en inzet vraagt. Formatie Beleidsregisseur Er is met de gemeenten in de regio Zuid Kennemerland, Haarlemmermeer en IJmond afgesproken dat de uitvoering van het beschermd wonen vanaf 1 januari 2024 bij het Gemeenschappelijk Orgaan (GO) wordt belegd. In de gemeenschappelijke regeling beschermd wonen is dit GO opgenomen. De beleidsregisseur bereidt in 2023 de start van het GO voor en zal na start van het GO in een rol als manager van het GO functioneren. Formatie lobby Zandvoort Bij de behandeling van de Voorjaarsnota 2023 zijn in de raadscommissie op 27 juni een aantal raadsvragen gesteld waaronder over de inzet Adviseur Public Affairs/Lobbyist (0,5fte). Het college stelt voor de structurele inzet terug te draaien en incidenteel voor 2024 en 2025 op te nemen. Na deze 2 jaar volgt een evaluatie om de inzet eventueel structureel te maken. Formatie team coördinatoren SWT naar Buurts Er is 2,78 FTE inzet van team coördinatoren (schaal 11) in de sociale wijkteams (waarvan 2,58 FTE Haarlem). Deze team coördinatoren voor Haarlem zijn als gevolg van de opdracht Gewoon in de Wijk in het eerste halfjaar van 2023 ingezet bij Buurts.
Het budget voor deze formatie is vanaf medio 2023 onderdeel van de opdracht aan Buurts en daarom wordt de begroting hier budgetneutraal op aangepast. Herschikken incidenteel budget duurzaamheidsbegroting Bij de Kadernota 2024 is incidenteel budget beschikbaar gesteld voor de doorontwikkeling van de duurzaamheidsbegroting, met name gericht op het monitoren en navolgen van de Haarlemse duurzaamheidsdoelstellingen 2040 aardgasvrij en circulaire stad en 2050 klimaatbestendige stad. Dit budget wordt ingezet voor het inwinnen van (externe) expertise en kennis, bijvoorbeeld om materiaalstromen inzichtelijk te maken, en voor het ontsluiten, automatiseren en aanpassen van onze systemen om duurzaamheid te kunnen registreren en hierover te rapporteren. Het budget is verantwoord onder het beleidsveld overhead, maar voor een correcte toerekening is het logischer om dit budget (€ 50.000) te verwerken onder het beleidsveld energie, om zo de juiste programmaverantwoording te presenteren conform het Besluit Begroting en Verantwoording. Herschikken materieel budget programma hybride werken Bij de Kadernota 2024 is budget beschikbaar gesteld voor de uitvoering van het programma Hybride Werken, bestaande uit activiteiten en personele kosten van verschillende afdelingen.
Het materiële budget voor het programma Hybride werken is verantwoord op beleidsveld gemeentelijk bestuur maar voor een correcte toerekening is het logischer dit budget (€ 135.000) te verwerken op beleidsveld overhead om de juiste verantwoording van de programmamiddelen te presenteren conform het Besluit Begroting en Verantwoording. Inzet projecten communicatie Met het organiseren van een project communicatie is het mogelijk om de communicatie centraal, uniform en strategisch in te zetten voor organisatiedoelen.
Bestuursrapportage 2023
67
Inzet Specifieke Uitkering Capaciteit Decentrale Overheden Klimaat en Energie (CDOKE) voor formatie team energietransitie Gemeenten en provincies hebben middelen ontvangen van het Rijk om de capaciteit (bemensing) te vergroten bij decentrale overheden voor de uitvoering van het klimaat- en energiebeleid. Middels deze begrotingswijziging wordt een deel van deze subsidie omgezet in nieuwe formatie bij het team Energietransitie. Medewerker beleidsuitvoering van ECDW naar NME 0,5FTE Er wordt voorgesteld 0,5 FTE medewerker beleidsuitvoering van ECDW naar NME over te plaatsen. Opnemen contactpersoon Wet Open Overheid Het Klant Contact Centrum beschikt op grond van artikel 4.7 van de WOO over een klachtencoördinator. De middelen staan op programma 7, middels deze mutatie worden het budget overgeheveld naar programma 6. Overheveling managementondersteuning naar NME Vanuit de decentrale overhead wordt 0,67 fte overgeheveld naar team NME voor managementondersteuning. Regionaal leerplein uitbreiding formatie RMC trajectbegeleider en leerplichtambtenaar Door de extra inzet op de verzuimaanpak 18+ en inzet voor de doelgroep 23-27 jaar is een formatie uitbreiding van RMC per 1 januari 2023 noodzakelijk.
Het aantal verzuimmeldingen bij de 18+ doelgroep loopt namelijk op, terwijl er op grond van de regionale afspraken met de rijksoverheid doelstellingen moeten worden gehaald van 10% vermindering. De huidige formatie voor deze extra regionale inzet voor de doelgroep jongeren van 23 tot 27 jaar is niet toereikend voor de RMC uitvoering. Voor leerplicht geldt dat we door de steeds complexer wordende casuïstiek zien dat we daaraan steeds meer tijd moeten besteden. Daardoor dreigt het preventieve werk (spreekuren, voorlichtingen) soms wat in het gedrang te komen. Daarom is ook bij leerplicht een structurele formatie-uitbreiding nodig per 1 september 2023. Deze kosten worden binnen de regiobegroting gedekt. Stelpost CAO-effect 2023 Met deze boeking wordt de stelpost verdeeld over de betreffende afdelingen. Tijdelijke formatie taalhuiscoördinator Om de continuïteit binnen de regio te vergroten, wordt voorgesteld om de functie van taalhuiscoördinator binnen de gemeente te laten uitvoeren. Het gaat om een tijdelijke functie tot en met 2025. De coördinator is het gezicht van de samenwerkende partners (gemeenten, de regionale bibliotheken, welzijnsorganisaties en formele taalaanbieders) en de spin in het (taal)web van zowel het Taalhuis IJmond als het Taalhuis Zuid-Kennemerland. Reservemutaties n.v.t
Bestuursrapportage 2023
68
Beleidsrealisatie 7 Algemene dekkingsmiddelen en overhead
Toelichting
7.1 Lokale belastingen en heffingen 1 De gemeentelijke belastingen dragen structureel en evenwichtig bij aan het voorzieningenniveau
☺
a De gemeente laat de belastingen niet meer stijgen dan de inflatie
☺
De gemeentelijke belastingen(opbrengsten) zijn in 2023 met 4,5% geïndexeerd m.u.v. de toeristen- en reclamebelasting.
b De gemeente stelt de afval- en rioolheffing kostendekkend vast
De afval- en de rioolheffing zijn als onderdeel van de door de gemeenteraad vastgestelde belastingvoorstellen Haarlem 2023 respectievelijk 97% en 100% kostendekkend vastgesteld.
2 Een eerlijke verdeling van belastingen en heffingen over Haarlemmers
☺
Bij de rechten (afvalstoffen- en rioolheffing, leges, haven- en marktgelden, etc.) worden de kosten in rekening gebracht bij de gebruiker. Middels de ozb-, toeristen- reclamebelasting worden alle woningeigenaren, toeristen, hondeneigenaren een bijdrage gevraagd aan het gemeentelijke voorzieningenniveau. Middels de kwijtscheldingsverordening worden de financieel minder draagkrachtige Haarlemmers zo veel mogelijk ontzien.
a De gemeente stelt gedifferentieerde tarieven vast naar gelang van de grootte van het huishouden
In 2023 heeft de Raad als onderdeel van de Kadernota 2024 ingestemd met het hanteren van 4 tariefs(huishoudens)klassen bij de afvalstoffenheffing m.i.v. de begroting 2024 cq. belastingvoorstellen 2024.
a De gemeente biedt een materieel sluitende meerjarenbegroting aan.
☺
De door de raad vastgestelde begroting 2023 kent een meerjarig positief saldo tot en met 2025 die voorziet in het dekking van de negatieve begrotingssaldi in 2026 en 2027.
b De gemeente beperkt de schuldenlast tot een netto schuldquote van maximaal 120%.
☺
Volgens de meest actuele raming blijft de netto schuldquote in 2023 ruim onder de 120%.
2 Gemeentelijke uitgaven en inkomsten zijn rechtmatig
☺ ☺
Dit doel is gerealiseerd.
7.2 Algemene dekkingsmiddelen 1 Een duurzaam financieel gezonde stad
a De gemeente zorgt ervoor dat de onrechtmatige uitgaven en inkomsten binnen de afgesproken tolerantiegrens blijven.
Wanneer gedurende het verslagjaar onrechtmatigheden geconstateerd worden, worden deze opgenomen in de P&C-producten. Bij de jaarrekening vindt de definitieve controle op financiële rechtmatigheid plaats.
7.3 Overhead 1 Optimale ondersteuning en aansturing van het primaire proces van gemeentelijke organisatie
☺
Gezien de prestaties is de verwachting dat dit doel grotendeels wordt gerealiseerd
a De gemeente geeft de overheadkosten transparant weer
☺
Overzicht van overheadkosten per product wordt in de begroting en de jaarrekening gepresenteerd
b De gemeente laat de overheadformatie mee-ademen met de niet-overhead gerelateerde formatie
☺
Volgens de meest actuele raming blijft het aandeel overhead binnen de streefwaarde.
2 Gemeentelijke inkoop en aanbesteding dragen bij aan een duurzaam, circulair en inclusief Haarlem
☺
a De gemeente zet Maatschappelijk Verantwoord Inkopen
☺
(MVI) in
Bestuursrapportage 2023
Sinds 2016 neemt de gemeente deel aan (landelijk) Manifest Maatschappelijk Verantwoord Inkopen. In november 2022 heeft de gemeente het Manifest Maatschappelijk Verantwoord Opdrachtgeven en Inkopen (MVOI) ondertekend. Die richt zich op de gehele organisatie op alle niveau 's.
69
3.8 Budgetoverheveling Budgetten kunnen uitsluitend worden besteed in het jaar, waarvoor ze zijn toegekend en waarvan de prestaties ook dat jaar worden verricht. Indien blijkt dat een prestatie niet meer in dat jaar gerealiseerd kan worden, bestaat de mogelijkheid het (restant)budget over te hevelen naar het volgende jaar, waarin de prestatie dan alsnog wordt uitgevoerd. Hiermee wordt voorkomen dat opnieuw budget moet worden aangevraagd. Deze budgetoverheveling valt onder het budgetrecht van de raad en vraagt daarom expliciete besluitvorming. Uiteraard wordt niet beoogd om niet-bestede middelen zomaar over te hevelen. Wensen voor budgetoverheveling hebben we daarom aan de volgende criteria getoetst: • Er is een beleidsinhoudelijke noodzaak (onderbouwing) en er moet samenhang zijn tussen de middelen en werkzaamheden waarvoor overheveling wordt gevraagd. • Uitvoering volgend jaar past binnen de werkplannen. • De dotatie heeft uitsluitend betrekking op incidenteel beschikbaar gestelde budgetten c.q. incidenteel opgehoogde budgetten (deze passen niet altijd in een kalender-jaarschijf). Hiermee wordt voorkomen dat de activiteit niet kan worden voortgezet. • Gevraagde budgetoverheveling moet materieel zijn.