2 Bijlage 1 Beleidsplan Sporten en bewegen in de openbare ruimte
Tekst van het document
Gemeente Haarlem
Sport en bewegen in de openbare ruimte Ambities en Beleidsopgave
20 september 2024
2
Voorwoord
Haarlem is een echte sportstad en ik vind het belangrijk dat alle Haarlemmers kunnen sporten en bewegen. Ongeacht leeftijd, beperking, achtergrond of woonwijk. Sporten is goed voor je gezondheid, voor ontspanning en het is een leuke manier om nieuwe mensen te ontmoeten. We zien dat Haarlemmers niet alleen sporten op sportvelden, maar ook in de openbare ruimte. Zoals wandelen, hardlopen en urban sporten zoals freerunnen en 3x3 basketbal. Deze sporten hebben een aantal bijzondere voordelen; ze zijn flexibel en heel toegankelijk omdat je vaak niet lid hoeft te zijn van een vereniging. De inwonerspeiling laat zien dat het aantal Haarlemmers dat zonder sportvereniging sport de afgelopen jaren is gestegen van 17% naar 25%. Het is dus belangrijk om de openbare ruimte hiervoor goed in te richten. Er zijn al mooie voorbeelden van sporten in de openbare ruimte. Zo hebben we een freerunpark in het Nelson Mandelapark. Dit eerste outdoor freerunpark van de stad werd in 2022 officieel geopend en wordt sindsdien dagelijks gebruikt door jongeren uit de buurt en jonge freerunners die in een groep willen trainen. Een moeder uit de buurt bedankte ons hartelijk, omdat door dit freerunpark haar kinderen weer dagelijks buiten spelen. Ook bootcampers en skaters komen er vaak. In juli 2024 is het park genomineerd als beste sportinitiatief van Nederland.
Een ander voorbeeld is de herinrichting van het Schoterbos. Daar hebben we met een ‘beweeg-bril’ naar het stadspark gekeken. Er zijn sport- en speeltoestellen geplaatst, en de paden zijn verbreed zodat wandelaars, skaters en fietsers elkaar niet in de weg zitten. Kleine aanpassingen met een groot resultaat. Kort na de eerste fase van de herinrichting nam de buurt het initiatief voor een wekelijkse parkrun. Gemiddeld doen er elke week tussen de 60 tot 80 deelnemers mee aan een ronde van 5 km door het Schoterbos. Dit laagdrempelige en toegankelijke evenement wordt steevast afgesloten met een kop koffie of zelfs een gezamenlijke lunch. Ook hier gaan sporten en ontmoeten hand in hand. Het succes van de parkrun is een direct gevolg van de goede inrichting van het park. Ik ben heel trots dat we met dit nieuwe beleid die ‘beweeg-bril’ nog veel vaker opzetten en daarmee kritisch kijken naar wat er kan in de openbare ruimte. Of het nu gaat om de (her)inrichting van een park, de aanleg van een nieuwe woonwijk of een tijdelijke invulling op het dak van een parkeergarage. Door bewegen centraal te zetten, verlagen we (soms zelfs letterlijk) de drempel om in beweging te komen en wordt de stad Haarlem één groot beweegpark.
Eva de Raadt, wethouder sport Januari 2025
3
Umus egilin deatum tam pris, conihil intraedet achucit. Ucterfecta vistios ad auteati delaridem endeffr eorur. Efecoris se co elisticaed consus, quemoris, quempra ccissimandam maior la dem pessult uuscidius publissedo, tem inatilicaet et forenatum tam labis ad ment. Udeo, dierte ma, que quidius, consunum es interum nos postric esinat vit. Simus sulictali, sendes coentra nemquamqui tam me tum me prorem o utere nos, egit. Nihiline non si suntiae, ta viri publin viverra nicivil vis fecie furnu sus, confex nos conesse et esseretium nos, que intemus, sena sed feri publibunt. Fuidelus suludam inu cere nesintem tum hostratus; inam hum ma, mo essoli pos, que ficatintest que amquam pore nos, nos arenduc vivero vide dicatiaed deps, nius, ella propullego ego Catuspicaest inatus conum avolute, ut auderum dit; norum satoribus in sedelius vil vicatum. Ibusum auci fuitasterum eorarit urnihil videm terors et fuit, tem in dintela et crio, condenatua vivirtere octus, neritalicaes et, conium, nos nos, Catiam ium prenataritin suli ponc turnimm orunium forunum ina nem ponvere, condament videm publiam se etia? Opiciam num se cenius hilibus, uteat graedo, consum publicies boneris, tarebut audem priamendacii conterdi, ut dius porum se crem Rommorunt atuium tus huius es egitilisque consulvid nem ad intertiam ium isque ingultu que ia? quo ia pl. Rissil vendeesil tessa nos observis.
Unc omniurb enihili civit. Ehenihilina, no. Nocus horum audem prae nos es factor ad pos etium il hos ac tario caedi inequitervis signatantide caellaris ommovidica vero Catissisquam hoc redestam verteri consum, condit. Bonsulest ocre, que qua rei patum eo, aude acente iam. Multus egil consupp lisque tam es fortelicesus senia ocatia quonirmac rec tam horid senat, clabem o estia que intiem tam mod in visquonsus, quonsultodi ferferfici facienatia se fueroreheme nonsus consupio, ut vidium ublicap eridissula quodientis pra norisse et; nem lis. Us factuss enistro nit, tam imum pliceri pro int? Mei publium fecisquam patum adem et publiciam, atque dii ficula ommo hacibuliis et ve, corae diena, publissolum pro estro pario C. Evigna ad concusu ssulicio, et intil vir li, ducie fue fur ad iam sena, sulicae consus; norum silicidio cit; nu esidienat opublii ssensumunum
4
Umus egilin deatum tam pris, conihil intraedet achucit. Ucterfecta vistios ad auteati delaridem endeffr eorur. Efecoris se co elisticaed consus, quemoris, quempra ccissimandam maior la dem pessult uuscidius publissedo, tem inatilicaet et forenatum tam labis ad ment. Udeo, dierte ma, que quidius, consunum es interum nos postric esinat vit. Simus sulictali, sendes coentra nemquamqui tam me tum me prorem o utere nos, egit. Nihiline non si suntiae, ta viri publin viverra nicivil vis fecie furnu sus, confex nos conesse et esseretium nos, que intemus, sena sed feri publibunt. Fuidelus suludam inu cere nesintem tum hostratus; inam hum ma, mo essoli pos, que ficatintest que amquam pore nos, nos arenduc vivero vide dicatiaed deps, nius, ella propullego ego Catuspicaest inatus conum avolute, ut auderum dit; norum satoribus in sedelius vil vicatum. Ibusum auci fuitasterum eorarit urnihil videm terors et fuit, tem in dintela et crio, condenatua vivirtere octus, neritalicaes et, conium, nos nos, Catiam ium prenataritin suli ponc turnimm orunium forunum ina nem ponvere, condament videm publiam se etia? Opiciam num se cenius hilibus, uteat graedo, consum publicies boneris, tarebut audem priamendacii conterdi, ut dius porum se crem Rommorunt atuium tus huius es egitilisque consulvid nem ad intertiam ium isque ingultu que ia? quo ia pl. Rissil vendeesil tessa nos observis.
Unc omniurb enihili civit. Ehenihilina, no. Nocus horum audem prae nos es factor ad pos etium il hos ac tario caedi inequitervis signatantide caellaris ommovidica vero Catissisquam hoc redestam verteri consum, condit. Bonsulest ocre, que qua rei patum eo, aude acente iam. Multus egil consupp lisque tam es fortelicesus senia ocatia quonirmac rec tam horid senat, clabem o estia que intiem tam mod in visquonsus, quonsultodi ferferfici facienatia se fueroreheme nonsus consupio, ut vidium ublicap eridissula quodientis pra norisse et; nem lis. Us factuss enistro nit, tam imum pliceri pro int? Mei publium fecisquam patum adem et publiciam, atque dii ficula ommo hacibuliis et ve, corae diena, publissolum pro estro pario C. Evigna ad concusu ssulicio, et intil vir li, ducie fue fur ad iam sena, sulicae consus; norum silicidio cit; nu esidienat opublii ssensumunum
Inhoudsopgave Umus egilin deatum tam pris, conihil intraedet achucit. Umus egilin deatum tam pris, conihil intraedet achucit. Ucterfecta vistios ad auteati delaridem endeffr eorur. Efecoris se co elisticaed Ucterfecta vistios ad auteati delaridem endeffr eorur. Efecoris se co elisticaed 1 De opgave.............................................................................................................................................. consus, quemoris, consus, quemor6is, quempra ccissimandam maior la dem pessult uuscidius quempra ccissimandam maior la dem pessult uuscidius 1.1 beleid sport enlabis bewegen in de openbare ruimte.............................................. Aanleiding van nieuw publissedo, tem inatilicaet et forenatum tam ad ment. publissedo, tem6inatilicaet et forenatum tam labis ad ment. beleid........................................................................................................... 1.2 6 que quidius, consunum es interum nos postric esinat vit. an dit nieuwe De functie v Udeo, dierte ma, que quidius, consunum es interum nos postric esinat vit.
Udeo, dierte ma, 1.3 ve....................................................................................................................................................6 Opga sendes coentra nemquamqui tam me tum me prorem o utere Simus sulictali, Simus sulictali, sendes coentra nemquamqui tam me tum me prorem o utere 1.4 egit.Beleidst verbinden....................................................................................................................7 nos, Nihilineerreinen non si suntiae, ta viri publin viverra nicivil vis fecie furnu sus, nos, egit. Nihiline non si suntiae, ta viri publin viverra nicivil vis fecie furnu sus, 1.5 Totstandkoming visie en beleid..............................................................................................................7 onfex nos conesse et esseretium nos, que intemus, sena sed feri publibunt. confex nos conesse et esseretium nos, que intemus, sena sed feri publibunt. c Fuidelus suludam inu cere nesintem tum hostratus; inam hum ma, mo essoli Fuidelus suludam inu cere nesintem tum hostratus; inam hum ma, mo essoli 2 De stad als beweegpark........................................................................................................................
8 pos, que ficatintest que amquam pore nos, nos arenduc vivero vide dicatiaed os, queBewegen ficatintestals que amquam pore nos, nos arenduc vivero vide dicatiaed p2.1 medicijn.............................................................................................................................8 deps, nius, ella propullego ego Catuspicaest inatus conum avolute, ut deps, nius, ella propullego ego Catuspicaest inatus conum avolute, ut 2.2 Meebewegen met de trend................................................................................................................... 10 auderum dit; norum satoribus in sedelius vil vicatum. Ibusum auci fuitasterum auderum dit; norum satoribus in sedelius vil vicatum. Ibusum auci fuitasterum 2.3 Maatschappelijke opbrengsten sporten en bewegen........................................................................... 10 urnihil videm terors et fuit, tem in dintela et crio, condenatua vivirtere eorarit urnihil videm eorarit 2.4 Groei van de stad...................................................................................................................................
11 terors et fuit, tem in dintela et crio, condenatua vivirtere octus, neritalicaes et, conium, nos nos, Catiam ium prenataritin suli ponc octus, neritalicaes et, conium, nos nos, Catiam ium prenataritin suli ponc 3 12 forunum ina nem ponvere, condament videm publiam se sport- enina beweeglandschap................................................................................................ turnimmHaarlems orunium forunum nem ponvere, condament videm publiam se turnimm orunium Opiciam num se cenius hilibus, uteat graedo, consum publicies boneris, etia? Opiciam num se cenius hilibus, uteat graedo, consum publicies boneris, etia? 3.1 Sportvoorzieningen Haarlem................................................................................................................ 12 tarebut audem priamendacii conterdi, ut dius porum se crem Rommorunt tarebut audem13 priamendacii conterdi, ut dius porum se crem Rommorunt 3.2 Buitenruimte als beweegruimte........................................................................................................... atuium tus huius es egitilisque consulvid nem ad intertiam ium isque ingultu atuium tus huius es egitilisque consulvid nem ad intertiam ium isque ingultu 4 Relevan 14Rissil vendeesil tessa nos observis. Unc omniurb enihili civit. que ia? quo ia pl.tRissil vendeesil tessa nos observis. Unc omniurb enihili civit. que ia? quo ia pl.
beleid...................................................................................................................................... Ehenihilina, no. Nocus horum audem prae nos es factor ad pos etium il hos ac Ehenihilina, no. Nocus horum audem prae nos es factor ad pos etium il hos ac 5 Resultaten denktank.............................................................................................................................16 tario caedi inequitervis signatantide caellaris ommovidica vero Catissisquam tario caedi inequitervis signatantide caellaris ommovidica vero Catissisquam 5.1 Resultaat eerste denktanks samengevat (beleidsadviseurs en externe partijen)................................ 16 hoc redestam verteri consum, condit. hoc redestam verteri consum, condit. 6 enqua speerpunten..................................................................................................................... BonsulestAmbities ocre, que rei patum eo, aude acente iam. Multus egil consupp Bonsulest ocre,18 que qua rei patum eo, aude acente iam.
Multus egil consupp 6.1 tam Centrale beweeg-senia en ontmoetingsplekken totsenat, oud gericht lisque es fortelicesus ocatia quonirmac recvoor tamjong horid clabemop lisque tam es fortelicesus senia ocatia quonirmac rec tam horid senat, clabem multifunctioneel gebruik........................................................................................................................ 19 tam mod in visquonsus, quonsultodi ferferfici facienatia o estia que intiem tam mod in visquonsus, quonsultodi ferferfici facienatia o estia que intiem Fijnmazige padenstructuur stad met verbindingen het se6.2fueroreheme nonsus consupio, in utde vidium ublicap eridissulanaar quodientis se fueroreheme nonsus consupio, ut vidium ublicap eridissula quodientis buitengebied een loopen fietsvriendelijke stad......................................................................... 20 lis. Us factuss enistro nit, tam imum pliceri pro int? Mei pra norisse et; nem lis.voor Us factuss enistro nit, tam imum pliceri pro int? Mei pra norisse et; nem 6.3 Laagdrempelige in de dii stad zowel in bestaand als publium fecisquam patumbeweegaanleidingen adem et publiciam, atque ficula ommo hacibuliis publium fecisquam patum adem et publiciam, atque dii ficula ommo hacibuliis in nieuw ontwikkelenpro gebied.............................................................................................................
21 publissolum pro estro pario C. Evigna ad concusu ssulicio, et ve, corae diena,tepublissolum estro pario C. Evigna ad concusu ssulicio, et ve, corae diena, waar inconsus; verenigingsverband et6.4 intil virSportparken li, ducie fuezijn fur groene ad iam parken sena, sulicae norum silicidiowordt cit; nu et intil vir li, ducie fue fur ad iam sena, sulicae consus; norum silicidio cit; nu gesport esidieBijlage na en waar ruimte is voor ongebonden sport- en beweegactiviteiten........................................ 22 sensumunum Bronnen................................................................................................................................................................23 Bijlage I...........................Van speerpunten naar kanrijke plekken in Haarlem Bijlage II........................................Sport en beweegambitie openbare ruimte
5
1 De opgave Openbare ruimte wordt aantrekkelijk voor bewegen en ontmoeten
1.1
Aanleiding van nieuw beleid sport en bewegen in de openbare ruimte
De leefomgeving kan veel betekenen als medicijn op het gebied van leefbaarheid, gezondheid en het stimuleren van een gezonde leefstijl, oftewel de kwaliteit van leven. Dan geldt wel dat de leefomgeving uit moet nodigen tot gebruik. Zo krijgt de openbare ruimte, als aantrekkelijke ruimte om te bewegen en elkaar te ontmoeten, een vanzelfsprekende plek in het dagelijkse leven. We kunnen tenslotte niet voor mensen bepalen dat ze gezonder moeten gaan leven, maar we kunnen ze wel zo goed mogelijk faciliteren en stimuleren om actief gebruik te maken van hun leefomgeving. Om dat voor elkaar te krijgen is het belangrijk om vanuit een sterke visie en een beleidsopgave te kijken naar de kansen en mogelijkheden in de stad gericht op sporten & bewegen in de openbare ruimte. We streven naar een zo goed mogelijke match tussen de behoeften bij de inwoners van de stad Haarlem en het voorzieningenniveau in de openbare ruimte om sporten en bewegen zo goed mogelijk te faciliteiten en te stimuleren. De gemeente Haarlem heeft op dit moment geen beleid dat specifiek gericht is op het thema sporten en bewegen in de openbare ruimte. De afdeling Beheer en Beleid Openbare Ruimte (BBOR) van de gemeente Haarlem geeft wel uitvoering aan het beheer en ontwikkeling van speelruimte in de stad.
Het Coalitieakkoord 2022 – 2026 vraagt om aandacht voor de kwaliteit van de leefomgeving en de inrichting van de openbare ruimte. Daarom heeft de gemeente het initiatief genomen om nieuw beleid te ontwikkelen met een concreet uitvoeringsplan voor wijkgerichte investeringen ter versterking van de beweegvriendelijke omgeving in Haarlem.
6
Visie en beleid voor de komende 5 - 10 jaar gericht op sporten en bewegen in de openbare ruimte
1.2
De functie van dit nieuwe beleid
Met deze visie en beleid gericht op sporten en bewegen in de openbare ruimte zetten we een stip aan de horizon en geven we richting aan het beleid voor de komende 5 tot 10 jaar. De visie gaat in op de sport- en beweeginfrastructuur, programmering, activiteiten, organisatie en financiering die nodig zijn om een toekomstbestendige beweegvriendelijke omgeving voor de stad Haarlem te bewerkstelligen. Dit beleidsinstrument is een product van de gemeente Haarlem, dat tot stand gekomen is in nauwe samenwerking met sport- en beweegaanbieders en het maatschappelijke veld. Deze visie is vastgesteld door de raad van de gemeente Haarlem. 1.3
Opgave
De gemeente Haarlem is actief om de inwoners van de stad zo goed mogelijk te bedienen om te kunnen sporten en te bewegen. Haarlem heeft zich ontwikkeld tot een aantrekkelijke stad met veel mogelijkheden om te sporten en bewegen. De stad biedt met haar sportparken een ruim aanbod aan sporten in verenigingsverband. Daarnaast zijn er ruime mogelijkheden om in en rondom de stad op eigen gelegenheid actief te zijn. De afgelopen jaren zijn er diverse initiatieven omarmd die gericht zijn op het stimuleren van sporten en bewegen in de openbare ruimte, zoals stimuleringsprogramma’s en activiteiten. Mede door de inzet van de gemeente en de sport- en beweegaanbieders, zijn mensen in de stad Haarlem gezonder en fitter dan gemiddeld in Nederland. Ondanks dit positieve signaal zijn er aandachtspunten in de stad waar het gaat om de beweegparticipatie, sociale binding, inclusie, overgewicht en gezondheid. De verschillen in de stad zijn groot en het is
Investeren in sport- en beweegmogelijkheden in de openbare ruimte van Haarlem, voor een gezondere leefstijl
Diverse opgaven om de stad toekomstbestendiger te maken, zoals woningbouw, klimaatbestendigheid, waterberging, maar dus ook een leefomgeving met gezondheidsbevorderende kwaliteiten
ook het nemen van maatregelen die erop gericht zijn dat buurten en wijken beweegvriendelijk zijn.
de uitdaging om ervoor te zorgen dat de verschillen kleiner worden. Het versterken van de beweegvriendelijke omgeving door de leefomgeving aantrekkelijker te maken laat de kans toenemen dat mensen intensiever gebruik maken van die ruimte en draagt bij aan de gezonde leefstijl van jong tot oud. Daarom is de beweegvriendelijke omgeving een onderdeel van de gewenste gezondheidsbevordering onder inwoners van Haarlem. Investeringen in sport- en beweegmogelijkheden in de openbare ruimte vertalen zich uiteindelijk in het vergroten van de maatschappelijke en sociaaleconomische waarde van de stad. In lijn met de groeiopgave van de stad ligt het voor de hand om juist nu te investeren in nieuwe mogelijkheden te creëren zodat inwoners nu en in de toekomst uitgedaagd worden om een gezonde(re) leefstijl aan te nemen door meer te bewegen. 1.4
Beleidsterreinen verbinden
Haarlem is actief om invulling te geven aan diverse opgaven om de stad toekomstbestendig te maken zoals ruimte voor groei door woningbouw, klimaatbestendigheid, waterberging, biodiversiteit en mobiliteit. Daarnaast is heeft de gemeente met uitvoerende partijen de taak om mensen zo goed mogelijk te faciliteren en te stimuleren om een gezonde leefstijl aan te nemen. Dit is van groot belang om inwoners van de gemeente van jong tot oud fysiek en mentaal fit te houden. Actief bewegen is een hier een belangrijk onderdeel van. De relatie tussen leefomgeving en sport- en beweeggedrag is hier van belang aangezien inmiddels afdoende aangetoond is dat meer lichamelijke inspanning door bewegen leidt tot gezondheidswinst. Dit rechtvaardigt dan
Een leefomgeving waaraan gezondheidsbevorderende kwaliteiten kunnen worden toegeschreven, (open ruimtes, ontmoetingsplekken, menging van functies) omvat meer dan de beweegvriendelijke omgeving, omdat hierbij ook naar sociale en mentale gezondheidsaspecten wordt gekeken. Voor het maken van nieuw beleid heeft samenwerking plaatsgevonden tussen mensen uit verschillende organisaties (van bestuur tot uitvoering) en tussen verschillende beleidsterreinen wat nodig is om op een integrale manier naar de openbare ruimte te kijken. 1.5
Totstandkoming visie en beleid
-
Kennismaking leden projectgroep Afstemmen beleidsdomeinen gemeente Haarlem Afstemmen met wethouder Trend en ontwikkelingen Beleidsanalyse Rondgang door de wijken en buurten van Haarlem Eerste serie denktank-bijeenkomsten Beleidsmakers en adviseurs Externe partijen Ambities en speerpunten Afstemmen met projectgroep
7
2 De stad als beweegpark 2.1
Bewegen als medicijn
Mensen brengen veel tijd zittend door. We zien dat dit leidt tot beweegarmoede met alle gevolgen van dien. Als we kijken naar de motorische ontwikkeling van kinderen, zien we dat deze door de tijd heen steeds verder afneemt. Uit een onderzoeksrapport van de Onderwijsinspectie uit 2018 blijkt dat de bewegingsvaardigheden van groep-achters op vijf van de acht gemeten onderdelen zijn afgenomen over een periode van tien jaar. Dit is een trend die grote consequenties heeft voor de algehele gezondheid en het welbevinden op langere termijn. Bovendien kan deze leiden tot hogere zorgkosten.1 In 2018 concludeerde de Nederlandse Sportraad, de Onderwijsraad en de Raad voor Volksgezondheid en Samenleving in een gezamenlijk advies dat het nodig is om meer aandacht te geven aan bewegen en sporten op school, zowel binnen als buiten de gymles. Bewegen en sporten zijn niet alleen belangrijk voor gezondheid, maar dragen ook bij aan de bredere onderwijsdoelen van kwalificatie, socialisatie en persoonsvorming en aan het stimuleren van cognitieve functies.2 In onderstaande tabel is van een aantal indicatoren inzichtelijk gemaakt hoe Haarlem scoort op gezondheid gerelateerde thema’s. Haarlem scoort over het algemeen genomen beter dan het Nederlands gemiddelde. De stad kent behoorlijke verschillen, zoals bijvoorbeeld op (ervaren) gezondheid en op overgewicht.
De kaarten laten zien dat Haarlem stadsdeel oost/ zuidoost minder goed scoort. In deze stadsdelen is er, in verhouding tot andere stadsdelen, meer aandacht nodig om mensen meer te laten bewegen waarbij een beweegvriendelijke omgeving van belang is.
8
Onderwerp Bewegen | Voldoet aan beweegrichtlijn Ervaren gezondheid (goed / zeer goed)
Nederland Haarlem
GGD Kennemerland
%
50,4
60,2
56,9
%
79,1
81,6
80,6
9
2.2
Meebewegen met de trend
Sportverenigingen zijn en blijven een onmisbare centrale rol spelen vooral voor de jeugd van Haarlem. Tegelijkertijd zien we steeds vaker dat volwassenen en jongeren op zoek zijn naar flexibiliteit als het gaat om het moment waarop ze bewegen en sporten en met wie. 3 Het landelijke beeld is dat het aantal mensen dat ongeorganiseerd of anders georganiseerd of sporten of bewegen toeneemt. De Sport Toekomstverkenning (2018) laat zien dat deze trend zich verder zal gaan doorzetten.4 Aan de aanbodkant zien we dat er de afgelopen jaren veel sport- en beweegaanbieders bij zijn gekomen, die veelal in de openbare buitenruimte actief zijn, zoals bijvoorbeeld bootcamp of de urban sporten. In Haarlem is een vergelijkbare trend zichtbaar. De populariteit van ongeorganiseerd of anders georganiseerd sporten neemt ook in Haarlem toe.
10
2.3
Maatschappelijke opbrengsten sporten en bewegen
De afgelopen jaren is berekend dat de Social Return on Investment (SROI) van sporten en bewegen in Nederland naar schatting 1 op 2,7 bedraagt. Dat houdt in dat de maatschappelijke opbrengsten ruim 2,7 keer hoger zijn dan de investeringen die erin worden gedaan. De vijf grootste opbrengstposten, uitgedrukt in euro’s, zijn: een betere kwaliteit van leven, minder ziekteverzuim, meer arbeidsproductiviteit, minder zorgkosten en een hogere levensverwachting.5 Ook voor enkele specifieke sport- en beweegactiviteiten zijn de maatschappelijke baten in beeld gebracht. Zo heeft Europees onderzoek berekend dat iedere extra gewandelde kilometer een maatschappelijke winst oplevert van ongeveer €0,37. Dat betekent dat als iedere Haarlemmer 1 km per dag extra zou lopen, de jaarlijkse maatschappelijke baten voor de stad € 10,97 mln. bedragen. De bevindingen onderschrijven dat investeren in maatregelen gericht op sport- en beweegstimulering belangrijk zijn voor de toekomst van de stad.
2.4
Groei van de stad
De stad Haarlem kent een aanzienlijke groeiopgave. De Stad Haarlem groeit van ruim 165.000 inwoners naar ruim 192.000 inwoners in 2040. Dit betekent dat de stad in tien jaar tijd met circa 15 procent gaat groeien. De kaart met ontwikkelzones laat zien waar de woningbouw gerealiseerd moet worden. Een groot deel van de groeiopgave is het gevolg van de woningbouwontwikkeling binnen de stadsgrenzen. Dit betekent dat de stad verder verdicht gaat worden. In de ontwikkelzones ontstaan allerlei kansen om de openbare ruimte sporten beweegvriendelijk in te richten. Aan de andere kant is het van groot belang om de sportieve openbare ruimte zo goed mogelijk te benutten en kansen te benutten om plekken en ruimten in wijken zo functioneel mogelijk in te richten naar de wensen en behoeften van bewoners.
Bevolkingsprognose Haarlem 2030-2050 30% 25% 20% 15% 10% 5% 0%
2022
2025
2030
2035
Nederland
2040
2045
2050
Haarlem
11
3 Haarlems sport- en beweeglandschap 3.1
Sportvoorzieningen Haarlem
De ‘formele’sportvoorzieningen in Haarlem vormen een belangrijk onderdeel van het Haarlemse sport- en beweeglandschap. Met de gemeentelijke sportparken, sporthallen en zwemwateren (zie kaart) zorgt de gemeente Haarlem voor een grote bijdrage aan dit landschap. Deze binnen - en buitensportvoorzieningen liggen verspreid door de gemeente en hebben daarmee een goede bereikbaarheid voor de inwoners. Daarnaast zijn er commericiële aanbieders van sport die het aanbod aan sport- en beweegmogelijkheden in de gemeente vergroten. Op deze wijze is er reeds een goed verspreid en gedifferentieerd aanbod aan binnen- en buitensportaccommodaties in de gemeente Haarlem.
Buitensportvoorziening
Binnensportvoorziening
12
3.2
Buitenruimte als beweegruimte
Naast de binnen- en buitensportaccommodaties uit de vorige paragraaf biedt Haarlem ook andere mogelijkheden voor sport en bewegen. De openbare ruimte in en rondom de gemeente geeft mogelijkheden voor niet georganiseerde of anders georganiseerde sporters. Een groot aandeel van de Haarlemse inwoners (circa 30%) gebruikt de openbare buitenruimte om te sporten en bewegen. De parken, het water en de natuurlijke omgeving vormen een aantrekkelijke en verbindende aanvulling op de sportparken en andere beweegvoorzieningen. Het bewegen in de openbare ruimte vraag ook om fysieke ruimte vaak in combinatie met groen. Het vinden van deze ruimte is niet overal in Haarlem eenvoudig, waar ruimte voor groen ontbreekt is er echter wel vaak een rijke beleefbare historie. Naast groen, water en natuur nodigt het historische centrum uit voor actief bewegen in de vorm van wandelen maar biedt minder ruimte voor andere beweegvormen.
13
4 Relevant beleid 4.1
Coalitieakkoord
In het coalitieakkoord zijn er een aantal thema’s opgenomen met directe of indirecte aansluiting bij het thema beweegvriendelijke openbare ruimte: - Vanuit de duurzame stad wordt er ingezet op meer fietsen als vervoersmiddel en meer veilige ruimte voor voetgangers. Ook wordt binnen de duurzame stad ingezet op vergroening van de stad; - Vanuit het thema gezonde stad wordt ingezet op meer sporten en het creëren van meer openbaar zwemwater; - In de betrokken stad wordt gewerkt aan vitale wijken waarin de leefbaarheid van wijken wordt vergroot door sport en bewegen mogelijk te maken in de wijk.
4.1.1
Structuurvisie Openbare Ruimte
Een belangrijk punt in de structuurvisie In de structuurvisie is de gezonde en sociale stad. Hierin wordt komt sport en bewegen in de openbare ruimte op meerdere manieren naar voren: - Het belang van goede recreatieve mogelijkheden en routes in de stad; - De openbare ruimte moet worden ingericht als prettige verblijfsruimte met voldoende mogelijkheden om te bewegen; - Er moet een goed netwerk zijn van speelvoorzieningen en er wordt ingezet op het behoud van speelplekken; - Er moeten goede verbindingen zijn tussen de stad en de recreatiegebieden er omheen; - Fietsers en voetgangers moeten prioriteit krijgen in het verkeer als kwetsbare verkeersdeelnemers; - Sportcomplexen moeten toegankelijk worden voor recreanten.
14
4.1.2
Groenbeleidsplan
In het groenbeleidsplan 2022 wordt ingezet op een samenhangende groenstructuur die aanzet tot bewegen en ontmoeten. Dit door de hoeveelheid groen in de stad gelijk te houden of te vergroten waar dat mogelijk is. Er wordt ingezet op een netwerk aan wandelroutes in de stad met genoeg schaduw om ook bij warm weer koel te kunnen wandelen. Ook fietsen, spelen en andere vormen van actieve recreatie worden genoemd als belangrijk om te faciliteren in het groen van Haarlem.
4.2
Sport
4.3
Agenda voor de sport In de agenda voor de sport wordt het sport en beweeggedrag van inwoners centraal gezet. Sport en bewegen wordt in de agenda voor de sport gezien als zichzelf regelend waarin de overheid een faciliterende rol heeft die behoeften van inwoners volgt. Met een integrale aanpak wil de agenda ruimte maken voor nieuwe vormen van sport en bewegen in de openbare ruimte en bewegen in de openbare ruimte gebruiken om inwoners met een beweegachterstand meer aan het bewegen te krijgen. Voor deze beide punten zijn in de agenda meerdere doelen en specifieke plannen opgenomen. Sportakkoord 1 In het sportakkoord wordt onder de bouwsteen duurzame sportinfrastructuur mede ingezet op het beweegvriendelijk inrichten van de openbare ruimte, pleinen en parken. Het sportakkoord wordt ingezet om inwoners de gelegenheid te geven om mee te denken met het versteken van de beweegvriendelijke omgeving en kansen in de openbare ruimte voor sporten en bewegen in te brengen.
Speelruimte
Nota Speelruimtebeleid 2013 - 2020 In de Nota speelruimtebeleid wordt bij speelruimte niet alleen naar speeltuinen gekeken maar ook al breder naar spelen in de openbare ruimte. De openbare ruimte wordt gezien als belangrijk onderdeel van het speelweefsel van de stad wat attractiepunten en formele speelplekken verbindt. Hierbij moet de openbare ruimte zelf ook zo ingericht worden dat er in gespeeld kan worden.
4.4
Mobiliteitsbeleid
Uitvoeringsagenda Mobiliteitsbeleid In het mobiliteitsbeleid van de gemeente wordt ingezet op een duurzaam en toekomstvast mobiliteitssysteem. Hiervoor wordt ingezet op minder vervoersbewegingen met de auto en meer te voet, ter fiets of met het OV. Dit met als doel erachter om de openbare ruimte groener en leefbaarder te maken in 2030. Hoofdpunten binnen het beleid zijn het prioriteit geven aan fiets en voetgangers, meer 30km/uur wegen en het bundelen van autoverkeer op hoofdroutes waardoor het op veel andere plekken rustiger wordt in het verkeer.
15
5 Resultaten denktank 5.1
Resultaat eerste denktanks samengevat (beleidsadviseurs en externe partijen)
Wat gaat goed?
Wat kan beter?
-
-
-
Aanbod groen in en om de stad binnen 10 minuten bereikbaar Fietsen en lopen in Haarlem west Gebruik van Cruyffcourt en calisthenics Triple Treat/Hattrick/Sportsupport met activiteiten op pleintjes in buurten.
Locaties die gewaardeerd worden: - Beweeg- en ontmoetingsveld aan de Kleverlaan - Nelson Mandelapark - Cruyffcourt Parkwijk en pumptrack - Sporten en bewegen langs het Spaarne
-
16
Functionaliteit van openbaar groen en sportparken Activatie van bestaande beweegroutes Beter benutten van (groene) ruimte in de stad (parken, sportparken, schoolpleinen) Meer ommetjes in de wijken Netwerk voor wandelen en fietsen (voorrang) sluitend krijgen Meer avontuurlijk spelen Van gesloten complexen naar open toegankelijk Aanbod afstemmen op behoefte Spreiding speelruimte en werken aan grote centrale plekken Voetganger beter bedienen door betere voorzieningen Toegankelijkheid sport- en beweegruimten voor minder valide personen Veilige, aangename en herkenbare verbindingen naar het buitengebied voor langzaam verkeer Voorzieningenniveau sport en ontmoeten in Schalkwijk
ST AR T
Waar wilt u afscheid van nemen?
Waar wilt u mee beginnen?
-
-
-
Monofunctionele beweegruimte Gesloten sportcomplexen Enkelvoudig ruimtegebruik Autogebruik in de stad (voor verplaatsingen binnen de stad) Lange wachttijden voor fietsers bij stoplichten Aanbod voorzieningen veel van hetzelfde Fysieke barrières in de stad (noord-zuid, oost-west)
Padel in openbare ruimte Uitdagende urban-plekken realiseren Verbeteren van bestaande plekken met kwalitatief goede ruimte en voorzieningen Jumping jack stoplichten voor hardlopers Sport en bewegen als ‘placemaking’ (pop-up) Laagdrempelige beweegaanleidingen in centrum stad Herkenbaar loop- en wandelnetwerk door de stad Kansrijke locaties: - Plesmanplein - Stationsomgeving - Sportpark Geel-Wit - Centrum: - voorziening calisthenics - looproute - Rand Schalwijk (bestaande skatevoorziening) - Reinaldapark - Spaarnepark
17
6 Ambities en speerpunten Deze ambities en speerpunten zijn omgezet in relevante voorbeelden die toepasbaar zijn in Haarlem. Zie hiervoor bijlage I Van speerpunten naar kanrijke plekken in Haarlem
18
Centrale beweeg- en ontmoetingsplekken voor jong tot oud gericht op multifunctioneel gebruik
Fijnmazige padenstructuur in de stad met verbindingen naar het buitengebied voor een loop- en fietsvriendelijke stad
Laagdrempelige beweegaanleidingen in de stad zowel in bestaand als in nieuw te ontwikkelen gebied
Sportparken zijn groene parken waar in verenigingsverband wordt gesport en waar ook ruimte is voor niet verenigingsgebonden sport- en beweegactiviteiten
6.1
Centrale beweeg- en ontmoetingsplekken voor jong tot oud gericht op multifunctioneel gebruik
1
We vinden het belangrijk dat er verspreid over de stad centrale ruimten geschikt zijn om multifunctioneel te gebruiken, waar mensen elkaar kunnen ontmoeten en die toegankelijk zijn voor iedereen, jongens en meiden, van jong tot oud, met en zonder beperking. SPEERPUNTEN
2
2
1
Centraal gelegen beweegruimten die geschikt zijn voor mensen met een beperking en waar ruimte ingericht wordt voor gebruik door meiden en ouderen
3
Ruimte voor urban-sporten in de stad
4
Verhogen van kwaliteit van bestaande plekken door niet het toestel centraal te stellen maar de ruimte als geheel
Divers en toekomstgericht aanbod voor spelen en bewegen met aandacht voor veelzijdig bewegen en ontmoeten
3
4
19
2 6.2
Fijnmazige padenstructuur in de stad met verbindingen naar het buitengebied voor een loop- en fietsvriendelijke stad
1
Om ervoor te zorgen dat inwoners van Haarlem zich gemakkelijk en veilig door de stad kunnen verplaatsen, vinden we het belangrijk om het netwerk voor wandelen, hardlopen en fietsen te versterken. SPEERPUNTEN 1
2
Realiseren van een volwaardig routenetwerk voor langzaamverkeer door realiseren van ontbrekende schakels
Ruimte voor aantrekkelijke ommetjes in de wijken 3 3
Versterken verbindingen met het buitengebied vanuit strategische plekken
4
Goede bereikbaarheid en toegankelijkheid van centrale beweeg- en ontmoetingsplekken in de stad
5
Faciliteren van herkenbare startplekken en routes voor hardlopers
4
5
20
2 6.3
Laagdrempelige beweegaanleidingen in de stad zowel in bestaand als in nieuw te ontwikkelen gebied
1
Haarlem is een verdichte stad met relatief weinig ruimte om te bewegen. Daarom is het belangrijk dat er in het stadscentrum en dichtbij voorzieningen zoals scholen voldoende laagdrempelige beweegaanleidingen aanwezig zijn SPEERPUNTEN 1
2
Aantrekkelijke beweeg- en fitroutes door het centrum van de stad
Ruimte voor urban-sports in de stad met kwalitatief hoogwaardige voorzieningen 3
4
Groene ruimten in de directe omgeving van scholen en sportaccommodaties voorzien van beweegaanleidingen
3
Introduceren van een ambitie voor sport- en beweegruimte bij nieuwe ontwikkelingen (zie bijlage II)
5
Versterken herkenbaarheid van routes en paden voor sport en bewegen.
4
5
21
6.4
Sportparken zijn groene parken waar in verenigingsverband wordt gesport en waar ook ruimte is niet verenigingsgebonden sport- en beweegactiviteiten
1
Het sportlandschap in Haarlem moet gekoesterd worden. De uitdaging is om vraag en aanbod naar sportruimte naar de toekomst toe zo goed mogelijk in balans te houden. Gezien de vraag naar beweegruimte vanuit wijken en scholen, zetten wij in op vitale en open sportparken met ruimte voor ongebonden sport- en beweegmogelijkheden
2
SPEERPUNTEN 1
2
Ruimtelijke integratie sportparken en woonomgeving door beweeg- en fitroutes langs en door de sportparken
3
Open sportparken waardoor de toegankelijkheid van het park vergroot wordt en maatschappelijke waarde vergroot wordt
4
Inzetten op maximale fietsbereikbaarheid van sportparken
Inzetten op vergroening en biodiversiteit op sportparken
3
4
22
Bronnen 1
Alles over sport. Basisschoolleerlingen minder bewegingsvaardig: vakleerkrachten gewenst, 2018
2
Nederlandse Sportraad, Onderwijsraad en de Raad voor Volksgezondheid en Samenleving. Plezier in bewegen, 2018
3
SCP. Rapportage Sport 2018, 2018
4
RIVM & SCP. Sport Toekomstverkenning, ‘Een sportiever Nederland’. Trendscenario: vrijwilligerswerk, 2017
5
Rebel. De Social Return On Investment (SROI) van sport en bewegen, 2019
23
Gemeente Haarlem
Sport en bewegen in de openbare ruimte Bijlage I: Van speerpunten naar kansrijke plekken in Haarlem 20 september 2024
Umus egilin deatum tam pris, conihil intraedet achucit. Ucterfecta vistios ad auteati delaridem endeffr eorur. Efecoris se co elisticaed consus, quemoris, quempra ccissimandam maior la dem pessult uuscidius publissedo, tem inatilicaet et forenatum tam labis ad ment. Udeo, dierte ma, que quidius, consunum es interum nos postric esinat vit. Simus sulictali, sendes coentra nemquamqui tam me tum me prorem o utere nos, egit. Nihiline non si suntiae, ta viri publin viverra nicivil vis fecie furnu sus, confex nos conesse et esseretium nos, que intemus, sena sed feri publibunt. Fuidelus suludam inu cere nesintem tum hostratus; inam hum ma, mo essoli pos, que ficatintest que amquam pore nos, nos arenduc vivero vide dicatiaed deps, nius, ella propullego ego Catuspicaest inatus conum avolute, ut auderum dit; norum satoribus in sedelius vil vicatum. Ibusum auci fuitasterum eorarit urnihil videm terors et fuit, tem in dintela et crio, condenatua vivirtere octus, neritalicaes et, conium, nos nos, Catiam ium prenataritin suli ponc turnimm orunium forunum ina nem ponvere, condament videm publiam se etia? Opiciam num se cenius hilibus, uteat graedo, consum publicies boneris, tarebut audem priamendacii conterdi, ut dius porum se crem Rommorunt atuium tus huius es egitilisque consulvid nem ad intertiam ium isque ingultu que ia? quo ia pl. Rissil vendeesil tessa nos observis.
Unc omniurb enihili civit. Ehenihilina, no. Nocus horum audem prae nos es factor ad pos etium il hos ac tario caedi inequitervis signatantide caellaris ommovidica vero Catissisquam hoc redestam verteri consum, condit. Bonsulest ocre, que qua rei patum eo, aude acente iam. Multus egil consupp lisque tam es fortelicesus senia ocatia quonirmac rec tam horid senat, clabem o estia que intiem tam mod in visquonsus, quonsultodi ferferfici facienatia se fueroreheme nonsus consupio, ut vidium ublicap eridissula quodientis pra norisse et; nem lis. Us factuss enistro nit, tam imum pliceri pro int? Mei publium fecisquam patum adem et publiciam, atque dii ficula ommo hacibuliis et ve, corae diena, publissolum pro estro pario C. Evigna ad concusu ssulicio, et intil vir li, ducie fue fur ad iam sena, sulicae consus; norum silicidio cit; nu esidienat opublii ssensumunum
2
Umus egilin deatum tam pris, conihil intraedet achucit. Ucterfecta vistios ad auteati delaridem endeffr eorur. Efecoris se co elisticaed consus, quemoris, quempra ccissimandam maior la dem pessult uuscidius publissedo, tem inatilicaet et forenatum tam labis ad ment. Udeo, dierte ma, que quidius, consunum es interum nos postric esinat vit. Simus sulictali, sendes coentra nemquamqui tam me tum me prorem o utere nos, egit. Nihiline non si suntiae, ta viri publin viverra nicivil vis fecie furnu sus, confex nos conesse et esseretium nos, que intemus, sena sed feri publibunt. Fuidelus suludam inu cere nesintem tum hostratus; inam hum ma, mo essoli pos, que ficatintest que amquam pore nos, nos arenduc vivero vide dicatiaed deps, nius, ella propullego ego Catuspicaest inatus conum avolute, ut auderum dit; norum satoribus in sedelius vil vicatum. Ibusum auci fuitasterum eorarit urnihil videm terors et fuit, tem in dintela et crio, condenatua vivirtere octus, neritalicaes et, conium, nos nos, Catiam ium prenataritin suli ponc turnimm orunium forunum ina nem ponvere, condament videm publiam se etia? Opiciam num se cenius hilibus, uteat graedo, consum publicies boneris, tarebut audem priamendacii conterdi, ut dius porum se crem Rommorunt atuium tus huius es egitilisque consulvid nem ad intertiam ium isque ingultu que ia? quo ia pl. Rissil vendeesil tessa nos observis.
Unc omniurb enihili civit. Ehenihilina, no. Nocus horum audem prae nos es factor ad pos etium il hos ac tario caedi inequitervis signatantide caellaris ommovidica vero Catissisquam hoc redestam verteri consum, condit. Bonsulest ocre, que qua rei patum eo, aude acente iam. Multus egil consupp lisque tam es fortelicesus senia ocatia quonirmac rec tam horid senat, clabem o estia que intiem tam mod in visquonsus, quonsultodi ferferfici facienatia se fueroreheme nonsus consupio, ut vidium ublicap eridissula quodientis pra norisse et; nem lis. Us factuss enistro nit, tam imum pliceri pro int? Mei publium fecisquam patum adem et publiciam, atque dii ficula ommo hacibuliis et ve, corae diena, publissolum pro estro pario C. Evigna ad concusu ssulicio, et intil vir li, ducie fue fur ad iam sena, sulicae consus; norum silicidio cit; nu esidienat opublii ssensumunum
Inhoudsopgave
1 1.1
Inleiding................................................................................................................. 4 Ambities en speerpunten...................................................................................... 5
1.2
Centrale beweeg- en ontmoetingsplekken voor jong tot oud gericht op multifunctioneel gebruik..................................................................................6
1.3
Fijnmazige padenstructuur in de stad met verbindingen naar het buitengebied voor een loop- en fietsvriendelijke stad..................................... 8
1.4
Laagdrempelige beweegaanleidingen in de stad zowel in bestaand als in nieuw te ontwikkelen gebied..................................................................... 11
1.5
Sportparken zijn groene parken waar in verenigingsverband wordt gesport en waar ook ruimte is voor niet verenigingsgebonden sporten beweegactiviteiten......................................................................................... 14
2
Stadsdeel I - NOORD............................................................................................ 18
3
Stadsdeel II - OOST............................................................................................... 23
4
Stadsdeel III - ZUID-WEST & CENTRUM................................................................. 28
5
Stadsdeel IV - SCHALKWIJK................................................................................. 33
Bronnen........................................................................................................................... 38
3
1 Inleiding
Haarlem heeft een ambitiedocument gemaakt waarin vier hoofdambities en speerpunten, voor sport en bewegen in de openbare ruimte, zijn opgenomen. In dit document zijn deze speerpunten verder uitgewerkt met omschrijvingen en referentiebeelden. De referentiebeelden laten de mogelijkheden zien voor de stad als het gaat om sport en bewegen in de openbare ruimte. Deze rapportage bevat ook een kansenkaart. Samen met verschillende afdelingen van de gemeente en diverse maatschappelijk betrokken partijen zijn kansrijke plekken geïnventariseerd voor het versterken van de beweegvriendelijke omgeving in buurten en wijken. Deze kansen geven invulling aan de speerpunten. Deze zijn uitgewerkt met referentiebeelden ter inspiratie om te laten zien wat er mogelijk is in de stad om sporten en bewegen in de openbare ruimte zo goed mogelijk te faciliteren. In het uitvoeringsprogramma zijn een aantal van deze kansen vervolgens gebudgetteerd.
4
1.1
Ambities en speerpunten
Centrale beweeg- en ontmoetingsplekken voor jong tot oud gericht op multifunctioneel gebruik
Fijnmazige padenstructuur in de stad met verbindingen naar het buitengebied voor een loop- en fietsvriendelijke stad
Laagdrempelige beweegaanleidingen in de stad zowel in bestaand als in nieuw te ontwikkelen gebied
Sportparken zijn groene parken waar in verenigingsverband wordt gesport en waar ook ruimte is voor niet verenigingsgebonden sport- en beweegactiviteiten
5
1.2
Centrale beweeg- en ontmoetingsplekken voor jong tot oud gericht op multifunctioneel gebruik
1
We vinden het belangrijk dat er verspreid over de stad centrale ruimten geschikt zijn om multifunctioneel te gebruiken en geschikt zijn voor iedereen, jongens en meiden, van jong tot oud, met en zonder beperking. SPEERPUNTEN
Haarlem is als stad sterk verdicht en de ruimte in de stad is relatief beperkt. Het is van belang dat er verspreid over de stad grotere centrale ruimten zijn waar inwoners sportief kunnen bewegen en elkaar kunnen ontmoeten. De ruimten zijn geschikt voor jongens en meiden, van jong tot oud, en voor mensen met en zonder beperking. Diverse centrale beweeg- en ontmoetingsplekken in de stad (zowel huidig als nieuwe plekken) zullen inclusief ingericht moeten worden zodat het ook voor mensen met een beperking uitnodigt om gebruik te maken van de voorzieningen. Verder is er specifieke aandacht voor meiden en ouderen, doelgroepen die minder in beweging komen in de openbare ruimte
2
1
Centraal gelegen beweegruimten die geschikt zijn voor mensen met een beperking en waar ruimte ingericht wordt voor gebruik door meiden en ouderen
3
Ruimte voor urban-sporten in de stad
Afbeelding 1:
Afbeelding 2:
Afbeelding 3:
Afbeelding 4:
4
Verhogen van kwaliteit van bestaande plekken door niet het toestel centraal te stellen maar de ruimte als geheel
6
Centraal gelegen beweegruimten die geschikt zijn voor minder valide personen
Divers en toekomstgericht aanbod voor spelen en bewegen met aandacht voor veelzijdig bewegen
2
Ruimte voor urban-sporten in de stad
3
Urban sport is een verzamelnaam voor sport- en beweegactiviteiten waarbij je je vaardigheden laat zien in de bebouwde omgeving. Denk aan het springen van gebouw tot gebouw of het uitvoeren van trucs met een skateboard, fiets of step. Urban sport kan een middel zijn om jeugd en jongeren een gezonde leefstijl te laten aannemen en draagt bij aan de sociale samenhang van jeugd en jongeren in de stad.
Verhogen van kwaliteit van bestaande plekken door niet het toestel centraal te stellen maar de ruimte als geheel De fysieke ruimte in een stad biedt veel kansen voor beweegaanleidingen. Door gebruik te maken van een fysieke elementen zoals bijvoorbeeld hoogteverschillen is het mogelijk om beweegaanleidingen te creëren. We zetten niet het toestel maar de omgeving centraal en maken gebruik van natuurlijke elementen. De omgeving ziet er meer natuurlijk en aangenaam uit voor de wijk.
Afbeelding 5:
Afbeelding 6:
Afbeelding 9:
Afbeelding 10:
Afbeelding 7:
Afbeelding 8:
Afbeelding 11:
Afbeelding 12:
7
1.3 4
Divers en toekomstgericht aanbod voor spelen en bewegen met aandacht voor veelzijdig bewegen Veelzijdig bewegen is van belang voor de motorische ontwikkeling van mensen. Het versterken van de motorische ontwikkeling van mensen levert veel voordelen zoals sportplezier en minder blessures. Door een brede motorische ontwikkeling is de kans groter dan mensen een leven lang met plezier bewegen.
Fijnmazige padenstructuur in de stad met verbindingen naar het buitengebied voor een loop- en fietsvriendelijke stad
Om ervoor te zorgen dat inwoners van Haarlem zich gemakkelijk en veilig door de stad kunnen verplaatsen, vinden we het belangrijk om het netwerk voor wandelen, hardlopen en fietsen te versterken. SPEERPUNTEN 5
6
Ruimte voor aantrekkelijke ommetjes in de wijken
Realiseren van een volwaardig routenetwerk voor langzaamverkeer door realiseren van ontbrekende schakels 7
Afbeelding 13:
Versterken verbindingen met het buitengebied vanuit strategische plekken
Afbeelding 14:
8
Goede bereikbaarheid en toegankelijkheid van centrale beweeg- en ontmoetingsplekken in de stad
Afbeelding 15:
8
Afbeelding 16:
9
Faciliteren van herkenbare startplekken voor hardlopers
5
Realiseren van een volwaardig routenetwerk voor langzaamverkeer door realiseren van ontbrekende schakels
6
Fietsen en lopen is een belangrijke dagelijkse beweegvorm en draagt ertoe bij dat mensen fit en gezond blijven. Het op een veilige en aantrekkelijke manier verplaatsen is een belangrijke randvoorwaarde om mensen actief te krijgen. Wij streven naar een volwaardig routenetwerk zonder ontbrekende schakels voor lopen en fietsen.
Ruimte voor aantrekkelijke ommetjes in de wijken
Het maken van een ommetje in de buurt of wijk is van grote waarde. Randvoorwaardelijk zullen er in elke buurt of wijk genoeg mogelijkheden moeten zijn om op een veilige en aantrekkelijke manier een ommetje te kunnen maken. Dit kan rondom voorzieningen, zoals zorginstellingen maar ook de groene ruimten (parken en sportparken) hebben vaak potentie om mensen de gelegenheid te bieden om een ommetje te kunnen maken. Een goed wandelnetwerk is hierbij ook van belang (zie speerpunt 5).
Afbeelding 17:
Afbeelding 18:
Afbeelding 21:
Afbeelding 22:
Afbeelding 19:
Afbeelding 20:
Afbeelding 23:
Afbeelding 24:
9
7
Versterken verbindingen met het buitengebied vanuit strategische plekken
8
Haarlem is een stad dat ligt in het groen met veel mogelijkheden om vanuit de stad gebruik te maken van de mogelijkheden in het buitengebied. Van belang is dat het buitengebied goed ontsloten is met de stad met veilige, aantrekkelijke en vooral ook herkenbare verbindingen .
10
Goede bereikbaarheid en toegankelijkheid van centrale beweeg- en ontmoetingsplekken in de stad In zijn algemeenheid geldt dat beweeg- en ontmoetingsplekken goed te bereiken moeten zijn voor jong en oud. Dit is met name een mobiliteitsvraagstuk. Fysieke veiligheid is van groot belang om ervoor te zorgen dat mensen veilig en toegankelijk naar plekken toe kunnen gaan. Als dit niet mogelijk is, dan is het een opgave om ervoor te zorgen dat barrrières worden weggewerkt (door bijvoorbeeld te zorgen voor veilige oversteekplaatsen).
Afbeelding 25:
Afbeelding 26:
Afbeelding 29:
Afbeelding 30:
Afbeelding 27:
Afbeelding 28:
Afbeelding 31:
Afbeelding 32:
1.4 9
Faciliteren van herkenbare startplekken voor hardlopers
Laagdrempelige beweegaanleidingen in de stad zowel in bestaand als in nieuw te ontwikkelen gebied
Het aandeel mensen in Haarlem dat ongeorganiseerd of anders georganiseerd sport is circa 30%, wat aanzienlijk is. Een deel hiervan loopt hard in en om de stad. Om deze groep zo goed mogelijk te faciliteren willen we startpunten creëren waar mensen samen kunnen komen en vanuit een punt gezamenlijk te vertrekken. Het zou bijvoorbeeld een locatie kunnen zijn op een voetbalvereniging, waar de hardloper zich kan omkleden, de spullen veilig kan opbergen en een kop koffie kan drinken.
Haarlem is een verdichte stad met relatief weinig ruimte om te bewegen. Daarom is het belangrijk dat er in het stadscentrum en dichtbij voorzieningen zoals scholen voldoende laagdrempelige beweegaanleidingen aanwezig zijn SPEERPUNTEN 10
11
Aantrekkelijke beweeg- en fitroutes door het centrum van de stad
Ruimte voor urban-sports in de stad met kwalitatief hoogwaardige voorzieningen 12
Afbeelding 33:
Introduceren van een ambitie voor sport- en beweegruimte bij nieuwe ontwikkelingen
Afbeelding 34:
13
Groene ruimten in de directe omgeving van scholen en sportaccommodaties voorzien van beweegaanleidingen
Afbeelding 35:
14
Versterken herkenbaarheid van routes en paden voor sport en bewegen.
Afbeelding 36:
11
10
Ruimte voor urban-sports in de stad met kwalitatief hoogwaardige voorzieningen
In Haarlem is behoefte aan hoogwaardige plekken waar urban-sports beoefend kunnen worden. Op diverse locaties is er ruimte voor urban-sports, maar op een aantal locaties is de kwaliteit van faciliteiten voor urban sports (zoals skate-voorzieningen) onvoldoende. Haarlem heeft een nieuwe implus nodig om jeugd en jongeren goed te faciliteren.
12
11
Aantrekkelijke beweeg- en fitroutes door het centrum van de stad
Haarlem is een stad gelegen in een groene zoom met veel mogelijkheden om in het buitengebied te sporten en te recreëren. In de stad zelf is de ruimte beperkt en tegelijkertijd is er behoefte aan ruimte voor (hard)lopen. Met name in de wintermaanden is hardlopen in de stad populair. Om deze doelgroep zo goed mogelijk te faciliteren worden er routes gemaakt en stroken ingericht specifiek voor hardlopers.
Afbeelding 37:
Afbeelding 38:
Afbeelding 41:
Afbeelding 42:
Afbeelding 39:
Afbeelding 40:
Afbeelding 43:
Afbeelding 44:
12
Introduceren van spelregels voor sport- en beweegruimte bij nieuwe ontwikkelingen
Haarlem gaat een bevolkingsgroei doormaken van circa 30.000 inwoners in 20 jaar tijd. Om ervoor te zorgen dat er naar de toekomst toe voldoende passende (openbare) sport- en beweegvoorzieningen in de stad aanwezig zijn, worden er spelregels gemaakt. Deze spelregels zijn een hulpmiddel om in een vroeg stadium bij stedelijke ontwikkelingen sport- en bewegen te integreren in de plannen.
13
Groene ruimten in de directe omgeving van scholen en sportaccommodaties voorzien van beweegaanleidingen De schoolomgeving is een interessante ruimte waar kinderen dagelijks bewegen en ontspannen. Diverse schoolomgevingen in Haarlem worden vergroend, waarbij zich kansen voordoen voor nieuwe beweegaanleidingen.
Afbeelding 45:
Afbeelding 46:
Afbeelding 49:
Afbeelding 50:
Afbeelding 47:
Afbeelding 48:
Afbeelding 51:
Afbeelding 52:
13
1.5 14
Versterken herkenbaarheid van routes en paden voor sport en bewegen
Haarlem kent een netwerk van wandel- en fietspaden. Van belang is dat het netwerk sluitend is en dat de verbindingen naar het buitengebied veilig, aantrekkelijk en herkenbaar zijn voor de inwoners van Haarlem.
Sportparken zijn groene parken waar in verenigingsverband wordt gesport en waar ook ruimte is voor niet verenigingsgebonden sport- en beweegactiviteiten
Het sportlandschap in Haarlem moet gekoesterd worden. De uitdaging is om vraag naar en aanbod van sportruimte naar de toekomst toe zo goed mogelijk in balans te houden. Gezien de vraag naar beweegruimte vanuit wijken en scholen, zetten wij in op vitale en open sportparken met ruimte voor ongebonden sport- en beweegmogelijkheden SPEERPUNTEN 15
16
Open sportparken waardoor de toegankelijkheid van het park vergroot wordt en maatschappelijke waarde vergroot wordt
Ruimtelijke integratie sportparken en woonomgeving door beweegen fitroutes langs en door de sportparken Afbeelding 53:
Afbeelding 54:
17
18
Inzetten op maximale fietsbereikbaarheid van sportparken
Afbeelding 55:
14
Afbeelding 56:
Inzetten op vergroening en biodiversiteit op sportparken
15
Ruimtelijke integratie sportparken en woonomgeving door beweeg- en fitroutes langs en door de sportparken Sportparken in de stad zijn interessante ruimten voor de ongeorganiseerde en anders georganiseerde sporter. De ruimten zijn vaak groot en zijn vaak kansrijk om fitroutes aan te leggen waardoor zowel verenigingen als omwonenden gebruik kunnen maken van deze faciliteiten.
16
Open sportparken waardoor de toegankelijkheid van het park vergroot wordt en maatschappelijke waarde vergroot wordt Een open sportpark stelt zich open om andere doelgroepen toe te laten dan alleen de leden van de verenigingen op het park. Een breder aanbod op een sportpark biedt veel kansen voor de verenigingen (bijvoorbeeld met de combinatie fitness/ krachttraining en voetbal of hockey) en voor anders georganiseerde sporters die vanuit de wijk gebruik maken van de ruimte op en rondom het sportpark. Soms vraagt het om de bestaande ruimte op een sportpark op een andere manier te benutten, waardoor ook bewoners op een andere manier gebruik kunnen maken van de ruimte op het sportpark.
Afbeelding 57:
Afbeelding 58:
Afbeelding 61:
Afbeelding 62:
Afbeelding 59:
Afbeelding 60:
Afbeelding 63:
Afbeelding 64:
15
17
Inzetten op maximale fietsbereikbaarheid van sportparken
18
De sportparken in Haarlem zijn op piekmomenten druk bezet met geparkeerde auto’s. Op diverse sportparken wordt de openbare ruimte voor een groot deel benut om de parkeerbehoefte in te vullen. De keerzijde hiervan is dat de ruimte niet op een andere manier benut kan worden, vanwege de vraag naar parkeren. De ruimte die de auto inneemt op een sportpark is enorm, waardoor er weinig (openbare) ruimte overblijft om faciliteiten te creëren die bewegen en ontmoeten bevorderen. Daarom wordt ingezet op meer fietsen en minder autogebruik.
16
Inzetten op vergroening en biodiversiteit op sportparken
Sportparken zijn interessante groene ruimten in de stad die aantrekkelijk zijn voor inwoners om er te zijn en elkaar te ontmoeten. Het vergroenen van een sportpark draagt bij aan het klimaatbestendig maken van de stad, waardoor een ruimte als een sportpark in de warme zomermaanden een aangename koele plek is in de stad. Bovendien kan het bijdragen aan het versterken van de biodiversiteit.
Afbeelding 65:
Afbeelding 66:
Afbeelding 69:
Afbeelding 70:
Afbeelding 67:
Afbeelding 68:
Afbeelding 71:
Afbeelding 72:
In het volgende hoofdstuk zijn de kanslocaties voor Haarlem weergegeven op een kaart. Iedere kans is gekoppeld aan een van de speerpunten. Het kan ook voorkomen dat een kans bij meerdere speerpunten past. Per kans is de huidige situatie weergegeven en een inspiratiebeeld voor de toekomst. Daarnaast dienen de beelden bij de speerpunten als referentie voor de kanslocaties in Haarlem.
17
2 Stadsdeel I - NOORD Haarlem Noord is met ongeveer 56.000 inwoners het grootste stadsdeel van Haarlem. De wijk ligt ten noorden van het NS-station en is onder te verdelen in de volgende wijken: Delftwijk, Indischebuurt, Spaarndam, Ter Kleefkwartier, Zaanenkwartier, Transvaalwijk, Vogelenbuurt en Vondelkwartier. Midden door Haarlem Noord gaan de Schoterweg en de Rijksstraatweg richting Velsen. Westelijk is Haarlem Noord begrensd door de Spoorlijn Haarlem - Uitgeest, oostelijk door de Vondelweg en de Spaarndamseweg. In noord bevinden zich onder andere het Nelson Mandelapark, het Schoterbos, en het Zaanenpark. In Haarlem Noord liggen enkele grote sportaccommodaties, zoals het Noordersportpark, sportpark Pim Mulier met de kunstijsbaan aan de westkant en het Van der Aart sportpark geheel in het noorden. Overzichtskaart kansen 1. Groene ruimte Kazerneterrein (Sint Jorisveld) 2. Nelson Mandela park voor freerunnen 3. Speel- en ontmoetruimte Delftwijk (Arthur van Schendelstraat) 4. Beweeg- en gezondheidsplein P.C. Hoofdstraat 5. Ontmoeten in het groen op het Plesmanplein 6. Gebiedsopgave Sportweg/ Orionzone 7. Buitenruimte voor sport 8. Moderniseren Zaanenpark voor skaten
18
1
-
-
Groene ruimte Kazerneterrein (Sint Jorisveld)
Groene ruimte voorzien van meer beweegaanleidingen om te kunnen wandelen en elkaar te ontmoeten in een parkachtige omgeving. Als er draagvlak voor is kan een deel van de ruimte geschikt worden gemaakt voor sporten (van jong tot oud).